Lúc đi bộ về nhà, Amaia ngạc nhiên thấy chiều tháng Hai mà trời tối nhanh đến thế và chị có cảm giác lạ lùng là đang bị lừa. Những đêm sớm sủa trong mùa đông khiến chị cảm thấy bứt rứt. Dường như bóng tối mang một thích thú bất ngờ, đáng ngại, khí lạnh làm chị rùng mình dưới lớp áo khoác bằng da và ao ước hơi ấm của chiếc áo bông mà James vất vả thuyết phục chị mặc, song chị vẫn từ chối vì nó khiến chị trông như ông Michelin.
Không khí ấm áp trong nhà bà cô Engrasi xua tan những tàn dư không mong muốn của mùa đông đeo bám lấy chị. Mùi củi trong lò sưởi, những tấm thảm khổng lồ phủ kín sàn gỗ và tiếng tivi không ngừng thường xuyên bật dù chẳng ai xem, đón chào chị lại về. Có nhiều việc thú vị hơn là nghe tivi, chẳng khác gì một con yêu tinh thường nấp ở đằng sau, bị phớt lờ như một sự ngớ ngẩn và chịu đựng vì thói quen. Đã có lần chị hỏi bà cô tại sao và bà trả lời:
— Đây là tiếng vang của thế giới. Cháu có biết tiếng vang là gì không? Nó là âm thanh mà cháu có thể nghe thấy khi tiếng thật đã tắt ngấm.
Trở về với hiện tại, James cầm tay vợ và dẫn chị đến bên lò sưởi.
— Em lạnh cóng rồi, em yêu.
Chị mỉm cười và dí mũi vào áo anh, hít hà mùi của da anh. Ros và cô Engrasi ra bếp lấy cốc, đĩa, bánh mì và một liễn súp.
— Anh mong là em đói ngấu, Amaia ạ, vì cô Engrasi nấu đồ ăn đủ cho cả một đội quân.
Bước chân của bà Engrasi có thể hơi chậm hơn hồi Giáng sinh, nhưng đầu óc bà vẫn minh mẫn như thường. Amaia cười âu yếm lúc nhận ra chi tiết này và bà cô nói cáu kỉnh:
— Đừng nhìn ta như thế, ta không chậm chạp đâu, tại đôi giày chết dẫm chị cháu cho ta to hơn chân đến hai số. Nếu ta được chọn đúng số chân, có khi ta đi như bay, còn lúc này ta phải bước đi như đang mặc tã bẩn vậy.
Họ chuyện gẫu trong lúc ăn, James kể chuyện vui bằng giọng đặc Mỹ và bà cô Engrasi chia sẻ những chuyện tầm phào ở địa phương, nhưng Amaia không thể không nhận thấy nỗi buồn sâu sắc đằng sau nụ cười mà Ros cố hòa vào câu chuyện cũng như cách chị tránh nhìn vào mắt em gái.
Trong lúc James và bà cô mang bát đĩa vào bếp, Amaia khiến chị gái phải chú ý chỉ bằng vài lời:
— Hôm nay em đã đến xưởng.
Ros nhìn chị lúc ngồi xuống với vẻ mặt vừa thất vọng vừa nhẹ nhõm vì đã bị phát hiện.
— Flora kể gì với em? Hay đúng hơn là chị ấy kể như thế nào?
— Theo cách của chị ấy. Vì chị ấy làm đủ thứ. Chị ấy kể với em là người ta sắp xuất bản cuốn sách thứ hai của chị ấy, rằng người ta gợi ý một chương trình trên tivi, rằng chị ấy là cột trụ của cả gia đình, một người hoàn hảo về đức hạnh và là người duy nhất trong toàn thế giới biết ý nghĩa của từ trách nhiệm, - Amaia kể lể một thôi một hồi bằng giọng véo von cường điệu cho đến khi Ros bật cười.
Flora cũng kể chị không làm việc ở xưởng nữa, và chị vấp phải nhiều vấn để nghiêm trọng với chồng.
— Amaia... chị xin lỗi vì đã để em biết được theo cách ấy, lẽ ra chị nên kể cho em sớm hơn, nhưng có một việc chị đang chấp nhận dần dần, một việc chị phải làm một mình, và lẽ ra phải làm xong từ lâu. Dù sao chị cũng không muốn làm em lo lắng.
— Đừng ngớ ngẩn thế, chị biết lo lắng là một phần trong nghề của em và em là người thạo việc. Vả lại, em không biết vì sao chị có thể làm việc với chị Flora lâu đến thế.
— Chị cho rằng đấy mới là vấn đề. Chị không có lựa chọn nào khác.
— Chị nói gì vậy? Tất cả chúng ta đều có hơn một lựa chọn, Ros ạ.
— Bọn chị không giống em, Amaia. Chị tin rằng đằy là chuyện bình thường, các chị sẽ tiếp tục trông nom xưởng.
— Chị định chỉ trích em điều gì chăng? Vì nếu đó là trường hợp...
— Em đừng hiểu nhầm, nhưng khi em đi rồi, hình như chị không còn lựa chọn nào khác.
— Không đúng, bây giờ em có một lựa chọn và lúc đó em đã có một lựa chọn.
— Khi Aita mất, Ama bắt đầu cư xử rất lạ lùng, chị cho rằng đấy là triệu chứng ban đầu của bệnh Alzheimer, và bỗng nhiên chị thấy mình kẹt giữa trách nhiệm mà Flora đòi hỏi, căn bệnh của Ama và Freddy... Chị tin vào thời điểm đó, Freddy hình như muốn có đường thoát hiểm.
— Còn bây giờ có gì thay đổi? Vì có một thứ chị không được quên, là tuy Flora ra vẻ như một bà chủ, phần của chị cũng bằng của chị ấy, còn em đã từ chối phần của mình để chia cho hai người. Chị có thể điều hành công ty y như chị ấy, Ros ạ.
— Đấy là có thể thôi; rõ ràng Flora có vai trò nhất định. Chị bỗng cảm thấy mình như đang đắm chìm ở đó, nghe lời và chịu đựng những than phiền tràng giang đại hải hằng ngày của chị ấy. Hơn hết thảy là cuộc sống riêng của chị không thể chịu nổi. Sáng sáng chị đến đó và lắng nghe câu chuyện cũ rích khiến chị lo âu, đến mức chị cảm thấy ốm yếu về thể chất và cạn kiệt cả cảm xúc. Nhưng dù sao thì chị cũng cảm thấy bình tĩnh và nhạy bén hơn. Kiên quyết, đó là một từ. Rồi bỗng nhiên, dường như thiên đường mở ra và gửi cho chị một tín hiệu, và mọi sự trở nên rõ ràng: Chị không trở lại, chị không đi làm nữa, chị sẽ không trở lại, ít nhất trong thời gian này.
Amaia giơ hai tay lên cao và bắt đầu vỗ, chầm chậm và nhịp nhàng.
— Làm tốt lắm, Ros ạ, chị làm tốt lắm.
Ros mỉm cười và khẽ nhún đầu gối cúi chào.
— Còn bây giờ thì sao?
— Chị làm việc ở nhà máy nhôm, giữ sổ sách kế toán. Chị quản lý bảng lương và lập lịch ghi nhớ hằng tuần, sắp xếp các cuộc họp. Làm việc tám giờ một ngày, từ thứ Hai đến thứ Sáu, và khi rời văn phòng chị quên hết mọi thứ về nó. Nó chẳng có gì quá hào hứng, nhưng là thứ chị cần ngay lúc này.
— Còn Freddy?
— Tệ lắm, thực sự tệ, - Ros nói, cắn môi và lắc đầu.
— Chính vì thế mà chị ở đây, với cô Engrasi? - Amaia thấy Ros không trả lời. - Sao chị không bảo anh ta ra đi? Khi mọi việc đã giải quyết xong xuôi, đấy là nhà của chị.
— Chị đã nói với Freddy, nhưng anh ấy không chịu nghĩ đến việc dọn đi. Vì chị đã để anh ấy suốt ngày từ giường đến sofa và từ sofa tới giường, uống bia, chơi Playstation và hút cần sa, - Ros nói, vẻ ghê tởm.
— Thế nên Flora mới gọi Freddy là “quán quân Playstation”. Anh ta lấy tiền ở đâu? Chắc là chị không...?
— Không, mọi sự ngừng lại rồi, mẹ anh ấy cho tiền và bạn bè cũng chu cấp cho anh ấy đầy đủ.
— Em có thể đến thăm anh ấy nếu chị muốn. Chị biết cô Engrasi nói gì rồi, một người đàn ông ăn nhiều uống lắm có thể không hoạt động một thời gian dài, - Amaia nói và cười vang.
— Phải, - Ros cười và đáp, - em nói rất đúng, nhưng không. Đây chính là điều chị muốn tránh. Cứ để chị lựa chọn, nhất định chị sẽ chọn được mà, chị hứa.
— Chị sẽ không quay lại với Freddy chứ? - Amaia nói và nhìn thẳng vào mắt chị gái.
— Không, chị sẽ không quay lại.
Amaia không tin ngay. Rồi chị nhận thấy vẻ nghi ngờ ắt phải hiện rõ trên mặt mình, làm Ros nhớ tới Flora và tính thiếu tin tưởng vào người khác. Chị mỉm cười tươi tắn:
— Em mừng cho chị, Ros, - chị nói với vẻ tin tưởng hết lòng.
— Hiện giờ quãng đời đó đã lùi lại đằng sau, và cả Flora lẫn Freddy đểu không hiểu được điều đó. Chị thay đổi công việc vào lúc này là điều Flora không thể hiểu nổi, nhưng chị đã ba mươi lăm tuổi và không muốn làm việc nốt phần đời còn lại dưới ách của bà chị cả nữa. Ngày nào cũng phải chịu đựng những lời trách mắng, những bình luận ác ý và nhận xét hiểm độc giống hệt nhau, cứ như Flora chia đều thuốc độc cho cả thế giới vậy. Còn Freddy... chị cho rằng không phải lỗi của anh ấy. Suốt một thời gian dài, chị đã tưởng Freddy là đáp số cho mọi câu hỏi của chị, rằng anh ta có ma lực kỳ diệu, một loại phát hiện sẽ đem lại cho chị cách sống mới. Trái ngược với mọi người khác, anh ta là người bất trị, không tuân thủ, và hơn hết thảy là khác hẳn Ama và Flora, khả năng ấy sẽ thực sự chọc tức chị ấy, - Ros cười tinh quái.
— Đúng thế. Người có khả năng ấy sẽ hợp với sự trơ tráo của Flora, và em thích anh ấy vì thế; - Amaia đáp.
— Cho đến khi chị nhận ra rằng Freddy chẳng khác biệt như thế tẹo nào. Sự bất trị và không chịu chấp nhận mọi quy định của anh ta chỉ là cái lốt che giấu tính hèn nhát; một tính cách lười biếng khi anh ta tiêu tiền vòi được của mẹ hoặc chị để chích hút. Chị nghĩ đây là điều duy nhất chị đồng ý với Flora: anh ta là quán quân Playstation, nếu được trả tiền vì trò chơi đó, Freddy sẽ là một trong những người đàn ông giàu nhất nước.
Amaia dịu dàng nhìn chị.
— Đã đến lúc chị muốn đi trên con đường khác với con người chị đã từng chung sống. Chị biết mình muốn sống khác hẳn trong đời, nó sẽ hơn cuộc sống cứ đến cuối tuần là uống bia tì tì ở quán Xanti. Và có con nữa chứ. Có lẽ đó mới là vấn đề thực sự, vì ngay sau khi quyết định thay đổi cách sống, việc có một đứa con bỗng trở nên rất quan trọng với chị, một nhu cầu cấp thiết, một vai trò trên đời. Chị không phải đứa ngốc Amaia ạ, chị không muốn có con chỉ để nuôi dưỡng nó trong mây mù khói thuốc cần sa, song chị đã ngừng uống thuốc ngừa thai và hy vọng, dường như mọi việc sẽ xảy ra theo sơ đồ mà số phận vạch ra. - Mặt Ros sầm lại, cặp mắt chị hình như mất hết vẻ lấp lánh. - Nhưng không ăn thua gì Amaia ạ, có vẻ như chị không thể có con, - chị nói khe khẽ. - Càng ngày chị càng thất vọng khi nhiều tháng trôi qua, chị vẫn không có thai. Freddy bảo có khi như thế là hay nhất, bọn chị sống thế cũng ổn rồi. Chị không trả lời anh ta, nhưng suốt đêm anh ta ngủ cạnh chị, ngáy pho pho, một giọng nói bên trong chị lớn tiếng: “Không, tuyệt đối không, mình không muốn ổn theo kiểu này”. Giọng nói ấy cứ ầm ầm trong đầu lúc chị mặc quần áo đến xưởng, trong lúc chị xử lý các cú điện thoại, trong lúc chị nghe những lời trách cứ dài dòng văn tự, không chán của Flora. Hôm đó, lúc treo chiếc áo choàng trắng vào trong tủ, chị đã biết mình sẽ không trở lại. Trong lúc Freddy dấn sâu vào những việc tởm lợm, còn chị hâm nóng súp cho bữa tối, và chị cũng nhận ra rằng cuộc sống chung với anh ta đã hết. Chỉ thế thôi, không la hét, không khóc lóc.
— Chị đừng bối rối, đôi khi nước mắt cũng cần thiết đấy.
— Đúng thế, nhưng lần này mắt chị ráo hoảnh vì đã khóc quá nhiều trong khi anh ta ngáy như sấm bên cạnh chị. Chị khóc vì xấu hổ và hiểu rằng mình xấu hổ vì anh ta, rẳng chị không bao giờ có thể tự hào vì người đàn ông ở bên mình nữa. Một thứ gì đó đã đổ vỡ trong chị, và đến giây phút ấy, không còn hy vọng cứu vãn mối quan hệ của bọn chị đã trở thành một khấu lệnh tranh đấu trong thâm tâm, và đó là lỗi của anh ta. Hầu hết mọi người đều sai lầm, họ tin rằng có thể đi từ tình yêu tới căm ghét chỉ trong khoảnh khắc, rằng tình yêu bất chợt đổ vỡ như thể trái tim ta nổ tung. Nhưng chị thì không thấy thế. Tình yêu chẳng bỗng nhiên tan vỡ, nhưng chị chợt hiểu ra rằng chị đã hoài phí bản thân trong một quá trình hàn gắn không ngừng, giày vò, đau khổ hết ngày này sang ngày khác. Đó là ngày chị nhận ra rằng chẳng còn lại chút gì. Giống như bỗng nhiên nhìn thấy một vật vốn vẫn ở đó. Lần đầu tiên trong một thời gian dài, quyết định này khiến chị cảm thấy tự do, làm mọi việc trở nên minh bạch với chị, nhưng cả bà chị cả lẫn ông chồng chị không cho chị ra đi dễ dàng. Em sẽ ngạc nhiên vì những lý lẽ, những lời trách mắng, những mánh lới của họ mới giống nhau làm sao... vì cả hai người đều chơi trò gian trá, và sử dụng lời lẽ y hệt nhau. - Ros cười cay đắng lúc nhớ lại. “Cô định đi đâu, hả? Cô tưởng sẽ tìm ra thứ tốt đẹp hơn sao?” rồi cuối cùng là “Cô sẽ yêu ai?” - Họ không bao giờ tin rằng mặc dù các trò bịp bợm đều nhằm xói mòn lòng tin của chị, chúng chi có tác dụng ngược: Chị thấy họ thật ti tiện và hèn nhát, vô lý nữa, và hình như chẳng có khả năng nào dễ hơn là không để họ dìm chị xuống. Chị không tin chắc vào mọi thứ, nhưng ít nhất cũng có câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng: Tôi đây, tôi sẽ yêu quý và chăm sóc bản thân mình.
— Em tự hào vì chị, - Amaia nói và ôm ghì Ros. - Đừng quên là chị có thể trông cậy vào em, lúc nào em cũng yêu chị.
— Chị biết em sẽ thế mà, cả James, cô Engrasi, Aita và thậm chí cả Ama cũng theo cách của mình. Người duy nhất không coi trọng chị là chính chị.
— Giờ hãy yêu quý bản thân, Ros Salazar.
— Còn một thay đổi nữa: chị thích mọi người gọi mình là Rosaura hơn.
— Flora có bảo em, nhưng sao thế? Nhiều năm rồi chị muốn mọi người gọi chị là Ros kia mà.
— Nếu ngày nào đó chị có con, chị không muốn chúng gọi chị là Ros, đó là tên của người nghiện ma túy, - chị tuyên bố.
— Chị có thể nói thế về bất cứ cái tên nào, - Amaia nói. - Hãy cho em biết một việc nhé: bao giờ thì chị cho em thành dì đây?
— Ngay sau khi chị tìm thấy một người đàn ông hoàn hảo.
— Em cảnh báo chị rằng nghe đồn người ấy không tồn tại đâu.
— Em có thể nói thế, vì em đã tìm được một người rồi.
Amaia gượng cười.
— Bọn em cũng đã cố. Nhưng khi không thể, vào lúc...
— Em đã đi khám bác sĩ chưa?
— Có. Ban đầu em sợ bị tắc ống dẫn trứng như Flora, nhưng họ bảo hình như mọi thứ đểu ổn. Họ khuyên em sử dụng một trong các phương pháp chữa trị sinh sản.
— Ồ, chị xin lỗi, - tiếng Ros hơi run run, - em đã bắt đầu chưa?
— Bọn em không đến bệnh viện, cứ nghĩ đến phải chịu một trong những cách điều trị đau đớn ấy là em đã phát ốm. Chị có nhớ chị Flora đã khổ sở thế nào không, mà cũng chẳng đi đến đâu?
— Tất nhiên là nhớ; nhưng em đừng nghĩ thế, em đã tự nhủ là không mắc căn bệnh như Flora, biết đâu với em mọi việc sẽ suôn sẻ...
— Không chỉ thế thôi, em còn cảm thấy ác cảm khi có con theo cách ấy. Em biết là ngớ ngẩn, nhưng em không tin nó sẽ diễn ra như thế...
James đi vào, cầm điện thoại di động của Amaia.
— Phó thanh tra Zabalza, - anh che ống nghe và nói. Amaia cầm lấy điện thoại.
— Thanh tra, xe tuần tra tìm thấy một đôi giày nữ để ở dải đỗ xe, xếp quay ra đường cao tốc. Họ báo ngay cho chúng tôi. Tôi sẽ cử một xe tới gặp họ.
— Còn xác thì sao ? - Amaia hạ giọng và che một phần điện thoại.
— Chúng tôi vẫn chưa tìm ra, khu vực này khó tiếp cận, khác hoàn toàn với các vụ kia, thảm thực vật rất dày, từ đường không nhìn thấy dòng sông. Nếu có một cô gái bị ném xuống đó, tìm được cô ta sẽ là cả một thử thách. Tôi vẫn tự hỏi vì sao hắn lại chọn một nơi như thế này, có lẽ hắn không muốn chúng ta dễ dàng tìm thấy xác như những cô kia.
Amaia ngẫm nghĩ.
— Không. Hắn muốn chúng ta tìm thấy cô ấy, vì thế hắn mới để giày cho biết địa điểm. Nhưng chọn một nơi từ đường cái không nhìn thấy để bảo đảm không bị ai quấy rầy, cho đến khi hắn sắp xếp mọi thứ đâu vào đấy, chứng tỏ việc làm của hắn với cả thế giới. Nói đơn giản, là tránh được mọi trở ngại.
Đó là một đôi giày hàng hiệu Mustang trắng muốt, gót rất cao. Một cảnh sát đang chụp ảnh ở mọi góc độ khác nhau theo hướng Jonan chỉ. Đèn flash lóe lên làm chất dẻo mờ mờ và phát sáng khiến chúng trông càng kỳ lạ hơn và vì chúng được để ở một nơi hẻo lánh; họ gần như bị mê hoặc, giống như đôi giày của nàng công chúa trong truyện cổ tích hoặc giống như tác phẩm chướng mắt và ngớ ngẩn của một nghệ sĩ thuộc trường phái đương đại. Amaia hình dung tác động của một dãy những đôi giày khiêu vũ xếp thành hàng dài ở một nơi hoang vu, hẻo lánh. Tiếng Zabalza đưa chị trở về thực tại.
— Thật khó hiểu... những đôi giày ấy mà. Tại sao hắn làm thế?
— Hắn đánh dấu lãnh thổ của mình giống một loài đã thú và hắn muốn chọc tức chúng ta. Hắn để đôi giày ở đây như để kéo chúng ta tới: "Nhìn xem ta đã để lại gì cho các người, Olentzero[1] đã đến đây và để lại cho các người một thứ xinh xắn”.
— Thằng khốn!
Cố gắng phối hợp, chị rứt cái nhìn chăm chú vào đôi giày công chúa đầy quyến rũ và quay sang khu rừng rậm. Một âm thanh lanh lảnh trong máy điện đàm cầm tay của Zabalza vang lên.
— Họ đã tìm thấy cô ta rồi sao?
— Vẫn chưa, nhưng như tôi đã nói, dòng sông chảy qua thảm thực vật theo một hẻm núi tự nhiên, vách dựng đứng quanh đây.
Những tia sáng của các đèn pha mạnh quét ánh sáng lờ mờ, ma quái qua đám cây trơ trụi, mọc san sát tạo ra hiệu quả như một buổi rạng đông ngược, dường như mặt trời mọc từ dưới đất thay vì ở trên bầu trời. Amaia đi ủng trong lúc cân nhắc phong cảnh tác động lên suy nghĩ của mình. Phó thanh tra Iriarte xuất hiện từ đám cây cối dày đặc, thở hổn hển lo lắng.
— Chúng tôi đã tìm thấy cô ta.
Amaia đi sau Jonan và phó thanh tra Zabalza xuống con dốc. Chị nhận thấy đất rẽ ra dưới chân, mềm hẳn vì mưa đã thấm sâu vào đất dù tán lá dày đặc, biến những mảng lá trên nền rừng thành một tấm thảm nhầy nhụa và trơn trượt. Cây cối lớn lên sít lại gần nhau đến mức con đường phía dưới buộc phải ngoằn ngoèo chữ chi, nhưng cành cây giống những tay nắm hữu hiệu. Chị không tránh được cảm giác thích thú ác ý khi nghe thấy tiếng càu nhàu rời rạc của Montes đi sau chị vài bước lúc anh ta thấy phải đi bộ trong đôi giày Ý và chiếc áo khoác da đắt tiền.
Khu rừng đột ngột ngừng lại ở rìa một vách đá gần như dựng đứng, đối diện với bờ bên kia dòng sông, mở rộng thành một chữ V hẹp như một đường hầm tự nhiên. Họ đi xuống một khoảnh đất thấp, tối đen, các cảnh sát đang cố chiếu sáng bằng đèn pha xách tay. Dòng sông ở đây chảy nhanh hơn và giữa bờ sông với các lối đi dựng đứng là dải sỏi khô rộng chưa đầy mét rưỡi. Amaia nhìn xuống bàn tay cô gái, mở ra ở hai bên tấm thân bị cưỡng đoạt, dang rộng trong một cử chỉ cầu khẩn quái gở, bàn tay trái gần như chạm vào nước, mái tóc vàng hoe dài gần đến eo, cặp mắt xanh phủ một lớp hơi nước trăng trắng giống lớp màng mỏng, vẻ đẹp của cô lúc chết và quang cảnh gần như huyền bí đến mức kẻ tàn bạo đã đạt được hiệu quả dự tính. Trong phút chốc, hắn đã kéo được Amaia vào hình ảnh tưởng tượng quái dị của hắn, làm chị sao nhãng khỏi những giao thức và chính cặp mắt của công chúa đã đưa chị trở lại, những con mắt ấy gào thét đòi công lý từ đáy sông Baztán bất chấp sương mù che phủ, đôi khi chúng choán hết giấc mơ của chị trong những đêm u ám nhất. Chị lùi lại vài bước và thì thầm một lời cầu nguyện ngắn ngủi rồi đi đôi găng Montes đưa cho chị. Nhạy cảm sâu sắc với tai họa của người khác, chị nhìn Iriarte đưa tay bịt miệng rồi thõng xuống bên sườn gần như lỗ mãng khi biết mình đang bị quan sát.
— Tôi biết cô ấy, tôi biết cô ấy, tôi biết gia đình cô ấy, cô ấy là con gái nhà Arbizu, - anh nói và nhìn Zabalza dường như tìm sự khẳng định. - Tôi không biết tên cô ấy, nhưng cô ấy là con gái của Arbizu, không nghi ngờ gì nữa.
— Cô ấy tên là Anne, Anne Arbizu, - Jonan giơ tấm thẻ thư viện ra, xác nhận. - Túi của cô ấy ở ngược dòng cách đây vài mét, - anh ta nói và chỉ vào một khoảng lúc này lại tối om.
Amaia quỳ xuống cạnh cô gái, quan sát vẻ mặt nhăn nhó, đông cứng gần như nhại một nụ cười của cô.
— Anh có biết cô ta bao nhiêu tuổi không? - Chị hỏi.
— Mười lăm, tôi nghĩ cô ấy chưa tròn mười sáu, - Iriarte đáp và tiến tới. Anh nhìn cái xác rồi vùng chạy. Xuôi dòng khoảng mười mét, Iriarte gập người và nôn thốc tháo. Không ai nói gì, kể cả lúc anh ta trở lại, vừa lau vạt trước của sơ mi vừa lẩm bẩm xin lỗi.
Da Anne rất trắng, nhưng không bạc màu mà gần như trong suốt, lốm đốm tàn nhang và nhiều vệt đỏ. Làn da trắng trẻo, mịn màng, hoàn toàn nhẵn nhụi. Những giọt sương mù phủ kín làn da giống như đá hoa của pho tượng trên bia mộ. Trái ngược với Carla và Ainhoa, cô gái này đã chống trả. Ít nhất hai móng tay cô bị giật toạc đến tận xương. Hình như không có mẩu da nào dưới các móng tay khác. Chắc chắn cô tiếp nhận cái chết lâu hơn các cô khác, mạch máu vỡ tung cho thấy bị chết vì ngạt, nhìn rõ sự đau đớn vì thiếu ôxy mặc dù lớp màng che phủ mắt cô. Ngoài ra, kẻ giết người còn tái tạo chính xác những chi tiết của các vụ trước: sợi dây mảnh hằn sâu vào cổ, quần áo bị cắt toạc và kéo phanh ra hai bên, quần jeans kéo xuống tận đầu gối, vùng kín bị cạo sạch và một cái bánh dinh dính, thơm phức để trên đó.
Jonan chụp ảnh những sợi lông mu rải rác trên đất, gần bàn chân cô gái.
— Giống y hệt, sếp ạ, trông cứ như các cô kia bị giết lần nữa vậy.
— Khốn kiếp! - Một tiếng quát gằn giọng cách đó vài mét xuôi dòng, cùng với tiếng súng không thể nhầm đập vào bức tường đá, tạo thành một tiếng vọng đinh tai, khiến tất cả choáng váng trong giây lát. Họ rút súng và chĩa vào chỗ dòng sông hẹp lại.
— Báo động giả! Không có gì, - có tiếng hô to từ phía một cái đèn pin đang đi men bờ sông tới chỗ họ. Một cảnh sát mặc cảnh phục tươi cười bước tới chỗ Montes, rõ ràng anh ta bối rối lúc nhìn vào khẩu súng của mình.
— Chuyện gì thế, Fermín? - Amaia hỏi, cảnh báo.
— Tôi xin lỗi, tôi bất chợt sửng sốt, tôi đang xem xét bờ sông thì trông thấy một con chuột to lù lù, to nhất từ trước tới nay, nó nhìn tôi và... tôi xin lỗi, tôi bắn theo bản năng. Khốn kiếp! Tôi không thể chịu được chuột, và lúc đó một cảnh sát bảo tôi đó là một... tôi không biết chắc là gì.
— Một con coypu[2], - viên cảnh sát giải thích. - Coypu là loài động vật có vú có nguồn gốc từ Nam Mỹ. Vài năm trước, một số con thoát khỏi trại nuôi của Pháp trên dãy Pyrénées, không ngờ chúng thích nghi tốt với sông nước. Dù chúng không tản rộng, anh vẫn có thể nhìn thấy một hoặc hai con. Nhưng chúng vô hại, thực ra chúng là loài động vật bơi, ăn cỏ giống hải ly.
— Tôi xin lỗi, - Montes nhắc lại, - tôi không biết. Tôi không thể chịu được bất cứ con gì giống chuột.
Amaia nhìn anh ta, khó chịu.
— Ngày mai tôi sẽ nộp vũ khí, - Montes lẩm bẩm. Anh ta nhìn xuống giày một lát, rồi tránh sang một bên và đứng đó, không nói năng gì nữa.
Amaia gần như thương hại anh ta vi đã tự biến mình thành trò cười cho người khác, rồi còn mất uy tín vài ngày nữa. Chị quỳ cạnh cái xác lần nữa và cố xóa hết mọi thứ trong đầu cũng như những thứ xung quanh, ngay trước mắt, để tập trung vào cô gái.
Cây cối không phát triển tự nhiên một mạch suốt dọc đường xuống sông, có nghĩa là không có mùi đất và địa y thường rất tươi tốt trong các cánh rừng. Dưới đó, trong hẻm núi dòng sông ăn sâu vào các tảng đá, chỉ có mùi khoáng chất trong nước cạnh tranh với mùi ngọt ngào, béo ngậy của chiếc txantxigorri. Mùi thơm của bơ, đường tràn ngập lỗ mũi, hòa trộn với một mùi khác phảng phất mà chị nhận ra ngay là mùi cái chết. Chị thở hổn hển lúc cố kìm cơn buồn nôn, chăm chú nhìn cái bánh và băn khoăn vì sao nó lại có mùi nồng đượm đến thế. Bác sĩ San Martin quỳ cạnh chị.
— Trời ạ, mùi chẳng ngon lắm sao? - Amaia nhìn ông, kinh hoàng. - Đùa thôi, thanh tra Salazar.
Chị không đáp, nhưng đứng dậy để ông rộng chỗ.
— Nói thật là nó có mùi rất ngon mà tôi lại chưa ăn tối.
Biết vị bác sĩ không nhìn thấy, Amaia nhăn mặt ghê tởm và quay sang chào thẩm phán Estébanez đang đi xuống giữa các tảng đá với vẻ thoải mái đáng ghen tị, dù bà mặc váy và đi ủng cao gót.
— Tôi không tin nổi, - Montes lẩm bẩm, hình như anh ta chưa hồi phục sau sự cố với con coypu.
Bà thẩm phán vẫy tay chào mọi người rồi tới chỗ bác sĩ San Martin, lắng nghe nhận xét của ông. Mười phút sau, bà đi khỏi đó.
Mất hơn một giờ và cả đội phải nỗ lực lắm mới khiêng được cỗ quan tài chứa xác Anne ra khỏi hẻm núi. Các kỹ thuật viên gợi ý để thi thể vào túi đựng xác và cho cần trục kéo lên, nhưng San Martin một mực đòi cho vào quan tài để bảo quản tử thi và tránh những cú va đập, cào xước trong lúc kéo nạn nhân qua rừng rậm. Đến thời điểm nhất định, khoảng trống chật hẹp giữa các cây đã giúp họ xoay đầu quan tài, để những bàn tay khỏe khoắn truyền cho nhau. Sau vài khoảnh khắc khủng khiếp, họ xoay xở đưa được cỗ quan tài lên xe chạy tới Viện Pháp y Navarre ở Pamplona.
Mỗi lần Amaia nhìn thấy xác một người chết trẻ trên bàn giải phẫu tử thi, lòng chị lại tràn ngập cảm giác bất lực của mình và tình trạng bơ vơ của xã hội. Một xã hội mà cái chết của trẻ em báo hiệu xã hội không thể bảo vệ tương lai của chúng. Một xã hội thất bại. Giống như chị vậy. Chị hít một hơi thật sâu rồi bước vào phòng mổ. Bác sĩ San Martin đang điền vào giấy tờ trước khi giải phẫu, ông chào lúc chị tiến đến bên cái bàn bằng thép. Quần áo đã được lột bỏ, Anne Arbizu nằm dưới ánh đèn sáng chói, để lộ khiếm khuyết dù nhỏ nhất của bất cứ cái xác nào khác, nhưng trong trường hợp của cô chỉ càng nhấn mạnh thêm sắc trắng của làn da không bị tổn thương, khiến trông cô có vẻ như không thật, gần như được quét sơn. Amaia liên tưởng tới một trong các pho tượng Đức Mẹ đồng trinh bằng cẩm thạch trong các bảo tàng của Ý.
— Trông cô bé như một con búp bê, - Amaia lẩm bẩm.
— Tôi đã nói thế với Sofía, - viên bác sĩ đồng tình. Kỹ thuật viên giơ tay chào. Cô gái là một hình mẫu tuyệt vời cho một trong các Valkyrie[3] của Wagner.
Phó thanh tra Zabalza vừa tới.
— Chúng ta còn đợi ai nữa hay có thể bắt đầu được rồi?
— Thanh tra Montes sẽ đến ngay bây giờ... - Amaia nói và xem đồng hồ. - Bác sĩ, xin cứ bắt đầu, anh ta sẽ tới thôi.
Chị quay số của Montes, nhưng nó đến thẳng hộp thư thoại, chị đoán anh ta đang lái xe. Dưới ánh đèn chói chang, chị có thể thấy một số chi tiết lúc trước chưa nhận ra. Vài sợi lông ngắn, đen, rất dày trên da cô gái.
— Lông thú ư?
— Có lẽ thế, chúng tôi tìm thấy dính trên quần áo nhiều hơn. Chúng tôi sẽ so sánh với những sợi tìm thấy trên xác Carla.
— Ông cho là cô ấy chết bao lâu rồi?
— Căn cứ vào nhiệt độ của gan tôi lấy lúc ở bên dòng sông, có thể cô ta đã ở đấy khoảng hai hoặc ba giờ.
— Thế thì chưa đủ lâu để bất kỳ con thú nào đến gần xác... cái bánh vẫn nguyên vẹn, gần như mới nướng, và ông cũng như tôi đều ngửi thấy mùi của nó. Nếu có con thú nào đến gần đủ để lưu lại những sợi lông trên người cô ta, chúng sẽ ăn bánh giống như trong vụ Carla.
— Tôi phải nói chuyện với nhân viên kiểm lâm, - Zabalza bình luận, - nhưng tôi nghĩ đây không phải là nơi thông thường để thú xuống uống nước.
— Một con thú có thể xuống dễ dàng, - bác sĩ San Martin nhận xét.
— Phải, chúng có thể xuống đấy, nhưng dòng sông hình thành một quãng hẹp sẽ làm chúng khó thoát, mà loài thú thường uống nước ở nơi thông thoáng để có thể dễ dàng quan sát xung quanh.
— Vậy cô giải thích ra sao về những sợi lông này?
— Có lẽ chúng ở trên quần áo của kẻ sát nhân và dính vào nạn nhân trong quá trình tiếp xúc.
— Đó là một khả năng. Ai mặc quần áo dính đầy lông thú nhỉ?
— Thợ săn, nhân viên kiểm lâm, hoặc người chăn cừu, - Jonan nói.
— Một người nhồi thú bông, - kỹ thuật viên, trợ lý của bác sĩ San Martin vẫn im lặng cho đến lúc này, bổ sung.
— Đúng, chúng ta sẽ phải theo vết bất kỳ người nào trong vùng khớp với những nghề này, và cũng phải tính đến khả năng đó là một người đàn ông khỏe mạnh, ý tôi là rất khỏe. Nếu như không có những hình ảnh có phần kỳ quái, tôi sẽ nói là nhiều kẻ giết người; nhưng có một điều chắc chắn, không phải ai cũng có khả năng mang cái xác xuống con đường dốc mà không hể bị xây xước; ắt hẳn hắn phải bế cái xác trên tay, - Amaia nói.
— Chúng ta có chắc là cô gái đã chết khi hắn mang xuống đó không?
— Tôi tin chắc, vì không cô gái nào xuống sông vào ban đêm, kể cả với người quen biết, và sẽ không để giày lại đằng sau. Tôi cho rằng hắn đã tiếp cận họ rồi giết rất nhanh, trước khi họ nghi ngờ, có lẽ các cô gái đều biết hắn nên tin cậy hắn, cũng có khi không và hắn giết họ ngay lập tức. Hắn siết cổ họ đến chết và nạn nhân chết trước khi nhận biết, rồi đưa họ ra sông, sắp xếp họ theo đúng như trong tưởng tượng kỳ quái của mình, và khi làm xong nghi thức tâm sinh dục, hắn để lại cho chúng ta tín hiệu thông qua đôi giày xếp cẩn thận và để chúng ta thấy tác phẩm của hắn. - Amaia bỗng lặng ngắt và lắc đầu dường như tỉnh khỏi giấc mơ. Mọi người đều nhìn chị như bị mê hoặc.
— Rút sợi dây, - San Martin nói.
Kỹ thuật viên nâng đầu cô gái lên đủ cao để bác sĩ San Martin rút sợi dây khỏi vết hằn sâu và đen sẫm. Ông đặc biệt chú ý đến phần bám chặt vào hai bên, trên có những mảnh nhỏ trăng trắng trông như chất dẻo hoặc keo dán rất dễ thấy.
— Thanh tra, nhìn thứ này này, đây là cái mới: không như các vụ khác, có những mẩu da dính vào sợi dây. Cô có thể thấy bằng cách siết thật mạnh như một vết cắt, hoặc chí ít là một vết xước, sẽ bị mất một ít da.
— Không có dấu vân tay, tôi nghĩ chắc hắn phải đi găng, - Zabalza nói xen vào.
— Có thể, nhưng đôỉ khi những kẻ giết người không thể cưỡng lại sự thích thú được cảm thấy sự sống tắt hẳn dưới chính tay hắn, cảm giác ấy sẽ bị găng tay giảm hẳn. Kết quả là thỉnh thoảng chúng siết thật mạnh vào đúng lúc then chốt. Tuy vậy, cái “thỉnh thoảng” ấy là đủ cho chúng ta.
Như Amaia trông đợi, bác sĩ San Martin đồng ý rằng Anne đã tự vệ. Có lẽ cô đã nhìn thấy thứ gì đó mà những nạn nhân trước không thấy, một thứ khiến cô nghi ngờ và đủ ngăn cô dễ phục tùng đi đến chỗ chết. Những dấu hiệu ngạt thật hiển nhiên, và rõ ràng tên sát nhân đã cố dùng Anne để tiêu khiển cho trí tưởng tượng kỳ quái của hắn. Về mặt nào đó, hắn đã thành công vì nhìn thoáng qua tội ác và mọi vật dụng mà tên giết người dùng đều giống với các vụ trước. Tuy nhiên, Amaia không thể cắt nghĩa được ấn tượng mà kẻ giết người không hài lòng với cái chết tí nào, rằng cô bé có gương mặt thiên thần lại có thể thành kiệt tác của một quái vật, khắc nghiệt hơn và hung hăng hơn những vụ khác. Mặc dù kẻ sát nhân đã cố gắng sắp xếp Anne giống như những cô khác, bộ mặt Anne không phản ánh nỗi ngạc nhiên và dễ bị tổn thương, mà đúng hơn là giành giật lấy sự sống mà cô cố giữ đến lúc cuối, vẻ chế nhạo trong nụ cười thậm chí khá kinh hãi. Amaia quan sát vài vết đo đỏ xuất hiện quanh miệng Anne và kéo dài gần đến tai phải cô.
— Những vết đỏ này trên mặt cô bé là gì vậy?
Kỹ thuật viên dùng miếng gạc lấy mẫu:
— Tôi sẽ cho chị biết ngay khi chúng tôi chắc chắn, nhưng tôi sẽ nói đây là... - chị ta ngửi miếng gạc, - sơn bóng.
— Sơn bóng là gì? - Zabalza hỏi.
— Nó giống như son môi, phó thanh tra ạ, một loại son nước bóng, - Amaia giảng giải.
Trong suốt thời gian làm thanh tra ở đội điều tra các vụ giết người, chị đã dự nhiều buổi giải phẫu tử thi hơn chị muốn nhớ, và được coi là chị đã hoàn thành vượt chỉ tiêu “những điều cần làm để chứng tỏ một phụ nữ có thể làm được”. Nghĩ thế, chị không ở lại quan sát phần còn lại. Sự tàn bạo của đường rạch hình chữ Y trên xác chết thật vô song vì mọi thủ tục giải phẫu khác. Cả quá trình chẳng dễ chịu gì gồm lấy các nội tạng ra và cân, rồi đặt lại chúng vào khoang bụng, nhưng khi cái xác là một đứa trẻ hoặc một cô gái như vụ này, thật không chịu đựng nổi. Chị biết rằng những việc chuyên môn phải làm, những bước không thay đổi của trình tự khám nghiệm tử thi còn ít so với những lý do chưa giải thích được vì sao một đứa trẻ lại nằm trên cái bàn thép này, vì những điều chúng bị ngăn cấm như một vấn đề dĩ nhiên. Sự phi lý của tấm thân bé bỏng chỉ choán lấy bề mặt, sự nổ bùng những màu sắc rực rỡ bên trong và hơn hết thảy, gương mặt nhợt nhạt, nhỏ nhắn của cô gái với những giọt nước li ti mắc trên diềm mi như những tiếng kêu cứu mà chị không thể không đáp lại.
❀ ❀ ❀
[1] Olentzero hoặc Olentzaro: Nhân vật trong truyền thuyết dân gian Navarre, đóng vai trò truyền thống trong lễ Giáng sinh vùng Basque, là một thợ mỏ thần thoại, mang quà trong ngày Giáng sinh.
[2] Loài gặm nhấm, nuôi để lấy lông.
[3] Trong thần thoại Bắc Âu, là nữ tì của thần Odin, có nhiệm vụ đưa các linh hồn vào điện Valhalla.