Đại Tần Đế Quốc 5: Thiết Huyết Văn Minh

Lượt đọc: 445 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết Thứ Nhất
Đường Rẽ Trước Mặt Chí Này Đều Đoạn

❊ ❊ ❊

Trăng mờ gió lớn, một chiếc thuyền buôn mỏm đen rời khỏi Hàm Dương ngược dòng đi về phía Tây.

Lý Tư nhận được thư mật ngựa phi của Lã Bất Vi, lập tức giao phó cho Trịnh Quốc mấy việc cấp bách về sông ngòi, rồi vội vã từ công trường sông Kinh Thủy chạy giặc về Hàm Dương. Lúc chạng vạng tối vừa đến cửa bắc, Lý Tư lại bị lại quan cửa thành lấy lý do "chiếu thân có nghi vấn, hãy còn phải tra xét", dẫn vào phòng công sự ở cửa thành để gặng hỏi. Lý Tư nhất thời vừa giận vừa buồn cười, nhưng lại không biết biện bạch thế nào. Chế độ chiếu thân này do Thương Yến biến pháp sáng lập, một khi được thi hành ở nước Tần, lập tức mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc tra xét gian lận bắt trộm cắp, sáu nước Sơn Đông lần lượt bắt chước. Trải qua một trăm năm, người ta dựa vào chiếu thân để thông hành đã trở thành quy chế chung của thiên hạ. Cái gọi là chiếu thân, là một tấm thẻ tre đặc to bằng bàn tay, trên đó khắc hình người, họ tên và đóng dấu ấn của quan phủ. Bản thân nếu là quan lại, chiếu thân còn có đủ loại ấn ký đặc biệt, ghi rõ quốc tịch cũng như phẩm cấp quan tước. Tần pháp có quy định: Chiếu thân của thứ dân không phân biệt quốc tịch, miễn là nhìn rõ ràng, đều nhất luật phóng hành như thường; người làm quan, trừ sứ giả ngoại giao, thì nhất định phải là chiếu thân bản quốc. Lý Tư từ nước Chư nhập Tần, thoạt đầu làm môn khách của Lã Bất Vi, không phải người làm quan, nhất thời không cần làm riêng chiếu thân nước Tần; sau đó vội vàng làm Hà cừ lệnh, lập tức nhậm chức bận rộn việc chính sự tâm không vướng bận, lại quên mất việc làm ngay chiếu thân mới của nước Tần. Thêm vào đó Lý Tư cùng Trịnh Quốc suốt ngày bôn ba khảo sát giữa núi non rừng rậm, chiếc chiếu thân cũ trong túi da bên hông bị cọ xát đến chi chít vết hằn, thực sự không được rõ ràng cho lắm. Chiếu thân không rõ nên không thể nhận dạng, vốn dĩ không thể thông hành, Lý Tư lại mặc quan phục nước Tần mà dùng chiếu thân nước Sơ, rõ ràng là vi phạm pháp luật, biết biện bạch thế nào đây. Nói mình là Hà cừ lệnh nước Tần, bận việc lớn mà lơ đễnh chiếu thân sao? Quan lại không làm chiếu thân, bản thân chính là lỗi lầm, bất kỳ sự biện bạch nào cũng chỉ càng bôi càng đen. Lý Tư cực kỳ quen thuộc với Tần pháp, sự nghiêm ngặt trong việc chấp pháp của lại quan nước Tần lại càng thấm thía nhiều lần, trong lòng hiểu rõ khi có lỗi tuyệt đối không thể cãi chày cãi cối, nếu không, bị phạt mười ngày thành đán (thành đán, một trong những hình phạt thông dụng từ thời Tần đến thời Hán. Tên hình phạt lấy ý "sớm (sáng tinh mơ) dậy đi làm việc thành", tức là tự chuẩn bị áo ăn, sáng sớm dậy xây tường thành hoặc chịu lao dịch khổ sai. Người bị phạt thường là tu sửa thành trì bản địa, là hình phạt tội phạm nhẹ), há chẳng lỡ việc lớn hay sao?

"Xử lý thế nào, xin cứ phân phó."

Trong thạch động của thự cửa thành dưới chân bức tường thành tựa núi non, Lý Tư chỉ nói nhạt một câu, cam tâm chịu phạt. Không ngờ, lại quan cửa thành hoàn toàn không gặng hỏi công sự, chỉ vứt Lý Tư ở góc thạch động u ám, cầm chiếu thân của hắn liền biến mất không dấu vết. Lý Tư bôn ba suốt một ngày đã vô cùng mệt mỏi, chưa kịp đứng thẳng chút nào, liền tựa vào bức tường đá lạnh ngắt ngáy ngủ o o. Không biết qua bao nhiêu khắc, Lý Tư bị người ta lay tỉnh, mở mắt ra, dưới ngọn đèn gió rực rỡ lại chính là gương mặt sinh động sảng khoái của Mông Điềm.

"Đại ca Lý Tư, đêm nay huynh đệ mượn huynh. Đi!"

Dứt lời, Lý Tư hãy còn đang ngẩn ngơ đã bị Mông Điềm cõng lên, sải bước ra khỏi thạch động, chui vào một chiếc xe mui vải kín mít bên đường phi nhanh đi. Tiếng xe lộc cộc suốt dọc đường, Lý Tư đã hoàn toàn tỉnh táo, nhưng chỉ làm ra vẻ ngáy ngủ lơ mơ không nói một lời. Mông Điềm vốn là Hàm Dương lệnh kiêm lãnh Hàm Dương tướng quân, dùng cách thức kỳ lạ như vậy để mượn mình, thực sự là vô cùng kỳ quái. Mông Điềm không nói, Lý Tư tự nhiên cũng sẽ không hỏi. Thế nhưng, rốt cuộc là vì điều gì tới? Lý Tư lại không thể không hết sức phỏng đoán. Khoảng chưa đầy khắc giờ, xe cưa từ từ dừng hẳn, Lý Tư vẫn giữ vẻ mặt mơ hồ hỗn độn, mặc cho Mông Điềm cõng xuống xe.

"Đại ca Lý Tư, tỉnh lại đi."

"Hắt xí!" Lý Tư hắt hơi một cái trước, rồi vươn người ngáp một cái thật dài, lại dụi mắt một hồi, lúc này mới dùng giọng Bắc Sơ lắc đầu cười to ngạc nhiên, "Cha chả! Trăng mờ gió lớn, mù mịt cay mũi, thời tiết thế này mà ăn được rượu ư?"

"Đây là Tây môn ổ, ăn uống cái nỗi gì, lên thuyền rồi nói sau."

Hàm Dương lệnh rốt cuộc vẫn lợi hại, ăn rượu cũng lắm điều trắc trở.

Mông Điềm vừa giận vừa cười, hạ thấp giọng: "Ai làm khó dễ với ngươi, lên thuyền rồi ngươi sẽ biết!"

"Không nói duyên cớ, lôi người lên thuyền, cướp đường à?"

"Thời điểm phi thường, pháp luật phi thường, đại ca thứ lỗi."

"Được được được, rốt cuộc là tam nguyệt sư đệ, cướp hay không cũng là ngươi rồi."

Cười nhạt một tiếng, Lý Tư liền đi theo Mông Điềm hướng về phía Tây bến tàu mà đi. Mấy ngày nay sương mù đỏ quánh, các thuyền bè bình thường đều ngừng hàng hải ban đêm, mỗi khu vực neo đậu đều đỗ kín mít thuyền bè, đốm đèn gióập chờn, bến tàu lớn lao mờ ảo. Đi được chốc lát, liền thấy ở đầu tây cùng của bến tàu một khu vực neo đậu trơ trọi đậu một chiếc thuyền nhanh mui đen, trong lòng Lý Tư chợt sáng lên. Chiếc thuyền này đèn gió không lớn, cột buồm không cao, nhìn từ xa, chỉ là một chiếc thuyền nhanh thương lữ bình thường nhất mà thôi, làm sao có thể độc chiếm một bến đỗ vào lúc bến đỗ khan hiếm thế này? Ở Hàm Dương lớn - nơi quyền quý chồng chất thương nhân mây tụ luật pháp lại vô cùng nghiêm minh, Mông Điềm một viên Hàm Dương lệnh lại có thần thông lớn nhường ấy sao?

"Đại ca Lý Tư, mời."

Vừa đến cầu tàu, Mông Điềm cung kính nghiêng người vung tay khẽ, nhường Lý Tư đi lên trước.

Đúng lúc này, rèm da khoang thuyền vén lên, một thân hình cao lớn vạm vỡ mặc áo choàng đen từ trong bước nhanh tới đối mặt, đến đầu thuyền đứng vững, nghiêm nghị vái dài một tiếng nói: "Doanh Chính cung kính mong chờ tiên sinh đã lâu." Lý Tư nhất thời ngẩn người rồi lại chợt hiểu ra, cũng cúi mình vái sâu: "Tại hạ Lý Tư, không dám nhận đại lễ của Tần vương." Doanh Chính lại nghiêng người ở đầu thuyền, cung kính duy trì đại lễ vái dài nói: "Cầu tàu chật hẹp, không tiện dìu dắt, tiên sinh bước đi vững vàng." Lý Tư đối diện trong lòng nóng bừng, ngay lập tức cúi mình vái sâu, bấy giờ mới bước lên cầu tàu. Chân vừa bước lên đầu thuyền, Doanh Chính liền dùng hai tay đỡ lấy Lý Tư: "Thời thế thăng trầm, vùi lấp tiên sinh, Doanh Chính rất lấy làm hổ thẹn."

"!" Cổ họng Lý Tư chợt nghẹn ngào.

"Tiên sinh mời vào khoang nói chuyện." Doanh Chính cung kính đỡ Lý Tư đang câu nệ bước vào khoang thuyền.

"Thu hồi cầu tàu, nhổ neo ngược dòng lên phía Tây." Mông Điềm bước lên thuyền, trầm giọng ra lệnh.

Thuyền nhanh rẽ nước, nhanh chóng biến mất trong màn sương đêm dày đặc. Sáu ngọn đèn gió quanh thuyền ánh lên làn nước lấp loáng, tình hình trên thuyền thu hết vào tầm mắt. Khoang thuyền rộng rãi, trải nỉ dày, ba chiếc bàn lớn không phân tôn ti chỗ ngồi bày theo hình chữ Phẩm. Doanh Chính vẫn luôn đỡ Lý Tư vào ngồi chiếc bàn lớn cạnh cửa sổ, lúc này mới ngồi xuống trước chiếc bàn bên cạnh. Một nội thị trẻ tuổi thanh tú bưng chén trà đến bày biện xong, lại rót trà đậm bốc hơi nghi ngút thơm ngát, cúi người bước đi nhẹ nhàng. Doanh Chính chỉ vào bóng lưng nội thị trẻ tuổi cười nói: "Đây là một nội thị đi theo ta từ nhỏ, Tiểu Cao Tử. Không còn người ngoài nữa."

Lý Tư không còn câu nệ nữa, vái chào một cái nói: "Sĩ thẹn làm thượng tân, xin vâng nghe vương giáo."

Doanh Chính cười phất tay, ra hiệu Lý Tư không cần đa lễ, lúc này mới khẽ gõ lên chồng thẻ tre trước mặt nói: "Tiên sinh đã là cao đồ của Tuân Tử, lại làm tổng biên soạn 《Lã thị xuân thu》 cho Văn tín hầu. Doanh Chính học thức nông cạn, hôm nay mời đến, một là muốn nghe tiên sinh giải thích thế nào về 《Lã thị xuân thu》, hai là muốn nghe tiên sinh đánh giá ra sao về học vấn của sư môn. Vội vàng không biết làm sao để thỉnh giáo, cho nên mới sai Mông Điềm dùng kế sách hạ sách này. Chỗ nào không chu đáo, mong tiên sinh thứ lỗi."

"Lễ tùy tâm thành. Tần vương không cần bận tâm."

"Tiên sinh thông đạt, Doanh Chính rất đỗi vui mừng!"

Qua mấy câu mở đầu ngắn gọn dứt khoát lại vững vàng thỏa đáng, Lý Tư đã đong đếm được, vị Tần vương trẻ tuổi với những lời đồn đại phức tạp này tuyệt đối không phải kẻ tài năng bình thường. Hai câu hỏi đưa ra, thoạt nhìn thì nhàn nhã bàn luận học vấn, thực ra ý tứ trùng trùng, chĩa thẳng vào yếu hại thực tế. Ngươi Lý Tư đã là học trò của Tuân Tử, sao lại đi làm tổng biên soạn cho học thuyết phái khác? Là ngươi Lý Tư từ bỏ học vấn sư môn mà bái nhập môn hạ của Lã, hay học hành không có chủ kiến miễn là mượn sức mạnh quyền quý để trỗi dậy nổi danh? 《Lã thị xuân thu》 công khai treo thưởng tìm lỗi, gây chấn động triều đình lẫn dã ngoại, ngươi Lý Tư đường đường là tổng biên soạn, lại đánh giá thế nào? Những câu hỏi này tuy ý tứ sâu sắc bén nhọn, thế nhưng dư địa xoay sở lại cực kỳ lớn. Lấy đại lễ mời đến, khiêm tốn thỉnh giáo, cho thấy lúc này vẫn đặt kỳ vọng lớn vào ngươi. Nếu ngươi Lý Tư quả nhiên hai lòng ba dạ, một vị Tần vương như thế sao có thể không dò ra? Hơn nữa điều khó dò đoán hơn là, Tần vương không hề tuyên bố sự đánh giá của bản thân, mà chỉ muốn nghe sự đánh giá của ngươi Lý Tư, vừa là một sự lựa chọn, cũng là một mạo hiểm. Nói cách khác, Tần vương hiện tại muốn ngươi đánh giá học vấn, thực tế chính là muốn ngươi lựa chọn điểm đặt chân trị quốc của chính mình, nếu điểm đặt chân này trùng khớp với điểm đặt chân của Tần vương, tự nhiên có thể phát huy rộng rãi hoài bão, mà nếu trái ngược với điểm đặt chân trong lòng Tần vương, tự nhiên chính là mệnh vận trắc trở sự việc trái ý. Nói thực tế hơn, lựa chọn đúng, chưa chắc tráng chí đã được thành; lựa chọn sai, thì chắc chắn là thất bại thảm hại. Thế nhưng, ngươi nếu muốn phỏng đoán tâm ý quân vương cho thật chắc chắn rồi mới quyết định lời lẽ, thì đâu phải chuyện dễ dàng! Tần vương có thể có chủ kiến, cũng có thể thực sự không có chủ kiến mà thực sự muốn nghe trước xem người có kiến thức nói thế nào. Tần vương mới chấp chính, chưa có một sự việc nào thể hiện xu thế lớn của đạo trị quốc, ngươi thế nào phỏng đoán đây? Trong lúc trầm ngâm đôi chút, Lý Tư không khỏi thở dài trong lòng, trách sao sư đệ Hàn Phi viết ra bài 《Thuyết khó》, nói làm vua quả nhiên khó thay! Mặc dù cảm khái trong lòng vô vàn, nhưng Lý Tư càng hiểu rõ một điểm: Trước mặt vị quân vương minh triết bén nhọn như thế này mà nói lời vòng vo, chẳng khác nào tuyên bố bản thân vĩnh viễn tiêu đời. Bất luận thế nào, chỉ có thể nói chuyện bằng kiến giải chân thực của mình, còn về kết cục, chỉ có thể đành phó mặc cho thiên ý.

Suy nghĩ đã định, Lý Tư đặt chén trà xuống thản nhiên nói: "Lý Tư vào Tần, chịu ơn tri ngộ của Văn tín hầu, cho nên không màng đến cao thấp của học đạo, thay Văn tín hầu làm thay công việc tổng biên soạn. Đây là tấm lòng báo đáp của Lý Tư, không liên quan gì đến việc lựa chọn học phái. Còn như bản thân 《Lã thị xuân thu》 mà nói, Lý Tư cho rằng: Cuốn sách ấy gom góp trọn vẹn thành bại được mất trong việc trị quốc hơn sáu trăm năm, dùng vương đạo để dung hợp các học thuyết trị quốc của các nhà, lấy nghĩa binh, khoan chính làm hai trục chính, tôn chỉ của nó nằm ở việc làm dịu đi Tần pháp nghiêm khắc gấp gáp từ thời Thương quân đến nay, khiến cho quốc pháp hòa bình, dân chúng giàu có. Lấy việc học mà bàn, 《Lã thị xuân thu》 không nghi ngờ gì là một nhà lừng lẫy. Lấy việc trị quốc mà bàn, đối với nước Tần chỉ có lợi không có hại."

"Cái gọi là một nhà lừng lẫy của tiên sinh, thế nhưng là nhà nào?"

"Phi pháp, phi Mặc, phi Nho, phi Đạo. Cũng là pháp, cũng là Mặc, cũng là Nho, cũng là Đạo. Có thể gọi là Tạp gia."

"Tạp gia? Tiên sinh luận định? Văn tín hầu tự nhận?"

"Cái tên Tạp gia, hình như có vẻ bất kính, tự nhiên không phải lời của Văn tín hầu."

"Tiên sinh có biết, Văn tín hầu luận định học phái của mình như thế nào không?"

"Cương Thành quân từng có một câu: 《Lã thị xuân thu》, vương đạo chi học vậy."

"Bản thân Văn tín hầu, chính mình, công nhận thế nào?"

"Văn tín hầu từng nói: 《Lã thị xuân thu》 chính là 《Lã thị xuân thu》, không môn không phái."

"Tự thành một nhà. Lại là ý này sao?"

"Ý ngoài lời, Lý Tư từ trước đến nay không phỏng đoán."

"Học vấn của bản môn sư, tiên sinh đánh giá thế nào?" Doanh Chính lập tức đổi chủ đề.

"Lý Tư làm việc cho Văn tín hầu, không phải là vứt bỏ học vấn của thầy ta." Lý Tư nói trước một câu minh định lập pháp phái, sau đó tuôn trào không dứt, "Học vấn của thầy ta Tuân Tử, bề ngoài là Nho mà bên trong là Pháp, vừa tôn sùng nhân chính, lại vừa sùng bái pháp chế. Xét về mặt trị quốc, khác với phái Pháp gia cũ, không nghi ngờ gì thuộc về phái Tân Pháp gia đương thời. So với 《Lã thị xuân thu》, trong học thuyết của Tuân Tử thì pháp trị vẫn là chủ cán, là bản thể. Còn 《Lã thị xuân thu》 thì lấy vương đạo làm chủ cán, làm bản thể, pháp trị chỉ là một trong những công cụ cai trị bằng vương đạo mà thôi. Đây chính là phân thủy lỉnh của hai bên."

"Pháp trị trong học thuyết của Tuân Tử 'vẫn' là bản thể, thế nhưng ý gì?"

"Căn cứ vào thực tế mà luận bàn, thuyết pháp trị của học phái Tuân Tử, vẫn thấm đượm ba phần vương đạo, một phần Nho chính, có ý vị dùng vương đạo nhân chính để ngự trị pháp luật. Lý Khôi, Thương Quân và các phái Pháp gia chính thống cũ khác, thì chỉ biết tuân theo pháp luật, pháp chế là trên hết. So sánh hai bên, sự đánh giá của Lý Tư đối với học phái Tuân Tử của thầy ta, chính là 'pháp chế vẫn là bản thể'. Thích đáng hay không, cũng chỉ là lời của một nhà." Lý Tư cười khiêm tốn, dừng lại đúng lúc.

"Thế nào gọi là lời của một nhà? Có người chê bai học thuyết của Tuân Tử sao?" Doanh Chính bắt nhịp rất tinh tế, vô cùng hứng thú.

"Sự đánh giá của người khác, không có gì là trách cứ." Lý Tư điềm tĩnh nói, "Cái gọi là lời của một nhà của ta, là nhằm vào cuộc tranh chấp nội bộ trong phái Tuân. Lý Tư có sư đệ là Hàn Phi, chẳng những cho rằng học phái Tuân Tử không phải là Pháp gia chân chính, ngay cả Lý Khôi, Thương Quân cũng không phải Pháp gia chân chính, duy chỉ có học thuyết của Hàn Phi, mới là Pháp gia chân chính từ xưa đến nay. Cho nên, sự đánh giá của Lý Tư, chỉ là lời của một nhà trong phái Tuân mà thôi."

"Ồ——? Hàn Phi này, ngược lại khí phách ngút trời."

"Nếu Tần vương có nhã hứng, ngày mà Hàn Phi thành sách, Lý Tư có thể dâng lên bản đầy đủ."

"Được! Để xem vị chân Pháp gia từ xưa đến nay này chân chính thế nào?" Doanh Chính vỗ bàn cười lớn một trận, lại quay về chủ đề chính, "Tiên sinh phân tích một hồi, ngược lại mổ xẻ rất rõ ràng. Thế nhưng Doanh Chính rốt cuộc vẫn không hiểu: Trọng phụ đã đem bản đầy đủ của 《Lã thị xuân thu》 dâng cho ta, sao lại dùng phương pháp phi thường mà công bố cho thiên hạ?"

Lý Tư nhất thời im lặng, chỉ có tiếng gió tiếng nước ngoài khoang thuyền là nghe rõ mồn một. Doanh Chính cũng không nói gì, chỉ tập trung chằm chằm vào Lý Tư trong ánh sáng leo lắt. Trầm ngâm một lát, Lý Tư dứt khoát mở miệng: "Ý trong hành động này của Văn tín hầu, nằm ở việc dùng 《Lã thị xuân thu》 để dẫn dụ lòng dân. Lòng dân đồng lòng, thì quân vương sẽ kiêng dè, tất sẽ thực hiện khoan chính với dân, cũng có thể củng cố Tần pháp. Chỉ thế thôi, há còn gì khác nữa đâu!"

"Tần pháp không được lòng dân?"

Lại một thoáng im lặng, Lý Tư lại dứt khoát mở miệng: "Tần pháp vốn được lòng dân. Thế nhưng, thứ dân đối với Tần pháp, là kính mà sợ nó. Đối với khoan chính giảm hình phạt, thì lại gần gũi mà hòa hợp. Đây là tình hình thực tế, ai mà không thấy? Kính sợ và gần gũi, chọn bên nào bỏ bên nào? Quân vương tự mình nên quyết đoán."

"Dám hỏi tiên sinh, căn cứ vào đâu mà quyết đoán?"

"Căn cứ vào chí hướng của Tần vương mà quyết đoán, căn cứ vào bức tranh đồ mưu trị quốc mà quyết đoán."

"Tiên sinh hãy chỉ giáo cho ta." Doanh Chính chợt đứng phắt dậy, nghiêm nghị vái dài.

Lý Tư thở dốc một hơi nặng nhọc, cũng đứng dậy vái chào một cái, nói với vẻ mặt nghiêm trang: "Chí hướng của Tần vương, nếu ở chỗ làm mạnh binh lính dẹp tranh chấp, thống nhất thiên hạ, thì pháp chế của Thương Quân vượt trội hơn 《Lã thị xuân thu》. Chí hướng của Tần vương, nếu ở chỗ làm minh chủ của chư hầu, cùng sáu nước chung sống trong thiên hạ, thì 《Lã thị xuân thu》 vượt trội hơn pháp chế của Thương Quân. Đây là hai bức đồ mưu, Lý Tư không có cách nào đánh giá cao thấp."

"Một lời của tiên sinh, quét sạch mây mù trong lòng ta rồi!" Đột nhiên, Doanh Chính cười lớn sảng khoái vô cùng, quay người lớn tiếng phân phó: " Tiểu Cao Tử, thắp đèn dâng rượu! Mông Điềm bước vào, chúng ta cùng tiên sinh cạn một chén lớn!"

Gió sông hiu hiu, mái chèo khua lắc lư, sáu ngọn đèn gió trong màn sương mù khắp trời hệt như đom đóm. Đóm đom đóm ấy lững lờ ngược dòng đi về phía Tây, không mục đích trôi ra trôi vào trong thung lũng Phụng Kinh, lại dọc theo đường trôi về phía Tây Tần Xuyên. Cho đến khi tiếng gà gáy chó sủa hai bên bờ, sắc ban mai mờ mịt, chiếc thuyền nhanh đom đóm mới xuôi dòng trở về Hàm Dương.

Trong sảnh đường đèn đuốc sáng sưng ấm áp, Lã Bất Vi nghe xong Thái Trạch thuật lại, trầm ngâm không nói gì.

Thái Trạch đã có hơi men, đầu tóc bạc phơ mặt mày hồng hào cười khà khà: "Văn tín hầu thật kỳ lạ thay! Sách không thành ngươi lo, sách thành ngươi cũng lo, chẳng lẽ định làm người nước Khỉ lo trời sụp hay sao? Lão phu nói rõ cho ngươi biết, lòng dân Nam môn Hàm Dương hôm nay cuồn cuộn tha thiết ấy, là người thì phải bị thiêu đốt! 《Lã thị xuân thu》 một tiếng hót làm kinh ngạc cả thiên hạ, tráng thay tráng thay!" Lã Bất Vi lại không hề có chút kích động phấn khởi nào, chỉ cầm chén rượu nhìn chằm chằm Thái Trạch, ngắm nghía một hồi lâu rồi cười nhạt: "Lão ca à, 《Lã thị xuân thu》 quả thực có công hiệu khai nguyên chứ?" "Đúng vậy!" Thái Trạch đập chén rượu xuống bàn, khà khà kích động nói, "Lòng dân chính là lòng trời. Được lòng dân ủng hộ, còn mong gì hơn nữa!" Lã Bất Vi lại lắc đầu nhè nhẹ thở dài khe khẽ: "Cương Thành quân ơi Cương Thành quân, đúng là kẻ sĩ áo vải." Thái Trạch chợt trợn tròn đôi mắt già: "Ý của Văn tín hầu câu này là gì? Chẳng lẽ trong vương thành có động tĩnh gì sao? Có người bàn tán không hay về 《Lã thị xuân thu》!" "Không có." Lã Bất Vi lắc đầu, "Thế nhưng, chính là cái động tĩnh hoàn toàn không có này, trực giác của ta mách bảo đây không phải là điềm lành."

"Làm gì có chuyện đó!"

"Lão ca bớt giận chớ nóng nảy." Lã Bất Vi cười một câu, kể lại đầu đuôi sự việc trước sau.

Vẫn là trong lúc Thái Trạch một mực xin từ quan lại bôn ba từ biệt, Lã Bất Vi đã chiếu theo phép nước, đem toàn bộ bản thảo chép tay của 《Lã thị xuân thu》 giao cho Yết giả truyền xa (Yết giả, quan chức nhà Tần, chuyên trách truyền đạt công văn. Truyền xa, xe truyền tin công văn có cờ và dấu hiệu đặc biệt của thự Yết giả), dùng danh nghĩa đại thần dâng thư chính thức trình lên thư phòng của Tần vương. Sở dĩ Lã Bất Vi không tự mình dâng lên — làm như vậy không thể nghi ngờ là có thể đi thẳng tới bàn làm việc của Tần vương, và khiến Tần vương buộc phải có hình thức hồi đáp nào đó — ý đồ là không để Tần vương coi 《Lã thị xuân thu》 là việc riêng của một cá nhân, mà coi nó là một đại sự quốc gia trọng đại. Yết giả ngày hôm đó hồi đáp rằng: Tần vương không có ở thư phòng vương thành, toàn bộ hai mươi sáu quyển dâng thư đã giao cho Trưởng sử Vương Vản ký tên đóng dấu thu nhận thỏa đáng. Ba ngày sau, Lã Bất Vi phụng chiếu vào vương thành nghị sự, vị Tần vương trẻ tuổi chỉ vào đống văn kiện cao như núi ở chiếc bàn bên cạnh, nhân tiện nói một câu, đại thư của Văn tín hầu đã đưa lên bàn rồi, cho phép ta đọc kỹ lại rồi mới bàn luận sau. Sau đó cho đến khi nghị sự kết thúc, Tần vương hoàn toàn không nhắc lại chuyện này nữa. Hơn một tháng trôi qua, vị Tần vương trẻ tuổi vẫn không hề có bất kỳ lời nào. Sau đó, Lã Bất Vi tình cờ gặp Trưởng sử Vương Vản ở trong thự chuyên trách của Thừa tướng trong vương thành, vị thuộc quan phủ Thừa tướng ngày xưa ấy vậy mà lặng lẽ đối mặt, cuối cùng có vẻ hơi lúng túng nói một câu, Tần vương mỗi đêm đều đọc sách, chỉ không biết có phải là 《Lã thị xuân thu》 hay không? Nói xong liền ôm mấy cuốn công văn vội vã rời đi. Cho đến ba ngày trước, 《Lã thị xuân thu》 vừa vào vương thành liền như đá chìm đáy biển.

"Cho nên, ngươi quyết định công khai cuốn đại thư này?"

"Thời thế vậy, thế cục vậy." Lã Bất Vi thở dài thườn thượt, "Dựa vào sự phấn đấu và tài năng của Tần vương, tuyệt đối không phải là chưa đọc cuốn sách này. Gác lại trầm trọng, rõ ràng có ẩn tình vô cùng lớn. Suy nghĩ đắn đo lặp đi lặp lại, Lã Bất Vi buổi chiều tà đời người chỉ có mỗi việc này, việc này thì chỉ có con đường này, nếu không làm, lão phu giữ nước để làm gì? Chi bằng quay lại làm thương nhân."

"Văn tín hầu, không thấy nghi ngờ quá mức hay sao?"

"Lão phu một đời quang minh chính đại, có gì mà nghi ngờ? Đây là trực giác về thời thế, lão ca thực sự không hiểu sao?" Lã Bất Vi đét đét vỗ bàn lớn đứng phật dậy, đi lại trên tấm thảm dày mà cảm thán, "Thoắt cái nửa năm, triều cục đã không còn như xưa nữa rồi! Vương thành ngày nay, vậy mà có thể phong tỏa tin tức với ngươi và ta những vị trọng thần tước cao vọng trọng này, muốn ngươi không biết, thì chính là không biết. Chỉ riêng tiết này, Tần vương hiện tại đã khiến người ta phải nhìn bằng con mắt khác. Nói cho cùng, không ai có thể điều khiển được cậu ta. Ngươi, ta, 《Lã thị xuân thu》, đều không được. Duy chỉ có mượn sức mạnh của lòng dân, họa chăng mới có thể thử một lần." "Đã như vậy, lão phu lại càng không hiểu!" Thái Trạch khà khà la hét cũng đứng phắt dậy, "Lão huynh đệ ngươi nhìn thấu triệt đến thế, lại cần gì phải bày ra cái trận mê hồn này chứ? Hết lập thuyết viết sách, lại còn công khai treo thưởng, chấn động cả đất trời, mưu cầu cái gì chứ! Nếu không có sự dằn vặt thế này, với công lao trùm thiên hạ của Văn tín hầu, rõ ràng là quyền thừa tướng nắm trong tay cao gối ngủ cao. Muốn mượn lòng dân, thi hành nhiều khoan chính là được. Một cuốn sách, có thể có sức mạnh bao nhiêu chứ? Sách đã công hành, lòng dân lại nổi lên, ngươi vậy mà vẫn cứ lo lắng thấp tha thấp thỏm, lạ thay! Sao lão phu nhìn mãi không hiểu?"

"Không phải lão ca không hiểu, mà là lão ca quên mất sơ tâm hóa nước Tần rồi." Lã Bất Vi bỗng nhiên cười, mang theo vài phần thê lương vài phần khái thán, "Nếu muốn cao gối ngủ ngon, Lã Bất Vi hà tất phải vứt bỏ muôn vàn gia tài? Hôm nay phân tích thời thế, không phải sơ tâm của Lã Bất Vi có thay đổi, mà là có sự chuẩn bị mà hành động. Đem 《Lã thị xuân thu》 công bố cho thiên hạ, trước tiên hóa giải lòng dân, mượn sức mạnh của lòng dân để gom tụ lại tâm ý quân thần, sau đó đem học thuyết khoan chính nghĩa binh hóa vào Tần pháp, khiến cho Tần pháp cương nhu kết hợp, thực sự vô địch thiên hạ... Nói cho cùng, đây là một ván cờ hiểm, là chuyện bất đắc dĩ mới phải làm."

"Biết rõ không thể làm mà vẫn làm!" Thái Trạch lắc đầu la lên một câu.

Thôi không tranh cãi nữa.

Lã Bất Vi cười nhạt, bỗng nhiên hạ thấp giọng nói: "Hôm nay lão ca đã mở màn rồi, 《Lã thị xuân thu》 từ nay về sau không liên quan gì đến huynh nữa. Bất Vi mời lão ca về lại, chỉ có một việc: Lập tức thu xếp, mau chóng rời khỏi Hàm Dương."

"Ái ——! Thế nhưng là vì sao?" Thái Trạch tức khắc sầm mặt lại.

"Cương Thành quân!" Lã Bất Vi lần đầu tiên đối xử với Thái Trạch bằng vẻ mặt nghiêm nghị chính sắc, "Ngươi cũng là kẻ từng trải qua chính sự lão luyện rồi, chẳng lẽ buộc Lã Bất Vi phải nói toạc ra nguy cục sao? Ba tháng nay, các đại thần bị Thái hậu và Lào Ái bãi chức lần lượt được trọng dụng. Mưa gió sắp đến, một trận cuồng phong bão táp đang ở ngay trước mắt. Nước Tần đã biến thành vũng bùn đối với các sĩ tử Sơn Đông rồi, đi càng sớm càng tốt. Ngươi đi, Vương Vản đi, Vương Tiễn đi, Lý Tư đi, Trịnh Quốc cũng đi. Phàm là những ai có dính líu đến Lã Bất Vi, đều đi! Không giấu gì ngươi, Trần Huyên, Mạc Hồ, Tây môn lão gia cùng một đám môn khách cán bộ, nửa tháng trước đã rời khỏi Hàm Dương rồi. Cương Thành quân, đã hiểu chưa?"

"Hì hì, bọn ta đều đi, chỉ để lại một mình ngươi thành danh nghĩa đại nghĩa?"

"Hồ đồ!" Lã Bất Vi vừa giận vừa cười, "Đổi vị trí giữa ngươi và ta, ta nhấc chân liền đi. Đổi không được vị trí, lại dây dưa cái nỗi gì? Ta ở Hàm Dương xoay sở thiện hậu, các ngươi ở Lạc Long mưu tính đặt chân. Đi hai chân, phòng ngừa chu đáo."

"A ——" Thái Trạch chợt hiểu ra gật đầu cười, "Đi hai chân, hay! Lão phu sáng mai liền đi."

"Không. Đêm nay đi luôn."

Thái Trạch ngẩn người chốc lát rồi lại bỗng nhiên khà khà cười: "Cũng được, đêm nay. Cáo từ."

Nhìn theo Thái Trạch sải bước lắc lư ra khỏi viện, Lã Bất Vi dài giọng thở dài mềm nhũn ngã quỵ xuống chiếc sập ngồi.

Sáng sớm hôm sau tỉnh dậy, sau khi tắm rửa thay y phục bước vào sảnh đường, Lã Bất Vi không còn cảm giác thèm ăn như mọi ngày, chỉ uống một chén canh rau hoắc sắc xanh biếc nhạt nhẽo, không kìm được bước vào thư phòng. Căn thư phòng sáu gian hai lớp trong ngoài này, thực tế chính là nơi làm việc của hắn - vị Thừa tướng đứng đầu chính sự, được các lại viên gọi là đại thư phòng. Thư phòng thực sự, chẳng qua chỉ là một căn phòng lớn trong viện phòng ngủ mà thôi. Từ bao nhiêu năm nay, phủ Thừa tướng khoảng giờ Mão vào lúc sáng sớm luôn là nơi bận rộn nhất. Các thuộc quan ở các thự vào lúc này phải đưa đến những công văn quan trọng nhất trong ngày, người đến kẻ đi tấp nập như conoi; Trưởng sử phân loại sắp xếp tất cả công văn cho gọn gàng, rồi từng bàn từng bàn khiêng vào căn đại thư phòng này, để hễ hắn ngồi xuống là có thể lập tức bắt đầu phê duyệt công văn bố trí chính vụ. Từ khi nào không biết, căn đại thư phòng lúc sáng sớm bỗng im ắng đến lạ kỳ, ngọn lửa than trong sáu chiếc lò sưởi ở trong ngoài vẫn hồng rực thấu suốt, mấy thư lại vẫn đang thu xếp công văn, ngoại trừ tiếng sột soạt của vạt áo thư lại, tiếng nổ lách tách thỉnh thoảng của lò than sưởi, toàn bộ sảnh lớn tĩnh mịch hệt như thung lũng trống trải. Từ con đường nhỏ bằng cửa đá chuyên dành cho một mình hắn ra vào bước vào thư phòng, cứ thong thả đi thẳng đến tiền sảnh, lần đầu tiên Lã Bất Vi cảm thấy, căn đại thư phòng chung sống tối lửa tắt đèn vậy mà lại sâu thẳm trống trải đến thế. Gió sớm thổi vén tấm rèm vải cửa sảnh, hắn không kìm được rùng mình một cái. Dạo bước chốc lát, Lã Bất Vi rốt cuộc vẫn ngồi xuống trước chiếc bàn sách rộng lớn. Việc ít đi một chút cũng tốt, hắn đang muốn tỉnh táo bình tĩnh nhai lại 《Lã thị xuân thu》 một lần nữa, rồi lại đọc lại 《Thương quân thư》 được người Tần phụng làm khuôn vàng thước ngọc. Sẽ có một ngày, có người đem hai cuốn sách này ra so sánh. Trực giác cảnh báo hắn, ngày này đang ở ngay trước mắt.

"Văn tín hầu, mật kiện vương thành!" Một thư lại thân tín vội vã bước vào.

Lã Bất Vi nhận lấy một cuộn da cừu mà thư lại rút ra từ ống đồng, hóa ra là chữ tiểu triện ngay ngắn của Vương Vản:

Môn nhân Vương Vản dập đầu cúi lạy: Nhận được thư mật rời Tần của tôn hầu, trong lòng Vản cảm động khôn xiết. Thế nhưng, Vản mang ơn tôn hầu giới thiệu phò tá nhà vua, đã mười năm rồi, vào nước đã sâu, lại chịu ơn tri ngộ, nay thân ở chốn trung sô, sao có thể đột ngột buông tay mà đi? Vản không giấu gì tôn hầu, từ khi đi theo Tần vương đến nay, tận mắt thấy nhà vua phấn đấu tự răn mình, biết người kính kẻ, cần chính mưu quốc, đức ấy tài ấy không có gì không khiến Vản tâm phục khẩu phục đến cực điểm. Vản kính tôn hầu, cũng kính Tần vương, không ngờ đột ngột đối mặt với sự lựa chọn, trong lòng Vản không khỏi ngậm ngùi thay! Thế nhưng, Vản suy đi tính lại suốt đêm, cuối cùng vẫn cho rằng quý công gạt bỏ tư tâm chính là nền tảng tiết tháo của kẻ sĩ. Vản phụng sự Tần vương là vì công, Vản phụng sự tôn hầu là vì tư. Quý công gạt bỏ tư tâm, đó là đại nghĩa của 《Lã thị xuân thu》, nếu Vản vứt bỏ việc công mà chạy theo việc công tư, lấy gì để đối mặt với cuốn đại thư của tôn hầu? Vản có lời tư riêng, mong tôn hầu nạp cho: Quốc sự u ám, triều dã xôn xao, nếu tôn hầu có thể thu hồi 《Lã thị xuân thu》 mà chuyên tâm lãnh đạo quốc sự, quả thực là công vá trời vậy!

"Lạ thay!" Tấm da cừu đập mạnh xuống bàn, Lã Bất Vi thở dài thườn thượt một tiếng.

Vương Vản sai rồi sao? Không sai. Mình sai rồi sao? Cũng không sai. Cái nút thắt trong lòng này rốt cuộc nằm ở đâu? Theo mưu tính của Lã Bất Vi, nếu việc công khai đại thư không phát huy tác dụng, các sĩ tử rời khỏi Hàm Dương chính là bước thứ hai. Lã Bất Vi rất rõ ràng, Vương Vản, Vương Tiễn, Lý Tư, Mông Điềm, Trịnh Quốc, cùng một đám cán bộ tài năng của phủ Thừa tướng, đều là những trụ cột trai tráng đương thời của nước Tần. Vương Vản đã nắm giữ huyết mạch trưởng sử, Vương Tiễn, Mông Điềm đã là đại tướng cầm quân đại thần kinh thành, Lý Tư, Trịnh Quốc thì đang mưu tính cho nước Tần một công trình chấn động thế gian. Yếu hại ở chỗ này nằm ở chỗ, ngoại trừ Mông Điềm, mấy trụ cột trai tráng này đều là thân tín dưới trướng Lã Bất Vi. Vương Vản là viên lại già trẻ tuổi dưới quyền Lã Bất Vi, Vương Tiễn là Thượng tướng quân dự bị do một tay Lã Bất Vi đề cử, hơn nữa còn mang theo binh phù bí mật của Lã Bất Vi vào Ung thành cần vương mới có công lớn. Lý Tư lại càng là môn khách được Lã Bất Vi coi trọng nhất, Trịnh Quốc là tổng thủy công do một tay Lã Bất Vi quyết định bổ nhiệm, hai người đều là những người trực tiếp thaoi túng công trình Kinh Thủy. Những điều như thế, Lã Bất Vi nhìn rất rõ, tin rằng Tần vương Chính cũng nhìn rất rõ. Nếu 《Lã thị xuân thu》 không thể được coi là sách lược lâu dài trị vì nước Tần, đến lúc đó mấy trụ cột trai tráng này đồng loạt rời khỏi nước Tần, sẽ tạo ra áp lực trực tiếp nhất mạnh mẽ nhất đối với Tần vương, nếu Tần vương Chính muốn mời những nhân vật trụ cột này quay về, tất yếu phải thừa nhận địa vị cương lĩnh trị quốc của 《Lã thị xuân thu》.

Nói từ góc độ thành bại mưu sự, nước cờ này xa lạ quan trọng hơn lòng dân rất nhiều.

Lòng dân không thể không màng đến, nhưng cũng không thể hoàn toàn quản hết. Phàm là lòng dân, có thế mà không có lực, chúng vọng khó mà đồng nhất. Việc đẩy lùi các phép tắc thực tế kiểu như chế độ ruộng đất phải dựa vào lòng dân, thế nhưng việc đẩy lùi các sách lược vĩ đại đại nghĩa văn minh, thì lòng dân lại không có chỗ để dùng sức. Chính vì thế, việc công khai 《Lã thị xuân thu》 mà tranh giành thanh thế lòng dân, chỉ là binh pháp ảo mà thôi. Trụ cột trai tráng từ chức rời nước Tần, mới là binh thật việc thật. Thế nhưng, điều khiến Lã Bất Vi dự liệu không tới là, người đáng tin cậy nhất là Vương Vản lại là kẻ đầu tiên từ chối rời khỏi nước Tần, mà lý do lại chính là đạo lý quý công gạt bỏ tư tâm do 《Lã thị xuân thu》 đề xướng! Điều kỳ lạ hơn nữa, Vương Vản cuối cùng còn có "lời tư riêng", muốn hắn thu hồi 《Lã thị xuân thu》 mà chuyên tâm lãnh đạo quốc sự. Ngay cái nhìn đầu tiên thấy dòng chữ này, trong lòng Lã Bất Vi liền thót một cái. Vương Vản tuy trung thành với việc của Tần vương, thế nhưng trong việc học thuật từ trước đến nay vẫn luôn tôn sùng thuyết khoan chính nghĩa binh của Lã Bất Vi, tuyệt đối không có lý do đưa ra lời khuyên nhủ này; người nói ra lời này, không nghi ngờ gì là nhận được sự ám thị của Tần vương. Quả thực như thế, chính là nói, vị Tần vương trẻ tuổi Doanh Chính đã phát ra một thông điệp rõ ràng cho mình: Thu hồi 《Lã thị xuân thu》, Văn tín hầu vẫn là Văn tín hầu, Thừa tướng vẫn là Thừa tướng. Mặc dù không nói nếu không thì thế nào, nhưng điều đó còn cần phải nói nữa sao? Cách thức truyền đạt thông điệp này, khiến cho Lã Bất Vi vô cùng khó chịu. Tần vương trẻ tuổi Doanh Chính từ trước đến nay vẫn luôn thân thiết với Lã Bất Vi, thuở khó khăn ngày trước, quân thần già trẻ cũng không ít lần có ý kiến bất đồng, thậm chí có nhiều tranh luận khó xử. Thế nhưng bất luận thế nào, Doanh Chính của thời điểm đó chưa từng ăn nói trực diện, Lã Bất Vi không tìm cậu ta để "giáo huấn", cậu ta cũng sẽ đến tận cửa để "thỉnh giáo". Ngay cả trong thời điểm nguy hiểm nhất, Doanh Chính đối với Lã Bất Vi cũng là dứt khoát nói thẳng lòng mình, cho dù là lạnh lùng mang theo vẻ phẫn nộ rõ rệt. Từ bao giờ mà, đối với một ý tưởng trọng đại nhường này, Doanh Chính lại không muốn đối mặt nói rõ nữa, nguyên nhân nằm ở đâu?

Đột nhiên, trong lòng Lã Bất Vi chùng xuống.

Từ khi loạn Lã Ái được dẹp yên, Doanh Chính đột ngột ngã bệnh, nằm trên giường bệnh suốt hơn một tháng. Các cuộc gặp gỡ giữa Lã Bất Vi và Tần vương Chính, đã ít đến mức không thể ít hơn được nữa, đại thể là một tháng một lần, mỗi lần đều là bàn xong quốc sự là giải tán, hoàn toàn không còn bất kỳ cuộc trò chuyện tranh luận tụ họp uống rượu đêm khuấy nào của tình nghĩa quân thần tâm đắc nữa. Lã Bất Vi suy đi tính lại, ngoại trừ những mối dây dưa chằng chịt giữa mình và Thái hậu Triệu Cơ bị người ta tố giác, sẽ không có bất kỳ đại sự nào khác đủ để khiến Tần vương Chính lạnh lùng xa lánh mình đến thế, mà bản thân mình chỉ có thể im lặng gánh chịu. Thế nhưng, nếu quả thực là như vậy, vị Tần vương trẻ tuổi quyết đoán kiên cường sắc sảo này sao lại có thể nhịn được chứ? Nửa năm không có chuyện gì xảy ra, Lã Bất Vi cuối cùng cũng khẳng định: Tần vương Chính quả thực đã nhịn chuyện này xuống, nhưng cũng quả thực đã cắt đứt tình cảm "cha con" từng có với mình, chỉ coi mình như một vị Thừa tướng Văn tín hầu mà đối đãi. Nếu nói, những chuyện khác hãy còn chưa thể nhìn rõ tâm thái này của Tần vương, thì chuyện hiện tại đây lại càng rõ mồn một — Tần vương trẻ tuổi tuyệt đối không muốn gặp lại mình nữa, tuyệt đối không muốn đối mặt nói chuyện trực tiếp với mình - vị lão công thần ba triều này nữa.

Tuy không có hơi men ngậm ngùi, nhưng trong lòng lại chua xót mơ hồ.

Lã Bất Vi từ trước đến nay vẫn luôn kiêu hãnh giữ mình trong sạch, không muốn mất kiểm soát ở thư phòng, bèn vịnh lấy bàn ngồi loạng choạng đứng lên. Đi đến hành lang, đối mặt với cơn gió thu lạnh lẽo rùng mình một cái, tinh thần Lã Bất Vi lập tức phấn chấn hẳn lên. Dạo bước đến khu rừng hồ dương với lá đỏ khắp nơi cành cây dữ tợn ấy, Lã Bất Vi đã hoàn toàn tỉnh táo. Công tâm mà nói, Lã Bất Vi vô cùng tán thưởng Doanh Chính. Lập Thái tử, đốc thúc tân quân, định triều cục, phò tá quốc gia, Lã Bất Vi ở đâu cũng che chở cho Doanh Chính, việc gì cũng đốc thúc hướng dẫn Doanh Chính, chưa từng có bất kỳ kiêng dè nào, đáng lẽ là không thẹn với lương tâm trời đất. Doanh Chính không phải thiếu niên bình thường, đối với vị trọng phụ này cũng vô cùng kính trọng. Hễ là những chuyện Thái hậu Triệu Cơ không thể làm gì được, chỉ cần Lã Bất Vi đứng ra, Doanh Chính chưa từng làm trái ý bao giờ. Nếu không phải chuyện Lã Ái để lại cho mình vết nhơ vĩnh viễn không thể rửa sạch, Lã Bất Vi tin rằng, Tần vương Chính và mình sẽ trở thành đôi tri kỷ quân thần chân chính tình thâm như cha con, cho dù chủ trương trị quốc có ý kiến bất đồng, cũng đều sẽ đường đường chính chính tranh luận đến cùng, cuối cùng hoàn toàn có thể là dung hợp lẫn nhau hiệp lực ứng phó. Hơn hai mươi năm trước đó, vẫn luôn là Lã Bất Vi lãnh đạo chính sự, một sự thật rõ như ban ngày là: Khoan chính giảm hình phạt ở nước Tần đã mở ra tiền lệ, hơn nữa không chỉ một lần, đủ để chứng minh chủ trương trị quốc của Lã Bất Vi tuyệt đối không phải là hoàn toàn không thể thi hành ở nước Tần. Tần vương trẻ tuổi từ khi thân chính đến nay, cũng chưa từng công khai phủ nhận khoan chính giảm hình phạt. Thế nhưng, kể từ khi vụ án phản loạn của Lã Ái được điều tra xét xử xong xuôi, quân thần già trẻ liền không hiểu sao mà xa lánh giằng co...

"Bẩm báo Văn tín hầu: Lý Tư từ Kinh Thủy trở về, không đến phủ, mà lên thuyền của nhà vua rồi."

"Lý Tư? Lên thuyền của vua rồi á?"

Lã Bất Vi ngẩn người hồi lâu, tự mình đi thẳng vào sâu trong khu rừng sương mù bao phủ.

Lúc chạng vạng tối, Lý Tư vội vã đến phủ Thừa tướng.

Gặp nhau ở sảnh ấm, Lã Bất Vi không hỏi một câu nào, Lý Tư liền thản nhiên tóm tắt kể lại quá trình bất ngờ bị mời lên thuyền của nhà vua. Cuối cùng, Lý Tư mang theo chút ý cười xin lỗi khuyên nhủ thẳng thắn, muốn Lã Bất Vi xem xét thời thế, đồng tâm hiệp lực với Tần vương làm nên đại nghiệp. Lã Bất Vi cười hỏi, thế nào gọi là đồng tâm hiệp lực? Lý Tư nói rất gọn ghẽ, vạn sự quy về pháp luật, gọi là đồng tâm hiệp lực. Lã Bất Vi lại cười một tiếng, ý của ngài là, lão phu hành động ngoài vòng pháp luật ư? Lý Tư cũng đáp rất rõ ràng, 《Lã thị xuân thu》 liên quan đến đại kế quốc gia, không qua triều hội bàn bạc mà công khai treo thưởng một chữ sư, thực sự không phù hợp với pháp độ nước Tần; thuyết khoan chính giảm hình phạt, cũng không phù hợp với đạo lý trị quốc của Tần pháp; Văn tín hầu lãnh đạo chính sự nước Tần, thì nên tuân thủ Tần pháp, chuyên tâm lãnh đạo quốc sự. Lã Bất Vi không khỏi cười lớn một trận: "Ngài trước lật sau đổ, không hổ danh là kẻ biết xem thời thế đấy!" Lý Tư lại có vẻ mặt thản nhiên: "Ngày đó chấp bút 《Lã thị xuân thu》, là tấm lòng báo đáp; hôm nay khuyên ngài thu hồi 《Lã thị xuân thu》, là tấm lòng vì sự lý; vứt bỏ ân tình tư riêng cá nhân, mưu cầu đại đạo quốc gia, là nhu cầu của thời thế, Lý Tư không cho là sai."

"Lý Tư ơi, nói hết lời đến đây thôi!" Lã Bất Vi mệt mỏi lắc lắc tay.

Một trận tranh biện, Lý Tư không nhắc đến một chữ về bức thư mật của Lã Bất Vi, Lã Bất Vi cũng không hỏi một câu về tung tích mưu tính của Lý Tư. Cả hai đều biết thừa trong lòng, con đường giữa môn khách và Đông công đã đi đến hồi kết. Lã Bất Vi vừa nói lời đã cạn, Lý Tư liền thức thời dừng lại. Dù sao đi nữa, vị lão nhân đã hiện rõ vẻ suy tàn trước mặt này từng là vị thừa tướng thiên hạ mà Lý Tư vô cùng tôn kính, nếu không phải vì chuyện tối hôm qua, rất có thể bản thân đã đi theo vị lão nhân này mà đi xuống rồi.

"Lý Tư ơi, câu cuối cùng của lão phu, từ nay về sau không gặp lại nữa!"

"Xin vâng nghe lời giáo huấn của Văn tín hầu."

Lặng ngắt hồi lâu, Lã Bất Vi thở dài một tiếng: "Ngài đúng là đại tài lý sự. Xác định sự lý, xem xét thời thế mà phò tá Tần vương, không có gì đáng trách. Thế nhưng, lão phu với ngài, là người đi hai đường, không thể đánh đồng với nhau được! Đã sùng bái sự nghiệp công danh, lại càng sùng bái nghĩa lý, việc làm xuất phát từ nghĩa lý, nghĩa lý dẫn dắt sự việc, đó là nền tảng xử thế của lão phu! Lão phu thuở nhỏ làm thương nhân, tráng niên bước vào quan lộ, thênh thang hơn sáu mươi năm, nền tảng xử thế này chưa từng có một khắc nào dám quên! Khoan chính giảm hình phạt, là đạo lý trị quốc muôn đời. 《Lã thị xuân thu》, là nghĩa lý trị quốc vạn đời. Một mà hai, hai mà một. Muốn lão phu vứt bỏ nghĩa lý muôn đời ngàn thu để đi theo sự việc nhất thời, trái ngược với nghĩa lý mà chỉ có cái vỏ ngoài áo mũ, khác nào muốn giết cái tâm của ta, lão phu há đành lòng làm thế sao!"

"Văn tín hầu..." Lý Tư muốn nói lại thôi, cuối cùng đứng dậy lùi bước đi trong lặng lẽ.

Lê bước về phòng ngủ, Lã Bất Vi toàn thân nhũn ra trong lòng trống rỗng không có chỗ bấu víu, đời này lần đầu tiên ngã người nằm vật ra mặc nguyên y phục, mãi đến trưa hôm sau mới tỉnh lại. Nữ bộc trong phòng ngủ sụt sùi khóc lóc nói, đại nhân đêm qua bị sốt cao, nàng nửa đêm phải mời vị đại y già trong phủ đến, một chén thuốc một lượt châm cứu, đại nhân đều không tỉnh lại, sợ chết khiếp đi được; phu nhân không có nhà, Mạc Hồ gia lão cũng không có nhà, đại nhân nếu có mệnh hệ gì, tiểu nữ có đổi trăm cái mạng cũng không chuộc nổi. Lã Bất Vi cười, đừng khóc đừng khóc, ngươi hầu ngủ mời thầy thuốc có công, làm sao còn có thể trách oan, sinh tử chỉ tại thiên mệnh, lão phu đã không sao rồi. Nói xong phật người đứng dậy, khiến nữ bộc liên mồm kêu không thể không thể. Lã Bất Vi lại cười ha hả bước vào phòng tắm, nữ bộc không kịp gọi đại y của phủ, vội vàng cũng đi theo vào. Tắm nước nóng nửa canh giờ, Lã Bất Vi tự thấy nhẹ nhõm sảng khoái hơn nhiều. Đại y vội vã chạy đến bắt mạch, nói hãy còn phải uống thêm hai ba thang thuốc nữa mới có thể hạ sốt. Lã Bất Vi cười lắc lắc tay, uống một đỉnh canh xương cừu cỏ linh lăng Tây Vực đậm đặc, toát ra một trận mồ hôi đầm đìa, lại đi đến thư phòng.

"Bẩm báo Thừa tướng: Hàm Dương đô úy, đô úy là quan võ binh chính do quận huyện nước Tần thiết lập, chuyên trách việc tuyển binh trị an, cũng được gọi tắt là quận úy, huyện úy lần lượt, trực thuộc thự quan quận huyện. Thành đô thiết lập quan chức tương đương với quận, cho nên có Hàm Dương đô úy. Trong quân cũng có đô úy, là tướng lĩnh cấp trung. Xin kiến diện."

"Hàm Dương đô úy? Không nhìn nhầm chứ?"

Tại hạ nhận ra người này, chính là Hàm Dương đô úy. Thư lại nói rành mạch không chút sai sót.

"Gọi hắn vào đây." Trong lòng Lã Bất Vi động đậy, sắc mặt liền sầm xuống.

Chỉ trong chốc lát, tiếng bước chân rầm rầm giậm vang ngoài sảnh, một vị tướng quân đội mũ giáp râu ria xồm xoàm hiên ngang bước vào, vái chào một cái ngẩng cao đầu lớn giọng nói: "Mạt tướng Hàm Dương đô úy Doanh Đằng, diện kiến Thừa tướng."

"Có việc gì thế?"

"Mạt tướng chuyên trách trị an Hàm Dương, đặc biệt đến bẩm báo Thừa tướng: Ngoài Nam môn người xe tắc nghẽn mấy ngày liền, lưu dân bất pháp nước Sơn Đông nhân cơ hội trộm cắp lên đến hơn sáu mươi vụ, xe ngựa chen chúc, người xe tranh đường, giẫm đạp làm bị thương người hơn trăm vụ. Để ổn định sinh kế của người trong nước, mạt tướng xin Thừa tướng ra lệnh, bãi bỏ việc treo thưởng 《Lã thị xuân thu》 ở tường thành phía Đông bên ngoài Nam môn."

"Vô lý hết sức!" Lã Bất Vi tức thì dâng lên một ngọn lửa giận vô danh. Chiếu theo pháp độ quy lệ, một viên đô úy diện kiến quan viên đứng đầu thự thuộc của phủ Thừa tướng đều là vượt cấp. Trị an Hàm Dương dẫu có chuyện xảy ra, cũng nên để tự mình Hàm Dương lệnh đến thương nghị thỉnh mệnh, một tên đô úy nho nhỏ lại dám đường hoàng bước vào dùng quyền hạn "chuyên trách" đối với hắn - vị Thừa tướng khai phủ này, há chẳng phải là chuyện buồn cười kỳ lạ hay sao? Dù biết rõ việc này đằng sau liên quan rất nhiều lẽ ra nên cẩn trọng, Lã Bất Vi rốt cuộc vẫn bị cái cách công khai coi thường vị trọng thần tam triều như hắn làm cho tức giận, cười lạnh một tiếng đập bàn đứng phắt dậy: "Chuyện Nam môn, là do Học cung làm. Học cung, là do nhà nước lập nên. Đô úy cứ việc đi tìm Học cung lệnh, đừng có lải nhải trước mặt lão phu."

"Nếu vậy, mạt tướng cáo từ." Đô úy cũng không biện bạch, vái chào một cái hiên ngang đi mất.

Sắc mặt Lã Bất Vi tái mét, sải bước ra cửa lên xe đi thẳng đến Học cung. Tại Thiên Châm Thưởng triệu tập mấy vị môn khách xá nhân, Lã Bất Vi tóm tắt nói về chuyện Hàm Dương đô úy, đồng thời làm rõ sự bố trí: Bất luận sinh ra loại biến cố nào, việc treo thưởng ở Nam môn tuyệt đối không rút lại, trừ khi Tần vương hạ chiếu ép buộc. Các xá nhân ai nấy đều phẫn nộ khái thán, lập tức tụ tập môn khách kéo đến bên ngoài Nam môn để canh giữ sách.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 2 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.