Đại Tần Đế Quốc 5: Thiết Huyết Văn Minh

Lượt đọc: 3550 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết 1
Uý Liêu Nhập Tần, Đêm Gặp Tần Vương Chính

❊ ❊ ❊

Một cỗ xe màn che lướt vào Hàm Dương, nơi đèn đuốc thưa thớt. Đang lúc nửa đêm, cỗ xe tiến vào Chính Dương Nhai bên trong cửa Đông, thẳng hướng về phía vương thành mà đi. Vừa mới trông thấy bóng dáng hai hàng giáp sĩ cấm quân, cỗ xe bỗng rẽ về hướng Bắc, đi vào một khu phường bên ngoài bức tường phía Đông vương thành. Khu phường này gọi là Chính Dương Phường, là khu quan phủ gần vương thành nhất, người cư ngụ đa phần là các quan lại thuộc Trưởng sử thự, ngày đêm ra vào vương thành. Ngôi phủ đệ sáu lớp gần phía trước nhất là phủ đệ của Trưởng sử Lý Tư, cửa phủ đối diện với tường Đông vương thành, đi về phía Nam trăm bước là cửa Đông vương thành, ra vào vô cùng tiện lợi. Vì ở gần vương thành nhất, lại là nơi ở của quan viên trung khu, khu phường này đương nhiên trở thành khu vực hộ vệ liên đới của cấm quân vương thành, bình thường rất ít khi có xe ngựa không phải của quan phủ ra vào nơi đây. Cỗ xe này vừa tiến vào Chính Dương Nhai, liền thu hút ánh nhìn của vị cửa Đông uý vương thành. Cỗ xe không nhanh không chậm, chạy đến bãi xe ngựa trước phủ Trưởng sử rồi dừng lại. Những con tuấn mã hí vang một hồi, một chiếc áo choàng đỏ rực bay về phía cửa phủ. Ngay sau đó, những tiếng đối đáp mơ hồ loáng thoáng lọt vào tai vị cửa Đông uý.

"Dám hỏi tiên sinh, có việc gì?"

"Có khách đêm tới, chỉ là tìm thăm chủ nhân nơi này, nào còn có việc gì khác!"

"Trưởng sử quốc sự bận rộn, ban đêm không gặp khách."

"Gia lão cứ báo với Lý Tư một câu, cố nhân phương Nam là Liêu Tử tới đây!"

"Đã vậy, tiên sinh xin chờ một chút."

Trong chốc lát, một trận cười lớn từ trong cửa vọng ra: "Quả nhiên là Liêu huynh, thật là may mắn biết bao!"

"Quả nhiên là Tư huynh, sao mà vui sướng thế!"

"Như thuở sơ giao, một say mới thôi! Liêu huynh mời!"

"Tốt! Có thể được như năm nào, mới thỏa lòng ta!"

Một trận cười dần tắt, Chính Dương Phường lại chìm vào trong màn đêm tĩnh mịch, đèn đuốc hiu hắt.

Việc quen biết giữa Lý Tư và Uý Liêu, hoàn toàn là một cuộc gặp gỡ không hẹn mà tới. Năm thứ tư theo học tại Lan Lăng, vào cuối thu, Lý Tư lần đầu tiên rời Thương Sơn học quán về Thượng Thái thăm vợ con. Gia cảnh Lý Tư vốn còn tạm ổn, cha từng là một thiên phu trưởng trong quân đội nước Sở, ở bờ Đông sông Nhữ có hơn trăm mẫu ruộng nước cùng một mảnh vườn dâu. Mẹ cùng con trưởng vất vả vun vén, cha khi không có chiến sự cũng thi thoảng về quê làm lụng. Lý Tư là con thứ, từ nhỏ thông minh hơn người, sớm được cha mẹ gửi vào một học quán ở quận Thượng Thái để khai tâm. Không ngờ, năm Lý Tư mười lăm tuổi, cha tử trận trong trận đại chiến Đan Thuỷ với quân Tần. Khi cái xác không đầu kia được khiêng về, mẹ đổ bệnh không dậy nổi, không quá hai năm cũng theo cha mà đi. Sau khi an táng mẹ, anh trai Lý Tư thề báo thù cho cha, hiên ngang tòng quân. Ba năm sau, vào một ngày mùa thu, đình trưởng mang thư quân đến nói, anh trai Lý Tư trong lúc huấn luyện thủy quân không may rơi xuống nước chết đuối, quan phủ phát sáu kim làm tiền phúng điếu. Đến đây, Lý Tư khi ấy chưa tới tuổi làm lễ đội mũ, đã trở thành một đứa trẻ mồ côi mười tám tuổi. May mà Lý Tư từ nhỏ học hành có thành tựu, biết chữ, được đình trưởng tiến cử, làm một tiểu lại ghi chép sổ sách thu chi của quan thương tại quận thủ. Hai năm sau, Lý Tư làm lễ đội mũ dưới sự chủ trì của tộc trưởng, đã là một lại viên tinh minh lão luyện. Nếu cứ tiếp tục như vậy, việc Lý Tư làm tới chức Tiền sắc phu (quản lý tiền của) hay những chức lại có thực quyền tương tự ở quận thự, gần như chỉ là chuyện ngày một ngày hai.

Thế nhưng, Lý Tư không cam tâm như vậy. Lúc rảnh rỗi việc quan, y khổ công tự học, đọc hết tất cả các loại giản sách thu thập được, hiểu rõ đại thế thiên hạ, cũng đại khái hiểu rằng nước Sở là quốc gia nguy nan, nội loạn không dứt, dù có làm được một lại viên có thực quyền, cũng có thể bị sóng gió vô cớ nhấn chìm bất cứ lúc nào, giống như cha và anh trai mình, biến mất không một tiếng vang. Nhưng điều khiến Lý Tư cảm thấu sâu sắc nhất, chính là cảm ngộ về vận mệnh nhân sinh mà cảnh ngộ của loài chuột mang lại cho y. Lý Tư ngày ngày ra vào quan thương, thường thấy những con chuột béo mập nghênh ngang thong dong đi lại giữa các cột kho lương, nhai ngấu nghiến quan lương, kêu chít chít đùa nghịch, dáng vẻ ăn no chơi vui khiến người ta ngưỡng mộ. Còn khi đi vào trong nhà xí ở nhà tranh, chuột ở đó thường phải luồn cúi dưới chân người và chó, gắng sức tìm ăn mà khó được một bữa no, suốt ngày kinh hãi hoảng loạn kêu chít chít bỏ chạy. Hai cảnh so sánh, Lý Tư cảm thán sâu sắc: "Người hiền hay không hiền, cũng ví như chuột vậy, là do chỗ tự mình chọn lựa!" Từ lúc đó, Lý Tư có một phán đoán chất phác nhất: Muốn thay đổi vận mệnh của bản thân, nhất định phải thoát khỏi nơi mình đang ở, rời khỏi Thượng Thái, thậm chí rời khỏi nước Sở.

Cuối cùng, vào năm làm lễ đội mũ rồi lấy vợ, Lý Tư nghe được một tin tức: Đại sư Tuân Tử nhập Sở, được Xuân Thân Quân giúp đỡ, hư danh giữ chức Lệnh huyện Lan Lăng nhưng thực tế mở học quán dạy người. Lý Tư không chút do dự, từ bỏ chức tiểu lại, mang theo số tiền phúng điếu ít ỏi mà cha anh phải đổi bằng máu thịt, cùng với sáu ngàn tiền sắt bản thân chắt chiu, an bài cho người vợ trẻ xong xuôi, rồi lặn lội ngàn dặm tìm đến Thương Sơn ở Lan Lăng, bái dưới môn hạ Tuân Tử.

Dùng lời người đương thời mà nói, từ đó Lý Tư bắt đầu "theo Tuân Khanh, học đế vương chi thuật".

Từ khi nhập môn hạ Tuân Tử, Lý Tư nỗ lực phấn phát, bốn năm không về quê. Tuân Tử minh sát, nhiều lần khen ngợi Lý Tư trước mặt các đệ tử rằng: "Bỏ nhà theo học, Lý Tư xứng đáng là tấm gương cho kẻ áo vải thiên hạ! Sĩ tử bình thường tuổi trẻ đi học, vừa không có gánh nặng gia đình lại được cha mẹ chăm sóc, vẫn thường còn hoảng hốt bất an. Lý Tư một thân một mình đi học, vừa không có bề trên chăm sóc, lại nhẫn chịu được nỗi khổ nhân luân, khó thay!" Chỉ vì như thế, bốn năm sau Lý Tư về quê, Tuân Tử phá lệ lấy danh nghĩa Lệnh huyện Lan Lăng cấp cho Lý Tư một đạo quan văn thông hành. Lý Tư dựa vào quan văn này, nhận một con tuấn mã ở huyện thự Lan Lăng, với thân phận quan sai xuống phía Nam, đại khái có thể về đến quê nhà bên sông Nhữ ở Thượng Thái trước ngày lập đông.

Ngày này đi tới vùng ngoại ô Trần Thành, Lý Tư không muốn vào Trần Thành phồn hoa xa xỉ, thương lữ tụ tập, bèn ở lại trạm dịch bên đường quan đạo ngoài thành. Sinh kế túng thiếu, Lý Tư phải tính toán mọi bề. Đã có danh phận quan thân, lại có quan văn của Lan Lăng, đương nhiên là ở lại trạm dịch của quan phủ là hợp tính toán. Trạm dịch có hai ưu đãi lớn: Một là phí tổn ăn ở, cỏ ngựa, mọi thứ dọc đường không cần tự mình chi trả, lúc rời trạm lên đường còn được cấp phát lương khô, thịt khô trước khi tới trạm tiếp theo; hai là không có lo âu về trộm cướp, ở lại yên tâm, thực tế. Điểm này đối với Lý Tư mà nói, rất quan trọng. Dẫu sao, số đồ vật ít ỏi dùng để an ủi vợ con mà bị mất thì niềm vui về nhà của Lý Tư sẽ chẳng còn gì. Trạm dịch cũng có một điểm không tốt: Việc ăn ở của người lưu trú đều phân theo cao thấp của quan tước, khiến cho những kẻ áo vải có chí như Lý Tư thường cảm thấy khó xử. Thế nhưng, Lý Tư không thể bận tâm đến những điều đó.

Vào trạm dịch, Lý Tư được quan bộc dẫn đến đình viện dành cho huyện lại đơn sơ nhất. Quan lại bình thường ở trạm dịch, thường phải xã giao với các đồng liêu tình cờ gặp mặt. Lý Tư không có những xã giao đó, cũng không có tâm tư trò chuyện dọc đường với bất kỳ ai, ăn xong bữa cơm đạm bạc quan bộc mang tới căn phòng nhỏ, tự mình xách một thùng nước nóng rửa ráy, sau đó lên giường ngủ say, trời sáng là lập tức lên đường. Khi bước vào nhà xí nhỏ sau vách ngăn cạnh giường để rửa ráy, Lý Tư liếc thấy chiếc khăn mặt dệt thô cuộn thành một cục trên bệ đá, không khỏi nhíu mày. Theo quy tắc, nhà ở trạm dịch dù đẳng cấp cao thấp thế nào, đồ dùng để tắm rửa đều là khách mới đổi đồ mới. Chiếc khăn này rõ ràng là khách trước đã dùng qua, mà quan bộc lại không thay kịp. Nếu Lý Tư gọi quan bộc tới, thay khăn mới cũng rất nhanh thôi, nhưng Lý Tư không có tâm trạng đó, vả lại chiếc khăn này tuy cuộn thành một cục nhưng cũng không có mùi hôi hám quá mức, dùng thì dùng vậy.

Lý Tư cầm chiếc khăn mặt đó lên giũ một cái, "bộp" một tiếng, một thứ đồ rơi xuống đất.

"Sách!" Lý Tư nghe thấy tiếng tre thẻ rơi xuống đất quen thuộc đến mức không thể quen hơn, không khỏi kinh ngạc.

Quan sát xung quanh, Lý Tư lập tức kết luận: Cuốn sách này chắc chắn là vật bất ly thân của khách trước, trong lúc rửa ráy đã đặt trên bệ đá, lúc đi lại vô tình quên mất. Lý Tư quên cả rửa ráy, nhặt cuốn thẻ tre có bao bọc dưới đất lên, trước mắt bỗng sáng rực! Bao bọc cuốn sách là loại da màu nâu, hai đầu có nắp đồng cổ sáng loáng, da của bao bọc đã hơi bạc màu và nổi bông, rõ ràng là vật có niên đại lâu đời. Nhìn kỹ lại, trên hai nắp đồng mỗi bên có hai rãnh nhỏ, còn có hai chữ khắc mờ mờ đã hoàn toàn thành màu của dây đồng - Uý Thị! Rõ ràng, đây là cuốn sách được truyền từ đời này sang đời khác.

Lý Tư không mở bao bọc, quay người lập tức rửa ráy. Đúng lúc này, tiếng gõ cửa dồn dập đập vang "bộp bộp". Lý Tư hô một tiếng: "Cửa mở đấy! Tự vào đi." Lập tức có tiếng bước chân nặng nề nện vào sảnh nhỏ, giọng nói trầm hùng lập tức vang lên: "Tại hạ đường đột vào phòng, mong tiên sinh thứ lỗi." Lý Tư nói vọng qua vách ngăn: "Túc hạ xin chờ một chút, ta ra ngay." Người ngoài vách lại nói: "Y phục túc hạ vẫn còn trên giường, ta chờ dưới hành lang là được rồi." Lý Tư cười nói vọng qua vách: "Cũng được! Cởi trần gặp khách quả thực không ổn." Một lát sau, Lý Tư cởi trần vòng qua vách ngăn mặc y phục xong xuôi, lúc này mới đi ra hành lang. Đình viện vắng lặng, chỉ có bóng dáng một người mặc áo đỏ râu dài đứng lặng lẽ dưới gốc cây. Lý Tư chắp tay cười nói: "Túc hạ có phải là người vừa gõ cửa?" Người mặc áo đỏ râu dài bước nhanh tới, chắp tay nói: "Tại hạ Liêu Tử ở Đại Lương, mùa thu nhập Sở du ngoạn, không ngờ đánh mất một vật, tìm dọc đường mà chưa thấy. Suy nghĩ mình từng ở đây ba ngày, cho nên tìm đến hỏi một chút, không biết túc hạ ở trong phòng có thấy vật gì thừa không?" Lý Tư nói: "Túc hạ mất vật gì?" Người mặc áo đỏ râu dài nói: "Một cuốn giản sách, bao bọc bằng da bò, nắp đồng có khắc hai chữ." Lý Tư từ trong tay áo lấy ra nói: "Có phải vật này?" Người mặc áo đỏ râu dài hai tay tiếp lấy nhìn qua một chút, kinh ngạc nói: "Túc hạ không mở cuốn sách này?" Lý Tư nói: "Đây là điển tịch tổ truyền, ta không phải chủ nhân, sao có thể mở sách?" Người mặc áo đỏ râu dài lập tức cung kính vái một cái: "Kiến thức và tiết tháo của túc hạ, thật là danh sĩ vậy! Liêu mạn phép xin được cùng bàn uống một chén." Lý Tư hào sảng cười nói: "Trên đường có chén rượu, sao mà không vui! Túc hạ mời vào, ta gọi quan bộc sắp xếp rượu thức ăn." Người mặc áo đỏ râu dài cười lớn: "Túc hạ chỉ cần uống thật khoái, việc còn lại cứ để ta!" Quay người vỗ tay "bộp bộp", trạm thừa bước nhanh tới. Người mặc áo đỏ râu dài chắp tay với trạm thừa nói: "Dám xin trạm thừa cho hai bàn rượu thức ăn ngon nhất, để cùng vị tiên sinh này uống cho đã." Trạm thừa cung kính như phụng lệnh: "Công tử có yêu cầu thì cần gì phải nói, một lát là có ngay." Quay người một cái liền đi như bay. Lý Tư khá thắc mắc, người này ở phòng huyện lại, mà lại có thể được trạm thừa cung kính như vậy, rốt cuộc là người thế nào?

Không mất bao lâu, hai bàn rượu thức ăn được khiêng vào. Ngoài rượu Lan Lăng ra, thức ăn là hai bàn trân tu mà Lý Tư không gọi được tên. Người mặc áo đỏ râu dài chắp tay cười nói: "Huynh đừng cười, trạm thừa nơi này vốn là con của bạn cũ của cha ta, thế giao. Huynh đệ ta cứ thoải mái uống là được!" Lý Tư không giỏi uống rượu, nhưng lại có sở thích đặc biệt với rượu trái cây Lan Lăng, nhất thời vô cùng vui vẻ. Đến khi uống đậm ba năm chén, hai người đều cảm thấy khoái ý, đề tài nói chuyện tuôn trào lan rộng. Người mặc áo đỏ nói: "Túc hạ là kẻ học rộng, sao lại không có lòng mở sách?" Lý Tư cười đáp: "Ta vốn có tâm, chỉ sợ mở ra một cuốn kinh doanh, chẳng phải làm mất hứng sao?" Người mặc áo đỏ cười lớn: "Huynh có khiếu hài hước, rất tuyệt! Người ta nói, được vật thì xem một chút, lòng mới an. Huynh có phong thái cổ xưa, được vật mà nhìn như không. Ta liền mở sách, mời huynh xem kinh doanh!" Nói xong kéo bao bọc ra, mở cuốn giản sách đã ngả màu đen vàng kia ra, hai tay dâng lên nói: "Trăm năm nay, cuốn sách này ngoài người họ Liêu không ai xem được. Nhưng nhân sinh gặp gỡ, huynh đối với Liêu thị ta có ân hộ sách, nên xem một chút, ít nhất có thể chứng minh lời đồn thiên hạ không phải hư truyền." Lý Tư vốn định từ chối, nhưng thấy tình người chân thành ẩn chứa thâm ý, không kìm được nhận lấy cuốn giản sách đen vàng đó.

"Uý Liêu Tử?!" Vừa nhìn thấy tiêu đề, Lý Tư kinh ngạc đến mức làm đổ cả chén rượu.

"Người ta nói Uý Liêu Tử là hư vô, huynh đã tận mắt thấy rồi!" Người mặc áo đỏ cảm thán lắm.

"Binh pháp Uý Liêu Tử, nghe danh đã lâu, chưa thấy sách, Lý Tư có phúc được xem qua, trong lòng vô cùng cảm kích!"

"Túc hạ, đại đệ tử Thương Sơn học quán là Lý Tư?"

"Chính là. Được thấy kinh điển, không dám giấu giếm." Lý Tư không hỏi đối phương sao lại biết, hào sảng thừa nhận.

"Ta là Uý Liêu đời thứ tư, bái kiến tiên sinh." Người mặc áo đỏ trịnh trọng đứng dậy cung kính vái một cái.

"Thời kỳ học tử, Lý Tư không dám nhận danh xưng tiên sinh." Lý Tư vội vàng đáp lễ.

"Tốt! Huynh đệ ta kết giao, cạn!" Uý Liêu Tử vô cùng sảng khoái.

"Được gặp Liêu huynh, tiểu đệ cạn trước!" Lý Tư hào sảng uống một chén.

Đêm đó, hai người uống đến tận sáng vẫn còn chưa thỏa. Uý Liêu Tử tha thiết mời Lý Tư đến biệt cư của mình ở Trần Thành ở lại ít ngày, Lý Tư không chút do dự đi theo, ở lại mười ngày, gần như quên cả việc về quê… Sau đó thấm thoắt mười năm, Lý Tư không còn gặp lại Uý Liêu Tử. Ngày đó Mông Vũ tiến cử Uý Liêu Tử, Lý Tư thực sự có chút bất ngờ. Về bản tâm mà nói, Lý Tư sớm nên tiến cử Uý Liêu Tử, khiến nước Tần tìm cách tìm kiếm nhân tài này. Nhưng Uý Liêu Tử trong lòng Lý Tư, luôn là một phái Hợp Tung phản Tần cứng rắn của sáu nước, không thể nhập Tần hiệu lực. Năm đó hai người sơ giao luận về thiên hạ, Uý Liêu Tử xem nước Tần là đại họa của thiên hạ, cho rằng chỉ có sáu nước Hợp Tung cuối cùng diệt Tần mới là lối thoát cho thiên hạ. Người như vậy, sao có thể nhập Tần? Dù sau khi Mông Vũ tiến cử, trong lòng Lý Tư vẫn còn nghi hoặc về tin tức mật của Mông Vũ. Ở đại doanh ngoài quan ải, Mông Vũ lại phi ngựa mật báo, nói Uý Liêu Tử đã vào Hàm Cốc Quan. Lý Tư vô cùng kinh hỉ, lúc đó bẩm báo Tần vương Chính, quân thần lập tức gấp rút quay về Hàm Dương. Thế nhưng, mười ngày qua đi, Uý Liêu Tử vẫn không có tung tích, Lý Tư lại không nắm chắc được - Uý Liêu Tử năm đó là phái Hợp Tung kiên quyết phản Tần, mười năm sau, Uý Liêu Tử sẽ lấy nước Tần làm lối thoát chăng?

Dưới ánh trăng bên rừng trúc, Lý Tư và Uý Liêu Tử đang ngồi đối diện thoải mái uống rượu.

Rượu Lan Lăng vẫn như cũ, đó là loại rượu cũ năm mươi năm mà quan lại nước Sở cũ cố ý tặng khi Lý Tư đón gia quyến, vừa mở vò đã khiến Uý Liêu Tử hếch mũi liên tục khen ngợi. Món ăn lại là kiểu Tần: thịt cừu hầm, thịt vuông hấp, canh rau hoắc, bánh nướng dày, v.v... một bàn đầy ắp. Uý Liêu Tử gọi thẳng bản sắc người Tần thật thà, không nói năng gì nhiều, cùng Lý Tư cạn trước ba bát lớn rượu cũ Lan Lăng. Đặt bát lớn xuống, Lý Tư lúc này mới cười hỏi một câu: "Liêu huynh thần long thấy đầu không thấy đuôi, nhiều năm nay đi đâu vậy?" Uý Liêu Tử cảm thán một tiếng: "Thiên hạ tuy lớn, khó tìm nơi cắm dùi, chỉ là rời xa quần thể sống một mình thôi!" Lý Tư đập bàn đầy phấn khởi: "Liêu huynh tài cao, sao lại nói vậy? Đến Tần chính là con đường chính!" Uý Liêu Tử cười nhạt nhưng chuyển đề tài: "Tư huynh, còn nhớ cuốn giản sách năm nào không?" Lý Tư cười lớn: "Huynh đệ ta vì giản sách mà gặp gỡ, khắc sâu trong lòng!" Uý Liêu Tử nói: "Thời hạn mười năm, nó rốt cuộc cũng biên soạn thành hình." Lý Tư vô cùng kinh hỉ: "Nói như vậy, thiên hạ lại có một bộ binh pháp đại tác ra đời! Nào, chúc mừng Liêu huynh đại công, cạn!" Hai người cạn xong, Lý Tư lại nói: "Liêu huynh binh thư đã thành, đặt tên là gì?" Uý Liêu Tử cười nói: "Cứ theo phong tục đời, xem như là 'Uý Liêu Tử' vậy. Bộ binh pháp này bắt đầu từ tiên tổ, sửa lại ở đại phụ, lại sửa ở cha. Ta, lại thêm vào luận điểm dùng binh mới của mấy chục năm nay, coi như bốn đời người đã hoàn thành bộ binh pháp này." Lý Tư không khỏi cảm khái trong lòng: "Người ta nói tướng không quá ba đời. Liệu thị bốn đời làm Quốc uý, lại thành binh pháp không thế, đến mức người ta quên mất họ của họ mà lấy quan vị làm họ, thiên hạ tuyệt nhiên không có cái thứ hai!" Uý Liêu Tử cười lớn: "Tư huynh hài hước thật! Lấy quan làm họ, chỉ là di phong thời cổ đại thôi, sao dám lấy đó làm vinh!" Lý Tư cười một trận, đột nhiên chuyển sang đề tài vừa bị Uý Liêu Tử lảng tránh: "Liêu huynh lần này nhập Tần, chắc chắn không phải du ngoạn vô cớ rồi?" Uý Liêu Tử không khẳng định hay phủ định trực diện, lại nói: "Muốn nghe Tư huynh bình luận về nước Tần."

"Dân chúng ngày càng giàu, quốc lực ngày càng mạnh, thống nhất thiên hạ, căn cơ đã thành!"

"Tần vương Chính hiện nay thế nào?"

"Tần vương Chính hiện nay, là quân chủ không thế! Mang hoài bão hùng vĩ xưa nay, giữ thiên tung anh minh, đề phòng nghiêm túc, kiên cường nghiêm nghị, lòng dạ rộng lớn. Nói tóm lại một câu, Tần vương Chính hiện nay, chắc chắn sẽ khiến nước Tần đại xuất thiên hạ!"

"Tư huynh không cảm thấy nói quá sự thật?"

"Không. Chỉ là chưa đủ." Lý Tư trang trọng nghiêm túc.

"Ta nghe nói Tần vương Chính, xa cách với lời nói của Tư huynh rất nhiều!"

"Muốn nghe thuyết pháp của Liêu huynh." Lý Tư cười nhạt.

"Ta nghe nói Tần vương Chính, mũi gãy, mắt dài, ngực chim, tiếng sói, ít ân nghĩa mà có lòng hổ lang, ở hoàn cảnh hẹp thì dễ chịu người dưới, đắc chí thì coi rẻ ăn thịt người! Quân vương như vậy, Tư huynh sao lại phụng thờ như thần minh?"

"Liêu huynh sao mà hay quên thế, lời này mười năm trước đã nói một lần rồi!"

"Lời này không phải ta nói. Người ta nói là thuyết của đại sư tướng học Đường Cử."

"Dù là ai cũng là tà thuyết! Lời đồn ở Sơn Đông, chỉ là giả danh Đường Cử mà thôi."

"Âm Dương gia nói như vậy, dù sao cũng không phải không có lửa làm sao có khói."

"Biệt ly mười năm, Liêu huynh sao lại rơi vào vũng bùn hoang đường không căn cứ?"

"Ta, có thể gặp thử vị Tần vương Chính này không?" Uý Liêu Tử cười đầy bí ẩn.

"Liêu huynh!" Lý Tư cảm thán hào sảng, "Sĩ tử Sơn Đông nhập Tần, ban đầu thường mang tâm cơ. Liêu huynh thăm dò Lý Tư, Lý Tư ta còn biết nói gì nữa! Nói chuyện thực tế, Lý Tư ta lúc đầu nhập Tần cũng từng chần chừ do dự, tâm cơ nặng nề. Sau nhiều năm thể nghiệm, Lý Tư mới thấy tâm cơ đối với Tần là sai lầm! Báo cho Liêu huynh: Nước Tần không phải Sơn Đông, chỉ có làm việc đường hoàng, làm người bản sắc, kẻ hay mang tâm cơ, tự mình hủy hoại thôi!"

"Nói như vậy, lão phu càng phải gặp thử vị Tần vương Chính này rồi."

"Nên! Tự mình đánh giá, là thỏa đáng nhất."

"Người khiến thiên hạ quy về một mối, quả nhiên là Tần vương Chính ư?"

"Nghi ngờ cứ để đó đã. Đi! Đêm gặp Tần vương Chính." Lý Tư vỗ bàn đứng dậy dứt khoát.

"Tư huynh nói đùa, trăng đã ở phương Tây, sao có lý bốn canh gặp vương."

Lý Tư cười lớn: "Đây chính là nước Tần! Trăng đã ở phương Tây có đáng gì, cứ đi theo ta!"

Hai người sải bước đi ra, Lý Tư hỏi Uý Liêu Tử là đi bộ hay đi xe? Uý Liêu Tử cười nói đi bộ tốt, vương thành nhìn rõ ràng hơn đỡ phải một mình ra ngoài lạc đường. Lý Tư cũng không dây dưa những ẩn dụ mập mờ này, chỉ nói một tiếng đi thôi liền sải bước rời cửa. Uý Liêu Tử kinh ngạc liên tục, ây ây ây, hiền đệ đã là Trưởng sử rồi, nửa đêm ra cửa mà không mang theo hộ vệ giáp sĩ ư? Lý Tư cười lớn, đây là nước Tần, quan lại nào ở Hàm Dương đi lại mà mang theo hộ vệ? Lý Tư tự hào tự tin hệt như lão Tần nhân, khiến Uý Liêu Tử chép miệng liên hồi, dường như cảm thán lại dường như trêu chọc. Suốt dọc đường, Lý Tư chỉ trỏ vào đèn đuốc khắp nơi trong điện các đình viện vương thành, nói chỗ sáng đèn đều là quan thự trực đêm, chỗ đen ngòm đều là nội cung. Uý Liêu Tử dường như kinh ngạc lại dường như cảm thán thở dài một tiếng, dần dần lại không nói nữa.

Đèn đuốc trong thư phòng vương thành sáng rực trong rừng cây u sâu.

Tần vương Chính đang cùng Thừa tướng Vương Oản bàn bạc việc giải ngũ lão binh mà Lam Điền đại doanh báo lên. Phương lược thực thi của Vương Tiễn, Mông Điềm là: Trong vòng năm năm, binh sĩ từ bốn mươi tuổi trở lên, đầu mục từ thiên phu trưởng trở xuống từ bốn mươi lăm đến năm mươi lăm tuổi của quân Tần, toàn bộ giải giáp về quê; tướng quân từ năm mươi lăm tuổi trở lên, toàn bộ cải nhiệm chức văn, để đảm bảo quân Tần có sức chiến đấu siêu cường. Phương lược này đã trù tính từ lâu, triều hội không ai dị nghị. Nhưng một khi đối mặt với thực thi, lại có một điểm khó thực tế: Số tiền cần để an bài lão quân tướng sĩ là bao nhiêu? Phủ khố nước Tần có thể chịu đựng một lần được không? Người Tần vốn có truyền thống khổ chiến, tướng sĩ gần như không tính toán cao thấp quân bổng. Đương nhiên, tiền đề ở đây là nước Tần lấy khen thưởng canh tác chiến đấu làm quốc sách, xưa nay không làm thiệt thòi tướng sĩ chiến đấu sa trường. Ngay cả trước khi biến pháp, việc triều đình nước Tần yêu quý tướng sĩ cũng nổi tiếng thiên hạ. Nếu không, với sự nghèo khó của nước Tần thời Tần Hiến Công, căn bản không thể liên tiếp giữ thế tiến công đối với nước Ngụy cường thịnh bằng cường binh khổ chiến. Ngày nay kênh Trịnh Quốc đã xong, Quan Trung trông thấy ngày càng giàu, cộng thêm đất màu mỡ lương thực nhờ Đô Giang Yển ở bồn địa Thục Trung thành tựu, nước Tần sở hữu hai vùng Thiên Phủ, đối đãi với tướng sĩ giải giáp đương nhiên càng không thể keo kiệt.

Vương Oản cùng các đại lại Thừa tướng phủ bàn bạc lặp đi lặp lại, sơ định: Binh sĩ bất kể chiến công cao thấp, mỗi người mười kim về quê; đầu mục dưới thiên phu trưởng bất kể chiến công cao thấp, mỗi người ba mươi kim về quê; tướng quân cải nhiệm, mỗi người mười kim làm an ủi. Về quê không tính chiến công, là vì chiến công của quân Tần xưa nay thưởng riêng, mỗi trận một kết, không bao giờ chậm trễ. Tính toán như vậy, tổng số người quân Tần về quê đại khái hơn mười vạn, tổng số tiền cần hơn trăm vạn kim. Nếu thanh toán một lần, phủ khố khá là eo hẹp. Nếu không thể thanh toán một lần, Vương Oản lại có nỗi lo phụ lòng tướng sĩ.

"Lão quân về quê, số lượng lớn có thể ở đại doanh ngoài quan ải?" Tần vương Chính nghe xong bẩm báo gõ gõ thư án.

"Đại quân ngoài quan ải bảy phần, các quan ải còn lại ba phần."

"Tiền bạc chắc là không khó, nhất định phải phát một lần tiền về quê!"

"Quân bị khí giới, Vương Tiễn, Mông Điềm còn muốn hơn trăm vạn kim..."

Tần vương Chính đứng dậy, vươn vai thật mạnh một cái nói: "Đại quân ngoài quan ải hiện nay có chiến sự, giải giáp ít nhất là ba năm sau. Thừa tướng hãy cùng Vương, Mông hai vị hội thương ra một biện pháp trước. Tóm lại một điểm: Trong vòng năm năm lão quân từng bước về quê, mỗi lần đều phải kết thúc sạch sẽ việc an bài; nếu có lão quân tử trận thương tàn trước khi về quê, tiền tuất còn phải tăng gấp đôi. Tính toán như vậy, tổng số tiền thì có thể đạt khoảng ba trăm vạn, cần phải trù bị trước."

"Đúng vậy. Thần lập tức soạn ra phương lược thực thi sau khi hội thương."

Đúng lúc này, Triệu Cao nhẹ bước tiến vào, nói khẽ vào tai Tần vương Chính vài câu. Ánh mắt Tần vương Chính sáng lên, bất ngờ đứng dậy. Vương Oản biết Tần vương Chính việc nhiều, một tiếng cáo từ liền đi ngay. Tần vương Chính chỉnh đốn y quan, ngay sau đó sải bước ra khỏi thư phòng, vừa đến hành lang, liền thấy bóng dáng hai người từ cầu đá trắng đối diện sóng đôi đi tới. Tần vương Chính trẻ tuổi sải bước xuống bậc đá, từ xa đã vái một cái: "Đại tân đêm tới, Tần vương Chính có lễ rồi."

"Đối diện chính là Tần vương Chính." Lý Tư nói nhỏ một câu.

Uý Liêu Tử vẫn luôn thong dong quan sát bốn phía, căn bản không nghĩ tới Tần vương Chính sẽ đích thân ra đón. Dù Lý Tư có tự tin thế nào, ông ta đều đinh ninh cho rằng Tần vương Chính sớm đã an giấc, lý do vui vẻ theo Lý Tư vào vương thành, cũng là muốn xem cảnh đêm vương thành nước Tần. Uý Liêu Tử xuất thân từ binh gia, tin chắc rằng, đêm sắc của một vương thành đủ để thấy được khí tượng hưng suy của quốc gia đó. Vương thành Lâm Truy đêm đêm ca hát, tiếng vang cả thị phố. Vương thành Đại Lương vào đêm thì trước đen sau sáng: Điện các quan thự xử lý quốc sự ở thành trước đèn tắt hết, thành sau thì vì Ngụy vương và phi tần các loại du ngoạn mà đêm đêm sáng trưng. Vương thành Tân Trịnh thì trong ngoài đèn đuốc hiu hắt, ban đêm một mảnh tử khí trầm trầm. Ba nước Triệu, Sở, Yên cũng đại khái như vậy, Kế Thành như Lâm Truy, Dĩnh Đô như Đại Lương, Hàm Đan như Tân Trịnh. Uý Liêu Tử chưa bao giờ vào vương thành nước Tần, Lý Tư cố ý dẫn ông ta xuyên qua toàn bộ thành trước. Dọc đường nhìn lại, đèn đuốc giữa các quan thự sáng trưng, thi thoảng có lại viên vội vã ra vào, bãi xe ngựa trước chính điện cũng xe ngựa rộn ràng lúc vào lúc ra. Uý Liêu Tử không khỏi vô cùng cảm thán. Dù vậy, Uý Liêu Tử vẫn không để tâm đến việc đêm gặp Tần vương Chính. Dù sao, quân vương bốn canh không ngủ gần như là không thể, ít nhất sáu nước Sơn Đông không có quân vương nào có thể cần chính như vậy. Uý Liêu Tử chỉ ôm một tâm tư, xem thử thư phòng Tần vương Chính, xem thử sự lúng túng của Lý Tư do lỡ lời, nhắc nhở y chớ nói quá sự thật. Uý Liêu Tử tin rằng, mọi thứ đều sẽ nằm trong tính toán tuyệt diệu của ông ta, tuyệt đối sẽ không có chút sai sót nào.

"Thế nào thế nào, Tần vương Chính!" Uý Liêu Tử kinh ngạc rồi.

"Liêu huynh nghe nhầm sao? Tần vương Chính đại lễ đón ngươi."

Lúc này, bóng dáng cao lớn đối diện lại vái một cái: "Đại tân đêm tới, Tần vương Chính có lễ rồi."

Uý Liêu Tử khá cảm thấy chân tay luống cuống, vội vàng chắp tay: "Uý Liêu ở Đại Lương, bái kiến Tần vương Chính!"

"Từ khi nghe tiên sinh sắp đến, Tần vương Chính ngày ngày mong đợi, tiên sinh mời!"

Tần vương Chính nghiêng người vươn tay, sự thành khẩn đó, sự cung kính đó, sự vui mừng đó, ai cũng sẽ không coi là xã giao. Uý Liêu Tử lòng nóng hổi, không khỏi nhìn Lý Tư. Lý Tư chắp tay hào sảng: "Tiên sinh mời." Uý Liêu Tử không còn từ chối nữa, chắp tay với Tần vương Chính, sải bước đi trước. Vừa sắp lên bậc đá, Triệu Cao đã đợi sẵn trước bậc cung kính một lễ, hai tay vươn ra, dường như dìu dắt lại dường như dẫn đường, dìu Uý Liêu Tử lên bậc đá cao, lại đi vào đại thư phòng đèn đuốc sáng trưng.

"Tiểu Cao tử, tiểu yến, vì tiên sinh tiếp phong!" Tần vương Chính chưa bước vào thư phòng liền cao giọng phân phó.

"Khởi bẩm Tần vương Chính, Liêu không giỏi uống rượu, đã uống qua một lần rồi."

"Thần cùng tiên sinh uống một vò Lan Lăng cũ." Lý Tư bổ sung một câu.

"Tốt! Vậy thì uống trà giải đêm. Nấu trà. Tiên sinh ngồi đi."

Không đợi Uý Liêu Tử quan sát chỗ ngồi, Tần vương Chính liền vươn tay đỡ Uý Liêu Tử ngồi vào án dài phía Tây, tự mình ngồi vào án lệch phía Đông, Lý Tư ngồi bồi ở án Nam, vương án chính giữa phía Bắc thì bỏ trống. Chỗ ngồi như vậy, là lễ nghi giao tiếp bạn bè thời Chiến Quốc, đối diện chủ nhân là chỗ tôn quý của đại tân. Uý Liêu Tử rất hiểu, nếu Tần vương Chính ngồi vào vương án chính giữa mặt hướng Nam vốn có, hôm nay chính là thần dân bái kiến quân vương. Chỗ ngồi như vậy, hôm nay chính là khách quý đến hội, hai bên đều có thể thoải mái nói chuyện. Chỉ riêng điểm này, trong lòng Uý Liêu Tử liền giật thót - Tần vương Chính kính sĩ mà lại thông quyền đạt biến như vậy, thiên hạ tuyệt nhiên không có cái thứ hai!

Một lúc sau hương trà lan tỏa, ba người cầm chén mỗi người uống vài ngụm bình luận vài câu, Tần vương Chính chắp tay nói: "Tiên sinh là danh sĩ binh gia, Chính muốn nghe tiên sinh bình luận đại thế thiên hạ, khai thông sự mờ mịt cho ta." Uý Liêu đặt chén trà xuống thong dong nói: "Nếu nói đại thế thiên hạ, Liêu chỉ một câu: Thời thế Chiến Quốc, đang ở kỳ chuyển đổi."

"Thế nào là chuyển đổi? Tiên sinh dạy ta." Tần vương Chính hiện ra sự tập trung đặc biệt khi nghe được kiến giải cao minh nhất.

"Tam Tấn phân lập, thiên hạ mới vào Chiến Quốc." Uý Liêu cười nhạt nói tiếp, "Thời thế Chiến Quốc, đại thế đã có ba chuyển đổi rồi! Chuyển đổi thứ nhất, nước Ngụy tiên phong biến pháp, mà thành đại quốc siêu cường chủ tể thiên hạ. Sau đó liệt quốc đua nhau hiệu pháp nước Ngụy, mở ra trào lưu biến pháp, thiên hạ liền vào thời thế tranh giành nhiều việc. Chuyển đổi thứ hai, nước Tần biến pháp sâu sắc, một sớm quật khởi, đại xuất Sơn Đông tranh hùng thiên hạ, và mang theo trào lưu biến pháp cường quốc làn sóng mới. Trong đó Hợp Tung Liên Hoành gió nổi mây phun, nhất thời các nước đều có cơ hội, khó thấy chân sơn chân thủy! Chuyển đổi thứ ba, nước Triệu lấy Hồ phục kỵ xạ dẫn đầu biến pháp, quật khởi thành siêu cường Sơn Đông, thiên hạ liền vào thế lực đối lập hai cường Tần Triệu. Trong đó mấy lần va chạm, cuối cùng lấy trận đại chiến Trường Bình làm phân thủy lĩnh, nước Triệu và chư hầu Sơn Đông một gục không dậy nổi, nước Tần độc đại thiên hạ rồi! Sau đó, nước Tần trải qua thời kỳ vãn chính của Chiêu Tương Vương, và hai đời thung lũng thấp là Hiếu Văn Vương, Trang Tương Vương, trước sau hơn ba mươi năm chiến tranh vụn vặt, thiên hạ rốt cuộc không có sóng gió lớn. Thế nhưng, chỉ vì tĩnh lặng lâu ngày, thiên hạ đã lâm vào lần chuyển đổi nữa rồi!"

"Lần chuyển đổi này, ý nghĩa nằm ở đâu?"

"Nói lời cốt yếu. Căn bản nằm ở lòng người mong ổn định, thiên hạ 'nhất' tâm dần thành!"

"Tiên sinh lời này, căn cứ nằm ở đâu?"

"Một là, trào lưu biến pháp thiên hạ chấm dứt. Hai là, tâm tranh hùng của liệt quốc suy giảm."

"Thiên hạ sắp nhất thống, trục tâm nằm ở đâu?"

"Trục tâm Hoa Hạ, không phải Tần thì không là ai khác."

Tần vương Chính đập bàn cười lớn: "Tiên sinh đặt Chính lên lò lửa, sao dám nhận chứ!"

Uý Liêu cười lạnh: "Nướng trên lò lửa còn sợ nó, sao có thể vì thiên hạ mà lao đầu vào nước sôi lửa bỏng chứ!"

Tần vương Chính mặt nghiêm túc, đứng dậy rời chỗ sâu sắc vái một cái: "Chính xin cẩn thận thụ giáo."

Chính là sự ứng đối trong khoảnh khắc này, Uý Liêu Tử ngạo nghễ mà đạm bạc lòng run rẩy rồi - người có thiên phú như Tần vương Chính, xưa nay chưa từng nghe thấy! Có thể thể nghiệm nhanh chóng bản tâm người nói trong cuộc đối thoại nhanh như vậy, không tính toán nghi thái người nói, chỉ kính trọng ý chân chính của người nói, nhân vật bậc này, chẳng lẽ không phải thánh vương khoáng thế sao? Uý Liêu Tử vì sự mỉa mai cố ý vừa rồi lại bị Tần vương Chính coi là châm biếm khích lệ mà cảm thấy bất ngờ sâu sắc, lại nảy sinh một sự hâm mộ và kính trọng không tên đối với vị quân chủ trẻ tuổi trước mặt - người này nếu là kẻ áo vải, chẳng lẽ không phải bạn thân sinh tử cùng chung sao?

Uý Liêu lặng lẽ rời chỗ, lần đầu tiên trong đời trịnh trọng cong lưng xuống.

Trời mờ mờ sáng, tiếng gà gáy loáng thoáng theo gió sớm mát mẻ bay lượn trong vương thành. Từ con đường nhỏ dưới rừng đi ra khỏi cung, Uý Liêu luôn lặng lẽ trầm tư, như khác hẳn hoàn toàn với lúc đến. Lý Tư cười hỏi một câu: "Liêu huynh được thấy tướng hổ lang, chẳng lẽ không có một lời ư?" Uý Liêu dừng bước, thở dài một tiếng: "Thiên hạ không nhất thống về Tần, sao có thiên lý được!"

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.