Đại Tần Đế Quốc 5: Thiết Huyết Văn Minh

Lượt đọc: 3550 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết 3
Pháp Không Thể Bỏ, Dân Không Thể Hại

❊ ❊ ❊

Tần vương Chính dẫn đoàn người ra khỏi doanh trại dân phu phía sau Trung Sơn, vừa vặn gặp đội kỵ mã của Mông Điềm cấp tốc chạy tới. Tần vương Chính không nói nhiều, phất tay lệnh xuất sơn, ngay trong đêm quay về Hàm Dương. Vừa bước vào hành lang thư phòng, Tần vương Chính ném roi ngựa xuống, nhanh gọn dặn dò: "Trưởng sử lập tức triệu Đại điền lệnh, Thái thương lệnh tới nghị sự. Mông Điềm không cần đi, ở lại tham khảo. Tiểu Cao, phi ngựa tới kênh rạch sông Kính, hỏi Lý Tư một câu trả lời: Thuế vụ hè này, nên xử trí ra sao? Ta đi rửa mặt bằng nước lạnh một chút, lát nữa sẽ tới thư phòng. Mông Điềm đợi ta."

Dặn dò một tràng, bóng dáng Tần vương Chính đã rẽ qua hành lang dẫn tới phòng tắm.

Mông Điềm ngồi một mình trong thư phòng, nhìn thị nữ đun trà, lòng cứ nôn nao không yên.

Trong ánh mắt của triều đình và dân chúng nước Tần, Vương Tiễn, Mông Điềm, Vương Oản, Lý Tư là bốn trụ cột của vị Tần vương trẻ tuổi, trong đó Mông Điềm được triều đình xem là tâm phúc của Tần vương. Vương Tiễn hiển nhiên là ứng cử viên Thượng tướng quân, được Tần vương tôn bằng lễ thầy, không nghi ngờ gì là cốt cán của triều đại mới. Nhưng Vương Tiễn bản tính đôn hậu, lại có ba phần điềm đạm, thêm nữa thường xuyên ở quân doanh, nên rất ít khi được biết tới những cơ mật đặc biệt. Trong mắt triều đình, Vương Tiễn mang đậm nét một ngoại thần. Vương Oản nắm giữ công việc vương thất, là người trực tiếp điều hành chính vụ của quốc quân, đương nhiên cũng là đại thần cơ mật được biết tới nhiều nhất. Thế nhưng, Vương Oản giỏi quản lý công việc, nhưng kiến thức mưu lược lại kém hơn một bậc, ảnh hưởng thực tế đối với Tần vương không lớn. Hơn nữa, Vương Oản nắm giữ quyền lực quá gần vua, những việc quan trọng đặc biệt ngược lại không tiện ra mặt, năng lực xoay xở tất nhiên sẽ kém hơn đôi chút. Lý Tư xuất chúng, nhưng mới nhập Tần không lâu, lại từng là môn khách xá nhân của Lã Bất Vi, đang trong quá trình thử thách gạn lọc năng lực, tuy có thể giao phó trọng trách và quyết định kế sách lớn, nhưng nhất thời lại không phù hợp để biết tới những việc cơ mật. Chỉ có Mông Điềm, xét về căn cơ, tài học, kiến thức, gan dạ cho tới văn võ song toàn, mọi mặt đều xuất sắc. Thậm chí xét về công lao, hiện tại Mông Điềm cũng đang là tâm điểm chú ý của triều đình với danh hiệu "cứu quốc nạn, dẹp nội loạn". Mà hai việc này, lại chính là những việc đặc biệt trong thời khắc đặc biệt đầy nguy nan của đất nước, việc gì cũng phải mưu tính kín kẽ, bước nào cũng đầy hiểm nguy, bắt buộc phải là người có thể tin cậy sinh tử mới có thể cùng làm. Ví như việc đặc biệt là giải trừ quyền lực của Lã Bất Vi, chẳng ai tiện công khai phát nạn với Lã Bất Vi, chỉ có Mông Điềm mới có thể gánh vác trọng trách này. Còn một điểm nữa mà không ai có thể so sánh, Mông Điềm là người bạn chí cốt thời thiếu niên của Tần vương Chính, hai bên không chút nghi kỵ, tương trợ cổ vũ lẫn nhau, bảo là tâm đầu ý hợp cũng không quá lời. Vị Tần vương trẻ tuổi nhìn việc cực nhanh, quyết đoán làm việc lôi lệ phong hành, tất nhiên cũng mang theo sự nóng nảy, kịch liệt không thể tránh khỏi của một bậc tài sĩ. Thế nhưng, Tần vương chưa bao giờ khuất nhục kẻ sĩ, sự tôn trọng đối với người có tài học kiến thức thì triều đình ai cũng thấy rõ. Chỉ với Mông Điềm, Tần vương có thể không vui là lộ sắc mặt, thỉnh thoảng còn mắng vài câu thô tục. Tất nhiên, Mông Điềm cũng sẽ không vì sắc mặt tốt xấu của vị Tần vương trẻ tuổi mà thay đổi kiến giải của mình, điều cần tranh thì Mông Điềm vẫn tranh, điều cần nói thì Mông Điềm vẫn nói. Nguyên do chỉ có một, kể từ ngày Mông Điềm tự hứa trước giường bệnh của đại phụ Mông Ngao rằng "quyết chí gắn bó với người đến cùng", vận mệnh của Mông Điềm, thậm chí vận mệnh của cả gia tộc họ Mông, đã mãi mãi gắn chặt không thể tách rời với vận mệnh của Tần vương Chính. Mỗi khi gặp việc lớn, Mông Điềm không thể trái lòng, không thể làm hỏng việc.

Hôm nay, Mông Điềm lại thấy khó xử.

Chuyện thuế vụ là nhiệm vụ hàng đầu của quốc gia. Tần vương vừa từ sông Kính trở về, bụi bặm đầy người đã nhắc tới việc này, rõ ràng là Tần vương luôn canh cánh trong lòng về thuế vụ năm nay. Tần vương không gặp Lý Tư ở sông Kính, sau khi về lại lập tức phái Triệu Cao phi ngựa đi hỏi ý kiến Lý Tư, ngoài việc không muốn làm phiền Lý Tư đang ở giai đoạn nước rút, rõ ràng là Tần vương vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc xử trí thuế vụ năm nay. Vậy Mông Điềm có quyết định không? Cũng không. Mông Điềm chỉ hiểu một điều, năm nay xử trí thuế vụ không thỏa đáng, nước Tần rất có thể xảy ra rung chuyển thực sự, công trình kênh rạch sông Kính giữa chừng sụp đổ cũng không chừng.

Sự đặc biệt của thuế vụ năm nay nằm ở ba điểm. Một là, năm mất mùa không thu hoạch được gì,thứ dân ở vùng bụng nước Tần trên thực tế không thể nộp đủ thuế. Hai là, pháp luật nước Tần không cứu tai họa, tất nhiên cũng sẽ không miễn trừ thuế vụ trong năm gặp thiên tai; trước đây khi gặp thiên tai nhỏ lẻ, thứ dân lấy lao dịch thay thế thuế, pháp luật cũng cho phép; nhưng lần này thiên hạ đại hạn kéo dài sang năm, cả vùng Tần Xuyên và vùng đất cao Hà Tây như Bắc Địa, Thượng Quận, mấy chục huyện hầu như đều không thu hoạch được gì, hơn triệu thứ dân đã dồn lên công trình kênh rạch sông Kính, lấy lao dịch thay thuế cũng trở nên không thể thực hiện trên thực tế; nghĩa là, phương pháp giải quyết thuế vụ năm mất mùa mà pháp luật nước Tần cho phép đã không còn nữa, trừ phi lại phá bỏ pháp luật nước Tần. Ba là, các nước Ngụy, Triệu, Hàn ở Trung Nguyên cũng đại hạn kéo dài, ba nước này từ mùa đông năm ngoái đã hạ lệnh miễn thuế năm nay, sau đó đều trừng mắt nhìn nước Tần; mà nước Tần, sau khi qua xuân vẫn chưa có vương lệnh về thuế vụ năm nay, đối với người dân trong nước, đối với thiên hạ, rõ ràng đều tỏ ra rất khó coi.

Ba khó khăn quy về một, trục chính nằm ở sự xung đột giữa pháp luật nước Tần và tình thế thực tế. Nghĩa là, muốn miễn thuế thì phải phá bỏ pháp luật nước Tần; không miễn thuế thì lại đi ngược lại tình dân và thế cục; mà cả hai điều này đều là những điểm cốt tử không thể vi phạm. Hơn nữa, vị Tần vương trẻ tuổi Doanh Chính cùng nhóm cán bộ mới, căn cơ chính lược đặt chân của họ chính là kiên trì pháp luật nước Tần mà phủ định chính sách khoan dung, chậm trễ của Lã Bất Vi. Muốn miễn thuế, chẳng phải vừa vặn chứng minh sự hợp lý của "Lã Thị Xuân Thu" với tư cách là chính sách chiến lược lâu dài của nước Tần sao? Chẳng phải vừa vặn chứng minh sự cần thiết của chính sách khoan dung, chậm trễ của Lã Bất Vi sao? Nếu Tần vương Doanh Chính và nhóm cán bộ mới tự mình chứng minh điều này, những lời hùng biện tội lỗi của Lã Bất Vi trước kia chẳng phải trở nên nực cười cực độ sao? Dùng cách nói chắc nịch của người Tần cũ, là tự tát vào mặt mình! Nhưng, nếu không làm thế mà kiên trì giữ vững pháp luật nước Tần, dân tình oán thán, thiên hạ xôn xao, tân chính của Tần vương chẳng phải trôi theo bong bóng sao? Nếu sáu nước mượn cớ dân Tần oán trách mà giương cao ngọn cờ "điếu dân phạt tội", một lần nữa hợp tung đánh Tần, nước Tần chẳng phải gặp đại họa sao? Cho dù người Tần cũ khoan dung thủ pháp, không oán không loạn, nhưng Tần vương Doanh Chính và nhóm cán bộ mới chưa ra khỏi cửa ải Hàm Cốc đã vấp phải một cú đau điếng, uy vọng vừa mới dựng lên lập tức giảm sút, tân chính của Tần vương khó khăn chồng chất, nước Tần lại một lần nữa thất bại, chẳng phải là trò cười của thiên hạ sao?

---❊ ❖ ❊---

“Mông Điềm, đang nghĩ gì mà xuất thần thế?” Tần vương Chính khoác áo choàng lớn, xõa mái tóc dài ướt sũng bước vào thư phòng.

“Khó! Chuyện thiên hạ, không ngoài cái khó này!” Mông Điềm than thở.

“Chuyện thiên hạ mà dễ, bọn ta cần làm gì?” Tần vương Chính bưng bát trà ấm uống một hơi cạn sạch, ống tay áo lau miệng rồi cười.

“Quân thượng, người có đối sách rồi sao?”

“Hiện tại chưa có, nhưng kiểu gì cũng sẽ có.”

“Cũng như không nói.” Mông Điềm lẩm bẩm.

Tiếng bước chân gấp gáp truyền tới từ hành lang bên ngoài, Tần vương Chính phất tay: “Ngồi đi, nghe hai lão lệnh nói thế nào đã.”

Hai người vừa ngồi xuống, Vương Oản cùng Đại điền lệnh, Thái thương lệnh đã bước vào. Hai đại thần hành lễ rồi ngồi xuống, Vương Oản lập tức ngồi vào chiếc án lớn cố định chuyên dùng để ghi chép việc nghị sự giữa vua và tôi, Tần vương Chính gõ gõ lên án thư nói một câu: “Chuyện thuế vụ, hai lão lệnh suy tính thế nào?” Hai vị lão thần mặt đỏ gay, gần như đồng thời thở dài một tiếng, nhưng đều mang vẻ mặt muốn nói lại thôi. Ánh mắt Tần vương Chính sáng quắc, mặt lại hơi mỉm cười: “Tiến thoái lưỡng nan, thế bí, phải không?” Đại điền lệnh là người đứng đầu đại thần kinh tế, không nói không được, nếu nói sau Thái thương lệnh thì rõ ràng là thiếu trách nhiệm, thở dốc một chút, cuối cùng chắp tay nói: “Lão thần khởi bẩm quân thượng, thuế vụ năm nay thật sự khó mà định sách. Xét thực tế mà nói, năm trước hạn hán liên miên từ hạ sang thu, lúa, kê, thử, đậu tranh thủ trồng tỉa bằng cách gánh nước, tát nước, chưa ra mầm được một thước đã khô chết tám chín phần. Lúa má ở các đồng ruộng ven hồ, kênh cũ, tuy cầm cự được đến vụ thu, nhưng cũng khô héo thảm hại. Nói một cách cao hơn, có mười mấy huyện mùa màng khá hơn một chút, khoảng hai phần, các huyện xa nguồn nước khác thì mất trắng hoàn toàn. Nếu nói về thuế vụ, hiển nhiên không có lý do để thu. Lão thần suy nghĩ ba lần, cách duy nhất là miễn thuế miễn phú... Định sách thuế vụ vốn là chức trách của lão thần và Thái thương lệnh, vốn nên có đối sách từ sớm. Thế nhưng, việc này liên quan tới quốc pháp, lão thần tuy cũng đã bàn bạc nhiều lần, cuối cùng vẫn không đạt được đồng thuận, cũng không dám báo với vương thượng. Do dự trì trệ đến nay, lão thần hổ thẹn lắm!” Tần vương Chính lại cười: “Mưu việc kính việc, có gì mà hổ thẹn?” Ngay sau đó ánh mắt chuyển sang Thái thương lệnh. Thái thương lệnh vốn trầm mặc ít nói, lời lẽ đơn giản, lúc này càng lộ vẻ đờ đẫn, chắp tay nói từng chữ một: “Thuế vụ nên miễn, nhưng lại không thể miễn. Khó. Kho thóc nước Tần vốn dĩ đầy ắp. Kênh rạch sông Kính khởi công, đại kho Quan Trung liên tục vận chuyển lương thực, kho dự trữ đã giảm mạnh, cầm cự một năm thì còn được. Nếu năm sau không được mùa lớn, lương quân lương quan, sẽ rất khó.”

“Ý lão Thái thương là, toàn bộ lương thực dự trữ của nước Tần chỉ đủ một năm?” Mông Điềm hỏi dồn.

“Một triệu sáu trăm nghìn dân phu ăn lớn như vậy, từ xưa tới nay chưa từng nghe thấy!”

“Nếu năm sau không được mùa, lương thực dự trữ có thể bảo đảm được bao nhiêu lương quân?” Mông Điềm lại hỏi dồn.

“Nhiều nhất chỉ cung cấp được cho mười vạn quân mã.” Sắc mặt Thái thương lệnh đen lại rồi đỏ lên.

“Kho dự trữ ở các quận huyện thế nào, quân lương biên thùy có thể bảo đảm không?”

“Lương thực dự trữ nước Tần, tám phần nằm ở Quan Trung. Kho Quan Trung trống rỗng, kho quận kho huyện chỉ như muối bỏ bể.”

Mông Điềm nhất thời im lặng, hiển nhiên, tình hình kho dự trữ mà Thái thương lệnh nói tới là điều hắn không lường trước được. Nếu quả thực năm sau thiếu hụt lương quân, thì nước Tần đúng là cỗ xe chiến đã lún sâu vào bùn lầy. Có nên lập tức thông báo việc này cho Hoàn Ngật, Vương Tiễn để lo xa hay không, Mông Điềm nhất thời không nắm chắc. Ngay lúc này, Tần vương Chính đập án nói: “Tạm không nói chuyện lương quân lương quan, Đại điền lệnh cứ nói thẳng, nếu năm sau quả thực vẫn là năm hạn hán, cấm uyển vương thất cùng toàn bộ rừng núi Tần Xuyên có thể bảo đảm cho người Tần ở Quan Trung hái lượm săn bắn vượt qua năm mất mùa không?” Đại điền lệnh nói: “Năm ngoái đại hạn, người Tần ở Quan Trung dốc toàn lực chống hạn gieo trồng, vào đông lại đổ xô đi làm kênh rạch, dân chúng nước Tần không vào núi kiếm ăn, chỉ có dân lưu vong từ Sơn Đông nhập Tần vào núi, rừng núi Quan Trung thực ra không bị tổn hại nhiều, rau dại quả dại vẫn khá phong phú. Thế nhưng, pháp luật nước Tần không cứu tai họa, năm gặp thiên tai từ trước tới nay không bao giờ mở cấm uyển vương thất...” Tần vương Chính dường như hơi thiếu kiên nhẫn, ngắt lời: “Lão lệnh cứ nói, nếu mở cấm uyển, có thể bảo đảm Quan Trung vượt qua năm mất mùa không?” Đại điền lệnh suy nghĩ: “Nếu mở cấm uyển vương thất, đại khái có thể vượt qua năm mất mùa.” Tần vương Chính đập án: “Điều này có nghĩa là, ông trời dù có hạn hán thêm một năm nữa, người Tần cũ cũng không đến mức chết sạch!”

Thư phòng rộng lớn nhất thời im lặng.

Thái thương lệnh ít lời trầm mặc lại phá lệ lên tiếng: “Lão thần cho rằng, tài lực vật lực và lương thực dự trữ của nước Tần hiện nay vẫn còn dư địa để xoay xở. Cho nên nguyên nhân tiến thoái lưỡng nan, là do pháp luật trái ngược nhau. Lão thần mạo muội, xin Tần vương triệu Đình úy, Quốc chính giám cùng sáu sở chấp pháp họp bàn, xem xét các biện pháp quyền biến trong pháp luật. Pháp luật chỉ cần thuận, các sở kinh tế mới có thể cứu tai họa, mới có thể buông tay làm việc.”

Đại điền lệnh lập tức phụ họa: “Lão thần tán thành!”

Mông Điềm đang lo Tần vương nổi giận, không ngờ Tần vương Chính lại gõ án cười: “Cũng được, Trưởng sử thông báo cho lão Đình úy, bảo ông ta cùng sáu sở chấp pháp xem xét trước, hễ có phương lược gì, lập tức họp.” Vương Oản vâng lời, lập tức bước nhanh ra ngoài. Hai vị lão lệnh thấy Trưởng sử rời chỗ, Tần vương không nói gì, biết cuộc họp đã bãi, cũng chắp tay cáo từ.

Mông Điềm lập tức đi tới trước án của Tần vương, nói nhỏ: “Quân thượng biết rõ lão Đình úy cùng những người khác phản đối thay đổi pháp luật, sao lại ra lệnh này?”

Tần vương Chính cười nhạt: “Nước Tần vạn nhất đến đường cùng, an dân quan trọng hơn phụng pháp.”

“Quân thượng nói là, pháp luật nước Tần không giúp ích gì cho tai họa quốc gia sao?” Mông Điềm vô cùng kinh ngạc.

Thấy sắc mặt kinh ngạc của Mông Điềm, Tần vương Chính không khỏi cười lớn: “Không phải ta nói, là người muốn thay đổi pháp luật nói!”

“Vậy, quân thượng có tin không?”

“Ngươi cái tên Mông Điềm này, Doanh Chính là kẻ tin vào tà đạo sao?” Sắc mặt vị Tần vương trẻ tuổi trông rất khó coi.

“Quân thượng vừa nói, vạn nhất đến đường cùng, an dân quan trọng hơn phụng pháp.” Mông Điềm chỉ nhìn vào ánh đèn mà nói.

Tần vương Chính thiếu kiên nhẫn vung tay: “Kế sách lâu dài chưa ra, không thể nghĩ tới tình huống vạn nhất trước sao?”

“Dù là vạn nhất, cũng không thể đi theo con đường thay đổi pháp luật.”

Tần vương Chính im lặng một lát, thở hắt ra, cuối cùng bình tĩnh gật đầu: “Mông Điềm, nhắc nhở hay lắm.”

Mông Điềm quay người lại: “Cuộc họp đã xong, chỉ đợi quyết định, chỉ sợ không có mưu kế nào tốt hơn nữa.”

“Không! Nhất định sẽ có.”

“Quân thượng nói là Lý Tư?”

“Đúng! Lời của Lý Tư chưa đến, thì chưa thể nói là không có mưu kế tốt hơn.”

“Quân thượng tin chắc rằng Lý Tư sẽ có kế sách dài hạn giải quyết khó khăn?”

“Mông Điềm, ngươi nghi ngờ tài năng kinh bang tế thế của Lý Tư sao?”

Mông Điềm im lặng, nuốt ngược một câu sắp vọt tới đầu lưỡi vào trong, với tài năng của Mông Điềm mà còn bó tay chịu chết, sao vương thượng lại kiên định tin tưởng Lý Tư như thế? Tất nhiên, Mông Điềm còn một câu nữa, với sự quyết đoán nhanh gọn của Tần vương mà còn do dự không thể chốt lại, Lý Tư không thể nào đưa ra mưu kế thỏa đáng. Thế nhưng, vương giả dù sao cũng là người quyết định cuối cùng, có tính toán trước tạm thời đè lại cũng không chừng, câu này cuối cùng cũng không thể nói ra. Tần vương Chính thấy thần sắc Mông Điềm có chút kỳ lạ, không khỏi cười chế nhạo: “Mông Điềm à, người mỗi người mỗi tài, tài năng kế sách vĩ đại của Lý Tư, bọn ta vẫn phải tâm phục thôi.” Một câu nói khiến Mông Điềm cũng cười khà khà, phục phục phục, ta cũng chỉ là không nắm chắc nên nói thế thôi. Tần vương Chính cười lớn, tốt tốt tốt, đoán chừng Triệu Cao trời sáng cũng về tới thôi, ngươi về nghỉ ngơi một lát, giờ Mão tới là được.

Mông Điềm không nói gì nữa, chắp tay rời đi.

Lão nội thị vừa hay đẩy xe đồ ăn vào sảnh phụ thư phòng. Tần vương Chính vội vàng ăn một cái đùi cừu, hai tấm bánh nướng, uống một chậu canh cỏ linh lăng vùng Hồ, rồi lại vào chính sảnh thư phòng. Hoàng hôn buông xuống, đèn đồng được thắp sáng, Tần vương Chính tinh thần phấn chấn ngồi trước án thư chất đầy văn kiện, cầm lấy cây bút lông sói do Mông Điềm chế riêng cho mình, trải từng cuộn thẻ tre ra phê duyệt. Tần vương Chính sớm đã đặt ra quy định cho Vương Oản: Mỗi ngày công văn chia làm hai lần đưa vào thư phòng — ban ngày giờ Ngọ một lần, ban đêm giờ Tý khắc cuối một lần; bất kể nhiều ít, công văn trong ngày phải xong trong ngày, đêm hôm đó nhất định phải phê duyệt xong hết; đến lúc trời sáng, Trưởng sử Vương Oản chỉ cần bước vào thư phòng, là có thể dựa vào phê thị lập tức vận hành quốc sự.

Từ sau đại hạn năm ngoái, hầu như mỗi công văn đều là việc khẩn cấp. Tần vương Chính lại chuyển sang phê duyệt bất cứ lúc nào, hầu như không có lấy một khắc tích đọng, ngay cả khi đi tuần ngắn ngày, trên vương xa cũng phê duyệt văn thư như thường. Công văn sau khi qua xuân, thì phần lớn liên quan tới kênh rạch sông Kính, không phải tin tức trọng đại của các bên, thì cũng là việc khẩn cấp xin chỉ đạo quyết định. Để cầu nhanh chóng, Vương Oản đã mở rộng khẩn cấp Yết giả thự chuyên trách truyền gửi văn thư của thuộc hạ, ngoài việc tăng hơn mười xe truyền tin Yết giả lên ba mươi xe, lại còn thiết lập riêng một đội kỵ mã tin sứ, phàm là công văn việc khẩn cấp, hầu như chưa bao giờ để quá ngày qua đêm mà gửi tới các bên, không có việc gì bị chậm trễ. Mà nguồn gốc của sự vận hành nhanh chóng đó, lại nằm trên chiếc án thư to lớn này của Tần vương Chính. Phê thị không đưa ra, nhịp độ quốc sự muốn nhanh cũng bằng không. Vị Tần vương trẻ tuổi thân chính hơn hai năm, phong cách nhanh gọn lôi lệ này nhanh chóng khuấy động triều đình nước Tần, cho dù là hai quận Ba Thục xa xôi nhất, văn thư đi về cũng tuyệt đối không quá một tháng. Hơn hai mươi huyện trực thuộc sở Nội sử Quan Trung, càng là văn thư gửi sớm về chiều. Quan lại nước Tần ai nấy đều cảnh giác kính việc, không dám chút nào lười biếng.

Lầu tên Hàm Dương đã điểm canh tư, Tần vương Chính vẫn chưa rời thư phòng. Vương Oản biết, không phải là văn thư chưa phê xong, mà là Triệu Cao vẫn chưa về. Theo quy định thường ngày, Vương Oản sau khi thắp đèn ở vương thư phòng nửa canh giờ là có thể về phủ nghỉ ngơi, các việc cụ thể còn lại do thuộc lại thay phiên trực ban xử lý. Hơn hai năm qua, mặc dù Vương Oản chưa bao giờ rời vương thành đúng giờ, nhưng cũng rất ít khi trực đến sau canh tư. Hôm nay sự việc đặc biệt, Vương Oản đoán Tần vương nhất định phải đợi Lý Tư trả lời, sau đó chắc chắn có việc khẩn cấp, nên Vương Oản cũng trực ở ngoại sảnh, vừa sắp xếp văn kiện vừa để ý động tĩnh trong ngoài thư phòng.

Đến canh năm, trời đêm càng thêm tối mịt, gió xuân lạnh buốt rít lên quét qua thung lũng vương thành, tràn ngập một luồng hơi thở bụi bặm rõ rệt. Từ chính sảnh thư phòng thấp thoáng truyền tới tiếng ho của Tần vương Chính, Vương Oản không khỏi thở dài một tiếng. Tần Xuyên núi xanh nước biếc, bị đại hạn và kênh rạch hành hạ đến bụi mù mịt trời, thật sự là lần đầu tiên trong lịch sử. Vương Oản khẽ ho vài tiếng, đang định vào thư phòng khuyên Tần vương nghỉ ngơi, thì nghe thấy trên đại đạo vương thành có tiếng vó ngựa như mưa rào gõ nhịp tới gần, vội vàng bước nhanh ra khỏi hành lang, từ xa hỏi gấp một tiếng: “Có phải Triệu Cao không?”

“Trưởng sử là tôi! Triệu Cao!” Tiếng vó ngựa bao bọc trong giọng nói khàn đặc, lao tới từ đại đạo rợp bóng cây.

Vương Oản bước lớn xuống thềm: “Đưa ngựa cho ta, ngươi vào thư phòng trước đi, quân thượng đang đợi đấy.”

Triệu Cao ném cương ngựa, chạy thẳng tới vương thư phòng.

Vương Oản dặn một thuộc lại trực ban giao ngựa cho Trung xa thự, bản thân cũng vội vàng vào thư phòng.

“Lý Tư dâng thư.” Tần vương Chính nói khẽ một câu với Vương Oản, ánh mắt không hề rời khỏi tấm da dê đó.

Triệu Cao toàn thân bùn đất mồ hôi đầm đìa, vẫn đứng thẳng người, ánh mắt sáng quắc, bộ dạng bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng chờ lệnh. Vương Oản nhìn thấy trong lòng nóng lên, đi tới nói nhỏ một câu: “Triệu Cao, đi nghỉ ngơi ăn cơm trước đi, ở đây có ta.” Triệu Cao lại như hoàn toàn không hay biết, cứ đứng thẳng tắp như tượng đá, thậm chí cả mồ hôi đầy mặt cũng không lau lấy một cái. Một lát sau, Tần vương Chính ngẩng đầu: “Tiểu Cao, không có việc của ngươi nữa, đi nghỉ đi.” Triệu Cao hừ một tiếng như võ sĩ, bước lớn dõng dạc ra khỏi sảnh, dáng điệu thân hình chẳng có chút dáng vẻ mệt mỏi nào.

“Làm việc nhanh nhẹn như Triệu Cao, thật hiếm có!” Vương Oản không khỏi trầm trồ khen ngợi.

“Đây là kiến giải của Lý Tư, ngươi xem thế nào?” Tần vương Chính giũ tấm da dê lớn ra, đưa qua.

Vương Oản lướt nhìn thật nhanh, trong lòng không khỏi chấn động mạnh. Tờ sớ của Lý Tư rõ ràng là bản viết gấp, trên tấm da dê tích tụ một lớp mồ hôi màu bùn đất không thể lau sạch, chữ viết lại vẫn công phu vững chãi như mọi khi, toàn văn chỉ có vài dòng ngắn ngủi: "Pháp không thể bỏ, dân không thể hại. Mưu kế của thần: Thuế vụ năm mất mùa không miễn không giảm, nhưng có thể hoãn; thuế vụ theo số lượng lùi về sau, quận huyện ghi vào hộ dân, cho phép năm được mùa bù đủ; cách thức xử lý sau này, chỉ gói gọn trong mười sáu chữ: Một năm kém, hai năm bù; một năm hoang, ba năm bù; năm bình thường thì như cũ; năm được mùa thì nộp bù."

Ngoài cửa có tiếng bước chân gấp gáp, Mông Điềm vội vã bước vào: “Quân thượng, thư trả lời của Lý Tư thế nào?”

“Tự xem đi.” Tần vương Chính đang đi dạo nhàn nhạt đáp một câu.

“Hàm Dương lệnh nhanh thật đấy?” Vương Oản có chút ngạc nhiên, lập tức đưa tấm da dê lớn đó qua.

“Ta phái vệ sĩ cắm chốt ở cổng cung, Triệu Cao về là lập tức báo cho ta.” Mông Điềm vừa nói vừa lướt nhìn thật nhanh.

“Mưu kế của Lý Tư thế nào?” Tần vương Chính đi dạo tới.

“Diệu! Tuyệt!” Mông Điềm vỗ tay bôm bốp vang dội.

“Bọn ta chỉ loanh quanh ở hai chữ miễn, giảm, sao không nghĩ ra được chữ hoãn?” Vương Oản cũng cười.

“Đúng vậy! Đơn giản như thế, chỉ cần bước tới một bước... Phục!” Mông Điềm cười lớn.

Tần vương Chính lại không cười, cầm tấm da dê đen sì bẩn thỉu đó, ngón tay phủi góc giấy than thở: “Bụi bặm hoang dã, kế sách lâu dài đã lập thành, tài năng của Lý Tư, đúng là thiên phú kinh bang tế thế!” Thấy Mông Điềm, Vương Oản chỉ gật đầu, Tần vương Chính cười, “Thiên cơ chỉ một lời là thấu, vốn dĩ đơn giản. Nhưng chính bước đơn giản này, đã làm khó bao nhiêu anh hùng hào kiệt? Không nói nữa, đến, trước tiên nói xem nên ban hành vương thư này thế nào?” Ba người ngồi vây quanh chiếc án của Tần vương Chính, Vương Oản nói trước: “Lý Tư đã xác định rõ phương hướng pháp lý, nếu quân thượng không có dị nghị, vương thư dễ soạn.” Tần vương Chính khẽ lắc đầu: “Không. Vương thư này không tầm thường, không thể chỉ tuyên bố một phương pháp thuế vụ. Mông Điềm, ngươi nói trước xem.” Mông Điềm nhìn chằm chằm tấm da dê đen sì bẩn thỉu đang trải trên trung tâm chiếc án đồng xanh, chắp tay nghiêm trang nói: “Theo ý kiến của thần, vương thư này nên chia làm ba bước: Một, bàn về đạo trị quốc, trục chính chính là tám chữ của Lý Tư, Pháp không thể bỏ, dân không thể hại, làm sáng tỏ đại nghĩa pháp luật nước Tần bảo vệ dân, khiến tâm lý muốn thay đổi pháp luật của một số ít thần dân triều đình lắng xuống, khiến những lời đồn thổi của sáu nước Sơn Đông công kích pháp trị nước Tần tự sụp đổ! Hai, phương pháp hoãn thuế vụ năm nay; Ba, phương pháp xử trí thuế vụ năm sau, chia làm ba tình hình năm kém, năm bình thường, năm được mùa, xác định phương pháp hoãn thuế bù đủ.” Vương Oản lập tức gật đầu: “Nếu có thể như vậy, thì vương thư này có thể bù đắp sự thiếu sót không nghiêm ngặt trong việc cứu tai họa của pháp luật nước Tần, xứng đáng là pháp luật lâu dài.” Tần vương Chính gật đầu đập án: “Hay! Vương Oản theo đó mà thảo văn, giờ Ngọ hội thương, nếu không có gì bất ổn, lập tức ban hành.”

“Quân thượng nghỉ ngơi đi, thần ở lại tham khảo cùng Trưởng sử.”

“Không cần. Có tài sĩ lớn như ngươi đứng bên cạnh, ta lại thấy không thoải mái.” Vương Oản cười.

Tần vương Chính đứng dậy vung tay: “Việc Hàm Dương nhiều, Mông Điềm về nhanh đi, giờ Ngọ đến là được.”

Vương Oản cũng đứng theo: “Quân thượng cũng tranh thủ nghỉ ngơi một lát, ta về thư phòng của mình đây.”

Tần vương Chính vốn định ở lại thư phòng chờ Vương Oản thảo văn, nhưng Vương Oản lại không đợi ông nói xong đã bước lớn vội vã rời đi. Biết Trưởng sử thương xót mình ngày đêm không nghỉ, Tần vương Chính chỉ biết lắc đầu, gắng gượng nuốt lời gọi Vương Oản lại, theo bóng dáng Mông Điềm ra khỏi thư phòng, bước lớn vội vã về phía đình viện tẩm cung.

Trời tờ mờ sáng, gió xuân cuồn cuộn lại thổi bụi vàng mù mịt khắp Hàm Dương.

Tần vương Chính hung hăng nhổ một bãi về phía trời: “Trời ạ! Ngươi có thể nhịn hạn thêm ba năm nữa, Doanh Chính ta xin bái phục!”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.