Đại Tần Đế Quốc 5: Thiết Huyết Văn Minh

Lượt đọc: 3643 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết 5
Bến Hồ Xanh Biếc, Ngọn Lửa Đẩy Nhanh Tiến Độ Dẫn Nước Bùng Cháy

❊ ❊ ❊

Tại đại hội hành doanh đầu tiên ở Kinh Thủy, Tần vương Chính muốn xác định rõ thời hạn hoàn thành công trình và dẫn nước. Theo dự tính ban đầu, thời hạn mà Lý Tư và Trịnh Quốc cố gắng đạt được là vào vụ gieo trồng mùa thu, tức là còn khoảng năm tháng nữa. Nếu thật sự hoàn thành đúng hạn, đó đã là điều khiến thiên hạ chấn động. Thế nhưng, kể từ khi đi tuần tra phương Bắc trở về, tận mắt chứng kiến hạn hán mùa xuân lại tái diễn, Tần vương Chính dù thế nào cũng không thể đè nén nổi sự lo lắng trong lòng. Sau nhiều lần suy tính, ngài lập tức điều tất cả các bản sao văn thư, hồ sơ về kênh đào từ mạc phủ Kinh Thủy về, vùi đầu trong thư phòng nghiền ngẫm. Mười ngày sau, một ý tưởng mới bất ngờ nảy sinh: Tiến độ công trình Kinh Thủy, hoàn toàn có khả năng đẩy nhanh hơn!

Ý tưởng cấp bách này bắt nguồn từ một nhận định độc nhất của Tần vương Chính sau khi nghiên cứu các văn thư về Kinh Thủy: Những khó khăn về kỹ thuật của kênh đào Kinh Thủy về cơ bản đã được giải quyết hết. Những bản vẽ thi công tinh vi, tỉ mỉ mà Trịnh Quốc và các kỹ sư vẽ ra không có lý do gì để phải lo lắng. Những khó khăn còn lại của kênh đào Kinh Thủy nằm ở khâu thi công, tức là thực hiện thực địa dựa trên những bản vẽ đã hoàn thiện đó. Nói cách khác, những bài toán khó nhất không thể ấn định thời gian như khảo sát, vật liệu, trù tính kỹ thuật, v.v., đều đã được Trịnh Quốc và một nhóm kỹ sư tiêu tốn mười năm thăng trầm để giải quyết. Hiện nay, tiến độ của kênh đào Kinh Thủy hoàn toàn phụ thuộc vào tốc độ thi công của dân phu. Nếu quả thực là như vậy, dựa vào bản tính chiến đấu ngoan cường của người Tần, công trình này không phải là không có khả năng hoàn thành sớm hơn.

Thế nhưng, Tần vương Chính dù có đánh giá như vậy nhưng lại không tiết lộ cho bất kỳ ai. Dù sao thì Lý Tư và Trịnh Quốc đều là bậc đại tài hiếm có, thời hạn ban đầu đã rất gấp rút rồi, chưa kể không biết còn những khó khăn tiềm ẩn nào khác hay không. Chính ngài chưa đích thân đi khảo sát thì không thể đưa ra phán quyết cuối cùng. Vào thời điểm cả nước đang dồn sự chú ý vào tình trạng thủy lợi và hạn hán, nếu bậc quân vương vội vàng lên tiếng gây áp lực để thúc đẩy tiến độ, rất dễ làm hỏng việc, thậm chí làm hại cả người. Tần vương Chính hiểu rất rõ, nếu không thực địa quyết sự, chỉ thuần túy dựa vào bản tính người Tần mà thay đổi thời hạn, trong mắt Lý Tư và Trịnh Quốc, đó chắc chắn là hành động nhất thời, thậm chí còn khó nói chuyện hơn. Tần vương Chính suy đi tính lại, cuối cùng vẫn khẳng định phán đoán của mình là không sai lệch nhiều, từ đó mới hình thành nên kế hoạch âm thầm: "Thân chinh thống lĩnh kênh đào, đại quyết Kinh Thủy, giành lấy một vụ thu hoạch cho người Tần". Phương lược thực hiện kế hoạch này là từ nhỏ đến lớn, dần dần hiển lộ: trước hết phát vương thư, sau đó hội đàm thương thảo, cuối cùng là đích thân lên công trường. Chỉ khi đến được công trường, Tần vương Chính mới có thể bước ra nước cờ cuối cùng để chốt lại thời hạn công trình Kinh Thủy.

Tần vương Chính trực giác tin rằng, hoàn thành kênh đào trước vụ gieo trồng mùa hè là có khả năng.

Tuy nhiên, cụ thể ra sao, còn phải xem đại hội hành doanh hôm nay thế nào.

Vì việc này vô cùng hệ trọng, nên việc đầu tiên Tần vương Chính làm ngay khi đến Kinh Thủy ngày hôm qua là phái Vương Oản đi hội đàm với Lý Tư và Trịnh Quốc về cách tổ chức đại hội hành doanh hôm nay. Tần vương Chính chỉ có một yêu cầu: Tất cả các "Công tướng quân" thống lĩnh dân phu ở các huyện, đình, hương đều phải tham dự. Vương Oản hiểu rằng, Tần vương không triệu kiến Lý Tư và Trịnh Quốc mà lại cử mình đi hội đàm là để Lý Tư và Trịnh Quốc không phải e dè, dùng tâm thế bình thường đối diện với việc này. Hiểu được điều đó, vừa vào mạc phủ, Vương Oản liền nói thẳng yêu cầu của Tần vương đối với những người tham dự rồi không nói gì thêm. Vương Oản biết rõ, lễ nghi triều hội có vua giá lâm không cần phải bàn bạc, việc thực tế cần bàn chỉ có một chuyện này. Quả nhiên, Trịnh Quốc và Lý Tư không ai nói về trình tự nghị sự, mà đều đồng loạt nhíu mày. Trịnh Quốc ngạc nhiên: "Quyết định việc kênh đào xưa nay không liên quan đến sức dân. Hai trăm người đứng đầu dân phu, ồn ào hỗn loạn thì bàn bạc thế nào? Chỉ sợ không xong." Lý Tư trầm ngâm một lát rồi giãn mày, chắp tay với Trịnh Quốc nói: "Lão lệnh huynh, việc này được hay không tôi thấy còn tùy. Tần vương đã muốn cho Công tướng quân tham dự ắt hẳn có tính toán. Dù sao cũng có lợi cho tiến độ, không cần lo lắng." Trịnh Quốc lắc đầu nguầy nguậy: "Có tính toán? Tính toán gì? Gieo trồng mùa thu phải xả nước, thời gian đã gấp lắm rồi. Trị thủy không phải là đánh trận, không thể làm rầm rộ, phải có chương pháp. Lão phu thấy là không được!" Lý Tư cười khà khà: "Lão lệnh huynh, chính huynh cũng từng nói, Tần vương giỏi khích lệ mà. Quên rồi sao? Chỉ cần không ai động vào bản vẽ thi công của huynh, mọi việc theo kế hoạch huynh đề ra, nhanh chẳng phải tốt hơn chậm sao? Sợ gì chứ?" Vương Oản vội nói thêm: "Đúng đúng đúng! Tần vương chỉ muốn nghe, muốn xem thôi, phương pháp thi công chắc chắn sẽ không bị đụng chạm." Trịnh Quốc mặt mày u ám đi hai vòng, lẩm bẩm một câu: "Giỏi khích lệ cũng không thể làm rầm rộ, thêm loạn." rồi không bướng bỉnh nữa. Lý Tư gật đầu với Vương Oản: "Được rồi, việc còn lại tôi xử lý. Hành doanh nhiều việc, Trưởng sử cứ về đi." Vương Oản vừa đi, Lý Tư lập tức phái hàng loạt kỵ binh đi truyền lệnh. Đến lúc trời sáng, những thủ lĩnh dân phu phân bố rải rác trong các doanh trại trải dài hơn bốn trăm dặm đã tề tựu đông đủ tại mạc phủ Kinh Thủy trong bụi bặm phong trần.

Đây là lần đầu tiên Tần vương Chính đến mạc phủ Kinh Thủy, vừa vào cửa thung lũng, ngài đã ngạc nhiên đứng khựng lại.

Trời vừa tờ mờ sáng. Khe núi nơi đặt mạc phủ một mảng u tối, những ngọn đuốc của lính canh di chuyển như những vì sao lốm đốm. Bãi đất vàng trước mạc phủ tuy đã được tưới nước nhưng vẫn tràn ngập sương bụi mờ mịt. Giữa bãi căng một tấm lều da bò nửa lộ thiên rất lớn, xung quanh đuốc vây quanh, ở giữa đứng lặng lẽ từng hàng Công tướng quân tham dự. Gió xuân sáng sớm se lạnh quất bồm bộp vào những bộ quần áo rách rưới dính đầy bùn đất của họ, thế nhưng không một ai lay động dù chỉ một chút, nhìn từ xa tựa như những tượng đất hóa thân từ những kẻ lưu dân ăn mày vậy.

Lòng vị Tần vương trẻ tuổi đột nhiên nóng ran, đứng ngoài lều cúi mình thật sâu.

"Tần vương giá lâm —" Vương Oản vội vàng phá lệ, khi nhà vua chưa đến cửa lều đã hô vang.

Những tượng đất dưới lều đồng loạt quay đầu, tiếng hô "Tần vương vạn tuế" bùng nổ, khiến thung lũng nhỏ gần như bị lật tung.

Trịnh Quốc và Lý Tư gầy gò đen đúa vội vàng đón ra: "Thần Trịnh Quốc (Lý Tư) bái kiến Tần vương!"

Tần vương Chính chỉ gật đầu, không nói một lời, sải bước hiên ngang vào lều.

Vị Tần vương trẻ tuổi vừa đứng vững trên bục đất nhỏ, trong lều đã đồng loạt quỳ lạy. Vì tập hợp vội vàng, Lý Tư không kịp dạy bảo lễ nghi thống nhất, nên trận bái kiến này lộn xộn mỗi người một kiểu. Ngoài hàng trước là các Huyện lệnh khá chỉnh tề, còn những Công tướng quân kiêm nhiệm Đình trưởng, Hương trưởng, Lý trưởng cùng những Công tướng quân thuần túy là nông phu khỏe mạnh thì tùy theo cách xưng hô mà họ cho là đúng, người thì cúi mình, người thì chắp tay, thậm chí có người còn nằm rạp xuống đất dập đầu liên tục, vừa khóc vừa hô bái kiến Tần vương. Một cảnh hỗn loạn khiến Trịnh Quốc lắc đầu liên tục, nói nhỏ với Lý Tư bên cạnh: "Thế này mà bàn việc được sao? Làm ầm ĩ rồi." Lý Tư cũng nói nhỏ: "Tại tôi, quên dạy bảo lễ nghi." Tần vương Chính lại đặc biệt kích động, đứng trên bục đất chắp tay nhìn quanh một vòng đại lều, giọng khàn khàn hô vang: "Phụ lão huynh đệ lao khổ công cao! Đều xin ngồi xuống."

Lời Tần vương vừa dứt, dưới lều lại một trận hỗn loạn. Lý Tư vốn tưởng đại hội kiểu này không thể kéo dài quá lâu, vì vậy đã thiết lập: Công tướng quân tham dự đứng theo đội hình huyện, đứng đầu là Huyện lệnh, vừa dễ phân biệt vừa tiện hành động; ngoài ba chiếc bàn ghế của Tần vương, Trịnh Quốc và Vương Oản ra, trong lều không đặt thêm ghế nào, tất cả những người tham dự đều đứng nói chuyện. Làm như vậy, một là vì mạc phủ kênh đào không có nhiều bàn ghế, hai là những Công tướng quân nông phu cũng không quen ngồi đứng tự nhiên như triều thần, có bàn ghế ngược lại thêm vướng víu. Vì vậy, trên đất ngay cả chiếu cỏ cũng không có. Nhưng Tần vương lấy đại lễ kính trọng, gọi các Công tướng quân là phụ lão huynh đệ lại còn khen ngợi công lao to lớn, mời họ ngồi xuống, sự hào sảng cung kính đó khiến người ta vô cùng cảm động. Kể từ khi Thương Yến biến pháp, người Tần rất coi trọng danh dự do quốc gia ban tặng. Một lễ nghĩa của Tần vương khiến các Công tướng quân lập tức cảm thấy vinh dự, ai nấy đều thấy mình được Tần vương đối đãi như những đại thần nghị sự, sao có thể không cung kính tuân mệnh? Không chút suy nghĩ, cả lều vang lên đủ loại tiếng cảm ơn Tần vương, ai nấy mặt mày nghiêm nghị, liền ùn ùn ngồi xuống, dù đất có cắm dao cũng không màng nữa. Gió xuân kèm hạn hán, nước tưới trên đất sớm đã khô cạn, hơn hai trăm người cùng lúc ngồi xuống, lập tức bụi vàng bay mù mịt. Thế nhưng, điều ngạc nhiên là cả đại lều, kể cả Tần vương, ai nấy đều thần sắc nghiêm nghị, không một ai ho hắng trong làn bụi mù. Ngay cả Trịnh Quốc vốn hay ho hen cũng đứng thẳng người nghiêm trang, ngay cả chút thở dốc cũng không còn.

"Dâng trà!" Lý Tư suy nghĩ một chút, vẫy tay về phía Tư Mã ngoài lều.

Đây là điểm tinh tế của Lý Tư. Công trường lại gặp hạn, người ta lúc nào cũng nhắc đến nước. Đêm qua lệnh kỵ vừa ra, Lý Tư đã phân công cho công dịch mạc phủ chỉ có hai việc: một nhóm dựng lều nửa lộ thiên, một nhóm dùng cuộng trà thô nấu trà mát, đổ đầy cả tám cái vò lớn ngoài lều. Theo ý định ban đầu của Lý Tư, trà mát chủ yếu dùng trước và sau hội nghị. Hiện giờ trong lều bụi bay dữ dội, gần như không thể mở miệng nói chuyện, Lý Tư nảy ra ý định, ra lệnh dâng trà ngay. Đến khi những bát gốm lớn được bày ra như nước chảy, công dịch xách vò gốm rót trà nhanh nhẹn, các Công tướng quân ai nấy uống ừng ực một chặp, bụi trong lều đã dần dần tan biến.

Tần vương Chính vẫn luôn đứng trước bàn làm việc trên bục đất, không ngồi xuống, cũng không nói chuyện, quét mắt nhìn những Công tướng quân quần áo bẩn thỉu rách rưới, hàm răng cắn chặt. Vị Tần vương trẻ tuổi hiểu rất rõ, dựa vào cuộc sống hiện tại của người Tần, không phải họ không mặc nổi quần áo chỉnh tề, mà là dù quần áo có tốt đến đâu thì trong công việc đào đất ngày đêm cũng sẽ bẩn thỉu không chịu nổi. Mặc dù vậy, Tần vương vẫn không thể tưởng tượng nổi tất cả các Công tướng quân lại rách rưới bẩn thỉu đến mức này. Ngài ít nhất biết rằng những người này đều là quan lại, ở Sơn Đông lục quốc thì là những hào sĩ nông thôn với trang viên liền kề, xe ngựa hoa quý, trang phục gấm vóc, những người này có thể lăn lộn đến mức này thì sự lao khổ của dân phu bình thường có thể hình dung được. Nếu thật sự là vậy, tiến độ công trình còn có thể đẩy nhanh hơn không? Có nên đẩy nhanh hơn không?

Cuối cùng, bụi mù trong lều tan hết.

Trịnh Quốc ho một tiếng rồi mới mở lời: "Chư vị, Tần vương đích thân đến Kinh Thủy, hôm nay là đại hội đầu tiên. Lão phu với tư cách là Hà Cừ lệnh, đáng lẽ phải tư lễ điều hành hội nghị. Thế nhưng lão phu không giỏi việc này, chỉ sợ bỏ sót đầu đuôi, hôm nay xin Hà Cừ thừa thay lão phu tư lễ điều hành hội nghị." Nói xong vài câu ngắn ngủi, mặt Trịnh Quốc đã đỏ bừng, mồ hôi đầm đìa trên trán.

Tần vương Chính phất tay: "Lão lệnh cứ ngồi nghe là được, việc gì không ổn, cứ lên tiếng bất cứ lúc nào."

Trịnh Quốc tạ ơn Tần vương, lại chắp tay với Lý Tư, rồi ngồi xuống bàn của mình.

Lý Tư bước lên một bước hô lớn: "Việc đầu tiên của đại hội hành doanh, từ tây sang đông, các huyện báo cáo tiến độ công trường."

Trịnh Quốc khàn giọng chèn một câu: "Chư vị nhất định phải nói sự thật, trước vụ thu hoàn công, rốt cuộc có nắm chắc hay không?"

Một người đàn ông chắc nịch như tảng đá ở hàng trước đứng thẳng người lên: "Huyện lệnh Vân Dương báo cáo: Công trường Hỗ Khẩu quyết tâm hoàn thành sớm!"

Vương Oản chèn vào một câu: "Huyện lệnh nói không tính, các Công tướng quân ở các huyện phải nói rõ ràng."

Huyện lệnh Vân Dương vừa quay người chưa kịp mở lời, hơn mười người đàn ông đã đứng bật dậy: "Công trường Hỗ Khẩu, hai tháng hoàn thành!"

Một người đàn ông vạm vỡ khác đứng dậy: "Huyện Cam Tuyền và huyện Vân Dương cùng chiến đấu ở Hỗ Khẩu, hai tháng hoàn thành!"

Hơn mười người đàn ông sau lưng Huyện lệnh cùng đứng dậy hô vang: "Huyện Cam Tuyền hai tháng hoàn thành!"

Trịnh Quốc xua xua tay: "Hỗ Khẩu khởi công sớm, không nói làm gì. Quan trọng là kênh đào chính."

Lời vừa dứt, các Huyện lệnh còn lại liên tiếp hô lớn: "Hỗ Khẩu hai tháng có thể hoàn thành, huyện tôi sẽ đẩy nhanh hơn một chút, hai tháng cũng nên hoàn thành!" Lập tức có người phụ họa: "Phải tranh thủ vụ hè! Có lột mấy lớp da cũng đáng!" Các Công tướng quân lập tức hô hoán, lời lẽ tuy khác nhau nhưng ý nghĩa hoàn toàn giống nhau: theo kịp Hỗ Khẩu, đẩy nhanh tiến độ, hai tháng có thể hoàn thành! Một bầu không khí nghị luận hăng say, đến mức ngay cả việc báo cáo tình hình thi công của các huyện cũng quên mất. Trịnh Quốc hoàn toàn không ngờ tới, vốn dĩ là hội nghị bàn xem có đảm bảo hoàn thành vào vụ thu hay không, sao đột nhiên lại kéo sang hoàn thành vào vụ hè? Đây là trị thủy sao, trò trẻ con! Đúng lúc Trịnh Quốc thở dốc sắp đứng dậy phát tác, Lý Tư bước tới nói nhỏ: "Lão lệnh huynh đừng vội, để tôi nói."

Không đợi Trịnh Quốc gật đầu, Lý Tư quay người chắp tay hô lớn: "Chư vị Huyện lệnh, chư vị Công tướng quân, nước Tần lấy quân chế trị thủy, mạc phủ này chính là quân trướng, trước quân không nói chơi. Chư vị hăng hái phát ngôn, tuyên bố muốn đuổi kịp tiến độ Hỗ Khẩu, hoàn thành vào vụ hè, trong lòng rốt cuộc có bao nhiêu chắc chắn? Hiện nay Hỗ Khẩu tuy đã thông, nhưng hơn bốn trăm dặm kênh đào chính mới chỉ bắt đầu. Thời hạn dự định mà Hà Cừ lệnh và tôi trù tính là: đồng thời với việc quét dọn Hỗ Khẩu, chín tháng thông kênh đào chính, ba tháng thông kênh nhánh, tổng cộng một năm hoàn thành. Thời hạn như vậy đã là chạy đua gấp rút, chưa từng có trong lịch sử. Thu năm ngoái mới lên kênh đào, thu năm nay hoàn thành, đúng tròn một năm. Nếu muốn tranh thủ vụ hè, trong hơn hai tháng mà đào kênh dẫn nước, quả là chuyện lạ chưa từng thấy! Hơn bốn trăm dặm kênh đào chính, hơn ba mươi con kênh nhánh, hàng trăm kênh con, chưa nói đến cửa cống, máng nước, kênh cát đất còn phải làm tỉ mỉ, dù chỉ là tạo hình thô cho kênh đào cũng là khối lượng đất còn lớn hơn cả Vạn Lý Trường Thành của Tần và Triệu. Hai tháng, không ăn không uống không ngủ, e rằng cũng khó! Yếu tố then chốt của trị thủy nằm ở thi công tinh vi. Chư vị, vẫn nên thận trọng thì hơn."

Các Huyện lệnh, Công tướng quân vốn kính trọng Lý Tư, dưới đại lều lập tức im phăng phắc.

Lý Tư giữ chức Hà Cừ thừa, vẫn chỉ là thân phận đại lại, thường ngày nếu có Trịnh Quốc ở đó, chưa bao giờ bàn về tổng thể công trình. Hôm nay Lý Tư khác thường, lại thêm khuôn mặt sát khí, Vương Oản liền thấy có chút kỳ lạ. Nhìn lại Tần vương, lại bình tĩnh đứng đó, bình tĩnh nhìn, không hề có ý định lên tiếng.

"Lão thần có lời muốn nói." Trịnh Quốc mặt mày u ám đứng dậy.

Dù Lý Tư có ra hiệu bằng mắt thế nào, Trịnh Quốc cũng coi như không thấy.

Tần vương gật đầu khẳng khái: "Lão lệnh có lời, cứ nói không sao."

Trịnh Quốc chắp tay với Tần vương, quay mặt đối diện với đám đông thuộc hạ, theo thói quen chộp lấy chiếc thước sắt thăm nước, bước tới tấm bản đồ Kinh Thủy khổng lồ vẫn luôn dựng trên bục chỉ huy mạc phủ, giọng khàn khàn vang dội: "Lý thừa thay lão phu đóng vai ác, lão phu trong lòng bất an. Lời vẫn phải để lão phu tự nói, người thực sự không tán thành việc gấp gáp chính là lão phu, không phải Lý thừa. Chư vị hãy xem, lão phu tính một bài toán thô." Chiếc thước sắt của Trịnh Quốc đập mạnh vào bản đồ, "Cửa dẫn nước và cửa xả nước Hỗ Khẩu, cần hậu cần tạo hình, công trình không lớn nhưng toàn là việc tinh vi. Toàn đoạn dài ba mươi sáu dặm, ít nhất cần hai vạn nhân lực. Bốn trăm sáu mươi ba dặm kênh đào chính, cộng thêm ba mươi sáu con kênh nhánh, lại thêm hơn ba trăm kênh con, ai đã tính tổng cộng dài bao nhiêu? Đúng ba nghìn bảy trăm dặm! Hiện nay lực lượng tinh tráng có thể lên kênh, tính tròn là một triệu người, mỗi dặm kênh đào chia đều bao nhiêu người? Chỉ hơn hai trăm người thôi! Đắp kênh không phải là đào hào lũy, đào xong một cái rãnh là xong việc, thân kênh đáy kênh đều phải làm, dù là người sắt không nghỉ đêm ngày, hai tháng cũng khó!" Chiếc thước sắt gõ mạnh xuống, Trịnh Quốc cũng thở dốc một hơi nặng nề, "Kênh đào là việc của bùn đất, nhưng càng là việc tinh vi. Lão phu còn chưa nói đến những công việc của thợ thủ công như cửa cống, máng nước và những chỗ gồ ghề. Những công việc này, nơi nơi đều không thể gấp. Vội vàng làm ào ào một cái, có thể sửa được kênh tốt sao? Không được! Ngày kênh đào thành hình, bốn bề thấm dột, tám phương vỡ đê, rốt cuộc là vì dân hay hại dân? Lời lão phu nói hết ở đây, chư vị tự mình suy ngẫm."

Mọi người trong lều nhìn nhau, nhất thời lúng túng, không ai nói được lời nào.

Các Công tướng quân ở các đình hương rõ ràng có phần không phục, nhưng đối diện với Hà Cừ lệnh mà họ vô cùng kính trọng, cũng không nói ra được sự không phục trong lòng, chỉ biết đỏ mặt thở dốc. Các đại quan ở huyện thì khó xử, uất ức, ai nấy mặt mày u ám cau mày không nói.

Thực tế, những đại quan ở huyện thống lĩnh dân phu lên kênh đào này, đa số là Huyện lệnh, Huyện trưởng, ít nhất cũng là Huyện thừa. Pháp luật Tần có quy định: Huyện từ vạn hộ trở lên, người đứng đầu gọi là Huyện lệnh; Huyện dưới vạn hộ, người đứng đầu gọi là Huyện trưởng; Huyện lệnh lương hàng năm sáu trăm thạch, Huyện trưởng lương năm trăm thạch. Sáu trăm thạch, xưa nay là giới hạn đại thần thời Chiến Quốc, Tần, Hán, từ sáu trăm thạch trở lên là đại thần, dưới sáu trăm thạch là thường quan. Huyện lệnh tước ngang với đại thần sáu trăm thạch, chỉ có thời Chiến Quốc, đế quốc Tần và đầu thời Tây Hán mới như vậy. Về sau, địa vị Huyện lệnh ngày càng suy giảm. Đối với nước Tần mà nói, trước khi Tần thống nhất, địa vị của huyện vô cùng quan trọng. Thời Tần Hiếu Công Thương Yến biến pháp, nước Tần có tất cả bốn mươi mốt huyện, chỉ có một nơi tập trung bộ lạc Nhung Địch lỏng lẻo ở Lũng Tây gọi là quận, thực tế cũng không phải chế độ quận quản huyện. Sau này thu phục Hà Tây, nước Tần mới có quận Bắc Địa, quận Cửu Nguyên, chế độ quận quản huyện mới hình thành quy chế. Nhưng tước vị của Quận thủ cũng ngang hàng với Huyện lệnh. Cùng với sự mở rộng không ngừng của lãnh thổ nước Tần, quận dần dần tăng lên, pháp độ quận quản huyện được xác lập hoàn toàn, tước vị Quận thủ mới dần cao hơn tước vị Huyện lệnh. Thế nhưng, Huyện lệnh Huyện trưởng vẫn được triều dã coi là đại thần then chốt trực tiếp trị dân. Thời Tần Chiêu Vương, vùng Quan Trung đặt nội sử quận, thống hạt hơn hai mươi huyện Quan Trung, Quận thủ đa số do đại thần hoàng tộc đảm nhiệm, Huyện lệnh lại là những viên chức năng thần chính cống, và xưa nay do Tần vương trực tiếp bổ nhiệm. Gặp phải đại hạn chưa từng có, các Huyện lệnh Huyện trưởng đích thân thống lĩnh dân phu bản huyện lên kênh đào. Tần vương Chính cân nhắc địa vị của Huyện lệnh Huyện trưởng rất cao, để Lý Tư và Trịnh Quốc tiện quản lý, lấy lý do "quân chế trị thủy", đổi toàn bộ các Huyện lệnh Huyện trưởng thành "Công tướng quân". Mặc dù vậy, các Huyện lệnh Huyện trưởng thực tế vẫn là đại thần, bất kỳ ai cũng có tước vị cao hơn Lý Tư, Trịnh Quốc. Vào lúc này, hai gáo nước lạnh của Lý Tư và Trịnh Quốc dội xuống đầu, thực sự khiến các Huyện lệnh Huyện trưởng vốn đã được vương thư của Tần vương khích lệ cảm thấy khó xử, uất ức, muốn phản bác lại không có chỗ để phát huy, chỉ biết mặt mày u ám ngơ ngác ngồi đó.

"Lão lệnh à, ai nấy đều là người bùn đất, có thể tìm chỗ nào đó thấy nước không?" Tần vương Chính cười.

Trịnh Quốc chưa kịp hoàn hồn, Lý Tư đã chắp tay tiếp lời: "Hỗ Khẩu là nơi thử nước tuyệt vời, sảng khoái nhất!"

"Đúng đúng đúng, chỗ đó nhiều nước tốt." Trịnh Quốc hễ gặp việc mình không xoay chuyển được, chỉ biết theo Lý Tư phụ họa.

Tần vương Chính phất tay: "Tốt! Lão lệnh nói đâu thì đó. Đi! Rửa sạch bùn đất rồi hãy nói."

Lời vừa dứt, Tần vương Chính đã sải bước ra khỏi lều. Lý Tư ra hiệu cho Trịnh Quốc bằng mắt, Trịnh Quốc lập tức cùng Vương Oản ra khỏi lều dẫn đường. Lý Tư chắp tay với các Công tướng quân trong lều: "Tần vương có ý muốn rửa bụi cho chư vị, còn lúc để nói chuyện, đi thôi!" Trong lều tức thì vang lên tiếng cười ngơ ngác, ùn ùn đi theo Lý Tư ra khỏi đại lều.

Hỗ Khẩu là một vùng hồ nước trong vắt tận đáy.

Đây là vùng nước đọng lại trong hẻm núi Hỗ Khẩu sau khi cửa dẫn nước Trung Sơn sửa xong và thử xả nước Kinh Thủy. Vì là thử nước, cửa dẫn nước vẫn cần liên tục điều chỉnh kích thước, hai bên bờ hẻm núi và đáy rãnh cũng cần khảo sát nhiều mặt, hơn nữa kênh đào chính hạ lưu chưa xây xong, vùng nước này liền bị một nghìn quân sĩ canh gác nghiêm ngặt ở hai đầu cửa núi. Nếu không, dân phu cả ngày đen đúa đầy mồ hôi cứ nườm nượp kéo đến giặt giũ thân thể, lưu lượng nước thấm dột sẽ không thể đo lường. Chỉ vì không thể đặt chân đến, người trong ngoài kênh đào mới gọi vùng nước này là "Lão lệnh cấm trì". Đừng nói đến Tần vương Chính và đại thần Hàm Dương, ngay cả nhóm Huyện lệnh Công tướng quân đang chiến đấu trên kênh đào cũng chưa từng đến.

Vừa qua khỏi đầu núi mạc phủ, dưới bầu trời xanh là sóng nước dập dềnh, tiếng thông reo từng đợt, gió thung lũng hiu hiu, đối lập hoàn toàn với lớp bụi vàng mù mịt ngoài núi. Các Công tướng quân không kìm được liên tục hô tốt. Tần vương lại nhìn Trịnh Quốc chắp tay: "Lão lệnh nói thật đi, xuống nước có làm ảnh hưởng đến khảo sát thấm dột không?" Trịnh Quốc chắp tay: "Không đâu. Quân sĩ canh giữ là sợ miệng cống vừa mở, hàng vạn người ùa tới, giẫm đạp hỏng thì chẳng nhìn thấy gì nữa. Mấy người này thì không sao." Tần vương Chính cười ha hả, phất tay về phía các Công tướng quân: "Chư vị đều nghe thấy rồi, Lão lệnh nói không sao! Đều xuống nước đi, rửa trôi hết mồ hôi rồi hãy nói!"

"Tần vương vạn tuế!"

Các Huyện lệnh Công tướng quân reo hò nhảy cẫng lên, nhưng không ai xuống nước.

Tần vương Chính phất tay: "Không biết bơi không sao, rửa bên bờ cũng được!"

Lý Tư bước tới nói nhỏ: "Quân thượng, người Tần kính nước, hơn nữa còn có Quân thượng ở đây..."

Tần vương Chính chợt hiểu ra, không đợi Lý Tư nói hết đã bắt đầu cởi áo, áo choàng vứt sang một bên, cởi bỏ giáp trụ, tháo mũ cao, chỉ trong loáng cái đã lộ ra lớp áo bó sát người. Vương Oản, Triệu Cao thấy vậy, biết không thể ngăn cản, vội vàng cũng bắt đầu cởi đai lưng cởi áo. Lúc này Tần vương Chính đã sải bước về phía bờ, vẫy tay hô lớn: "Nước phục vụ cho ta! Dùng nước kính nước! Đều xuống!" Mấy câu hô dứt, ngài nhảy tót xuống nước, mặt nước xanh biếc liền nổi lên một mảng áo trắng. Triệu Cao thân thủ nhanh nhẹn, gần như đồng thời cởi hết quần áo, lặn một hơi xuống ngay bên cạnh Tần vương, Vương Oản còn ở trên bờ lúc này mới thở phào một hơi. Các Huyện lệnh Công tướng quân bên bờ vừa hò hét cổ vũ hô vạn tuế, vừa liên tục cởi quần áo, không nói hai lời, cởi trần nhảy ùm xuống nước. Trong hẻm núi hồ nước xanh thẳm, sóng nước tung bay, tức thì náo nhiệt hẳn lên, trên bờ vang lên tiếng tù và du dương.

Bên bờ Lý Tư có chút lo lắng, bước tới nói nhỏ với Trịnh Quốc: "Lão lệnh, tôi đi bố trí vài quân sĩ biết bơi, đề phòng bất trắc." Trịnh Quốc xua xua tay: "Không cần. Vừa rồi tiếng tù và đã bố trí thỏa đáng rồi. Một nghìn quân sĩ canh nước đều biết bơi, trong hồ còn có hơn hai mươi chiếc thuyền nhỏ tuần tra tình hình nước. Không sao đâu." Lý Tư rất ngạc nhiên: "Một vùng nước thải, lão ca ca lại phái hơn hai mươi chiếc thuyền tuần tra?" Trịnh Quốc cười khổ lắc đầu: "Vùng hồ này không phải nước thải, là nước bắt buộc phải dùng để khảo sát xem hẻm núi Hỗ Khẩu có hang ngầm thấm nước hay không. Nếu có một cái hang ngầm, Kinh Thủy dù nhiều đến đâu cũng vô ích. Từ khi xả nước tích nước đến nay, lão phu ngày ba lần đến đây thăm nước, huynh nói xem vì sao?" Lý Tư càng ngạc nhiên: "Khi đào hẻm núi, chúng ta đã cùng kỹ sư khảo sát kỹ ba lần rồi, không phải không phát hiện hang ngầm sao?" Trịnh Quốc than thở: "Đây chính là nỗi khó của trị thủy! Mắt thấy chưa chắc đã tin, khảo sát cũng phải kiểm chứng, chỉ có thể thử nước mới biết thành bại. Thợ nước cao minh đến mấy, cũng không thể biết trước dưới chín tầng đất!" Lý Tư im lặng một lúc, lại thở dài một tiếng: "Lão ca ca làm việc thực sự chắc chắn, Lý Tư phục sát đất!" Trịnh Quốc nói nhỏ: "Nói cho huynh đệ nghe, Lý Băng khi xây Đô Giang Yến, lúc đào hẻm núi phân nước, xả nước sống để nhìn xoáy nước, động một tí là đích thân xuống nước khảo sát. Sau này bản thân không bơi nổi nữa, thì dạy Nhị Lang đích thân xuống nước. Vì sao vậy? Còn không phải vì sợ nhỡ đâu hỏng việc sao? Đô Giang Yến xây xong, Lý Băng liền mang đầy bệnh tật... Trị thủy trị thủy, nỗi lòng của thợ nước, thế nhân khó mà biết được!" Lý Tư bùi ngùi một lúc, đột nhiên nói nhỏ: "Lão lệnh huynh, huynh nói xem Tần vương ngừng hội đàm, có tính toán gì?" Trịnh Quốc cười bất đắc dĩ: "Dù suy nghĩ cách nói thế nào, chỉ cần Tần vương thần trí minh mẫn, thì có thể nói lý lẽ."

Lý Tư lắc đầu muốn nói, cuối cùng vẫn im lặng.

Khoảng nửa canh giờ, vị Tần vương trẻ tuổi lên bờ, các Huyện lệnh Công tướng quân cũng lần lượt hò hét leo lên, ai nấy tinh thần phấn chấn, thi nhau kêu đói. Lý Tư sải bước đón lại chắp tay: "Thần xin Quân thượng thay y phục trước, rồi hãy dùng bữa." Tần vương Chính ướt sũng phất tay áo lớn: "Được! Chư vị thay quần áo khô ráo trước, rồi hãy ăn, rồi hãy nói." Các Công tướng quân Đình trưởng Hương trưởng Lý trưởng vốn rất ít khi gặp Tần vương cảm thấy vô cùng thoải mái, xuống nước lên nước, Tần vương nói gì cũng là một tiếng vạn tuế hô vang. Lúc này lại một tiếng vạn tuế, ùn ùn tản ra thay quần áo, vui sướng đến mức nhảy chân sáo.

Hóa ra, Lý Tư lúc nãy đã sắp xếp thỏa đáng, phái Tư Mã khí giới mạc phủ dẫn một đội binh lính từ nhà kho công trường mang đến hơn hai trăm chiếc áo vải bố lót giáp, bày ra một dải; lại phái Tư Mã quân vụ chuẩn bị cơm nước, cũng mang ra bờ. Quân thần lại viên vốn ai nấy đầy mồ hôi, rửa sạch sẽ trong hồ, quần áo giáp trụ cởi ra khoác lên người chắc chắn là dính dấp rất khó chịu. Mặc dù vậy, dù sao cũng đã quen lăn lộn bùn đất, những quan lại này cũng chẳng mong thay quần áo khô ráo. Giờ thấy có áo vải thô, ai nấy đều không còn gì vui hơn, không nói hai lời mỗi người lấy một chiếc quấn lấy thân, túm năm tụm ba quanh vòng, hò hét bàn tán vui vẻ. Đúng lúc này, Tư Mã quân vụ dẫn một đội quân sĩ vận chuyển đến món ăn quân đội cũ: bánh chưng dày, bò hầm, canh rau quắc. Bên bờ một tiếng Tần vương vạn tuế, tức thì tiếng húp sùm sụp vang lên, như gió cuốn mây tan tiêu diệt ba năm xe bánh chưng, một xe thịt bò, hai ba xe canh rau quắc.

Ăn uống xong xuôi, Lý Tư bước tới chắp tay: "Khởi bẩm Quân thượng, thần xin tiếp tục hội đàm về thời hạn công trình."

"Được." Vị Tần vương trẻ tuổi chỉ một chữ.

Trịnh Quốc cũng chắp tay: "Thần đã nói thẳng, xin Tần vương chỉ dạy."

"Được. Trẫm xin nói đôi lời." Tần vương Chính tỏ ra vô cùng hòa đồng.

Lý Tư hô lớn: "Chư vị tập hợp lại, tìm chỗ ngồi, nghe vương huấn thị!"

Mặt trời lặn, hội nghị trị thủy quan trọng nhất của nước Tần bắt đầu giữa những tảng đá gập ghềnh.

Vị Tần vương trẻ tuổi cũng giống như tất cả các bề tôi, mái tóc xõa ướt sũng, một chiếc áo vải thô ngắn rộng rãi khô ráo, ngồi trên một tảng đá cuội lớn nhẵn nhụi, cố gắng thoải mái bắt đầu nói: "Hội đàm buổi sáng, các Huyện lệnh Công tướng quân tuy chưa báo cáo xong, tình hình đại khái cũng đã rõ, đều có tính toán hoàn thành vụ thu. Hà Cừ lệnh và Thừa đã trình bày rõ tình hình công trường, cho rằng không nên đẩy nhanh tiến độ, mối lo lớn nhất chính là công việc gấp gáp thô sơ, ngược lại sẽ chịu hại. Trẫm bảo chư vị đổi chỗ nói chuyện, là muốn chư vị thư giãn tâm trí, cân nhắc nhiều hơn, rồi quay lại hội đàm, chắc chắn sẽ tỉnh táo hơn." Vài câu khai mạc nói xong, trong sân đã im phăng phắc. Khí độ thong dong "nâng nặng như nhẹ" của vị Tần vương trẻ tuổi thực sự khiến tất cả bề tôi tâm phục khẩu phục. Không nói việc khác, chỉ riêng cách gỡ rối độc đáo khi bế tắc tại đại hội hành doanh này, bạn cũng không thể không phục. Thực tế, lúc này với cách quấn vải thô kỳ lạ như vậy ngồi trên bãi đá hoang vắng hội đàm việc lớn, tất cả mọi người đều có một sự hào sảng hướng về nhau, như quay trở lại thời kỳ giản dị thực tế khi người Tần còn du mục ở thảo nguyên phía tây, toàn thân máu nóng đang cuồn cuộn chảy.

"Mặc dù vậy, Trẫm vẫn phải nói một câu: Kênh đào tuy khó, tiến độ vẫn có hy vọng đẩy nhanh!"

Tần vương Chính hào sảng một câu rồi đột ngột dừng lại, ánh mắt rực lửa quét qua sân, quấn chiếc áo choàng vải thô đã đứng dậy: "Không phải Tần vương Chính thích phô trương công trạng mà cố ý thay đổi thời hạn ban đầu của Hà Cừ lệnh và Thừa. Làm như vậy là do đại thế, do tình hình thực tế của kênh đào. Trước hết nói về tình hình thực tế kênh đào. Lời của Lão lệnh Trịnh và Thừa Lý, đương nhiên có lý. Thế nhưng nỗi lo của họ chỉ có một: sợ gấp gáp thô sơ, hủy hoại kênh đào! Nói cách khác, chỉ cần có thể chính xác dựa theo pháp độ bản vẽ của Lão lệnh mà thi công, nhanh không phải là không cho phép, mà là chuyện tốt! Hà Cừ lệnh, Hà Cừ thừa, Chính nói có đúng không?"

Trịnh Quốc, Lý Tư khẳng khái chắp tay: "Tần vương anh minh!"

"Nói tiếp về đại thế." Sắc mặt Tần vương Chính trầm xuống, "Hạn hán ba mùa hạ thu đông năm ngoái, không ai ngờ tới đầu xuân năm nay vẫn hạn hán. Đầu xuân đã hạn, vụ lúa mùa hè năm nay chắc chắn mất trắng. Một năm rưỡi, hai vụ mất trắng, dân thường Quan Trung đã mười nhà chín trống. Chuyện trời đất, khó mà lường trước. Các nhà thiên văn cũng nói, trong vòng ba tháng không có mưa lớn. Dựa vào trời, gieo trồng mùa hè đã vô vọng. Nếu thực sự ba vụ mất trắng, viễn cảnh vùng lõi nước Tần như thế nào, chư vị có thể tưởng tượng được. Thêm một điều, Trẫm phái Quận thủ Tam Xuyên đích thân khảo sát, tình hình báo về là: hạn hán ở ba nước Ngụy, Triệu, Hàn bên ngoài Quan và vùng Hoài Bắc nước Sở đã giảm bớt, thu hoạch mùa hè ít nhất có thể được sáu bảy phần; nếu gieo trồng mùa hè thuận lợi, Sơn Đông lục quốc sẽ vượt qua nạn đói, khôi phục quốc lực. Nghĩa là, nếu nước Tần năm nay gieo trồng mùa hè vô vọng, sẽ phải đối mặt với nguy cơ cực kỳ lớn. Khi đó Quan Trung đại đói, dân thường khó tránh khỏi bỏ trốn. Thêm vào đó lương thực dự trữ trong quốc khố đã tiêu hao hơn nửa do trị thủy, kho dự trữ nước Tần khó mà duy trì được một hai trận đại chiến. Khi đó Sơn Đông lục quốc hợp tung tấn công Tần, mười phần tám chín, nước Tần sẽ phải đối mặt với nguy cơ diệt vong lớn nhất trong hàng trăm năm... Chính không thông trị thủy, nhưng về đại thế quân quốc còn hiểu đôi chút. Chư vị hãy nói, lúc này, nước Tần phải xử lý sao?"

Mặt trời lặn sau núi, gió xuân se lạnh, nhưng các bề tôi áo vải đầu tóc rối bù lại toàn thân nóng ran, mồ hôi đầm đìa.

Dù Tần vương Chính cố tình nói nhẹ nhàng chậm rãi, hoàn toàn không có khí thế sắc bén thông thường, nhưng ai cũng nghe ra, đây là tiếng lòng thực sự của vị Tần vương trẻ tuổi khi lâm vào bước đường cùng. Dù là đại lại của mười thự kinh tế, hay là Huyện lệnh, Huyện trưởng, Huyện thừa và Công tướng quân, ai cũng biết Tần vương nói là lời thật, không chút ngụy biện, không hề phóng đại. "Lúc này, nước Tần phải xử lý sao?" Chính là câu hỏi thản nhiên này, khiến các Công tướng quân như ngồi trên chông, Trịnh Quốc, Lý Tư và các Huyện lệnh Huyện trưởng thì như gai đâm sau lưng. Nếu như trước đó những người tham dự đều là nói chuyện kênh đào trên cơ sở kênh đào, thì lúc này mới thực sự hiểu rằng Tần vương đang nói chuyện kênh đào bằng đại thế thiên hạ, nói chuyện kênh đào bằng sự sống chết của quốc gia, sự lo lắng và tâm huyết đó tuyệt đối không chỉ là một con kênh Kinh Thủy.

"Thần khải ngã Vương." Huyện lệnh Tất Nguyên vốn là huyện Hạ Khuê, một huyện lớn ở phía đông Xuyên Tần, chịu thiệt hại nặng nề nhất do đất nhiễm mặn, sự mong đợi đối với kênh đào Kinh Thủy cũng thiết tha nhất, cùng với Kinh Dương, Vân Dương, Lịch Dương, Cao Lăng, Ly Ấp, Trịnh huyện vốn được coi là "Cấp thủy hai mươi ba", sức lực dẻo dai nhất. Trên toàn bộ công trường Kinh Thủy dài hơn bốn trăm dặm, doanh trại của hai mươi ba huyện là uy thế hiển hách nhất. Huyện lệnh Hạ Khuê vừa đứng dậy, tất cả các Huyện lệnh, Huyện trưởng đều trợn mắt.

"Khinh binh khinh binh, đội quân cảm tử của quân Tần. Quyết thủy! Tử chiến kênh đào!" Hai mươi ba Huyện lệnh đồng loạt đứng dậy, một tiếng hô vang.

"Khinh binh quyết thủy! Tử chiến kênh đào!" Các Công tướng quân hai mươi ba huyện cùng đứng dậy, một tiếng hô vang.

"Cửu cửu lão Tần, cùng phó quốc nạn!" Tất cả Huyện lệnh và Công tướng quân đồng loạt đứng dậy, lời thề cũ của người Tần rung chuyển thung lũng.

Vị Tần vương trẻ tuổi đứng dậy, cúi mình thật sâu trước các Huyện lệnh, Công tướng quân: "Tấm lòng tử chiến của người Tần, Chính tâm cảm vô cùng. Thế nhưng, trị thủy dù sao không phải đánh trận, chúng ta phải bàn ra một pháp độ, mới có thể nói là tử chiến."

"Tần vương anh minh!" Mọi người một tiếng hô vang.

Tần vương Chính bước đến trước mặt Trịnh Quốc, Lý Tư, lại cúi mình thật sâu. Lý Tư định nâng dậy, thấy Trịnh Quốc như cái cọc gỗ đứng im không động, cũng đành ngượng ngùng nhận lấy sự cúi mình của Tần vương. Vị Tần vương trẻ tuổi lại hoàn toàn không hay biết, thẳng lưng nhìn chăm chú vào Trịnh Quốc: "Hà Cừ lệnh là thợ nước nổi tiếng thiên hạ, Chính hôm nay chỉ có một câu: Trẫm tuy gấp gáp, nhưng cũng không thể cần một con kênh phế phẩm. Hà Cừ lệnh cứ nói khó khăn công trình, người Tần nếu không thể vượt qua khó khăn nguy hiểm, đó là trời muốn diệt Tần, còn biết nói gì nữa!"

"Trị thủy không nói dối. Hiện tại khó nhất là thiếu đại thợ. Đoạn công trình quan trọng thiếu đại thợ, dễ xảy ra chuyện."

Tần vương Chính phất tay: "Trưởng sử, báo cáo mọi việc chuẩn bị."

Vương Oản sải bước tới, chắp tay hô lớn: "Khởi bẩm Hà Cừ lệnh, Hà Cừ thừa: Mấy ngày trước, Thục quận thừa Lý Hoán từ Thục quận trở về thủ đô báo cáo công việc, Tần vương đặc biệt xin ý kiến Lý Hoán về mọi việc trị thủy, lại lệnh mười thự kinh tế hội đàm và thông lệnh các bên liên quan, đã trù tính ba việc cho thự Hà Cừ Kinh Thủy: Một là, các thợ thủ công già từng tham gia công trình Đô Giang Yến, bất kể là người ở Ba Thục hay Quan Trung, đều lệnh triệu lên kênh đào Kinh Thủy, thống nhất quy về thự Hà Cừ điều khiển; Hai là, thợ thủ công xây dựng Hàm Dương không phân biệt công doanh hay dân doanh, đều đến thự Hà Cừ chờ điều khiển; Ba là, các loại thợ thủ công của đại doanh Lam Điền khẩn trương đến Hỗ Khẩu Kinh Thủy, toàn bộ quy về thự Hà Cừ điều khiển. Các thợ thủ công có kỹ năng ba bên kể trên đều có thể thi công dựa theo bản vẽ, tính sơ lược hơn một nghìn ba trăm người. Trong vòng mười ngày, thợ thủ công có thể lần lượt đến đủ."

"Tốt!" Các Huyện lệnh Công tướng quân đồng thanh hô lớn một tiếng.

"Lão lệnh, đủ chưa?" Tần vương Chính nói nhỏ.

"Quân thượng," Trịnh Quốc thở dốc nặng nề, "Lý Tam Lang về thủ đô rồi?"

"Đúng. Trẫm hỏi vay lương, cậu ấy hỏi Trẫm đòi tiền."

"Lý Tam Lang có thể không đi không?"

"Hà Cừ lệnh có ý gì?"

"À! Tần vương thật không biết sao?" Trịnh Quốc có chút gấp gáp, "Tam công tử này của Lý Băng, tài năng công nghệ còn mạnh hơn cả Nhị Lang kia, chỉ là bản lĩnh dưới nước không bằng Nhị Lang, nếu có Lý Tam Lang giúp đỡ lão phu, công trình đại liệu sẽ không sai sót!"

"Được! Chỉ cần tiền bối mở lời, Chính sẽ nói với Lý Hoán."

"Trời ơi! Vương sợ lão phu không dung được Tam Lang sao?"

"Nhà nước nhiều quy củ, Chính phải cẩn thận." Vị Tần vương trẻ tuổi cười.

Lý Tư bước tới: "Quân thượng, Lão lệnh Trịnh phục sát đất cha con Lý Băng nhất đấy."

"Được! Ý trời." Tần vương Chính vỗ tay mạnh một cái, "Lý Hoán đâu?"

"Thần có mặt!" Trong đám đông áo trắng, một người đàn ông da ngăm đen mặc áo vải thô ngắn sải bước đi tới.

"Anh là, Tam Lang..." Trịnh Quốc sững sờ quan sát.

"Trịnh bá không nhận ra tôi, tôi lại từng gặp Trịnh bá." Người đàn ông da ngăm đen cúi mình thật sâu trước Trịnh Quốc.

"Ồ? Anh gặp lão phu rồi?"

"Năm Tam Lang năm tuổi, Trịnh bá vào Thục, trên bờ sông Mân Giang vung thước sắt thăm nước tranh luận với gia phụ."

"A! Nhớ ra rồi! Nhóc con quả nhiên là thiếu niên tài tuấn, trí nhớ tốt thật!"

"Trịnh bá, gia phụ lúc lâm chung vẫn nhắc đến bá. Người nói, người thắng ta về nhà nước sau này, chỉ có Trịnh Quốc."

"Lý Băng lão ca ca, Trịnh Quốc hổ thẹn quá!" Đột nhiên, hai hàng nước mắt già nua của Trịnh Quốc trào ra, "Hiện nay Tần vương cũng ở đây, lời này có thể nói được rồi. Năm đó lão phu vào Thục, vốn là để giúp phụ thân ông xây dựng Đô Giang Yến. Không ngờ Hàn Vương phái mật sứ vội vàng đuổi theo lão phu, chỉ trích lão phu không cứu Hàn Quốc mà lại giúp nước Tần, là tội phản bang diệt tộc. Cũng tại lão phu hoàn toàn không biết tình hình nội bộ Tần Hàn, chỉ biết báo quốc là lớn, liền có ý tranh chấp hướng phân nước với phụ thân ông, lấy lý do 'Công kiến bất đồng, vô dĩ hợp lực' (Công trình khác biệt, không thể hợp lực), mà từ chối Hàn Quốc. Bây giờ nghĩ lại, đúng là một cơn ác mộng..."

"Lão lệnh không cần tự trách." Tần vương Chính hô lớn, "Trẫm xem chư tử bách gia, ba nhà Thủy, Nông, Y là có tấm lòng bao dung thiên hạ nhất. Lý Băng, Trịnh Quốc, Hứa Hành, Biển Thước, ai không phải chạy theo tai họa khắp liệt quốc, nơi nào có nạn nơi đó có mặt! So với tấm lòng bao dung này của các công, lệnh trục khách của Chính mới là trò cười! Triều dã nước Tần, vĩnh viễn là bài học cảnh tỉnh."

"Tần vương, lời quá rồi!" Trịnh Quốc sững sờ cảm động.

"Lão bá," Lý Hoán da ngăm gầy gò vội vàng quay lại chủ đề, "Tần vương bảo tôi cùng đến xem kênh đào Kinh Thủy, tôi liền đi theo. Vãn bối đã xem qua cửa dẫn nước Trung Sơn và ba mươi dặm Hỗ Khẩu, sự kỳ diệu trong cách chọn địa điểm, sự tinh vi trong thi công, khiến người ta vô cùng cảm thán. Tam Lang chúc mừng Trịnh bá lập nên công lao bất thế, kênh đào Kinh Thủy, là kênh đào đệ nhất thiên hạ!"

"Kênh đào Kinh Thủy quy chế nhỏ, không bằng Đô Giang Yến." Trịnh Quốc lắc đầu liên tục.

"Không! Đô Giang Yến trị úng, kênh đào Kinh Thủy trị hạn, công hiệu khác nhau, không thể so sánh lớn nhỏ."

"Tốt! Không nói nữa." Trịnh Quốc quay người chắp tay, "Quân thượng, có Tam Lang tương trợ, có lẽ có thể tranh giành với trời cao."

"Lão lệnh vạn tuế!" Cả hội trường một tiếng hô vang, tinh thần phấn chấn hẳn lên.

Tần vương Chính cúi mình thật sâu trước Trịnh Quốc: "Lời của Lão lệnh, Chính không bao giờ quên." Quay người phất tay về phía đám đông bề tôi, "Đại quyết Kinh Thủy, vụ hè thành kênh, có dị nghị gì không?"

"Không -!" Tất cả mọi người đều dồn hết sức lực hô lên một tiếng.

"Được! Đẩy nhanh tiến độ kênh đào, phải nằm ở sự thống trù. Trẫm quyết định chỉnh đốn lại nhân sự kênh đào, để tiện thống nhất hiệu lệnh."

"Thần không có dị nghị!"

"Trưởng sử tuyên thư."

Vương Oản bước lên một tảng đá lớn, mở một cuốn thẻ tre hô lớn: "Tần vương đặc thư: Việc kênh đào cấp bách, chỉnh đốn lại chức vụ như sau: Một là, thăng Hà Cừ thừa Lý Tư làm Khách khanh, tổng quản các bên quân dân, thống trù quyết chiến Kinh Thủy; Hai là, Trịnh Quốc vẫn lĩnh chức Hà Cừ lệnh, tổng chưởng thi công kênh đào Kinh Thủy; Ba là, thăng Lý Hoán làm Trung đại phu kiêm lĩnh Hà Cừ thừa, tương trợ mọi việc thự Hà Cừ; Bốn là, thăng Huyện lệnh Hạ Khuê Tất Nguyên làm Nội sử quận Quận thủ, thống lĩnh dân phu Quan Trung quyết chiến bốn trăm dặm kênh đào chính! Trẫm hành doanh trú tại Hỗ Khẩu, quyết chí cùng thần dân nước Tần đồng tâm hiệp lực, đại quyết Kinh Thủy! Thư này. Đại Tần vương Chính năm thứ mười hai xuân."

Trong chốc lát tĩnh lặng, trong thung lũng đột nhiên dấy lên một tràng hô vang chấn động "Tần vương vạn tuế".

Tiếng lĩnh thư tạ ơn của Lý Tư, Trịnh Quốc và những người khác, hoàn toàn bị nhấn chìm bởi sóng âm gào thét.

Những lại viên Công tướng quân này vốn chân chất, thực thà, không chuộng nói suông, thường ngày xa rời triều đình vương thành, nhiều người thậm chí chưa từng gặp Tần vương. Hội nghị trị thủy tại Hỗ Khẩu Kinh Thủy hôm nay, khiến họ cảm nhận thực tế phong thái của vị Tần vương trẻ tuổi này. Sự thấu đáo trong lý lẽ, sự sắc bén trong quyết sự, sự phi thường trong dũng khí, sự cởi mở trong tấm lòng, sự thân hòa đối với bề tôi của Tần vương, không một điều nào không khiến những lại viên thực vụ và Đình trưởng, Hương trưởng, Lý trưởng cảm khái vô vàn. Thế nhưng, quan trọng hơn cả là, những lại viên thực vụ này nhìn thấy khí phách quyết chiến Kinh Thủy của Tần vương, nhìn thấy năng lực trọng dụng người tài không câu nệ của Tần vương. Có Lý Tư, Trịnh Quốc, Lý Hoán, Huyện lệnh Hạ Khuê những người không có chỗ dựa quý tộc mà chỉ có tài năng được trọng dụng ở phía trước, thì sẽ có con đường cho những bề tôi lập công như chúng ta ở phía sau! Đa nạn hưng bang, kiến công trong nguy cục, đây là con đường đời của tất cả những người có tài. Đã nhập sĩ đồ, ai không khát khao dựa vào công lao từng bước thăng tiến? Thế nhưng, người có tài có chí, còn phải xem quốc phủ Quân vương có minh mẫn không, có thực sự luận tài nhậm sự, luận công thăng tiến không, quốc phủ Quân vương hôn ám loạn chính, vải thô có tài dù ngàn vạn tài năng, ngàn vạn công lao cũng là nói suông, thậm chí ngược lại. Những lại viên thực vụ này, mười phần tám chín đều là sĩ tử Sơn Đông lục quốc, lúc đầu như cá diếc qua sông đến nước Tần, mục đích là triển khai hoài bão, tìm kiếm đường tiến thân. Nhiều năm cần cù, họ cuối cùng đã đứng vững ở nước Tần, tiến vào những thự quan lại thực vụ có thể thể hiện tài năng thực tế nhất. Thế nhưng đúng lúc này, có cái lệnh trục khách đột ngột quái đản đó, họ lại bị một gậy đánh bật khỏi nước Tần một cách khó hiểu. Lúc đó, những lại viên thực vụ này thật sự tuyệt vọng, nếu không có Mông Điềm, Vương Tiễn một đám đại tướng, ngăn chặn họ lại tại thung lũng bí mật cao nguyên Đào Lâm, lại liên tục truyền tin thay đổi, không biết bao nhiêu người đã tự sát. Mặc dù vậy, các lại viên thực vụ đối với vị Tần vương trẻ tuổi này là nghi hoặc, khó đoán, thậm chí trong lòng là không tin. Thế nhưng, hôm nay tận mắt thấy mọi việc, tận tai nghe thấy sự chỉ trích của Tần vương đối với lệnh trục khách, ai có thể không rung động, ai có thể không khí thế bừng bừng?

Vị Tần vương trẻ tuổi cúi mình nghiêm trang trước Lý Tư: "Trên dưới nước Tần, đều nghe Khách khanh điều khiển."

"Quân thượng..."

Cổ họng Lý Tư nghẹn lại, khẳng khái chắp tay, quay người sải bước lên một tảng đá lớn, nước mắt đẫm mi đã hóa thành ngọn lửa nóng bỏng: "Chư vị đồng liêu, Tần vương đem trọng trách cử quốc phó thác cho chúng ta, ai có thể không hiệu mệnh báo quốc! Người Tần tranh đường với trời, đại chiến kênh đào Kinh Thủy, bắt đầu từ đêm nay! Lệnh đầu tiên của bản khanh: Hiện tại chia làm ba phần, mười thự kinh tế một bên, hội nghị sự vụ ngoại vi kênh đào; tất cả Huyện lệnh Công tướng quân một bên, hội nghị tái triển khai nhân lực;thự Hà Cừ một bên, hội nghị khó khăn thi công và bố trí thợ thủ công. Bản quan giao tiếp sự vụ thự Hà Cừ trước, một canh giờ sau ba bên hợp nhất, quyết đoán lại bố trí đại cục. Trước khi trời sáng, toàn bộ quay về doanh trại. Trưa mai, toàn tuyến kênh đào khai chiến!"

"Cửu cửu lão Tần, cùng phó quốc nạn!" Một tiếng thề Tần rung chuyển thung lũng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.