Triệu vương Thiên năm thứ bảy, Tần vương Chính năm thứ mười tám cuối hè, đại quân chủ lực nước Tần áp sát nước Triệu.
Chủ lực quân Tần do Vương Tiễn làm thống soái, chia làm ba đường tiến quân: Đường phía Bắc, do Tả quân đại tướng Lý Tín và Thiết kỵ tướng quân Khương Hội dẫn tám vạn khinh kỵ binh, qua Thượng quận nước Tần, vượt sông đông tiến tới cứ điểm Ly Thạch, băng qua Đại Hà, lấy Thái Nguyên quận làm căn cứ hậu phương áp sát phía sau nước Triệu; Đường phía Nam, do Tiền quân đại tướng Dương Đoan Hòa dẫn mười vạn đại quân bộ kỵ hỗn hợp, xuất phát từ Hà Nội quận (Hà Nội quận, Tần quận thời cuối Chiến Quốc, đại khái là khu vực trung đoạn bờ Bắc Hoàng Hà ngày nay, phía Đông có trọng trấn An Dương), qua An Dương tiến thẳng lên phía Bắc uy hiếp Hàm Đan; Đường trung lộ, do Vương Tiễn đích thân dẫn hai mươi vạn đại quân tinh nhuệ bộ kỵ hỗn hợp, xuất phát từ Hàm Cốc quan qua Hà Đông quận tiến vào vùng núi Thượng Đảng, tiến thẳng về phía Đông Bắc áp sát chủ lực của Lý Mục đang đóng quân tại Tỉnh Hình quan.
Ngoài ba cánh quân chủ lực, quân Tần còn một cánh quân ứng viện ở xa hơn về phía Bắc, đó chính là đại quân của Mông Điềm tại Cửu Nguyên quận đang phòng thủ Hung Nô. Phương lược ứng viện mà Tần vương Chính ban cho quân Mông Điềm là: trong khi ngăn chặn Hung Nô nam hạ, phải phân binh kiềm chế đại doanh Vân Trung quận của biên quân nước Triệu, khiến kỵ binh lưu thủ của biên quân Triệu không thể nam hạ cứu viện Lý Mục.
Trước khi đại quân xuất phát, quân Tần tập hợp tướng lĩnh tại mạc phủ đại doanh Lam Điền. Trong sảnh mạc phủ vòm cao rộng rãi, Vương Tiễn dùng chiếc gậy trúc dài sáu thước chỉ điểm lên sa bàn địa hình khổng lồ (Viết Phóng sơn xuyên, một dạng sa bàn mô phỏng địa hình thời sau. "Viết Phóng" là từ ngữ thời Chiến Quốc, ý chỉ việc mô phỏng phóng đại hoặc thu nhỏ. Tần diệt sáu nước, từng cho xây dựng mô hình cung thất sáu nước tại Bắc Phản), giải thích ý đồ chia binh đánh Triệu: "Ba đường quân ta, toàn là tinh binh. Ba đường không có hư binh, ba đường đều là thực binh! Nhìn ngược lại, thì ba đường đều là hư binh, ba đường không có thực binh! Triển khai bố trí này mưu đồ ở đâu? Ở ngay quốc tình quân tình của Triệu! Người ta nói Tần Triệu cùng nguồn. Sự thượng võ thiện chiến của nước Triệu, không thua gì nước Tần! Sự toàn dân đều là binh của nước Triệu, không thua gì nước Tần! Tần Triệu đại quyết chiến, chính là đại quyết chiến toàn quốc, nơi nào cũng là chiến trường! Nay quân ta ba đường tiến kích, lại thêm đại quân Mông Điềm ở Cửu Nguyên quận chiếm vị trí cao ứng viện, có thể gọi là tiến binh bốn mặt. Phương lược như vậy, là muốn dồn nước Triệu vào đường cùng, chỉ còn cách quyết chiến! Chính vì thế, Tần vương đặc biệt viết thư răn dạy toàn thể tướng sĩ quân ta: Trong trận đánh Triệu, phải răn dạy quân sĩ chớ kiêu ngạo, phải cầu toàn thắng!"
"Phải răn dạy chớ kiêu binh! Phải cầu toàn thắng!" Cả doanh trướng nghiêm trang đồng thanh tụng lại.
"Đại quyết chiến lần này, khác với đại chiến Trường Bình." Sau khi xác định phương lược tổng thể, Vương Tiễn nghiêm giọng nói: "Khác biệt ở ba điểm: Thứ nhất, thế cục triều đình minh ám khác nhau. Thời đại chiến Trường Bình, triều đình Tần Triệu đều minh bạch, hai bên Tần Triệu đều nhân tài đông đúc. Lần đại chiến này thì Tần minh mà Triệu ám, Triệu vương hôn quân hoang dâm, gian nịnh cầm quyền. Thứ hai, quốc lực quân lực khác nhau. Thời đại chiến Trường Bình, quốc lực hai bên Tần Triệu ngang hàng, quân lực ngang hàng. Lần đại chiến này, nước Tần giàu mạnh vượt xa nước Triệu, căn cơ hậu phương hùng hậu vững chắc; tổng số binh lực quân Tần cũng vượt xa nước Triệu, khí giới công thủ, giáp trụ binh khí, chiến tâm tướng sĩ, không gì không hơn nước Triệu. Thứ ba, tài năng tướng lĩnh khác nhau. Thời đại chiến Trường Bình, thống soái quân Tần là Vũ An quân Bạch Khởi, quân Triệu là Liêm Pha, Triệu Quát, tài năng tướng lĩnh quân Tần vượt xa quân Triệu. Lần đại chiến này, thống soái quân Triệu là Đại tướng quân Lý Mục, quân Tần là lão phu cầm quân. Các vị thử nói xem, Vương Tiễn và Lý Mục, ai mạnh ai yếu?"
"Thượng tướng quân mạnh hơn Lý Mục!" Trong sảnh tập hợp tướng lĩnh vang lên tiếng hô phấn khởi.
"Không." Vương Tiễn mỉm cười nhạt nhòa, nụ cười thoáng qua, khuôn mặt màu đồng hun đầy những vết hằn lại đông cứng thành những góc cạnh như tượng khắc, "Lý Mục thống lĩnh đại quân đánh bại Hung Nô ở phía Bắc, kháng cự quân Tần ở phía Nam, mấy chục năm nay chưa từng nếm mùi thất bại! Còn lão phu Vương Tiễn, tuy cũng trải qua trăm trận, nhưng cầm quân thống lĩnh mấy chục vạn đại quân trên sa trường, thì đây là lần đầu tiên! Chưa từng làm tướng thống lĩnh đại quân trong trận chiến lớn, lão phu sao có thể sánh với Lý Mục lẫy lừng? Dẫu lão phu có hùng tâm không thua kém Lý Mục, cũng phải suy xét đong đếm, thận trọng với trận chiến này. Tâm ý của lão phu, chư vị có hiểu không?"
"Hiểu rõ!!" Cả sảnh đồng thanh hét lớn.
"Lý Tín tướng quân, ngươi thử nói xem."
Tả quân đại tướng Lý Tín bước ra khỏi hàng, chắp tay cao giọng nói: "Ý của Thượng tướng quân là nhắc nhở chúng ta: không thể vì uy danh của Lý Mục mà run sợ, lâm trận rụt rè không dám quyết đoán, lại càng không thể vì Lý Mục chưa từng thắng chủ lực quân Tần mà khinh suất, nên đánh thì đánh, không sợ cường địch! Còn việc Thượng tướng quân tự cho rằng không bằng Lý Mục, Lý Tín cho rằng không phải vậy!"
Vương Tiễn hừ mũi một tiếng, không ngắt lời vị tướng trẻ tuổi đầy khí phách này. Các đại tướng trong sảnh đều là những người trẻ tuổi hùng tráng, vừa nghe lời của Lý Tín đã vượt xa câu hỏi của Thượng tướng quân mà Thượng tướng quân lại không ngăn cản, tức thì ánh mắt sáng rực tập trung cả lại, mong đợi Lý Tín nói tiếp.
"Thượng tướng quân so với Lý Mục, có hai điểm khác biệt lớn nhất." Lý Tín trầm ổn nói, "Điểm khác biệt thứ nhất, chiến pháp của Lý Mục nhiều kỳ mưu, đặc biệt giỏi về đặt phục binh chặn đánh, thắng Tần như vậy, thắng Hung Nô cũng như vậy; Thượng tướng quân dùng binh, phần nhiều giữ tâm thường, nhiều thủ pháp thường, thà chậm mà chắc thắng, không cầu kỳ mưu tốc thắng. Binh ngạn có câu, đại chiến thì dùng chính, tiểu chiến thì dùng kỳ. Chính vì thế, cái sở trường của Thượng tướng quân, lại nằm ở chỗ thống lĩnh đại quân làm đại quyết chiến. Điều này, Lý Mục chưa từng có thể sánh bằng!"
"Hay lắm—" Tiếng hoan hô của các đại tướng gần như làm rung chuyển mạc phủ bằng gạch đá.
"Điểm khác biệt thứ hai, Lý Mục cả đời cầm quân, gần như chỉ có đội Phi kỵ biên quân ở thảo nguyên Vân Trung, mà chưa từng thống lĩnh đại quân bộ kỵ hỗn hợp toàn quốc làm quyết chiến công thành chiếm đất. Chính vì thế, tài năng toàn chiến của Lý Mục, chưa hề qua thực chiến khảo nghiệm! Thượng tướng quân thì khác, từ nhỏ vào quân ngũ đã là dũng sĩ trọng giáp tinh nhuệ của quân Tần, sau làm đại tướng thì chỉnh huấn mấy chục vạn quân Tần mới. Bộ binh, kỵ binh, xa binh, nỗ binh, thủy quân, quân khí hạng nặng v.v., Thượng tướng quân không gì không thông! Quyết chiến hỗn hợp các quân, Thượng tướng quân càng thông suốt trong lòng! Chính vì thế, tài năng toàn chiến của Thượng tướng quân ở trên Lý Mục!"
"Hay! Thượng tướng quân vạn tuế—" Sảnh mạc phủ thực sự sôi sục.
"Ta có một ý bổ sung!" Một giọng nói trầm hùng kích động vang lên phá tan bầu không khí.
"Vương Bí có lời gì?" Sắc mặt Vương Tiễn trầm xuống.
Tiền quân chủ tướng Vương Bí là con trưởng của Vương Tiễn, cùng với Lý Tín là những gương mặt nổi bật trong lớp tướng lĩnh tinh nhuệ mới của quân Tần. Nếu nói sở trường của Lý Tín là văn võ kiêm toàn, thì sự dũng mãnh cơ biến của Vương Bí lại còn hơn cả Lý Tín. Nước Tần chính phong thanh minh, quân pháp nghiêm khắc, phong tục đôn hậu, Vương Bí từ khi vào quân ngũ, hai cha con ngược lại rất ít khi gặp mặt. Vương Tiễn chưa bao giờ vì việc riêng mà gặp người con này, Vương Bí cũng chưa bao giờ xin gặp cha ngoài chuyện quân sự. Công tội của Vương Bí đều được kiểm tra, Vương Tiễn càng là căn cứ theo quân pháp lại thư và Mông Điềm bàn bạc quyết định. Thêm vào đó Vương Tiễn làm việc thận trọng, luôn hơi đè nén Vương Bí. Ví như đại chiến diệt Triệu lần này, các tướng đồng lòng đề cử Vương Bí làm chủ tướng quân Bắc lộ, cuối cùng Vương Tiễn vẫn chọn Lý Tín, mà để Vương Bí làm chiến tướng dưới trướng Lý Tín. Vương Bí tính tình rất giống cha, ngoài việc quân sự rất ít nói, hôm nay lại đột ngột lên tiếng, Vương Tiễn liền có chút không vui.
"Mạt tướng cho rằng, Lý Mục không thông đại chính!" Vương Bí dõng dạc cao giọng nói, "Đại tướng là cột trụ quốc gia, người không kiêm nhiệm quân chính thì từ xưa đến nay đều thất sách. Lý Mục thân là Đại tướng quân nước Triệu, vừa không thể quyết liệt trấn áp gian nịnh, lại không thể thỏa đáng ứng phó với vương tộc nguyên lão cùng các tướng lĩnh đại quân vùng bụng địa, ở triều đình nước Triệu giống như bị cô lập. Đại tướng như vậy, tất không lâu dài! Quân Tần xuất chinh, không nói quyết chiến, chỉ cần có thể tương trì nửa năm một năm, chỉ sợ Lý Mục liền phải lâm vào nguy cục! Đây là cái đoản căn cơ của Lý Mục." Lời vừa dứt, Vương Tiễn lập tức xua tay, ngăn chặn các đại tướng chuẩn bị bùng nổ hoan hô, trầm mặt hỏi: "Tương trì liền có thể khiến Lý Mục lâm vào nguy cục, luận điểm của Vương Bí, căn cứ ở đâu?"
"Lý lẽ rất rõ ràng." Vương Bí bình thản nói, "Lý Mục đã hai lần thắng quân Tần, uy danh danh tướng đã vượt quá Mã Phục quân Triệu Xa năm nào. Triều đình và dân chúng nước Triệu, đối với việc Lý Mục thắng Tần đặt kỳ vọng quá lớn. Nhưng nếu có cục diện tương trì không phân thắng bại, Triệu Thiên hôn quân, Quách Khai âm mưu, cùng với vương tộc nguyên lão lúc nào cũng dòm ngó Lý Mục, chắc chắn sẽ sinh nghi ngờ, thúc giục tốc chiến tốc thắng. Lúc đó, với sự cô lập của Lý Mục, sao có thể không lâm vào nguy cục?"
"Hay—" Các đại tướng không đợi Vương Tiễn xua tay, đồng loạt gầm lên một tiếng.
"Cũng coi là một lời giải thích." Vương Tiễn cảm thấy rung động, trên mặt lại bình thản không chút biểu hiện.
"Xin nghe quân lệnh!" Các đại tướng đồng loạt chắp tay xin lệnh.
Vương Tiễn vung chiếc gậy dài sáu thước, cao giọng ra lệnh: "Ba ngày sau, đại quân chia đường xuất phát! Ba đường đại quân từng bước doanh trại, mỗi bên tìm cơ hội chiến đấu, tiến bước vững chắc. Chỉ đạo của phương lược tiến quân, không nằm ở việc sớm ngày công hạ Hàm Đan, mà là tiêu diệt hoàn toàn chủ lực quân Triệu. Trận đánh Triệu, không phải trận chiến một thành Hàm Đan, mà là trận chiến tiêu diệt toàn bộ quân Triệu, là trận diệt quốc để hủy hoại chiến tâm người Triệu!"
"Rửa sạch sỉ nhục quân ta! Một trận diệt Triệu!" Các đại tướng chống trường kiếm xuống đất, nghiêm trang đồng thanh gầm lên.
Vương Tiễn với sự cẩn trọng đặc trưng, đưa ra lời dặn dò cuối cùng: "Lão phu nhận lệnh lĩnh quân, phải giữ sự cảnh giác thận trọng. Chư tướng cũng phải cẩn trọng tiến binh, mỗi trận chiến đều phải từ đại cục diệt Triệu mà quyết định, không được vì được mất một trận chiến mà đắn đo. Ba đường quân ta chia nhau tác chiến, thông tin liên lạc chắc chắn sẽ có khó khăn. Chủ lực quân mới của ta lại là trận đầu, tài năng chư tướng chưa từng được thực chiến kiểm chứng. Vì thế, trước khi các quân đại chiến, nhất định phải đồng thời bẩm báo Tần vương và Mạc phủ Thượng tướng quân. Tuy nhiên, Tần vương đã tuyên bố: Chỉ cầu biết tình hình, không can thiệp quyết đoán chiến sự, cơ hội chiến đấu của các quân, tự mình quyết định. Chỉ có như vậy, sau ngày hôm nay, mỗi tướng tự gánh trách nhiệm, nếu có kẻ nào khinh suất mà bại trận nhục quân, quân pháp xử trị!"
Câu nói cuối cùng của Vương Tiễn là chỉ vào thanh Mộc Công kiếm rỉ sét loang lổ kia.
Trong toàn bộ các tướng lĩnh quân mới, chỉ có Vương Tiễn là lão tướng trăm trận hơn năm mươi tuổi. Mặc dù Vương Tiễn thống lĩnh toàn quân xuất chinh cũng là lần đầu, nhưng Vương Tiễn thời trẻ khi làm Bách phu trưởng, Thiên phu trưởng trong đại quân Mông Ngao đã là hậu bối anh tài mưu dũng song toàn nổi danh toàn quân. Đặc biệt đáng quý là, Vương Tiễn trước sau như một sự trầm ổn vững vàng, mỗi trận đánh đều tỉnh táo lạnh lùng lập mưu từ đại cục, tính cách có thể hợp tác đồng lòng với cả tướng lĩnh mới lẫn cũ của nước Tần, cùng với nhiều điều phối xuất sắc trong việc huấn luyện tân quân, đã có uy vọng sâu sắc trong quân mới nước Tần. Quan trọng hơn, Vương Tiễn là Thượng tướng quân duy nhất từ trước đến nay được Tần vương tôn phụng bằng lễ của thầy, ở triều đình nước Tần có thể nói là giữ vai trò trọng yếu. Danh tướng năm xưa như Tư Mã Thác, Bạch Khởi, Mông Ngao, ảnh hưởng thực tế đối với triều chính quốc sự, có thể nói đều vượt qua Vương Tiễn; nhưng nếu nói đến việc hòa hợp xử thế, quân thần đồng tâm, thì rõ ràng không bằng Vương Tiễn. Đây chính là điểm hơn người của Vương Tiễn với tư cách là Thượng tướng quân nước Tần - vừa có tài năng của danh tướng, vừa có sự thấu suốt toàn cục. Chính vì thế, trong trận chiến diệt Triệu quan trọng nhất, Tần vương Doanh Chính ngược lại không đốc sát tỉ mỉ như trận diệt Hàn, hoàn toàn thả tay, giao cho Vương Tiễn toàn quyền điều phối. Ban cho đại tướng Mộc Công kiếm mà trao quyền sinh sát, nhưng không đích thân đến mạc phủ, đây là biện pháp Tần vương Doanh Chính chưa từng có.
Phàm những điều này, tướng lĩnh tinh nhuệ quân Tần đương nhiên ai nấy đều hiểu rõ, đối với sự bố trí của Vương Tiễn tất nhiên là hết lòng ủng hộ.
Khi chiếu thư của Triệu vương ban xuống, Lý Mục đã trên đường tới núi Tỉnh Hình rồi.
Lần này, Quách Khai không còn đích thân xoay xở với Lý Mục, người mang chiếu thư của Triệu vương đến là Gia lệnh của Triệu vương, Hàn Thương. Hàn Thương gần bốn mươi tuổi, lần đầu tiên bước ra khỏi Vương thành với tư cách là Vương sứ thi hành quyền lực, vẻ đắc ý không sao kể xiết, xe tứ mã, đội ngũ ngàn người, cờ phướn phấp phới mà đến, uy thế hừng hực suýt chút nữa ngang hàng vương hầu. Khi đến Đông Viên, mạc phủ của Lý Mục đã nhổ trại từ nửa ngày trước. Hàn Thương rất không vui, ra lệnh cho quân do thám phi ngựa chạy hai đường, một đường đuổi theo Lý Mục, nhất định phải báo cho hắn chờ đợi vương mệnh; một đường bẩm báo Quách Khai, nói Lý Mục đã tự ý xuất binh. Hàn Thương tự cho rằng uy thế lẫy lừng, Lý Mục chắc chắn sẽ đợi ở phía trước, có khi còn đến nghênh đón, vì thế sau khi phái quân do thám liền ra lệnh cho đại đội xe ngựa chậm rãi đi trước, dọc đường ngắm núi ngắm nước không biết mệt mỏi. Ai ngờ vừa tới lúc hoàng hôn, quân do thám phi về bẩm báo: đại quân đã không thấy dấu vết, chỉ có đội xe ngựa mạc phủ của Lý Mục đóng quân ở thung lũng cách đó bốn mươi dặm.
"Hắn, không đến nghênh đón Vương sứ?" Hàn Thương rất kinh ngạc.
"Đại tướng quân đang khảo sát chiến trường, đợi Vương sứ!"
"Thật vô lý! Hắn dám coi thường Triệu vương? Đóng quân tại chỗ!"
Hàn Thương quyết ý phải cho Lý Mục một phen bẽ mặt, dạy cho hắn biết sức nặng của cái chức Gia lệnh Triệu vương đang "nóng bỏng tay" này của mình. Vì thế, đội ngũ đặc sứ đóng quân trong thung lũng nghỉ đêm, Hàn Thương lại phái do thám phi ngựa cản phó phía trước, hạ lệnh Lý Mục sáng sớm ngày mai trước giờ Mão phải đến lĩnh vương mệnh. Không ngờ, đúng lúc Hàn Thương ăn uống no say, thừa dịp ánh trăng dắt theo vài nội thị, thị nữ đi vào rừng rậm, muốn bắt chước thú vui "dã hợp" của Triệu vương, thì gió núi nổi lên, mưa bão dữ dội, một vách núi sụp đổ trong cơn lũ bùn cuồn cuộn, cuốn phăng doanh trại xe ngựa đang say ngủ vào dòng bùn đá lở ngập trời. Hàn Thương đang dã hợp ở sườn núi bên kia may mắn thoát nạn, nhưng cũng mất hồn mất vía, run rẩy trong mưa bão sấm sét. Trời vừa rạng sáng, Hàn Thương được vài nội thị, thị nữ khiêng về doanh trại, nhìn thung lũng hung tàn không còn sót lại một bóng người, Hàn Thương đến một tiếng hừ cũng không kịp thốt lên đã hôn mê bất tỉnh. Đến khi quân do thám mang theo hai Tư mã của Lý Mục chạy đến, Hàn Thương chỉ biết run lẩy bẩy như sàng trấu, nói không nên lời.
Lý Mục được báo, đích thân dẫn đội mã quân trung quân chạy tới. Lý Mục chưa từng gặp Hàn Thương, nhưng đối với đủ loại hành vi bẩn thỉu của tên Gia lệnh Triệu vương này đã sớm nghe đến phát chán. Lý Mục mặt lạnh như sương, đứng ngựa trên sườn núi, đến tên Hàn Thương là ai cũng không buồn hỏi, chỉ lạnh lùng ra lệnh cho Tư mã phụ trách xe cộ: "Một cỗ xe bò, một đội mười người, đưa hắn đến quan thự Đông Viên." Một tiểu nội thị khóc lóc bẩm báo rằng, Gia lệnh bị phong hàn quá nặng cần cấp cứu, nếu không sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Lý Mục cười lạnh nói: "Vương mệnh quý giá, quân y biên cương vụng về, về Hàm Đan cứu trị mới không lỡ việc." Nói xong thúc ngựa, dẫn đội mã chạy thẳng đi mất.
Mười ngày sau, đại quân Lý Mục tập kết toàn bộ tại vùng núi Tỉnh Hình.
Từ khi chia tay với Bàng Noãn và đám đại tướng, Lý Mục đã cảm nhận rõ rệt hoàn cảnh cô độc của mình. Phó tướng Tư Mã Thượng theo Lý Mục nhiều năm, khuyên Lý Mục đừng dễ dàng quyết đoán những việc lớn như vậy, không bằng lại hội đàm cùng Bàng Noãn để cùng quyết định. Suy nghĩ cân nhắc hồi lâu, Lý Mục chấp nhận lời khuyên của Tư Mã Thượng, phái Tư Mã Thượng bí mật gặp Bàng Noãn, cuối cùng đạt được minh ước: Đại quân Lý Mục chuyên tâm kháng Tần, nhưng ủng hộ Bàng Noãn và những người khác gạt Xuân Bình quân ra để bí mật cử sự; nếu có thể giết chết Triệu Thiên, Quách Khai mà tôn lập Công tử Gia làm Triệu vương, Lý Mục quyết ý ủng hộ tân Triệu vương, ủng hộ Bàng Noãn lĩnh chính trị quốc. Bàng Noãn và những người khác sở dĩ vui vẻ kết minh với Lý Mục, và chấp nhận phương lược không tham gia cử sự của Lý Mục, là vì Bàng Noãn hoàn toàn tán đồng nhận định của Lý Mục về việc chủ lực quân Tần đánh Triệu nhất định sẽ xảy ra. Lúc đó, nếu không có đại quân Lý Mục toàn lực kháng Tần, dẫu cung biến thành công, nước Triệu đã sụp đổ hoặc thậm chí diệt vong, cung biến có ý nghĩa gì? Xét theo tình hình thực tế, đại chiến kháng Tần thì Bàng Noãn không đắc lực bằng Lý Mục, cung biến cử sự thì Lý Mục không phù hợp bằng Bàng Noãn, hai người chia nhau chấp sự, không mất là lựa chọn tốt nhất. Mà Lý Mục sở dĩ cuối cùng tán thành kết minh cử sự, mấu chốt nằm ở phương lược gạt Xuân Bình quân ra mà do đám đại tướng quân vùng bụng địa nước Triệu cử sự mà Bàng Noãn đề xuất vẫn còn thấy vững chắc. Lý Mục lâu ở trong quân ngũ, đối với phương lược cử sự của đảng nguyên lão vốn dĩ luôn lạnh nhạt, căn do của nó không hẳn là không thấu suốt Quách Khai, mà đúng hơn là vốn dĩ coi thường sự dây dưa không dứt khoát và vẻ xa hoa phù phiếm của đám nguyên lão Xuân Bình quân, hơn nữa đối với việc họ có thể thành công hay không lại càng ôm giữ nghi ngờ sâu sắc. Còn Bàng Noãn mới đến, Lý Mục từ chối, cũng là vì tâm nghi ngờ của Lý Mục chưa xóa bỏ. Sau khi được Tư Mã Thượng khuyên giải mà Lý Mục cuối cùng chấp nhận, cũng là vì Lý Mục được nhiều đường do thám thăm dò, biết Bàng Noãn và những người khác thực sự không còn câu kết với đảng nguyên lão Xuân Bình quân, liền quyết ý ủng hộ Bàng Noãn cử sự.
Minh ước như vậy đã đạt được, đám đại tướng biên quân không ai không cảm thấy phấn chấn, lòng quân vốn dĩ dần ly tán từ đó đột nhiên chấn hưng. Đến khi quân báo về việc đại quân nước Tần áp sát biên cảnh nước Triệu truyền đến, đại quân Lý Mục đã khôi phục lại khí thế đồng lòng, dũng mãnh, tinh nhuệ như xưa, toàn quân một lòng cầu chiến.
Phương lược kháng Tần mà Lý Mục chọn là: Cư trung, cư hiểm, thâm câu cao lũy, trì hoãn quân Tần, để chờ cơ hội chiến đấu.
Người đọc lưu ý, Lý Mục cầm quân đại chiến, mấy chục năm chưa từng một lần bại trận. Trong các danh tướng Chiến Quốc chỉ có ba người đạt đến độ cao huy hoàng này, một là Ngô Khởi, hai là Bạch Khởi, ba là Lý Mục. Mà tính cách cầm quân của ba người này, lại giống nhau đến kinh ngạc: Cơ trí linh động như gió phiêu, sâu trầm giấu mình như vực biển, dũng mãnh bùng nổ như sấm sét, cả đời chưa từng có lúc nhiệt hôn khinh địch kiêu binh. Tóm lại một câu, là vừa hiểm vừa xảo, vừa dũng vừa dai, băng và than lại có thể cùng một vật chứa. Nói kỹ ra, Ngô Khởi cả đời bảy mươi sáu trận, vẫn có mười hai trận hòa; còn Bạch Khởi, Lý Mục, lại là cả đời đại chiến liên miên, quy mô mỗi trận đều vượt Ngô Khởi, thế nhưng lần nào cũng thắng hoàn toàn, căn bản không tồn tại trận hòa. Từ đó mà nhìn, Bạch Khởi, Lý Mục còn thắng Ngô Khởi một bậc. Nếu không phải Lý Mục sau đó chết thảm, dẫn đến không thể tương trì đến cùng với đại quân Vương Tiễn, mà dẫn đến cả đời không có thành tích thắng lợi ở đại chiến Trung Nguyên, Lý Mục đã xứng đáng đứng ngang hàng với Bạch Khởi là Chiến thần rồi!
Do tính cách tài năng quyết định, phương lược kháng Tần mà Lý Mục vạch ra, có tầm nhìn sâu xa.
Cái gọi là "Cư trung", là căn cứ theo đại thế nước Triệu mà quyết định vị trí chiến đấu của quân Triệu.
Lúc đó, lãnh thổ nước Triệu có năm đại quận, từ Bắc xuống Nam lần lượt là: Vân Trung quận (bao gồm cả vùng đất Lâm Hồ sau này thôn tính), Nhạn Môn quận (bao gồm cả vùng đất Lâu Phiền sau này thôn tính), Đại quận (ba mươi sáu huyện), Thượng Đảng quận (bao gồm cả Thượng Đảng quận tiếp nhận từ nước Hàn, tổng cộng bốn mươi mốt huyện), An Bình quận (tiếp giáp với Tề, Yên). Theo "Chiến Quốc Sử - Chiến Quốc quận biểu" của ông Dương Khoan, trong đó huyện nào không ghi số, là không thể khảo cứu. Lúc đó, chế độ quận huyện ở các nước không hoàn thiện, nhất là sáu nước Sơn Đông, các huyện độc lập và phong địa tự trị không thuộc quận thường có thể thấy. Ví như nước Triệu hiện nay, quanh đô thành Hàm Đan trăm dặm nên là nơi vương thất trực tiếp cai trị, lại thêm biên địa bốn phía thường vì chiến sự giằng co mà co giãn, cho nên cái gọi là số quận, chỉ có thể xem đại khái, chứ không cố định rõ ràng như lãnh thổ quốc gia thời sau. Trong năm đại quận, Thượng Đảng quận đứng một mình ở phía Tây, trải dài dọc từ Nam ra Bắc ngàn dặm, gần như che chắn toàn bộ phía Tây nước Triệu. Đại quân nước Tần từ phía Tây tới, lấy dãy Thái Hành làm trục chính, núi non liên miên dọc từ Nam ra Bắc chắn ngang phía trước, chính là bình phong thiên hiểm. Khu vực núi Tỉnh Hình ở phía Đông Bắc Thượng Đảng quận, nếu nhìn từ bình phong phía Tây do toàn bộ cao nguyên Thái Hành tạo thành, vị trí của nó hơi lệch về phía Bắc; nếu nhìn từ bản thổ phía Đông ở phía sau, thì nó chính là yếu hại trung tâm nước Triệu, ví như "yêu nhãn" (điểm mấu chốt) của con người. Nếu quân Tần từ núi Tỉnh Hình đột phá tiến về phía Đông, thì sẽ một nhát cắt ngang nước Triệu, chia cắt thành hai khối Nam Bắc không thể liên lạc, nước Triệu tức khắc sẽ gặp tai họa diệt vong. Lý Mục chọn núi Tỉnh Hình làm chiến trường chính kháng Tần, ý đồ chính là giữ chặt lối ra trung tâm, tiến lên phía Bắc có thể liên kết biên quân Vân Trung quận, xuống phía Nam có thể liên kết các quân ở vùng bụng địa Hàm Đan, từ đó khiến bản thổ nước Triệu luôn luôn là một khối thống nhất, để ngưng tụ lực lượng toàn quốc chống lại quân Tần. Chỉ cần con đường trung tâm không mất, bất kể quân Tần đường Nam đường Bắc có đắc thủ thế nào, đều phải từng bước kịch chiến ép dần, nước Triệu liền có không gian xoay xở rất lớn.
Cái gọi là "Cư hiểm", là căn cứ theo hình thế núi sông mà quyết định chiến pháp quân Triệu.
Dãy Thái Hành và vùng núi Thượng Đảng sở dĩ là bình phong thiên hiểm, nằm ở chỗ nó không chỉ là một dãy núi đơn độc. Thời thái cổ hỗn độn, dãy Thái Hành này dọc từ Nam ra Bắc liên miên nhô lên, ầm ầm theo thế tạo nên một vùng sơn nguyên bao la trải dài ngang từ Đông sang Tây hơn trăm dặm. Thế là, dãy Thái Hành trở thành một vùng cao nguyên hoang vu trải dài ngàn dặm từ Nam ra Bắc, rộng trăm dặm, thậm chí vài trăm dặm từ Đông sang Tây. Vùng sơn nguyên hiểm trở trải dài ngàn dặm này, chỉ có tám lối ra Đông Tây, tính trung bình mà nói, mỗi trăm dặm mới có một lối thông. Cái gọi là lối ra, là đường hầm thông ngang từ Đông sang Tây, người xưa gọi là "Hình". Tám lối ra này, chính là "Thái Hành bát Hình" lẫy lừng. Từ Nam ra Bắc, tám Hình này lần lượt là: Trĩ Quan Hình, Thái Hành Hình, Bạch Hình, Phủ Khẩu Hình, Tỉnh Hình, Phi Hồ Hình, Bồ Âm Hình, Quân Đô Hình. (Về sự giải thích chi tiết Thượng Đảng và Thái Hành bát Hình, xem phần ba của cuốn sách này "Kim Qua Thiết Mã"). Núi Tỉnh Hình mà Lý Mục chọn, là vùng núi nơi tọa lạc Hình thứ năm từ Nam lên Bắc. Núi Tỉnh Hình tuy không phải là nguy nga cao vút, nhưng lại chốt chặn một con đường hầm giữa muôn vàn núi vây quanh, thế của nó tự thành vùng hiểm địa của binh gia. Quân Triệu chỉ cần dựa vào hiểm yếu mà giữ, không làm hành động tấn công ráo riết, quân Tần khó lòng đột phá được cửa ải sơn cốc này. Mà tương trì lâu ngày, người bất lợi chỉ có thể là quân Tần đến từ xa.
Đại thế như vậy đã rõ ràng, cái gọi là thâm câu cao lũy, trì hoãn quân Tần để chờ cơ hội chiến đấu, không nói cũng tự hiểu.
Tất nhiên, nếu quân Tần từ tám Hình Thượng Đảng toàn diện tiến công, núi Tỉnh Hình chưa chắc đã là chiến trường phòng thủ tốt nhất. Tuy nhiên, Lý Mục đã nhận được quân báo rõ ràng: Quân Tần ba đường đánh Triệu, chủ lực đại quân đường phía Tây hướng tiến công không hề che giấu chỉ thẳng vào núi Tỉnh Hình, đường phía Nam xuất phát từ Hà Nội bức Hàm Đan, đường phía Bắc xuất phát từ Thái Nguyên bức Vân Trung. Tư Mã Thượng và đám đại tướng đều cảm thấy khó hiểu về đường lối của quân Tần. Lý Mục chỉ bản đồ giải thích: "Quân Tần không chú trọng che giấu hành tiến, rầm rộ mà đến, ý đồ quá rõ ràng: một không làm kỳ chiến, hai không làm tiểu chiến, trận này nhất định phải tiêu diệt nước Triệu! Còn về hướng chỉ ba đường đại quân, cái tâm tham vọng của họ càng rõ ràng: không phải ở chỗ chiếm đất công thành, chỉ ở chỗ đuổi theo nơi đại quân ta đóng. Đường phía Nam tìm đại quân vùng bụng địa của ta, đường phía Bắc bức biên quân Vân Trung của ta, đường trung lộ đối với đại quân chủ lực của ta. Giả sử đại quân nước Triệu bị tiêu diệt toàn bộ, nước Triệu còn tồn tại sao!"
"Quân Tần là hổ lang ngang ngược! Quân Triệu phải bắt hổ giết lang!" Các đại tướng đồng thanh gầm lên giận dữ.
Sau hai lần thắng quân Tần, tướng sĩ biên quân sĩ khí tăng cao, trong sự ngưỡng mộ trầm trồ của sáu nước Sơn Đông và sự tán dương như thủy triều của người trong nước, có xu hướng kiêu ngạo coi thường quân Tần. Các đại tướng biên quân đồng thanh chủ trương: Quân Triệu nên bắt chước trận trước, dụ địch vào sâu trong bụng địa nước Triệu, đặt phục binh đánh đau quân Tần! Đại quân vội vàng xuất phát, Lý Mục chưa kịp giải thích kỹ càng phương lược cho các tướng. Cho đến khi đại quân đóng quân xong xuôi tại núi Tỉnh Hình, triều đình Hàm Đan vẫn không có một đạo thư lệnh nào, Lý Mục lúc này mới tập hợp đại tướng tại Mạc phủ núi Tỉnh Hình bàn bạc chiến sự.
Ngay khi bắt đầu hội đàm, Tư Mã Thượng hào hứng nói: "Biên quân Đại Triệu lấy Phi kỵ làm chủ lực, giỏi kỵ xạ bôn tập, nếu lấy kế trước để nghênh đón quân Tần đường Nam đường Bắc, phục binh để huyết chiến chặn đánh, quân ta chắc chắn sẽ đại thắng! Nay quân ta hai lần thắng quân Tần, nhuệ khí đang cao, lại bỏ sở trường dùng sở đoản, lấy kỵ đổi bộ, tại cửa ải vùng núi làm kiên bích phòng thủ, đâu có phần thắng? Xin Đại tướng quân tìm chiến trường khác!" Lời Tư Mã Thượng vừa dứt, lập tức dẫn đến tiếng hô ứng phấn khởi trong sảnh.
"Phương lược chiến sự, phải căn cứ đại thế mà định." Lý Mục nghiêm giọng nói, "Quân ta hai lần thắng quân Tần, căn nguyên căn bản nằm ở hai điểm: Thứ nhất, quân Tần không phải chủ lực đại quân bắc lên, mà là tác chiến thăm dò của quân cũ Hà Đông; Thứ hai, Tiên vương mới lên ngôi còn mưu chấn hưng, triều đình và dân chúng đồng lòng, lương thảo binh viên thông suốt không bị cản trở, quân ta mới có thể tung hoành tự do. Chư vị thử nghĩ xem, quân Tần hôm nay có phải là quân Tần năm xưa? Nước Triệu hôm nay có phải là nước Triệu năm xưa? Không phải! Quân Tần hôm nay, chủ lực tinh nhuệ ba mươi tám vạn, cái muốn chính là trận diệt quốc! Nước Triệu hôm nay, triều đình hôn quân gian nịnh đương đạo, kháng Tần không có lệnh thống trù, đại quân không có tượng hiệp lực, lương thảo không có kế hoạch tích trữ... Chỉ có một đạo vương mệnh, cũng theo xe ngựa của tên heo chó Hàn Thương kia không còn dấu vết! Đến tận hôm nay, đối mặt với tai họa diệt vong, triều đình nước Triệu có được một mưu một sách nào không? Không có! Không có!!" Tiếng gầm của Lý Mục văng vẳng trong sảnh tập hợp tướng lĩnh, các đại tướng đều mặt tái mét im lặng chết lặng.
"Chư vị tướng quân, các anh em," Lý Mục thở dài một tiếng, nước mắt lưng tròng, "Hàn Thương về đã nửa tháng, Hàm Đan không có chút tin tức. Những hiện tượng này, sao không khiến người ta kinh sợ? Triệu vương, Quách Khai, ý đồ của họ còn chưa rõ ràng sao? Chưa biết vương mệnh, đại quân ta xuất chinh kháng Tần, xét theo lẽ thường, chính là tội chết tự ý cử đại quân. Nay triều đình nước Triệu, sở dĩ đối với việc quân ta kháng Tần im lặng không nói gì, thực ra chính là mặc cho biên quân tự sinh tự diệt. Hoặc giả, đang mưu tính kế sách sau này để trị chúng ta..."
"Đại tướng quân, dường như, dường như có chút nhận định nhẹ." Một tướng ấp úng nói, "Dù sao, đạo vương thư đó không nhìn thấy."
"Không nhìn thấy thì không thể phát đạo thứ hai? Nguy cơ diệt quốc, quyền thần triều đình tê liệt đến mức này, tướng quân không cảm thấy bất thường?" Lý Mục cười lạnh lắc đầu, "Chư vị nếu còn tâm tồn may mắn, thì còn nói gì nữa! Cứ tự nhiên đi ở, Lý Mục tuyệt đối không ép buộc. Chư vị nếu sắt đá một lòng kháng Tần, Lý Mục không ngại nói rõ đại thế, rồi sau đó cùng mưu một trận."
"Xin nghe ý kiến của Đại tướng quân!" Các đại tướng trong sảnh chắp tay đồng thanh.
"Được!" Lý Mục vỗ án đứng dậy, chống trường kiếm như tượng đá đứng trước soái án, vung tay về phía Tư mã trung quân. Tư mã trung quân bước ra khỏi sảnh, một tiếng hô lệnh: "Cách cửa viên môn trăm bước, phong tỏa Mạc phủ!" Trong khoảnh khắc, giáp sĩ trung quân canh giữ bên ngoài sảnh Mạc phủ lập tức tách ra khỏi viên môn, nối tiếp vòng quanh một dải rừng mâu nhọn ở cách đó trăm bước. Đại kỳ ở cổng viên môn trung ương rủ xuống, hai cỗ chiến xa hợp lại, việc ra vào bên trong và bên ngoài viên môn hoàn toàn bị phong tỏa. Đồng thời, tất cả thị tòng quân lại trong Mạc phủ cũng đều rút ra ngoài. Trong sảnh Mạc phủ, chỉ còn Lý Mục cùng một đám đại tướng và ba vị Tư mã cao vị. Tư mã trung quân thì tay trái cầm lệnh kỳ, tay phải cầm trường kiếm, nghiêm trang đứng tại cửa đá sảnh.
Ánh mắt sắc bén của Lý Mục quét khắp sảnh nói: "Chư vị đều là lão tướng biên quân, hầu như đều từng liên lạc với các đại thần nguyên lão, mưu cử sự, đại thể ai cũng hiểu rõ. Sự dâm loạn vô đạo của Triệu vương, sự đại âm mưu lộng quyền của Quách Khai, đối với chư vị cũng không phải là cơ mật. Đại thế nước Triệu đã rõ ràng: Nếu Triệu vương, Quách Khai vẫn còn tại vị đương đạo, đại chiến kháng Tần hung nhiều cát ít! Chính vì thế, bản quân chính thức thông tri chư vị: Để cứu nước Triệu, Lý Mục, Tư Mã Thượng đã đạt được minh ước với Bàng Noãn tướng quân: Họ cử sự định quốc, ta kháng cự quân Tần! Việc này hai bên nương tựa lẫn nhau: Nếu quân ta có thể tương trì với quân Tần nửa năm một năm, thì việc cử sự của Bàng Noãn có thể thành; nếu việc thành, nước Triệu có thể ngưng tụ lòng dân quốc lực, thì quân ta thắng Tần có hy vọng! Nếu việc cử sự của Bàng Noãn không thành, thì quân ta tất sẽ rơi vào nguy cục nội ngoại khốn đốn! Nếu quân ta không thể kháng Tần trên nửa năm, thì việc cử sự của Bàng Noãn khó có đường xoay xở, lúc đó nước Triệu cũng không còn nữa! Vào lúc này yếu tố then chốt nhất, nằm ở chỗ biên quân chúng ta có thể kháng Tần một trận, trì hoãn quân Tần bên ngoài bụng địa nước Triệu hay không!"
"Huyết chiến kháng Tần! Phấn đấu một trận!" Các đại tướng gầm lên một tiếng trầm.
"Được! Chư vị đã quyết tâm kháng Tần, nói tiếp chiến pháp." Lý Mục quay người chỉ điểm bản đồ nói, "Lấy sở trường Phi kỵ biên quân của ta, nếu chính đạo nước Triệu thanh minh như thường, Lý Mục vốn dĩ nên đích thân dẫn mười vạn Phi kỵ, từ Vân Trung trực tiếp lao thẳng vào hai quận Cửu Nguyên, Vân Trung của nước Tần, từ đầu quân Tần chém xuống một kiếm, trực tiếp đâm vào Hà Tây nước Tần! Anh đánh của anh, tôi đánh của tôi! Người Triệu huyết tính, có gì phải sợ nào!"
Chỉ mấy câu ngắn ngủi, Lý Mục đã lệ tuôn trào, tim đau nhói không chịu nổi, nghẹn ngào đột ngột dừng lại. Các đại tướng biên quân cũng là một mảng sụt sùi nước mắt, có người thậm chí không kìm được mà òa khóc. Là đại tướng biên quân ai cũng hiểu, đội biên quân tinh nhuệ mà Lý Mục rèn luyện mài giũa hàng chục năm này, nếu thực sự có thể xoay xở bôn tập quy mô lớn, bản lĩnh kỵ xạ vô song của nó tất nhiên được phát huy đến mức tinh túy nhất, sức chiến đấu dũng mãnh tuyệt đối có thể so tài với quân Tần. Hơn nữa tài năng của Lý Mục, có thể nói kiêm đủ dũng của Triệu Xa, trọng của Liêm Pha, học của Triệu Quát, minh của Nhạc Nghị cũng như sự cơ trí linh động không ai sánh bằng, quân Triệu tất có thể đánh ra thành tích huy hoàng khiến thiên hạ chấn động! Nếu không có Lý Mục, không có đội biên quân này, người ta có thể không đau lòng như vậy. Chỉ vì có Lý Mục, chỉ vì có tinh binh, lại không thể phô diễn sở trường, lại phải ép vị danh tướng vô song và đội tinh binh vô song từ bỏ sở trường mà buộc phải đánh vào chỗ đoản của mình, sao có thể không khiến người ta đau lòng?
"Trời ý đã vậy, còn nói gì nữa!"
Lý Mục gạt lệ, khảng khái thở dài, hồi lâu im lặng. Cho đến khi tiếng khóc của các đại tướng ngừng lại, Lý Mục lúc này mới bình tâm nói: "Chúng ta đã là con dân nước Triệu, quốc nạn trước mắt, chỉ có đổ máu nóng để tận nhân sự, còn thắng bại kết cục, đã không cần phải bận lòng nữa."
"Nguyện theo Vũ An quân huyết chiến báo quốc!" Các đại tướng gầm thành một mảng.
"Xét theo chiến sự, quân ta giữ chặt núi Tỉnh Hình, chưa chắc không thể thắng Tần!" Lý Mục phấn chấn, chống kiếm chỉ bản đồ nói, "Quân ta tuy bỏ sở trường, địa hình hiểm trở có thể bù đắp. Quân Tần tuy trương thanh thế, địa hình hiểm trở có thể làm yếu nó. Điểm quan trọng nằm ở chỗ, chư tướng phải đem cái lý đại thế vì sao quân ta bỏ sở trường mà giữ sở đoản, giải thích rõ cho tướng sĩ các bộ, nhất định khiến tướng sĩ không thấy ấm ức mà có thể ngoan cường phòng thủ! Chỉ cần có sĩ khí, tất có thể kháng Tần!"
"Xin nghe tướng lệnh!" Các đại tướng trong sảnh phấn chấn.
"Được! Chư tướng nghe lệnh!" Quân lệnh của Lý Mục vẫn đơn giản rõ ràng như mọi khi, "Trong mười ngày, các bộ căn cứ theo địa thế phòng thủ phân chia, tự mình sửa chữa kiên bích câu lũy, gom góp nhiều cây lăn đá tảng cung nỗ mũi tên. Doanh công tượng khơi thông dòng nước, nhất định khiến nước Tỉnh Hình chảy vào các doanh lũy các bộ. Doanh quân khí nhất định phải gấp rút chế tạo cung nỗ mũi tên, và các loại khí giới phòng thủ. Doanh quân nhu chấp hành lệnh Đại tướng quân, lập tức đến các quận huyện vùng bụng địa đốc thúc vận chuyển lương thảo. Khi quân Tần đến, không có lệnh của trung quân, bất kỳ bộ nào không được tự ý xuất chiến. Kẻ nào vi phạm lệnh, quân pháp xử trị!"
"Tuân lệnh!"
Sau khi hội đàm tại Mạc phủ chiến địa, doanh trại quân Triệu lập tức sôi sục.
Cuối hè đầu thu, đại quân Vương Tiễn áp sát vùng núi Tỉnh Hình.
Chủ lực đại quân Vương Tiễn hai mươi vạn, chia làm năm đại doanh trại, đóng quân ở vùng giữa hai con sông bên ngoài cửa Tỉnh Hình. Hai con sông này không lớn, một gọi là sông Đào, một gọi là sông Miên Mạn, sông Miên Mạn là nhánh của sông Đào. Xét về vị trí, sông Miên Mạn gần cửa Tỉnh Hình nhất, sông Đào thì ở phía Tây, khoảng cách hai sông khoảng trăm dặm. (Về tình hình sông ngòi núi Tỉnh Hình, xem "Thủy kinh chú - quyển mười"). Đại quân đánh trận lâu ngày, nguồn nước và lương thảo quan trọng như nhau. Vương Tiễn hành binh bố trận cực kỳ tỉ mỉ, khi chỉnh huấn quân mới đã phái hàng trăm quân do thám luân phiên vào Triệu, đối với nguồn nước của tất cả các con đường có khả năng tiến quân đều đã khảo sát chi tiết, hơn nữa đều vẽ thành bản đồ. Trước khi xuất binh, Vương Tiễn lại phái quân do thám tuần tra liên tục ba con đường tiến quân đã định, đa phương giám sát sự thay đổi vơi đầy của nguồn nước các đường, sẵn sàng cung cấp căn cứ quyết đoán để đại quân xác định vị trí đóng quân.
Điều Vương Tiễn phòng ngừa, nằm ở việc quân Triệu chặn nước đứt nước. Thời Chiến Quốc, mặc dù việc mượn nước đánh trận là cực kỳ hiếm thấy, nhưng các nước Trung Nguyên, bao gồm cả nước Tần trước khi biến pháp, giữa các phong địa các bang quốc vì việc nông sự, ngư sự mà tranh giành nguồn nước lại thường xuyên thấy. Yên Tề tranh nước, Sở Ngụy tranh nước, Hàn Ngụy tranh nước, Đông Chu Tây Chu tranh nước v.v., thường diễn biến thành đại chiến bang giao thậm chí cầm binh tương kiến. Việc tranh nước thường thấy nhất, là một nước chặn đứt con sông ở thượng du, khiến một nước hoặc một nơi nào đó ở hạ du không thể đánh cá tưới tiêu. Mấy con sông ở núi Tỉnh Hình lượng nước khá dồi dào, đường nước trong núi lại khá hẹp, nếu nước Triệu huy động dân lực bí mật chặn đứng đường nước, quân Tần đến từ xa sẽ gặp khó khăn lớn. Vương Tiễn trận đầu, đặc biệt cảnh giác với sự cơ biến trong việc dùng binh của Lý Mục, rất sợ hắn mưu tính trước mà chặn đứt nguồn nước sau đó lại phái trọng binh bảo vệ. Nếu quả thực như vậy, con đường tiến binh của quân Tần liền phải thay đổi, ít nhất, con đường áp sát núi Tỉnh Hình này - con đường có lực nhất - tất nhiên phải đổi đường. Đến khi đại quân hành tiến đến vùng núi Bạch Mã cách núi Tỉnh Hình hai trăm dặm, quân do thám phi báo nói, nguồn nước trên dưới trăm dặm vẫn không có gì bất thường, Vương Tiễn lúc này mới thở dài một tiếng: "Lý Mục lơ là đến mức này, chẳng lẽ không phải là ý trời sao!"
Căn cứ theo địa hình đã khảo sát từ trước, Vương Tiễn chia chủ lực đại quân thành năm tòa doanh lũy đóng quân:
Tòa doanh lũy tiền quân thứ nhất, đóng quân ở vùng núi hai bên cách cửa Tỉnh Hình ba năm dặm, trực tiếp đối với cửa ải Tỉnh Hình làm trận đại chiến công quan. Phương lược công quan mà Vương Tiễn định ra là: Tiền quân tập trung cung nỗ hạng nặng và khí giới công thành của toàn quân, một tháng một luân chuyển, luôn luôn tạo thành áp lực lớn đối với quân Triệu. Người đóng quân tiền doanh đầu tiên là ba vạn nhân mã của Tài quan tướng quân Chương Hạm, cộng thêm doanh cung nỗ, doanh vân thang (thang mây) và đủ loại du kích phối hợp do Vương Tiễn điều động, tổng cộng gần năm vạn nhân mã. Tài quan doanh của Chương Hạm là quân công kiên tập trung khí giới hạng nặng của quân Tần, làm tiền quân công kiên đầu tiên, tự nhiên không có gì tranh cãi.
Hai tòa doanh lũy thứ hai và thứ ba, cách tiền quân năm dặm, chia làm Đông doanh và Tây doanh đóng quân hai bên bờ sông Miên Mạn. Đông doanh là ba vạn quân của Hữu quân đại tướng Phùng Kiếp, Tây doanh là ba vạn quân của tướng quân bộ binh kiêm cung nỗ Phùng Khứ Tật. Quân lệnh Vương Tiễn cho hai quân này là: Luôn luôn ứng viện tiền quân công kiên, và phong tỏa binh mã có khả năng từ ngoại vi vào núi Tỉnh Hình cứu biên quân nước Triệu, yểm hộ và bảo đảm chiến sự công quan của tiền quân không có nỗi lo về sau.
Tòa doanh lũy thứ tư, cách hai doanh của hai Phùng mười dặm, đóng quân ở đoạn thung lũng sông gần sông Đào. Đây là tám vạn chủ lực trung quân của Vương Tiễn. Tám vạn nhân mã này là đại quân tinh nhuệ bộ kỵ hỗn hợp, doanh trại triển khai Đông Tây làm các loại ứng viện, thực tế chính là trụ cột của toàn bộ quân Tần. Trung quân của Vương Tiễn sở dĩ lùi lại phía sau, nằm ở chỗ đồng thời gánh vác một sứ mệnh trọng đại khác: Chặn đánh bất kỳ viện quân Sơn Đông nào có khả năng cứu Triệu. Tuy nói hợp tung sáu nước lúc này đã rất khó tạo thành thế, nhưng với tư cách mưu hoạch phương lược chiến sự, Vương Tiễn cẩn trọng là thà tin là có còn hơn không muốn tin là không.
Tòa doanh lũy thứ năm đóng quân ở thung lũng sông Đào, cách trung quân Vương Tiễn ba năm dặm, là doanh quân nhutư trọng của quân Tần. Doanh lũytư trọng gồm quân lương thảo của bộ Mã Hưng và doanh quân khí của Triệu Bình, tuy thiết kỵ hộ vệ chỉ có hơn một vạn người, nhưng công tượng dân phu qua lại giữa Thái Nguyên quận và đại quân lại đông tới hơn hai mươi vạn. Kho lương tạm thời và lều công xưởng tạm thời nối tiếp nhau triển khai, tiếng xe ầm ầm tiếng đục đẽo leng keng, khí thế vô cùng ồn ào hùng vĩ.
Người đọc lưu ý, phàm là công kiên vùng núi, doanh lũy đại quân tuyệt đối không thể nối đuôi nhau thành một khối. Một là, địa hình không cho phép triển khai nhiều binh lực như vậy. Hai là, các quân phải để lại dư địa cơ biến cần thiết cho chiến trường, hoặc tiến hoặc lui đều có thể co giãn tự do. Nếu không chính là "ổn quân", không những không thể phát huy sức chiến đấu, trái lại có thể chen chúc cản trở lẫn nhau. Thời Chiến Quốc, trình độ chiến sự đã đạt đến đỉnh cao của chiến tranh cổ điển, các loại bí quyết này hầu như đều được tướng sĩ biết đến hoàn toàn. Nhất là có trận đại chiến vùng núi Trường Bình Tần Triệu tương trì ba năm trước đó, chiến tranh vùng núi đối với quân Tần đã trở thành trận chiến kinh điển, kỵ binh bộ binh xa binh nỗ binh và các loại khí giới hạng nặng hỗn hợp phối hợp tác chiến, cũng như việc vận chuyển bảo đảm lương thảo, đều đã thành thạo đến mức hòa làm một. Lệnh Đại tướng quân vừa xuống, toàn bộ quân Tần liền giống như một cỗ máy hạng nặng lập tức vận hành hiệu quả.
Đại quân Vương Tiễn dàn xong, trận đại chiến đối với Triệu liền rung lên tiếng trống.
Nói lại về quân Triệu. Đại quân Lý Mục tuy có chút vội vàng, nhưng cũng nhanh chóng làm tốt chuẩn bị trước trận.
Quân Triệu tuy từng chịu thất bại thảm hại ở trận chiến vùng núi Trường Bình, nhưng dù sao cũng là bang quốc dũng mãnh, thượng võ thời Chiến Quốc, hơn nữa ba lần thắng quân Tần đều là chiến tranh vùng núi, cho nên tướng sĩ quân Triệu tuyệt đối không phải nhát sợ quân Tần như năm nước Sơn Đông khác. Sau khi hội đàm tại Mạc phủ núi Tỉnh Hình kết thúc, Lý Mục lập tức triển khai chiến pháp phòng thủ quân Triệu: Toàn quân chia làm bốn đại doanh lũy, tương hỗ ứng viện, làm chiến tranh kiên bích công phòng.
Bốn đại doanh lũy của Lý Mục là: Hai sườn núi tiền xuất cửa ải Tỉnh Hình mỗi bên đóng một doanh. Cấu tạo quân mã của hai doanh này giống nhau: Lấy kỵ sĩ biên quân làm chủ lực, phụ trợ bởi bộ binh vùng bụng địa nước Triệu đã quy thuộc về Lý Mục sau khi nam hạ kháng Tần, lấy làm bình phong phòng ngự. Tả doanh do Tư Mã Thượng thống lĩnh, kỵ sĩ biên quân ba vạn, bộ binh cung nỗ thủ hai vạn. Hữu doanh do Đại tướng Triệu Thông thống lĩnh, kỵ sĩ biên quân ba vạn, bộ binh cung nỗ thủ hai vạn. Sáu vạn kỵ sĩ biên quân trong số này, là chủ lực của mười vạn Phi kỵ tinh nhuệ nhất của Lý Mục, lúc này phái làm phòng thủ vùng núi, tình thế bức bách không thể không làm vậy. Nguyên do nằm ở chỗ, kỵ sĩ biên quân giỏi kỵ giỏi xạ, chiến tranh phòng ngự vùng núi không có chiến trường để Phi kỵ tung hoành, chỉ có thể phát huy tối đa sở trường giỏi xạ của kỵ sĩ biên quân, kết hợp với doanh cung nỗ bộ binh tạo thành tường lũy, biến hai ngọn núi bên ngoài cửa ải thành thung lũng tử thần được bao phủ bởi mưa tên. Lý Mục hạ lệnh doanh quân khí, tích trữ lượng lớn cung nỗ trường tiễn vào thạch động của hai sườn núi, và gấp rút chế tạo cung nỗ hạng nặng bắn xa liên phát và mũi tên lớn có thể xuyên thủng tấm khiên xe vân. Đồng thời, Lý Mục còn hạ lệnh ở mỗi bên hai ngọn núi xây một xưởng chế tên, kịp thời chế tạo và sửa chữa cung tên. Ngoài các loại cung tên, Lý Mục lại huy động dân lực địa phương ba vạn người, chặt cây lớn cưa thành cây lăn, đục đá núi mài thành hai loại binh khí bằng đá - đá tảng nhọn góc có thể di chuyển bằng một người, đá lăn nghiền ép có thể đẩy bằng sức mấy người, tích trữ càng nhiều đá lớn gỗ tròn càng tốt tại hai ngọn núi. Cứ như thế chưa đầy một tháng, hai sườn núi trái phải cấu trúc thành hai bức tường sắt trước cửa ải Tỉnh Hình, cùng với cửa ải Tỉnh Hình tạo thành một cái túi sắt miệng mở ra phía Tây, chỉ cần quân Tần công vào trong phạm vi một dặm trước cửa ải, liền phải rơi vào thế kẹp từ hai ngọn núi.
Chính diện cửa ải Tỉnh Hình, đóng quân tám vạn đại quân hỗn hợp do Lý Mục đích thân thống lĩnh. Trong tám vạn đại quân này, có bốn vạn Phi kỵ biên quân của Lý Mục, có bốn vạn bộ binh vùng bụng địa. Lý Mục chia tám vạn nhân mã thành mười doanh lần lượt đóng quân, mỗi doanh tám ngàn sĩ tốt, doanh trại cách nhau hai dặm, lần lượt kéo dài về phía sau, chiều sâu thẳng đến vùng đất trống trải sau cửa ải. Quân lệnh của Lý Mục cho mười doanh thủ quan là: Mỗi hai doanh là một vòng phòng thủ, doanh trước tác chiến, doanh sau vận chuyển quân thực binh khí và tương ứng ứng viện; ba ngày một luân chuyển, cố gắng khiến sĩ khí hăng hái tinh lực dồi dào. Khí giới phòng thủ của quân Triệu phần lớn tập trung vào mười doanh thủ quan, trên thành cửa ải khắp nơi là cơ quan, dưới cửa ải ven đường bố trí đầy chướng ngại vật hố bẫy cùng binh khí ném dùng ngay được. So với sự kiên bích của Liêm Pha trận đại chiến Trường Bình, tường lũy cửa ải Tỉnh Hình càng thêm nghiêm ngặt.
Vùng đất trống trải sau cửa ải, đóng quân hai vạn binh mã doanh tư trọng và hơn mười vạn xe ngựa dân phu. Đây là huyết mạch hậu viện của quân Triệu, Lý Mục đặc biệt quan tâm. Trận đại chiến Trường Bình quân Triệu bị vây trong thung lũng núi cao, sự thất thoát mấu chốt nhất của quân Triệu, chính là việc Triệu Quát bị quân Tần của Bạch Khởi cắt đứt đường lương. Lý Mục tinh thông chiến trận, đối với giáo huấn thảm khốc này tất nhiên khắc cốt ghi tâm. Hiện tại, Quách Khai, Triệu Thiên đối với việc Lý Mục kháng Tần không nói gì, các quận huyện căn bản không nhận được lệnh chuyển lương thảo cho đại quân. Nghĩa là, hậu viện toàn quốc mà đại quân Lý Mục cần, hoàn toàn không có động tĩnh, mọi thứ đều phải tự mình tính toán. Nếu không phải đã đạt được minh ước bí mật với Bàng Noãn, Lý Mục rất có thể đối với kiểu chính cục ngoài chiến tranh này có chút không biết xoay xở thế nào. Hiện nay đại sự chia hai, tâm Lý Mục đã định, cũng không bẩm báo bất cứ điều gì với triều đình Hàm Đan, liền phái mấy đường đặc sứ đến các quận huyện lân cận, dùng lệnh Đại tướng quân ồ ạt huy động chuyển vận lương thảo. Lúc đó, Quách Khai, Triệu Thiên cũng không có lệnh cấm rõ ràng các quận huyện chuyển vận lương thảo, hoặc nói, Quách Khai, Triệu Thiên cũng không dám công khai cấm vận lương thảo. Nước Triệu trải qua chiến tranh lâu ngày, các quận huyện từ lâu có truyền thống chuyển vận lương thảo theo quân lệnh, nay vừa có lệnh Đại tướng quân liền dốc toàn lực chuyển vận, thậm chí có nhiều dân chúng lấy huyện làm đơn vị tổ chức doanh nghĩa công đến núi Tỉnh Hình. Trong chốc lát, lương thảo dân lực cuồn cuộn không dứt tụ về.
Vào thời điểm đặc biệt chiến tranh đặc biệt này khi quốc loạn quốc nạn cùng lúc phát, Lý Mục đặt Mạc phủ trung quân của mình cùng một vạn Phi kỵ tinh nhuệ nhất do chính mình thống lĩnh, nằm giữa doanh tư trọng và mười doanh thủ quan. Lý Mục sở dĩ đích thân tọa trấn phía sau, một là vì lương thảo là huyết mạch toàn quân, hai là vì con đường sau cửa ải có thể tùy lúc ứng viện Bàng Noãn và liên lạc quân Nam Bắc. Lý Mục rất rõ ràng, chỉ cần đại thế triều đình nước Triệu không rơi vào tuyệt cảnh, chiến trường núi Tỉnh Hình không cần ông đích thân đến cũng có thể chống đỡ được công thế quân Tần. Hiện tại yếu hại của nước Triệu, không phải nằm ở chiến trường núi Tỉnh Hình, mà là nằm ở triều đình Hàm Đan, nằm ở đại thế bản thổ nước Triệu. Chính vì thế, Lý Mục quyết ý, trận tấn công mãnh liệt đầu tiên của quân Tần ông phải đích thân kiểm soát phản kích, nếu cách phòng thủ của quân Triệu chịu được sự đập phá của quân Tần, ông liền phải dời trọng tâm sang việc ứng viện Bàng Noãn cử sự.
Ngày thứ năm bao vây núi Tỉnh Hình, quân Tần bắt đầu trận tấn công mãnh liệt đầu tiên.
Sự hiểm yếu của núi Tỉnh Hình, không nằm ở cửa ải Tỉnh Hình, mà nằm ở con đường núi Tỉnh Hình dưới cửa ải đó. Danh sĩ thời sau Lý Tả Xa nói: "Đường Tỉnh Hình, xe không được phương quỹ, kỵ không được thành liệt." Thực tế tình hình địa hình tương tự với Hàm Cốc quan của nước Tần, một thung lũng dài, một tòa cửa ải kẹp giữa hai ngọn núi. Hình thế hẹp hiểm, căn bản không thể triển khai đại quân.
Vương Tiễn đích thân đến tiền quân, ở vùng đất cao bên phải cửa Tỉnh Hình lên chiếc xe mây do thám cao gần bằng núi Tỉnh Hình. Hôm nay người dẫn quân công cửa ải là Chương Hạm, chiếc xe mây lệnh đại kỳ của ông sừng sững trong đại quân thung lũng. Vương Tiễn nhìn từ xe mây do thám, tình hình thung lũng cửa ải rõ ràng trong tầm mắt. Nhìn xa vùng núi hai bên ngoài cửa ải Tỉnh Hình, đỉnh núi bên trái ẩn hiện cờ phướn bay động, nhưng lại cách rất xa nơi ẩn binh của rừng núi, rõ ràng không phải nơi tọa lạc của đài lệnh tướng lĩnh lâm trận. Trong giây lát, Vương Tiễn tin chắc, đó nhất định là nơi ở của Lý Mục! Từ trước đến nay thống lĩnh đại quân xuất chinh, danh tướng rất ít khi đích thân đến tiền quân xung phong hãm trận như tướng lĩnh thường. Lý Mục hai lần thắng quân Tần, tướng sĩ bộ hạ Hoàn Ngật thậm chí không nhìn thấy bóng người Lý Mục, đủ chứng minh Lý Mục cũng không phải là mãnh tướng thường khinh xuất ra tiền quân. Nếu quả thực như vậy, hôm nay Lý Mục đích thân ra, ý đồ là gì?
Đồng thời, Lý Mục cũng nhìn thấy chiếc xe mây cao vút cô lập trên lưng chừng núi kia.
Lý Mục từng cho rằng, sau Bạch Khởi, Mông Ngao nước Tần thiếu nhân tài, dẫu mở rộng đại quân cũng chưa chắc có sức chiến đấu như năm xưa. Đặc biệt sau khi quân cũ Hoàn Ngật bại trận đánh Triệu lần đầu, Lý Mục từng nhiều lần phái quân do thám tinh nhuệ thâm nhập nước Tần thăm dò, và đa phương thu thập tin báo của thương nhân nước Triệu kinh doanh ở nước Tần. Lúc đó, mưu hoạch thực sự của Lý Mục là: Nếu quân Tần quả nhiên thiếu nhân tài, thì là cơ hội ngàn năm có một để nước Triệu trung hưng; ông sẽ quyết liệt liên kết thế lực nguyên lão và đám đại tướng như Bàng Noãn, không tiếc cách binh biến cử sự để chỉnh đốn triều đình nước Triệu, triệt để thúc đẩy biến pháp lần thứ hai, khiến nước Triệu trở thành cường quốc thực sự có thể tranh hùng với nước Tần. Thời gian không lâu, tin tức các phía dần tụ hội, Lý Mục lúc này mới có sự hiểu biết rõ ràng về tình hình nước Tần và tình hình quân Tần.
Điều khiến Lý Mục vô cùng kinh ngạc là, Tần vương Doanh Chính lại có thể sử dụng toàn bộ đại tướng trẻ tuổi trong quân mới bắt đầu lại từ đầu! Lý Mục không phải lão tướng lạc hậu, tuyệt đối sẽ không vì đại tướng đối phương là người trẻ tuổi mà coi thường, ngược lại, Lý Mục cảm nhận rõ rệt luồng bão tố sắp ập đến. Đối với mười đại tướng quân Tần do Vương Tiễn đứng đầu, Lý Mục càng đa phương thăm dò căn cơ, nhiều lần suy ngẫm tính cách và chiến pháp có khả năng của họ. Đặc biệt đối với hai người Vương Tiễn, Mông Điềm, Lý Mục biết không kém hơn quân thần nước Tần bao nhiêu. Sau đó, Lý Mục cuối cùng xác định: Hai vị Giả Thượng tướng quân nước Tần, Mông Điềm trở thành danh tướng còn cần thời gian; Vương Tiễn tuy chưa thống binh đại chiến, nhưng chiến tích và việc làm năm xưa của ông đã cho thấy rõ ràng, Vương Tiễn đã là danh tướng đang độ xuân thì rồi. Chỉ nói riêng việc có thể làm thầy của Tần vương với tư cách là đại tướng, tài năng quân chính và sự thấu suốt nhạy bén của Vương Tiễn đủ thấy một phần. Chính vì thế, Lý Mục dự đoán người dẫn quân đại cử diệt Triệu nhất định là Vương Tiễn không nghi ngờ. Tin diệt Hàn nước Tần truyền đến, đại quân Vương Tiễn thế mà không xuất động một binh một tốt, Lý Mục không khỏi rùng mình, gần như bản năng lập tức cảm nhận được cơn bão mưa sắp rầm rập ập đến. Với quốc lực hùng hậu của nước Tần, với trang bị tinh lương của quân Tần, với chiến pháp vững vàng của Vương Tiễn, Lý Mục mơ hồ cảm thấy, đây là trận chiến cuối cùng của mình, cũng là trận quyết chiến sinh tử thực sự giữa quân Triệu và quân Tần.
Nhìn xa xe mây, Lý Mục quyết liệt hạ lệnh: "Vương Tiễn đích thân ra, nhất định phải cho quân Tần một đòn đau đầu!"
"Lý Mục đích thân ra, nhất định phải cho quân Triệu một cú giáng mạnh!" Vương Tiễn nghiêm giọng hạ cùng một quân lệnh.
Tư mã truyền lệnh chưa kịp về, trống trận quân Tần đã vang lên như sấm.
Quân Chương Hạm xuất động ba vạn, kế hoạch tấn công quan ải là: hai cánh mỗi bên dàn một phương trận năm ngàn quân nỏ mạnh, chuyên tâm trút mưa tên vào rừng cây trên hai ngọn núi ngoài quan, áp chế quân Triệu trên đó; đại quân tấn công trung tâm thung lũng chia làm ba trận từ sau ra trước: hậu trận là năm mươi chiếc nỏ máy cỡ lớn, cứ hai chiếc xếp thành một hàng (mỗi chiếc cần hai mươi người vận hành), xếp liên tiếp thành hai mươi lăm hàng; phương trận phía trước nỏ máy là ba ngàn quân nhuệ sĩ leo thành cầm khiên ngắn kiếm, cứ ba ngũ (mười lăm người) một hàng, xếp thành hai trăm hàng tạo thành trận trường xà; phía trước nhất là quân trang bị công thành cỡ lớn để quét sạch đường thông trong thung lũng, chủ yếu là xe hào và thang mây cỡ lớn. Đây là trận chiến đầu tiên của tân quân nước Tần đối với Triệu, ai nấy đều thề báo thù cho hai thất bại trước của quân Tần, sĩ khí vượng đến mức không gì sánh nổi.
Mặt trời leo lên đỉnh núi, gió núi đầu thu đã lan tỏa chút hơi lạnh. Sương sớm mỏng manh đã tan đi, quân trận đen ngòm trong thung lũng cùng cờ xí đỏ rực trên hai ngọn núi quan thành đều lộ ra rõ mồn một. Kỳ lạ là cả hai bên đều không chút tiếng động, như thể mãnh hổ hùng sư tình cờ gặp nhau trên đường hẹp, đang đối đầu nhìn nhau, âm thầm đánh giá đối phương.
"Khởi——"
Đúng giờ Mão, Chương Hạm trên vân xa gầm lên một tiếng. Chớp mắt một cái, ngoài miệng trận, trống trận vang như sấm, tù và vang vọng, ba trận nỏ cung mạnh của quân Tần đồng loạt phát động, tiếng gỗ va chạm dày đặc như mưa rơi, tên dài rợp trời rít gào lao về phía hai ngọn núi và quan thành chính diện. Bạn đọc hãy lưu ý, nỏ cung của quân Tần, đặc biệt là nỏ máy liên phát cỡ lớn, mạnh nhất thời Chiến Quốc, hậu thế cũng không có gì sánh kịp. Bởi lẽ cung nỏ lớn và tên dài là vũ khí tầm xa thời đại vũ khí lạnh, do nhóm binh sĩ chuyên biệt đã qua huấn luyện kỹ càng vận hành. Vật liệu và kỹ thuật tinh xảo, việc huấn luyện nhóm binh sĩ này gian nan, việc chế tạo và sửa chữa phức tạp, đều khiến giá thành của nó vượt xa xe chiến thời Xuân Thu. Sở dĩ chiến xa Xuân Thu mỗi trận đều quyết thắng bại định bá quyền, nguyên nhân căn bản chính là xe chiến chế tạo đắt đỏ, binh sĩ chiến xa huấn luyện khó khăn. Một nước lớn sở hữu năm ngàn cỗ xe chiến, nếu một trận tổn thất hai ba ngàn cỗ, thì việc khôi phục lại thành quân cần ít nhất hơn mười năm hoặc lâu hơn. Nỏ máy cỡ lớn cũng vậy. Nếu không có tài lực nhân lực hùng hậu, việc chế tạo nỏ máy cỡ lớn là cực kỳ gian nan. Nước Tần kể từ sau khi Hiếu Công Thương Yến biến pháp, hùng tâm thống nhất thiên hạ ngày càng lớn, đặc biệt coi trọng vũ khí tấn công. Đến thời Tần Chiêu Vương, vũ khí nước Tần đã đứng đầu thiên hạ. Ưu thế này chủ yếu thể hiện ở hai mặt: một là sự tinh xảo của vũ khí thường dùng, hai là số lượng khổng lồ của vũ khí cỡ lớn.
Lúc này, quân Tần bắn đồng loạt ba mặt nỏ mạnh, quân Triệu ở núi Tỉnh Hình tuy là tinh nhuệ trải qua trăm trận, vẫn không khỏi kinh hãi. Tên lớn của quân Tần to như cánh tay, dài như trường mâu, mũi tên dài hơn hai thước, quả thực là một thanh đoản kiếm gắn trên cán gỗ dài hơn trượng, dùng sức mạnh ném ra. Loại tên mâu to lớn như vậy bắn rợp trời, thế rít gào, lực xuyên thấu và uy lực mạnh mẽ của nó thật không gì sánh được.
Trong khi nỏ mạnh đồng loạt bắn, bộ binh công quan ở trung tâm quân Tần lập tức phát động. Hàng đầu là lính xe hào, dọn dẹp vật cản ngựa gỗ, cào sạch tật lê khắp nơi, dò xét từng hố bẫy rồi lấp phẳng đại khái, sau đó nhanh chóng trải xe hào, tiến về phía trước trong thung lũng u tối. Đường thông vừa mở, thang mây cỡ lớn cùng bộ tốt công quan rầm rập tiến lên, nỏ máy cỡ lớn theo sát phía sau cũng không ngừng tiến tới, liên tiếp trút mưa tên lên mặt thành. Chưa đến nửa canh giờ, quân Tần đen kịt đã dần dần áp sát chân quan. Địa thế dưới quan hơi thoáng rộng, quân Tần lập tức hội tụ thành trận thế công thành.
Dẫu là vậy, hai ngọn núi của quân Triệu và quan thành đối diện vẫn không chút động tĩnh.
"Hỏa tiễn——" Chương Hạm từ xa gầm lên một tiếng, đại kỳ trên vân xa lập tức lướt ngang ba hồi.
Ba trận tên mạnh đột ngột ngừng bắn, bỗng nhiên tiếng gỗ va chạm lại vang lên, những mũi tên dài quấn vải gai tẩm đẫm dầu mỏ (dầu mỏ là cách gọi dầu thô tự nhiên thời Chiến Quốc. Cao Nô (nay là Diên An) nước Tần sản xuất nhiều dầu thô, gần như là nơi duy nhất thời Chiến Quốc) bốc lửa rít gào lao thẳng về phía hai ngọn núi và quan thành, tựa như rồng lửa rợp trời bay lượn trong thung lũng. Trong chốc lát, rừng cây trên hai ngọn núi và quan thành chìm vào biển lửa ba mặt, đốt cháy khiến cả thung lũng đỏ rực.
"Công thành——"
Trống trận quân Tần lại vang lên, mười chiếc thang mây cỡ lớn ở tiền trận dàn hàng ngang rầm rập đẩy về phía quan thành, như một bức tường đen cao ngang với thành ập tới trước mặt. Loại thang mây cỡ lớn này hậu thế gần như đã biến mất, chỉ còn lại thang mây đơn giản nhẹ nhàng cho binh sĩ leo thành theo thứ tự. Thang mây cỡ lớn của quân Tần, thực chất là một cỗ xe công thành. Đáy xe lắp hai hàng bánh sắt, phía trên là khoang chứa quân thông thẳng xuống đất, được bọc bằng sắt và gỗ dày, chứa được hơn hai mươi binh sĩ; phía trên khoang là hai hoặc ba tầng thang gỗ bọc sắt rộng rãi kiên cố có thể gấp lại, bên ngoài khoang lắp hai chiếc thang gỗ bọc sắt rộng rãi có thể gấp lại và mở rộng. Khi bắt đầu công thành, thang mây được binh sĩ trong khoang đẩy từ bên trong rầm rập tiến lên, một khi áp sát tường thành, thang lớn trên khoang lập tức mở ra, hoặc móc vào tường thành hoặc tự dựng thang; đồng thời, binh sĩ trong khoang lập tức ra ngoài, tháo hai thang gỗ bên hông mở ra, dũng mãnh áp vào tường thành. Thang mây vừa áp sát tường thành, nhuệ sĩ leo thành ở hậu trận lập tức phát động, gào thét dũng mãnh xông lên, từ thang lớn thang nhỏ đã bắc xong ùa lên, thường thường một hơi chiếm lấy lỗ châu mai. Lúc này, trên đỉnh quan thành Tỉnh Hình một mảnh khói lửa tàn, mười chiếc thang mây đã áp sát tường thành chừng hai thước, quân lính phía sau đã phát động xung phong, lũ lượt leo lên ba mươi chiếc thang mây lớn nhỏ.
Lúc này, một hồi tù và thê lương đột nhiên truyền đến, sau lỗ châu mai sừng sững dựng lên một bức tường đỏ rực.
Quân Triệu bắt đầu phản kích mãnh liệt. Mưa tên xen lẫn gỗ lăn đá tảng, bắn về phía binh sĩ công thành, ném xuống thang mây lớn nhỏ. Còn có mấy chiếc lò hành quân đáng sợ di chuyển bất định trong lỗ châu mai, thấy thang mây cỡ lớn áp sát, liền đổ nước sắt nóng chảy xuống, thang mây quân Tần vốn hùng vĩ lập tức sụp đổ trong lửa lớn và khói dày. Lò hành quân là loại lò nung có thể đẩy đi. Thiết lập trên đỉnh thành để nấu chảy sắt, lúc nguy cấp thì đẩy ra, từ miệng lò trút xuống nước sắt nóng chảy, mặc cho vũ khí của ngươi tinh xảo đến đâu cũng lập tức bị thiêu hủy sụp đổ (Chi tiết về các loại vũ khí cỡ lớn nêu trong phần này, đều có trong phần ba "Kim qua thiết mã" của bộ sách này).
Chiến thuật trên thành của quân Lý Mục là: Khi tên lớn của quân Tần bắn đồng loạt dữ dội, quân Triệu trên thành rút vào nhà đá xếp dài và các loại chướng ngại vật dựng sẵn để tránh tên; khi hỏa tiễn quân Tần bắn tới, quân Triệu co cụm trong nhà đá đồng loạt ném túi nước, đồng thời dùng ống thụt dài (hậu thế gọi là súng nước) phun cột nước dập tắt lửa; đến khi quân Tần công lên trong khói lửa tàn, binh sĩ ẩn nấp trong nhà đá lập tức xông ra giao chiến; binh sĩ ẩn nấp trong ông thành thì thông qua hai cầu thang đá rộng rãi, bất cứ lúc nào cũng có thể cứu chữa thương binh, vận chuyển chi viện. Nhất thời, công thủ quan thành khó phân thắng bại.
Tình thế hai ngọn núi có phần khác biệt. Khi quân Triệu rút vào chướng ngại vật và hào giao thông để tránh mưa tên, bộ tốt nhuệ sĩ quân Tần bắt đầu leo núi. Lý Mục ở chỗ cao quan sát vô cùng rõ ràng, vừa ra lệnh, tù và vang lên, quân Triệu trong doanh lũy liền đẩy gỗ lăn đá tảng xuống, lao thẳng vào bộ tốt leo núi. Nhưng tên lớn của quân Tần uy lực cực lớn, quân lính trong chướng ngại vật chỉ cần lộ diện là gần như lập tức bị bắn chết. Thậm chí có những mũi tên mâu dài rít gào bay đến, hoặc cắm thẳng gỗ lăn thô lớn vào thân núi ngay giữa chừng, hoặc xuyên qua khe hở của phiến đá lao thẳng vào trong chướng ngại vật. Bộ tốt trong hào giao thông của quân Triệu vốn đa phần là kỵ sĩ biên quân, lần đầu thấy loại tên mâu mãnh liệt đáng sợ như vậy, không khỏi người nào người nấy toát mồ hôi lạnh, chỉ biết tìm khe hở dùng sức đẩy gỗ lăn đá tảng, mật độ và uy lực của chúng giảm đi rất nhiều. Bộ tốt quân Tần tuy có tổn thương, nhưng vẫn dũng mãnh công núi. Đến khi hỏa tiễn lao thẳng vào chướng ngại vật bốc cháy dữ dội, bộ tốt quân Tần đã cầm khiên vung kiếm theo sau xông tới. Lúc này mưa tên quân Tần ngừng bắn, quân Triệu nhảy ra khỏi chướng ngại vật trong khói lửa, dũng mãnh liều chết chiến đấu. Một khi thực địa giao chiến, sức chiến đấu của quân Triệu không hề thua kém quân Tần, hai quân chém giết bất phân thắng bại.
Lúc này, quân Triệu có một sở trường lập tức thấy rõ hiệu quả, đó chính là cung tên mang theo bên người.
Quân Triệu lấy phi kỵ làm lực lượng chủ lực tinh nhuệ, vũ khí công phá của bộ binh vốn không bằng quân Tần. Nỏ mạnh bắn xa cỡ lớn càng ít, chỉ ở vài nơi như Vũ An mới có đôi chút. Vì vậy, quân Lý Mục không thể đọ mưa tên với quân Tần, mà chỉ có thể trốn trong chướng ngại vật khi quân Tần bắn nỏ mạnh. Cận chiến thì không như vậy, quân Triệu trên hai ngọn núi đa phần là kỵ sĩ tinh nhuệ giỏi cưỡi ngựa bắn cung, cá nhân thao tác cung bắn gần, trong vòng trăm bước uy lực phi thường. Bộ tốt quân Tần cũng có cung tên tùy thân, nhưng kỹ thuật bắn so với quân Triệu thì phổ biến kém hơn một bậc. Hơn nữa hôm nay ngửa mặt công lên, lại có trận tên yểm hộ, bộ tốt công núi dốc toàn lực leo núi giết địch, gần như không nghĩ tới việc rút cung dài, túi tên ra bắn gần. Lý Mục từ trên cao nhìn thấy rõ ràng, thấy binh sĩ Triệu trong lúc quần chiến khó thoát thân để giương cung, lập tức hạ lệnh cho đội quân bắn tên thần thiện xạ ở phía sau bí mật xuất động, mỗi người chọn chỗ ẩn nấp trong rừng cây, nhắm vào quân Tần đang quần chiến mà chọn cơ hội bắn hạ từng tên. Chưa đến nửa canh giờ, quân Tần đang dũng mãnh chiến đấu không hiểu sao cứ lần lượt ngã xuống, thế trận trước chướng ngại vật dần dần đảo ngược.
"Khua chiêng lui binh!" Vương Tiễn dứt khoát ra lệnh.
Buổi chiều, tại mạc phủ tập hợp tướng lĩnh, Chương Hạm phẫn nộ gầm lên về việc quân Triệu dùng tên lạnh ám toán, tái chiến nhất định sẽ hạ được hai ngọn núi. Một đám tướng trẻ cũng đồng thanh chủ trương liên tục tấn công mãnh liệt, không lấy được núi Tỉnh Hình thì không nghỉ chiến. Phùng Kiếp, Phùng Khứ Tật tranh nhau muốn thay thế bộ đội của Chương Hạm. Chương Hạm và bộ tướng của ông ta thì kiên quyết muốn đánh thêm một trận nữa, đồng thời đề xuất một chiến thuật mới: phái hai doanh quân nhẹ ba ngàn người, mỗi bên từ phía sau hai ngọn núi tập kích quân Triệu; mặt chính diện lại tăng cường dùng hỏa tiễn đốt cháy chướng ngại vật, trước chiếm hai núi sau công quan thành, nhất định sẽ thành công ngay một trận. Trong chốc lát, đại sảnh tập hợp tướng lĩnh vang lên tiếng gầm thét phẫn khích đòi xuất chiến.
"Chư vị bình tĩnh chớ nóng vội."
Vương Tiễn vẫn luôn không nói lời nào đứng dậy từ trước án soái, nói: "Nếu muốn không tiếc cái giá phải trả để chiếm lấy núi Tỉnh Hình, chiến thuật có rất nhiều. Quân ta giáp dày khí mạnh, chỉ cần liên tục bắn đốt công giết mười ngày, Lý Mục dù thiện chiến, e là cũng không giữ nổi núi Tỉnh Hình. Thế nhưng, nếu quả thực làm vậy, thì quân ta được cái nhỏ mà mất cái lớn." Vương Tiễn có gương mặt màu đồng đỏ túc sát uy nghiêm, điểm tay lên cuốn trúc giản trên án, "Tần Vương hạ lệnh, diệt Triệu không giới hạn thời gian. Lý do vì sao? Chính là để ngăn quân ta tâm thế nóng nảy báo thù! Ngạn ngữ quân sự có câu, kiêu binh tất bại. Tần Triệu huyết chiến mấy chục năm, hai quân gặp nhau ai nấy mắt đỏ ngầu, dễ nảy sinh tâm thế cuồng loạn nhất. Người ta nói, hai quân gặp nhau dũng giả thắng. Hôm nay ta nói, Tần Triệu gặp nhau trí giả thắng! Quân Tần không phải quân Triệu, sứ mệnh mà quân Tần gánh vác là quét sạch sáu nước thống nhất thiên hạ, chứ không phải chỉ cầu thắng một trận. Chỉ có như vậy, không đánh mà khuất phục được quân địch, mới là cái hay nhất trong cái hay. Chư vị hăng hái cầu chiến, không tiếc huyết chiến cũng phải công quan, chí khí đáng khen, nhưng kế sách sai lầm! Sai ở đâu? Có vi phạm đại cục thống nhất thiên hạ. Nay triều đình nước Triệu hôn ám, Lý Mục cô độc lẻ loi, ông ta cùng quân ta ác chiến, thực chất là đánh canh bạc cuối cùng để cầu biến chuyển. Quân ta thế tấn công càng mạnh, Lý Mục càng vững chân ở nước Triệu."
"Nguyện nghe thượng tướng quân bày mưu!" Các tướng lĩnh đồng thanh, rõ ràng đã thấy bình tĩnh trở lại.
"Ta nay đóng quân trước quan, không công không chiến là không được, tấn công mạnh liên tục chiến cũng không được. Đây chính là điểm mấu chốt." Vương Tiễn quay người, thanh kiếm dài chỉ vào bản đồ trên tấm ván đứng, "Hiện tại, nhiệm vụ chủ yếu của đại quân chủ lực ta, chỉ là kéo chân đại quân Lý Mục, không để ông ta thoát thân khỏi núi Tỉnh Hình. Chiến thuật là: ngày ngày bắn tên dương đông kích tây, đêm đêm phái toán nhỏ tập kích, tuyệt đối không để quân Triệu ngủ yên nghỉ ngơi. Đồng thời, đại quân Lý Tín ở lộ phía Bắc, đại quân Dương Đoan Hòa ở lộ phía Nam, có thể tăng cường sức tấn công, nhổ thêm nhiều thành trì, từ Nam Bắc ép chặt nước Triệu. Khi đó, nước Triệu chỉ cần có biến động, quân ta từ lộ trung tâm một hơi tiến về phía Đông, thôn tính đại quân chủ lực nước Triệu!"
"Cẩn tuân tướng lệnh!" Các tướng lĩnh hoàn toàn công nhận phương lược của Vương Tiễn.
Đêm đó, ba lộ quân sứ bí mật bay ra khỏi mạc phủ Vương Tiễn: hai lộ hướng về phía Nam Dương Đoan Hòa, Lý Tín, một lộ hướng về Hàm Dương. Sáng hôm sau, thế tấn công hò reo của quân Tần lại nổi lên. Đợi quân Triệu rút vào chướng ngại vật, sau một trận mưa tên dữ dội lại không thấy quân Tần tấn công. Đêm xuống, doanh trại quân Triệu đen kịt, bỗng nhiên có binh sĩ cầm đuốc từ trong rừng xông ra, đợt này tiếp đợt khác suốt đêm không ngớt. Quân Triệu trải qua hết trận này đến trận khác giao tranh ngắn ngủi, đến hừng đông đã mệt mỏi rã rời.
Cứ như vậy ba ngày, Lý Mục đã nhìn thấu chiến thuật của quân Tần, bèn hạ lệnh cho quân Triệu: chia đội luân phiên giữ doanh lũy, quân Tần không tấn công lớn, quân Triệu không thủ toàn bộ; quân Tần vừa nghỉ binh, quân Triệu lập tức phái toán nhỏ dũng sĩ tập kích doanh trại quân Tần, khiến họ cũng không thể đóng trại nghỉ ngơi. Đối đầu ăn miếng trả miếng như vậy, kết cục là không ai có thể thoát thân được nữa.
Vương Tiễn, Lý Mục, bước vào cuộc đại giằng co thứ hai của đại quân Tần Triệu sau đại chiến Trường Bình.