Vào ngày mồng một tháng Giêng tuyết bay lả tả, Tần vương Chính đón tuổi bốn mươi. Đế quốc lấy tháng Mười làm tháng đầu năm. Tháng khởi đầu của năm gọi là "chính", ngày khởi đầu của tháng gọi là "sóc". Sau khi đế quốc đổi mới lịch pháp, tháng Mười chính là tháng Giêng, mồng một là ngày đầu tháng Giêng. Ngày mồng một tháng Giêng, ngày sinh của Tần vương Chính, lại chính là điểm khởi đầu của lễ hội năm mới cổ xưa, tức mồng một Tết. Từ xưa đến nay, bất kể thời đại nào, quốc gia nào lấy tháng nào làm tháng đầu năm, ví như "nhà Hạ lấy tháng Giêng, nhà Ân lấy tháng Chạp, nhà Chu lấy tháng Mười một" v.v., ý nghĩa cơ bản của nó không phải là phủ nhận trật tự mười hai tháng vận hành của đất trời, mà là để hiển dương vận nước. Đây chính là điều Tư Mã Thiên gọi là "suy bổn thiên nguyên, thuận thừa quyết ý". Nghĩa là suy tính ra nơi vận hành khí nguyên của đất trời phù hợp với vận nước của triều đại, lấy tháng này ngày này làm điểm khởi đầu để mong cầu thiên ý phù hộ. Chỉ có như vậy, ngày mồng một tháng Giêng theo thời tự tự nhiên mới có thể coi là tháng đầu năm của đất trời, trường tồn bên ngoài tháng đầu năm của các quốc gia. Vì thế, tính theo tháng đầu năm, mỗi năm Hoàng đế lại có hai kỳ sinh nhật.
Đối với việc mừng sinh nhật, Tần vương Chính xưa nay vốn thờ ơ. Một là vì bận rộn suốt ngày đêm, chẳng có tâm trí đâu; hai là vì luật Tần cấm cấp dưới chúc thọ cấp trên, đặc biệt cấm thần dân chúc thọ quân vương. Kể từ khi mười ba tuổi lên ngôi Tần vương, về ngày sinh nhật, ký ức duy nhất của Tần vương Chính là trước năm tám tuổi, mỗi khi đến ngày mồng một tháng Giêng, ông ngoại và mẫu thân đều tặng ngài một món quà đặc biệt. Thanh đoản kiếm thượng phẩm luôn theo ngài tới tận năm đội mũ trưởng thành, chính là món quà mừng sinh nhật mà ông ngoại Trác Nguyên tặng ngài vào ngày mồng một tháng Giêng năm ngài sáu tuổi. Sau khi về Tần, phụ thân Trang Tương Vương mất sớm, mẫu thân Triệu Cơ bận rộn xoay xở trong vòng xoáy tình ái giữa Lã Bất Vi và Lao Ái, sinh nhật của thiếu niên Tần vương Chính không còn bất cứ dấu ấn nào nữa. Điều Tần vương Chính có thể nhớ được, chỉ có Triệu Cao vào khắc đầu tiên của giờ Tý đêm cuối năm, luôn đúng giờ quỳ rạp xuống vái lạy ngài, rưng rưng nước mắt khẽ gọi một tiếng "Quân thượng vạn tuế". Mỗi lần như vậy, Tần vương Chính đều cười lớn: "Bản vương sinh vào ngày đầu năm của đất trời, tết lớn thiên hạ cùng vui, mạnh hơn sinh nhật riêng vạn lần, khóc lóc cái quái gì!". Năm nay càng bận hơn, sau khi diệt Tề đầu năm, hết việc này đến việc khác không ngày nào được nghỉ ngơi, cho đến khi mây đỏ giăng kín, tuyết lớn mù trời, Tần vương Chính mới sực tỉnh ngộ, mùa đông đã đến, một năm sắp hết rồi.
Một đêm tuyết rơi mù mịt, Lý Tư và Phùng Khứ Tật đánh xe vào hoàng cung. Mông Nghị đang trực ở ngoại điện thấy rất ngạc nhiên, vội vàng bẩm báo với Hoàng đế đang ngồi trong thư phòng nội điện phê duyệt công văn. Tần vương Chính tưởng hai vị thừa tướng có việc gấp, lập tức thân hành ra đón. Vào thư phòng trò chuyện, chủ đề của hai vị thừa tướng lại chỉ có một: muốn tổ chức đại lễ mừng thọ bốn mươi tuổi cho Hoàng đế. Tần vương Chính hết sức bất ngờ, liên tục lắc đầu xua tay nói, pháp độ ở trước mặt, không thể, không thể. Phùng Khứ Tật bẩm báo một tin tức nằm ngoài dự liệu: Năm nay vừa đúng lúc triều đại mới đổi lịch, sửa đổi tháng đầu năm; các quận huyện đã có thư khẩn hỏi thăm, nói rằng thần dân ở Sơn Đông phần nhiều sợ pháp luật Tần nghiêm khắc, các vị tam lão trong làng đều hỏi các quan sở huyện, không biết có được vui vẻ đón tết hay không? Kiến giải của Lý Tư là: Triều đại mới sửa đổi tháng đầu năm, đổi thay màu áo, nhưng không thể bỏ mặc tháng đầu năm của đất trời. Phong tục ngày tết đã có từ lâu, cứ đến tháng Giêng là thần dân thiên hạ không ai không vui vẻ ăn mừng, nếu Tần né tránh ngày tết thì tổn hại đến dân quá nhiều. Tuy nhiên, nếu Hoàng đế ban minh chiếu, đặc biệt cho phép bách tính vui vẻ đón tết thì lại thành ra "khéo quá hóa vụng". Phương pháp mà Lý Tư và Phùng Khứ Tật đã bàn bạc là: Hoàng đế chỉ cần ban minh chiếu cho các quận huyện từ trước, rằng đêm cuối năm sẽ đại yến quần thần để chúc mừng, như vậy đã làm tấm gương đón tết cho thiên hạ. Vừa không trái với tháng đầu năm của đất trời, lại khiến lòng dân thiên hạ được vui vẻ, hơn nữa còn có thể nhân tiện mừng thọ tròn bốn mươi của Bệ hạ.
"Một cử chỉ được ba lợi ích! Thần xin cho là nên thực hiện!" Phùng Khứ Tật nói năng nhanh nhẹn.
"Thần dân kiêng dè ngày tết, quả là trẫm không lường trước được."
"Sợ pháp luật, kính trị lý, đây không phải là việc xấu." Lý Tư đầy hứng khởi.
"Ý hai vị thừa tướng là, mặc nhiên thừa nhận tháng đầu năm của đất trời, hai tháng đầu năm song hành không trái ngược nhau?"
"Bệ hạ anh minh!"
"Được rồi, cuối năm đại yến quần thần." Tần vương Chính đập bàn, "Chỉ là, không liên quan đến lễ mừng thọ."
Đêm cuối năm, Thủy Hoàng Đế mở đại yến quần thần tại Hàm Dương cung. Đây là đại yến ngày tết đầu tiên của nước Tần sau khi biến pháp, trông vô cùng long trọng và vui vẻ. Phụng thường Hồ Vô Kính tổng quản lễ nghi, tôn chỉ đã tuyên bố trước cho các quan sở là "Triều đại mới khai nguyên, năm đầu tiên Hoàng đế lên ngôi, lần đầu gặp tháng đầu năm của đất trời, nên mở đại yến để chúc mừng", một câu cũng không nhắc đến lễ mừng thọ của Hoàng đế. Tuy nhiên, quần thần lòng biết bụng nhau, đều biết đêm tết hôm nay là lễ mừng thọ tròn bốn mươi tuổi của Hoàng đế, tuy không có một món quà mừng thọ nào, nhưng tiếng vạn tuế lúc khai yến lại liên miên không dứt, đặc biệt vang dội. Chương trình đại yến mà Hồ Vô Kính định sẵn là: Sau khi khai yến nhã nhạc, Bác sĩ bộc xạ Chu Thanh Thần dẫn bảy mươi vị Bác sĩ tiến dâng tụng từ, ca ngợi công đức hiển hách của Hoàng đế, sau đó Tam công Cửu khanh cùng các vị đại thần lãnh sở lần lượt đọc thơ mừng năm mới, sau đó nữa là Hoàng đế ban thưởng cuối năm. Thực tế, kể cả Lý Tư, tất cả các đại thần đều đã chuẩn bị sẵn thơ mừng năm mới, hơn nữa chủ đề đều rất rõ ràng: lấy danh nghĩa mừng năm mới, thực chất là ca ngợi công đức của Hoàng đế, thực sự tổ chức cho Hoàng đế một đại lễ mừng thọ long trọng. Thế nhưng, Hồ Vô Kính và quần thần đều không ngờ tới, sau khi nhã nhạc kết thúc, Hồ Vô Kính vừa định cao giọng tuyên đọc chương trình tụng từ, thì Hoàng đế lại dứt khoát xua xua tay. Sau đó, Hoàng đế nâng chén tước lớn rời khỏi đế tọa, bước xuống bậc bạch ngọc trải thảm đỏ dày, đi qua đan trì, đứng vào khu vực trung tâm trước chỗ ngồi của quần thần.
"Quân thần ta, từ xa chúc mừng công nghiệp của tướng sĩ nơi biên thùy tráng kiện!"
"Quân thần ta, từ xa chúc mừng lại dịch nơi quận huyện vất vả phụng công!"
"Quân thần ta, từ xa chúc mừng sinh kế của bách tính thiên hạ an khang!"
"Quân thần ta, cùng đón năm mới của triều đại mới!" Hoàng đế giơ cao chén rượu, cao giọng tuyên bố lời chúc, mỗi lời chúc lại uống một chén. Bốn chén rượu uống cạn, triều thần đã thấy trong lòng chua xót, đôi mắt nhòa lệ. Không biết là ai hét lớn một tiếng: "Thần dân chúng thần, cung chúc Bệ hạ thọ tựa Nam Sơn —" Đột nhiên, sóng âm "thọ tựa Nam Sơn" ầm ầm nhấn chìm đại điện hùng vĩ, chấn động cả hoàng thành. Sóng âm cuối cùng cũng lắng xuống, Hồ Vô Kính lại muốn cao giọng tuyên đọc tụng từ, Hoàng đế lại xua xua tay, mỉm cười nói: "Thọ tựa Nam Sơn, trẫm thật sự rất muốn! Thế nhưng, có được không? Sông dài không bỏ ngày đêm, năm tháng không giữ lại tóc bạc, kẻ ra đi là như thế này, dẫu là thánh hiền cũng không thể mãi ở lại thế gian! Chỉ có như vậy, quân thần ta phải làm xong những việc lớn cần làm thật nhanh, lấy thọ mệnh của công nghiệp, lưu truyền vạn thế thiên thu!"
Những lời lẽ hào hùng của Hoàng đế vang vọng bên tai, cả đại điện lại tĩnh lặng như thung lũng sâu. Quần thần đều không nói lời nào, ngay cả tiếng hô vạn tuế vốn có khả năng và chính đáng nhất trong dịp lễ hội như thế này cũng không còn nữa. Bởi vì, khoảnh khắc đó, dưới ánh nến rực rỡ, các đại thần đã nhìn thấy những giọt nước mắt rõ rệt trên gương mặt Hoàng đế, nhìn thấy mái tóc bạc điểm xuyết trên hai bên thái dương của vị quân vương bốn mươi tuổi, nhìn thấy thân hình vốn dĩ vĩ ngạn của Hoàng đế đã có chút vai lưng còng xuống...
"Thần v chúng thần, dám xin Bệ hạ bố trí đại chính cho năm tới." Lý Tư là người đầu tiên phá vỡ sự tĩnh lặng như thung lũng sâu đó.
"Thần v chúng thần dám xin Bệ hạ!" Cả điện hô vang, khí thế như núi cao đột khởi.
"Được! Quân thần ta hãy cùng trải qua một năm khai sự!" Hoàng đế phấn chấn nói một câu, cuồn cuộn như sông dài đổ xuống, "Khắc định sáu nước, nhất thống thiên hạ, còn lâu mới là công nghiệp lớn nhất của thiên hạ! Nếu bàn về nhất thống, ba đời Hạ Thương Chu cũng là nhất thống, không phải chỉ mình nước Tần ta mới làm được. Công nghiệp lớn nhất nằm ở đâu? Ở chỗ lập ra nền trị vì văn minh, ở chỗ chỉnh đốn lại thiên hạ, ở chỗ khiến cho tộc quần Hoa Hạ ta tái tạo hồi sinh, để tỏa ra sức sống bừng bừng! Đây, chính là sự đặc biệt của nước Tần. Khó hay không? Khó! Có làm được hay không? Được! Tại sao? Năm xưa khi Thương Quân biến pháp, nước Tần tích tụ nghèo yếu, suýt bị sáu nước chia cắt. Thế nhưng, tiên tổ Hiếu Công cùng Thương Quân đồng tâm biến pháp, chỉnh đốn sâu sắc nước Tần hơn hai mươi năm, người Tần cũ như được tái tạo, từ một bang quốc nghèo yếu ở phía tây chịu bao ức hiếp, một bước trỗi dậy thành đại quốc hổ lang! Nay nước Tần ta, chịu mệnh từ trời, nhất thống Hoa Hạ, liền phải noi theo Hiếu Công và Thương Quân, cải chế văn minh Hoa Hạ, chỉnh đốn lại non sông Hoa Hạ, giống như tái tạo nước Tần mà tái tạo Hoa Hạ! Người đời có kẻ nói, vương đạo Hoa Hạ mấy ngàn năm, văn minh xương thịnh, không cần phải dày vò. Có thật như thế không? Trẫm nói, không! Có cần thiết không? Trẫm nói, có! Quần thần trong điện hôm nay, hội tụ sĩ tử thiên hạ, người Tần cũ lại không nhiều, chư vị hãy bình tâm mà nghĩ: Văn minh Hoa Hạ mấy ngàn năm, tại sao dân chúng đông đúc hàng mấy ngàn vạn, lại chịu bao phen bốn di xâm lăng, thời Xuân Thu gần như toàn bộ trở thành "tả nhậm" (người man di)? Đến thời Chiến Quốc, tại sao mối họa Hung Nô chư Hồ không những không thể trừ tận gốc, trái lại còn khiến thanh thế ngày một nặng, áp bức đất biên thùy Tần, Triệu, Yên ngày ngày nguy cấp? Tại sao các tộc Mân, Việt, Nam Hải, xưng thần với Hoa Hạ ngàn năm, lại làm thuộc quốc của Sở mấy trăm năm, không những không dung nhập vào Hoa Hạ, trái lại còn thành mối họa của Đông Di, Nam Di, nhiều lần xâm hại Sở, Tề, giày xéo trung nguyên? Là nước Tần, Triệu, Yên ba nước vô lực sao? Là nước Ngụy, Hàn, Sở, Tề bốn nước vô lực sao? Không phải! Căn nguyên nằm ở đâu? Ở nội đấu! Ở phân trị! Ở chỗ không thể ngưng tụ sức mạnh Hoa Hạ để tiêu trừ ngoại hoạn! Người ta nói vương đạo Hoa Hạ, "buông rèm mà cai trị vạn bang", thật là nực cười! Hôm nay trẫm muốn nói: Hoa Hạ tích tụ tệ hại đã lâu rồi! Chư hầu đắm chìm trong vương đạo cũ kỹ, lưu lại một góc tự an, hoàn toàn không có gánh vác thiên hạ, hoàn toàn không có niệm tưởng về Hoa Hạ! Đại địa Trung Quốc bờ cõi ngăn cách, quan ải san sát, đường sá mỗi nơi đặt giới hạn, tiền tệ mỗi nơi mỗi chế độ, kênh mương sông ngòi lấy láng giềng làm hố sâu, thường vì ngoại hoạn mà tranh nhau chuyển họa... Những việc này, thiên hạ làm sao chịu nổi? Cứ kéo dài mãi như vậy, Hoa Hạ còn ở đâu! Chỉ có như vậy, quân thần ta phải hiểu rõ: Tệ hại của Hoa Hạ, nếu không chỉnh đốn triệt để thì không thể tái sinh! Chỉnh đốn triệt để thế nào? Là tái tạo văn minh, là chỉnh đốn lại non sông, là thiên hạ thái bình!"
Đêm đó, quần thần đế quốc lại một lần nữa chìm vào sự tĩnh lặng như thung lũng sâu. Các đại thần ai nấy rưng rưng lệ, chìm đắm sâu sắc trong nỗi cảm động sau khi bị chấn động. Lý Tư đỏ mặt, là người đầu tiên vò nát bài thơ mừng thọ, ném vào lò sưởi. Các vị Bác sĩ vốn học rộng biết nhiều, nghị luận tung hoành cũng đỏ mặt, lũ lượt ném những bài tụng từ đã vò nát vào lò sưởi. Trong phút chốc, hơn hai mươi lò sưởi dưới chân cột đại điện đỏ rực, ngọn lửa bay múa, vẫn không một ai nói lời nào. Điều khiến các đại thần hổ thẹn, không phải là những bài tụng từ đó mừng thọ Hoàng đế, mà là những gì mà các bài tụng từ đó ca ngợi, không bài nào không lấy "tứ hải nhất thống" làm công nghiệp tối cao vô thượng, mà Hoàng đế lại cho rằng công nghiệp lớn nhất không phải là nhất thống, mà là chỉnh đốn triệt để Hoa Hạ, là tái tạo văn minh, là chỉnh đốn lại non sông, là thiên hạ thái bình. Tầm nhìn vượt xa xưa nay, tấm lòng đấu trí với lịch sử này, khiến các đại thần tâm phục khẩu phục lại vừa hổ thẹn không thôi...
Lễ hội tết ở kinh thành vẫn đang náo nhiệt tưng bừng, nhưng tất cả các quan sở của đế quốc đã bắt đầu âm thầm vận hành. Tuyết lớn mù trời không thể ngăn cản xe ngựa nhanh của Tam công phủ. Trong vòng mười ngày, Lý Tư, Vương Bí, Phùng Kiếp liền như sao băng lướt qua tất cả các quan sở quân chính, bố trí đốc đạo việc lớn năm tới. Tam công như vậy, các lại viên vốn đã lũ lượt từ bỏ việc tắm rửa thăm thân càng thêm phấn chấn, tất cả các quan sở ở đại Hàm Dương ngày đêm vào ra xe ngựa vội vã, công văn thư lệnh theo tuyết lớn bay đầy trời không ngừng tuôn chảy về các quận các huyện, cỗ máy đế quốc khổng lồ đã khởi động với hiệu năng chưa từng có.