Phù Tô và Trương Thương vừa đến trước cửa ải Hám Cốc, đã bất ngờ bị sự bi thương ập tới vây kín.
Hai bên đại đạo Hám Cốc, bày la liệt những án hương tế phẩm kéo dài vô tận, phấp phới những dải lăng tưa trắng phau nối liền nhau. Trước cửa ải rủ một bức vãn thi cao bằng cửa ải, những chữ đen to bằng chiến xa khiến người ta giật mình sợ hãi từ cách đó hai ba dặm, vế trên đề "Quốc duy tồi chiết" (Mối dây nước nhà gãy đứt), vế dưới đề "Trường thành an tại" (Trường thành nay ở đâu). Phù Tô cả kinh, lập tức phi ngựa đến dinh thự của tướng quân ải Hám Cốc. Tướng quân cho biết, mười ngày trước quận Nam Hải có tin nhanh bay về, Vũ Thành Hầu Vương Tiễn và Hoài Nam Hầu Mông Vũ đã bệnh mất ở Lĩnh Nam, linh cữu sẽ từ tân đạo Dương Việt đi ngược lên phía bắc, qua cửa ải Hám Cốc để vào đất Tần cũ. Tin tức lan truyền, quân dân đất Tần vô cùng thương xót, trong ba năm ngày lần lượt tụ tập trước cửa ải để tế lễ bên đường... Phù Tô chưa nghe dứt lời, hai chân mềm nhũn, tối sầm mắt mũi rồi ngã quỵ trước án. Hồi lâu tỉnh lại, thấy Trương Thương đầm đìa nước mắt đang ôm lấy mình, Phù Tô bỗng đứng phắt dậy, vái dài nói: "Dám xin tiên sinh quay về Hàm Dương bẩm rõ bệ hạ: Phù Tô đi đến tân đạo Dương Việt, hộ tống linh cữu Vũ Thành Hầu về Tần!" Trương Thương chần chừ giây lát, nói với tướng quân ải Hám Cốc đứng bên rằng xin tướng quân hộ vệ đại công tử, rồi vội vã lên ngựa phi về hướng tây. Phù Tô bàn bạc với tướng quân ải Hám Cốc một lúc, hai người lập tức chia tay hành sự. Trong lúc tướng quân ải Hám Cốc điểm binh, Phù Tô thay bộ y phục chỉnh tề trong dinh thự, qua loa ăn chút cơm, rồi dẫn theo năm ngàn giáp sĩ chỉnh tề ầm ầm tiến về phương nam.
Hai ngày phơi gió dặm sương, quân mã Phù Tô đã đến bờ bắc Vân Mộng Trạch của quận Hành Sơn. Chờ đợi hai ngày, cuối cùng cũng nhìn thấy trong hồ nước xanh thẳm mênh mông, những cánh buồm trắng và cờ tang trắng đan xen thành một vùng trắng xóa. Khi khúc ca bi tráng mang âm hưởng "Giêm-gia thương thương" (Sậy lau xanh ngắt) của nước Tần vọng lại từ đoàn thuyền, Phù Tô và toàn thể tướng sĩ đều khóc nấc lên. Lúc linh cữu cập bờ, tướng sĩ trên thuyền và tướng sĩ trên bờ ôm lấy nhau khóc thành một mảnh. Khác nào trời cao cũng thương xót, mưa như trút nước, núi non mờ mịt, nước mắt và tiếng ca của các tướng sĩ hòa quyện cùng tiếng mưa rơi sấm động tạo thành khúc ca chiêu hồn làm rung chuyển đất trời. Tướng quân Quế Lâm Triệu Đà hộ tống linh cữu về bắc chưa từng gặp Phù Tô bao giờ, hai người vừa gặp mặt đã ôm nhau khóc rống trong cơn mưa lớn.
Tối hôm đó bàn bạc việc đi về bắc, Phù Tô nói Nam Hải thiếu tướng sĩ, khuyên Triệu Đà dẫn quân quay về. Triệu Đà lại bảo, tướng quân Nam Hải là Nhậm Ngao nhận trăn trối lúc lâm chung của Vũ Thành Hầu, đã sắp xếp thỏa đáng đại sự các phương, giao lại cho ông ta ba ngàn tướng sĩ, dặn dò ông ta nhất định phải hộ tống linh cữu hai vị lão tướng quân an toàn về đến Hàm Dương, bản thân ông ta không thể về được. Phù Tô không ép thêm, bèn hỏi đến các việc hộ tống linh cữu. Triệu Đà nói, lời trối trăn của Vũ Thành Hầu là khúc quân ca "Sậy lau xanh ngắt" của nước Tần hầu như đã lan tỏa thành quân ca của tướng sĩ Nam Hải, nếu ông ta bắc tiến về Tần, nhất định sẽ dùng khúc ca Tần phong này đi theo bên mình, khiến cho linh hồn vẫn ở giữa các tướng sĩ Nam Hải. Triệu Đà nói đến nghẹn ngào không thốt nên lời, Phù Tô nghe nước mắt tuôn rơi như mưa, mọi thứ đều được định đoạt trong nỗi đau thương không tiếng động.
Sáng sớm hôm sau, Phù Tô và Triệu Đà dẫn theo tám ngàn giáp sĩ hộ tống linh cữu lên đường.
Đi đầu là một cỗ xe mây cao hơn ba trượng, trên xe mây rủ một bức vãn thi, treo cao một lá đại cờ của Tần quân; vế phải bức vãn thi đề "Nam Hải trường thành, Sở Việt trụ thạch", vế trái đề "Lục quân tư mệnh, Hoa Hạ đống lương"; trên lá đại cờ màu đen bay phần phật trong gió, hàng chữ lớn màu trắng phía trên đề "Vũ Thành Hầu Vương Tiễn, Hoài Nam Hầu Mông Vũ", bốn chữ trắng to bằng đấu ở chính giữa là "Hồn quy cố thổ"; sau xe mây là ba ngàn bộ binh Nam Hải do Triệu Đà dẫn đầu mở đường, mỗi người cầm một cây trường mâu dài hơn hai trượng, trên mỗi ngọn giáo đều cắm một dải cờ tang hẹp dài, trắng xóa như tuyết bay; sau bộ binh Nam Hải là hai cỗ linh xa khổng lồ do sáu ngựa kéo; sau linh xa là năm ngàn kỵ sĩ hộ tống do Phù Tô dẫn đầu, ai nấy mặc áo tang cầm kiếm đứng thẳng, đen kịt như rừng thông vô tận. Linh xa rầm rầm tiến bước trên con đường rừng rộng lớn, tiếng hát Tần phong "sậy lau xanh ngắt" vang vọng kéo dài không dứt. Dọc đường tiến về bắc, thương khách dừng xe đỗ ngựa, dân chúng bốn phương nghe tiếng kéo đến, vẻ trang nghiêm và đau buồn bao trùm cả phương nam.
Linh xa vừa bước vào đại đạo Hám Cốc, lập tức chìm đắm trong biển tế lễ vô biên vô tận. Hầu như toàn bộ người Tần ở miền đông Quan Trung đều đổ ra khỏi cửa ải Hám Cốc, cờ tang che khuất núi rừng xanh ngắt, tiếng khóc lấn át tiếng xe ngựa ầm ầm. Cái tên Vương Tiễn, Mông Vũ, người Tần nào mà chẳng quá đỗi quen thuộc. Hễ là người Tần, không ai không cho rằng họ Vương và họ Mông là hai trụ cột lớn của giang sơn đại Tần, Vương Tiễn, Vương Bí, Mông Vũ, Mông Điềm, bốn cha con ấy hầu như chính là bức tượng đồng sừng sững vĩnh hằng trong tâm khảm người Tần, bỗng chốc sao lại có thể mất đi? Người Tần từ xưa đã trọng hiền chuộng công, cho dù có biến pháp của Hiếu công và Thương Quân, người Tần vẫn thường nhắc đến hiền tướng Bách Lý Hề, vẫn thường hát khúc ca điếu vong "Hoàng điểu", thỉnh thoảng lại nhớ đến ba vị hiền thần nhà Tử Xa bị tuẫn táng theo Mục công. Mà nay, hai ngọn núi lớn cùng lúc sụp đổ, người Tần sao có thể không đau thấu can trường. Phụ lão trẻ con, đàn ông đàn bà, nông dân buôn bán, thầy cúng danh sĩ, ai đi được đều đã đến. Mọi người đều muốn vào khoảnh khắc đầu tiên linh cữu vị công thần số một của đại Tần trở về quê cũ, dùng tình cảm nóng bỏng để ôm lấy những anh hùng liệt sĩ của người Tần. Cha chú Quan Trung đẫm lệ nhìn nhau, tranh nhau ca tụng những câu chuyện Tần phong về Vũ Thành Hầu và Nam Hải Tần quân. Những gia tộc có con em gia nhập quân ngũ Nam Hải lại càng dắt díu nhau đến đông đủ cả họ, dọc đường ngâm nga khúc tình ca nhớ quê, gần như không kìm được mà đấm ngực dậm chân. Khoảnh khắc trận hình linh xa từ từ tiến vào thành ải Hám Cốc, hơn ba vạn tướng sĩ Tần đứng sừng sững trên tường thành đồng loạt cất tiếng hát Tần phong, khắp núi đồi muôn người hưởng ứng, khi hát đến câu "Sở vị y nhân, tại thủy phương diện, tố hồi tòng chi, đạo trở thả trường" (Người ấy ở bên sông, ngược dòng tìm theo đuổi, đường sá trắc trở dài), tiếng khóc bỗng vang dội, cửa ải núi non nghẹn ngào, tất cả người Tần đều khóc...
Phù Tô đang đau buồn, lại càng lo lắng cho phụ hoàng hơn.
Phù Tô biết, phụ hoàng kính trọng và yêu quý công thần nhất. Hễ có tài năng, phụ hoàng không có ai là không nhanh chóng kết giao thâm tình, lại chưa từng tính toán những tì vết và sự ngạo mạn mà người thường khó dung thứ và danh sĩ thường hay mắc phải. Cự tộc Sơn Đông công kích phụ hoàng, nói rằng Tần vương dùng người thì cúi mình khom lưng, không dùng người thì tàn ác như hổ lang, đây chính là câu nói mà Uất Liêu Tử từng thốt lên "Ít ơn nghĩa mà lòng hổ lang, ở cảnh khốn khó dễ hạ mình, khi đắc chí cũng xem rẻ mạng người". Thế nhưng, Lý Tư hay Uất Liêu Tử, Đốn Nhược hay Trịnh Quốc, Diêu Giả hay Vương Thứ Trọng, Mao Tiêu hay những tiến sĩ như Thuần Vu Việt, Thúc Tôn Thông, Chu Thanh Thần, bất kể là danh sĩ Sơn Đông nào, chỉ cần diện kiến phụ hoàng và ở cạnh phụ hoàng vài ngày, thì không ai là không khâm phục phụ hoàng, nguyện tận tụy hết lòng vì đại Tần, mấy chục năm nay không ngoại lệ. Con người ta quả có thể giả nhân giả nghĩa trong một thời điểm một việc, thế nhưng suốt mấy chục năm đối mặt với những bậc anh hùng danh sĩ nối tiếp nhau, trước sau như một kính trọng kết giao, nếu là giả nhân giả nghĩa thì há chẳng phải chuyện hoang đường mơ ngủ sao!Sở dĩ được như vậy, là vì phụ hoàng chưa từng nghi kỵ bề tôi tài năng khi sử dụng, chưa từng có chút hoài nghi nào về việc công thần công cao lấn chủ. Văn thần như Vương Quản, Lý Tư, võ thần như Vương Tiễn, Mông Điềm, bốn người này có thể coi là tứ trụ của đế quốc, thế nhưng phụ hoàng không ai là không xem tình thâm như tri kỷ. Cho dù có bất đồng chính kiến, chỉ cần không liên quan đến đại lược chiến lược cốt lõi, phụ hoàng xưa nay đều xử lý rất phóng khoáng, ai đúng nghe người nấy, quyết không dùng vương quyền để ép buộc chính sự. Chính vì thế, phụ hoàng thân chính hơn hai mươi năm, nước Tần chỉ phạm phải một lần sai lầm duy nhất, đó chính là sự kiện trục khách lệnh. Thế nhưng cho dù là trục khách lệnh, phụ hoàng hầu như cũng dừng bước nhanh như chớp, lập tức triệu hồi Lý Tư, và từ đó lấy Lý Tư làm trọng thần đương quyền. Mà kể từ khi đại chiến diệt sáu nước bắt đầu, phụ hoàng trong cuộc đại quyết chiến thiên biến vạn hóa như sấm chớp mây gió của thiên hạ, có thể nói là chưa từng có một sai lầm mang tính gốc rễ nào. Sở dĩ có thể đưa ra quyết định sáng suốt kinh ngạc như vậy, điểm cốt lõi chính là phụ hoàng kính trọng người tài, tin tưởng công thần, thực sự làm được việc gom góp trí tuệ của nhiều người. Cục diện nhân sự liên quan đến trận diệt Sở ở đây, có thể gọi là điển hình. Sau khi diệt Ngụy, do Vương Bí trỗi dậy, phụ hoàng sinh ra tâm lý muốn trọng dụng tướng lĩnh trẻ tuổi, cho nên tán thưởng hùng tâm tráng chí của Lý Tín cùng phương lược hai mươi vạn quân đánh Sở, mà gác lại phương lược sáu mươi vạn quân của Vương Tiễn. Cho đến khi Lý Tín bại trận, phụ hoàng lập tức đại triết đại ngộ, chẳng những dốc toàn lực trọng dụng Vương Tiễn, giao toàn bộ đại quân trong nước cho Vương Tiễn, mà còn triệt để loại bỏ ý nghĩ cân bằng công lao chiến trận, các đại chiến diệt nước từ đó không bao giờ giao cho bất kỳ tướng lĩnh trẻ tuổi nào chưa từng thống lĩnh đại quân nữa. Từ đó mới có chuyện Vương Tiễn diệt Sở, Vương Bí tiêu diệt căn cứ địa của Yên, Triệu và cuối cùng diệt Tề, mới có công lao quân sự to lớn của nhà họ Vương với việc Vương Tiễn diệt ba nước, Vương Bí diệt hai nước. Điều đáng suy ngẫm là, ngay cả thượng tướng quân Mông Điềm là tri kỷ thuở thiếu thời của phụ hoàng, cũng không tham gia chiến tranh diệt nước, mà luôn gánh vác biên hoạn Cửu Nguyên đầy biến động khó lường. Những điều này, đều nằm ở một ý niệm cốt lõi, chính là phụ hoàng khi xử lý đại sự cốt lõi luôn cố gắng dùng thống lĩnh đáng tin cậy nhất để quyết chiến vận mệnh quốc gia, chứ không đem vận mệnh quốc gia ra đùa giỡn mạo hiểm, hễ có trấp trở là lập tức hối ngộ. Tất cả những điều này, nhìn lại từ sau sự việc thì có vẻ đơn giản, nhưng khi ở trong cuộc thì tuyệt đối không phải chuyện dễ dàng. Ngay cả các bậc thánh vương tam đại Hạ Thương Châu được nhiều danh sĩ tôn sùng, việc tàn sát người tài công thần cũng xảy ra như cơm bữa; thời kỳ Xuân Thu Chiến Quốc, các nước tàn sát công thần vứt bỏ người tài lại càng diễn ra liên miên. Ngay cả nước Tần trước phụ hoàng, cũng từng có những sự kiện nhục nhã như phanh thây Thương Quân, bỏ dùng Trương Nghi Phạm Thư, bức sát Bạch Khởi. Duy chỉ có nước Tần sau khi phụ hoàng thân chính, ngoại trừ Lã Bất Vi có quan điểm trái ngược ở hai đầu căn bản bị phụ hoàng bức sát (ban chết), từ đó về sau không có một công thần nào gặp chuyện; cho dù là lúc phụ hoàng xưng đế, ngay cả chuyện nhân cơ hội giáng chức công thần cũng không xảy ra một lần nào. Có thể nói, đế quốc Tần của Thủy Hoàng, sự hùng hậu và ổn định về nhân tài đủ để ngạo thị ngàn thu!
Bỗng chốc rường cột gãy đứt, phụ hoàng có trụ vững được không?
Linh xa đi trọn ba ngày ba đêm ở Quan Trung, lúc vào Hàm Dương ngược lại lại bình lặng. Màn tang và cờ phướn trắng xóa đã nuốt chửng đại đạo Chính Dương rộng lớn, vô số án hương tế phẩm chất đầy trước mỗi cửa nhà. Phễu trai tráng đều đã đổ xô đến đình mười dặm, trong ngoài cửa thành và các con phố ngõ ngách thì tụ tập đông nghịt những cụ già phụ nữ trẻ em đang thầm khóc. Khi Phù Tô hộ tống linh cữu bước vào rừng thông bên ngoài thái miếu, từ xa đã nhìn thấy nghi giá hoàng thất do lang trung lệnh Mông Nghị dẫn đầu, nhìn thấy phụ hoàng đang run lẩy bẩy bước ra từ trước cổng đá nguy nga. Khoảnh khắc ấy, trong lòng Phù Tô đột nhiên thắt lại một trận đau nhói, trước mắt tối sầm rồi ngã nhào từ trên ngựa xuống. Cho đến khi tỉnh lại vào lúc đêm về, trước mắt Phù Tô vẫn chết trân khắc sâu khoảnh khắc kinh hoàng ấy — phụ hoàng mới hơn bốn mươi tuổi, vậy mà chỉ sau một đêm đã biến thành một ông lão tóc mai như sương, râu tóc bạc phơ!
"Đại công tử, linh cữu của hai vị lão tướng quân không suy suyển gì, đã đưa vào phòng băng thái miếu rồi."
Phù Tô tỉnh lại trong những lời thì thầm dịu dàng của Trương Thương, câu đầu tiên liền hỏi: "Hiện giờ là canh mấy rồi?" Trương Thương nói: "Vừa đúng canh hai." Phù Tô vùng ngồi dậy, gọi một tiếng chuẩn bị xe, rồi định vào hoàng cung thăm phụ hoàng. Trương Thương vội vàng ngăn lại, nói hoàng đế có khẩu chiếu: Phù Tô tự xin hộ tống linh cữu, rất đáng khen ngợi, hãy nghỉ ngơi dưỡng sức hồi phục rồi hãy bàn chuyện quốc sự sau. Đúng lúc này, Triệu Cao đến, nói bệ hạ hỏi đại công tử có đáng ngại gì không? Thấy mắt Triệu Cao đỏ hoe sưng húp, Phù Tô vội hỏi: "Phụ hoàng hiện giờ thế nào?" Triệu Cao ấp úng nói: "Bệ hạ vừa từ phòng băng thái miếu về, lại vào thư phòng, đến canh chiều cũng chưa dùng gì, không ai dám khuyên." Phù Tô hỏi: "Mông Nghị cũng không khuyên can sao?" Triệu Cao nói: "Bệ hạ đã gọi lang trung lệnh canh giữ linh cữu rồi, nói là trước khi Vương Bí, Mông Điềm kịp quay về, Mông Nghị chuyên trách canh giữ linh cữu." Phù Tô nghe xong, liền thì thầm mấy câu bên tai Trương Thương, quay người vẫy tay ra hiệu với Triệu Cao: "Đi, ta vào hoàng thành." Triệu Cao ấp úng không biết đáp thế nào, Phù Tô đã sải bước ra sảnh lên xe đi mất. Triệu Cao chợt hiểu ra, không nói hai lời vội vã đuổi theo.
Trong mật thất điện Đông Tiêu, Tần vương Chính đang triệu kiến tướng quân Triệu Đà.
Triệu Đà bẩm báo rằng: Hai vị lão tướng quân, bệnh mất đều rất bất ngờ. Mông Vũ lão tướng quân là trong chuyến tuần thị Mân Việt trên đường trở về, một đêm nằm dài không dậy nổi, qua giờ Mão tư mã quân vụ vào lều thăm, lão tướng quân đã không còn hơi thở. Còn Vũ Thành Hầu Vương Tiễn thì lại càng ngoài dự tính. Ngày cuối tháng tư, khi hoàng hôn buông xuống, thung lũng đại doanh lại vang lên tiếng Tần phong nhớ quê. Triệu Đà bổ sung thêm vài câu, nói từ khi năm mươi vạn người lập thành dân cư xuống Lĩnh Nam, nhất là từ khi có mấy vạn phụ nữ xuống phương nam, tướng sĩ phần lớn đều đã có vợ con gia viên, rất nhiều tướng sĩ còn kết hôn với người Nam Hải, quân doanh đã ổn định hơn rất nhiều. Thế nhưng cứ đến sáng tối, tướng sĩ vẫn nhìn về phương bắc, cùng nhau hát khúc tình ca nhớ quê ấy, tuy không còn sự thiết tha bi thảm như ban đầu, nhưng cũng là nhìn về phương bắc nỗi niềm thương nhớ mông lung. Triệu Đà nghe trung trung quân tư mã nói, chính vào đêm hôm đó, tiếng ca trong thung lũng vừa cất lên, Vũ Thành Hầu liền lặng lẽ rơi nước mắt. Vũ Thành Hầu bước ra khỏi dinh thự, tư mã trung quân vội mang theo mấy vệ sĩ đi theo. Vũ Thành Hầu lại nổi giận lôi đình hiếm thấy, không cho phép bất kỳ ai đi theo. Hơn một canh giờ sau, tư mã trung quân không yên tâm, vẫn mang theo mấy vệ sĩ đến thung lũng. Dưới ánh trăng tìm kiếm hồi lâu, các vệ sĩ mới tìm thấy Vũ Thành Hầu đã không còn hơi thở dưới một đình tranh ở sườn đồi rừng dừa. Triệu Đà nói, rừng dừa đó, đình tranh đó, chính là nơi mà năm xưa bệ hạ và Vũ Thành Hầu hội đàm lần cuối. Sau đó, ngự y già đi theo quân đội nói rằng, kể từ năm bệ hạ bắc về, độc tàn cá lạ của lão tướng quân cứ thỉnh thoảng lại tái phát, ngự y già đã nhiều lần muốn bẩm báo trực tiếp với hoàng đế, đều bị lão tướng quân phát hiện trước rồi ngăn chặn lại. Từ đó về sau, lão tướng quân ra lệnh nghiêm ngặt cho tướng sĩ lại viên trong dinh thự, kẻ nào dám bàn tán riêng tư hay tiết lộ tình trạng bệnh tật của ông thì xử tử hình không tha...
"Bệ hạ, đây là toàn bộ di vật của Vũ Thành Hầu ngoài sinh hoạt hằng ngày."
Nhìn chiếc hộp đồng trên án, mi mắt Tần vương Chính sụp xuống, giọt nước mắt lớn tã rượi rơi lên vạt áo. Trầm mặc chốc lát, Tần vương Chính cuối cùng cũng mở miệng, trong sự bình thản mang theo vài phần sát khí: "Triệu Đà, trẫm hỏi ngươi vài việc, phải đáp cho thật thà, không được có một chút gian dối nào. Cho dù là có ý tốt cũng không được nói dối. Ngươi có hiểu không?"
"Mạt tướng hiểu! Tuyệt đối không nói dối!"
"Thứ nhất, thể phách của Nhậm Ngao tướng quân thế nào? Có căn bệnh ẩn nào không?"
"Bẩm bệ hạ: Thể phách của Nhậm Ngao tướng quân kém xa trước đây, thái y theo quân nói là do không hợp thổ nhưỡng gây ra."
"Có khả năng chữa khỏi tại chỗ không?"
"Có. Nhưng phải tĩnh dưỡng, không thể lao lực. Hai lão tướng quân ra đi, Nhậm tướng quân đã gầy trơ xương rồi..."
"Thứ hai, các đại tướng trong quân, người có thể phách bệnh yếu có mấy người?"
"Ngoài Nhậm Ngao tướng quân ra, toàn là các võ úy trẻ tuổi, chưa nghe nói ai có bệnh cả. Thái y già theo quân là rõ nhất!"
"Thứ ba, sự thương vong chết chóc của sĩ tốt binh lính thế nào, đã từng có ôn dịch hoành hành chưa?"
"Bẩm bệ hạ: Quân ta từ Hoài Nam một đường nam hạ, đến Nam Hải, Quế Lâm, Tượng Quận, kéo dài hơn nửa năm; lúc đầu người không hợp thổ nhưỡng còn nhiều, tiêu chảy thành phong trào. Qua Ngũ Lĩnh rồi thì ngày một khá hơn. Đến ba quận Nam Hải, phần lớn tướng sĩ bệnh không hợp thổ nhưỡng sớm đã không còn, ăn gì cũng thấy ngon! Lúc bệ hạ đến năm đó, cũng từng tận mắt nhìn thấy, ngoài việc da ngăm đen gầy gõn và nhớ nhà ra, không có gì bất thường cả! Dù sao thì ba quận Nam Hải cũng là nơi non xanh nước biếc ăn uống ngon lành!"
"Được. Thứ tư, ngươi tự thấy thể phách của mình thế nào, có căn bệnh ẩn nào không?"
"Bẩm bệ hạ: Mạt tướng xin chịu thái y thự kiểm nghiệm!"
"Trẫm muốn tự ngươi nói, thân thể mình thì tự mình hiểu rõ nhất."
"Vâng! Mạt tướng cứng cáp như đá, từ xưa chưa từng có căn bệnh ẩn nào! Thái y theo quân nói, mạt tướng không biết mùi thuốc là gì!"
"Được. Thứ sáu, quân tâm đại quân Nam Hải có ổn định không?"
"Bệ hạ... Cái này, cái này..."
"Nói thật đi."
"Bệ hạ!" Triệu Đà nghẹn ngào quụp lạy xuống đất, "Người Tần trong Tần quân Nam Hải, có gì mà biến chất chứ!"
"Tướng quân hãy đứng lên." Tần vương Chính khá vất vả đỡ Triệu Đà dậy, lại tựa vào sảnh tọa, nhìn Triệu Đà nghẹn ngào lau nước mắt hồi lâu không nói gì. Cuối cùng, Tần vương Chính khẽ thở dài một tiếng, ngồi ngay ngắn lại vẻ mặt nghiêm nghị nói, "Tướng quân ở trong lòng trách trẫm đa nghi, trẫm cũng không cần tính toán làm gì. Điều trẫm muốn nói hôm nay là, đại cục thiên hạ vẫn chưa yên bình, dòng ngầm phục hồi của Sơn Đông vẫn cuồn cuộn dâng trào. Vào lúc này, mấy chục vạn quân dân người Tần đóng quân lâu dài ở ba quận Nam Hải, thực chất chính là người Tần đi làm người Nam Hải vậy! Cũng chính là nói, người Tần vì Hoa Hạ mà gánh vác trọng trách dung hợp Nam Hải này. Nếu có biến cố, lòng trẫm an sao đây? Không phải trẫm không tin phụ lão huynh đệ, mà là thời thế xô đẩy vậy. Tướng quân vốn là người Tần, nhưng ở trong quân ngũ nhiều, chưa chắc đã rõ đại cục nhân khẩu Quan Trung. Trẫm nay nói thật cho ngươi biết: Quan Trung ngày nay, người Tần đã không đủ ba phần mười rồi. Chỉ có gió mây dao động, há chẳng phải là đại hiểm họa sao!..."
"A——" Bỗng chốc, Triệu Đà hít ngược một ngụm khí lạnh.
"Để trị thiên hạ, phải phòng ngừa chu đáo trước khi mưa bão." Tần vương Chính bỗng cười nhạt một tiếng, rồi lại trở về vẻ nghiêm nghị, "Chính vì Nam Hải xa xôi, nếu có cục diện nguy cấp, trẫm không thể thân lâm đến để quyết đoán. Vì quốc gia, vì Hoa Hạ, trẫm nay trao cho ngươi phương lược trong lúc nguy cấp: Trung Trung hễ có phong ba bất trắc, quân Nam Hải tuyệt đối không được bắc tiến để dẹp loạn, mà phải kiên quyết phong tỏa tân đạo Dương Việt, không để cục diện hỗn loạn Trung Nguyên lan tràn đến phương nam."
"Bệ hạ! Quân Nam Hải là nền tảng của người Tần, sao lại không thể bắc tiến dẹp loạn?"
"Tướng quân hãy ghi nhớ: Người Tần bắc lên, thì Hoa Hạ từ nay không còn Nam Hải nữa!" Tần vương Chính vỗ vỗ chiếc hộp đồng chứa di vật của Vương Tiễn, trong mắt chợt lóe lên một lớp nước mắt, "Di thư của lão tướng quân chưa mở, trẫm cũng biết, những điều lão tướng quân nói chắc chắn là việc này."
"Bệ hạ!..."
"Triệu Đà à, là người Tần thì ai cũng phải biết," Tần vương Chính cười nhạt, "Sau thời Ân Thương, nếu không nhờ bộ tộc người Tần mấy trăm năm khốn thủ Lũng Tây, Hoa Hạ làm gì có đất phía tây chứ! Chỉ có bộ tộc người Tần quần thảo trong biển máu lửa với Nhung Địch phương tây mấy trăm năm, mới có thể sau khi lập quốc từng bước đồng hóa dung hợp Nhung Địch. Người Tần vì Hoa Hạ mà giữ lại vùng đất phía tây rộng lớn, cũng phải vì Hoa Hạ mà giữ lại vùng Nam Hải rộng lớn. Trẫm muốn ngươi không bắc tiến Trung Nguyên dẹp loạn, tâm huyết ở chỗ đó vậy..." Lời chưa dứt, hoàng đế đột nhiên ho dữ dội, một ngụm máu bầm bắn tung tóe lên ngực, thân thể mềm nhũn ngã gục xuống ghế.
"Bệ hạ——" Triệu Đà thét lên khàn giọng, lao đến trước ghế tọa nước mắt trào ra như suối...
Khi Phù Tô và Triệu Cao vội vã bước vào mật thất điện Đông Tiêu, Tần vương Chính vừa mới tỉnh lại sau cơn hôn mê.
Phù Tô lần đầu tiên nhìn thấy vị phương sĩ bí ẩn ấy, một lão già hoắc thước khỏe mạnh mà lại trầm tĩnh an nhiên, áo rộng tay bay, tóc xõa đội mũ trúc, ung dung tự tại, quả thực khiến người ta liên tưởng đến khí chất của bậc cao nhân thế ngoại trong lời đồn. Trong sảnh mật thất không có một vị thái y nào, phụ hoàng rõ ràng là vừa mới tỉnh lại dưới sự cứu chữa của vị phương sĩ này. Dù chưa thay chiếc áo lụa có vết máu bắn trước ngực, nhưng tinh thần người đã phấn chấn hơn nhiều, khuôn mặt đã có huyết sắc, ánh mắt cũng sáng hơn rất nhiều, nếu không có nụ cười mệt mỏi ở khóe miệng kia, thì đại khái đã không khác gì mấy so với phụ hoàng những ngày bình thường. Trong khoảnh khắc, Phù Tô nảy sinh một chút thiện cảm với vị phương sĩ mà mình chưa từng gặp nhưng vẫn luôn vô cùng chán ghét, lần đầu tiên vái dài tỏ ý cảm ơn vị phương sĩ. Lão phương sĩ cười nhạt gật đầu nhẹ, không nói một câu nào cứ thế bước đi. Phù Tô biết phụ hoàng xưa nay cương nghị phấn liệt, chán ghét nhất là nước mắt và tiếng khóc của các hoàng tử, vẫn luôn cố nén nước mắt cắn chặt răng, đứng hầu bên ghế nhìn chằm chằm vào vết máu trước ngực phụ hoàng trong im lặng, chỉ sợ vừa mở miệng sẽ khóc òa lên.
"Phù Tô, đen đi, gầy đi." Tần vương Chính nhìn người con trai anh khí, chưa từng có lúc nào ôn hòa như thế.
"Phụ hoàng!" Phù Tô nghẹn ngào một tiếng, không kìm được quụp lạy xuống đất, cuối cùng vẫn bật khóc lớn.
"Khóc cái gì? Đứng dậy." Tần vương Chính khẽ cau mày, ngữ điệu lại vẫn ôn hòa hiếm thấy.
Khi Phù Tô đứng dậy, Triệu Cao đã dẫn theo một tì nữ bưng ra hai mâm đồng lớn. Trong mâm của Triệu Cao là một chiếc áo lụa sạch sẽ nhẹ nhàng mềm mại, trong mâm của tì nữ là một vạc canh xương cừu bốc hơi nghi ngút hương thơm hấp dẫn. Triệu Cao và tì nữ còn chưa đến trước ghế, Tần vương Chính đã đứng dậy khỏi ghế rồi. Phù Tô vội vàng bước qua đỡ, nhưng bị phụ hoàng kiên quyết đẩy ra. Thay chiếc áo lụa xong, uống hết một vạc canh xương cừu, trán Tần vương Chính rỉ ra một lớp mồ hôi lấm tấm, tinh thần lập tức phấn chấn hẳn lên.
"Phù Tô, ngươi đến thảo chiếu." Tần vương Chính nhẹ nhàng dặn dò một câu.
Lần đầu tiên thảo chiếu thư cho phụ hoàng, lại ở vào thời điểm đặc biệt như vậy, trong lòng Phù Tô dâng lên một luồng nhiệt khí, liền nghiêm trang ngồi xuống trước án thư, cầm lên một quản bút Mông Điềm to thô. Tần vương Chính liếc nhìn Triệu Đà mắt đỏ hoe sưng húp, rành mạch chậm rãi khẩu dụ: "Tần Thủy hoàng đặc chiếu: Sau khi Vương Tiễn, Mông Vũ từ trần, ba quận Nam Hải đều dùng trú quân thống lĩnh quân chính, quan thự quận thủ được đại quân chế tiết. Nay mệnh: Tướng quân Nhậm Ngao làm Nam Hải úy, tướng quân Triệu Đà làm phó, thống lĩnh đại quân ba quận và chính sự ba quận; thể phách của Nhậm Ngao nếu có chỗ không chống đỡ nổi, tướng quân Triệu Đà được phép lập tức cất nhắc làm Nam Hải úy. Sơn xuyên cách trở, trẫm đặc chuẩn cho Nam Hải úy tùy cơ xử lý đại sự quân chính, sau đó bẩm báo Hàm Dương."
"Đã ghi xong." Bút đi như rồng bay phượng múa, Phù Tô dùng lối chữ Lệ ghi chép lại đầy đủ chiếu thư một cách nhanh nhất.
"Giao mật chiếu cho Triệu Đà." Đại sảnh mật thất tịch mịch không tiếng động, Tần vương Chính lại bắt đầu khẩu dụ trầm thấp và rõ ràng: "Trẫm đã lập định phương sách ứng biến Nam Hải cho tướng quân Triệu Đà, nếu gặp thời kỳ phi thường, đặc chuẩn cho Triệu Đà đưa chiếu này cho tướng sĩ xem, hành sự theo phương sách mật của trẫm. Hễ là con cháu người Tần của chúng ta, tuyệt đối không được chống lại mệnh lệnh."
Trán Phù Tô lấm tấm mồ hôi hột, trong lòng chốc lát đập thình thịch. Cho đến lúc này, anh mới hiểu được mái tóc bạc phơ chợt biến đổi của phụ hoàng ẩn chứa sự dằn vặt nhường nào. Mặc dù Phù Tô không biết phương lược cơ mật mà phụ hoàng bố trí cho Triệu Đà rốt cuộc là kế sách gì, nhưng Phù Tô xác định rõ ràng rằng, đó tuyệt đối không phải là kế sách lúc này, tuyệt đối không phải là kế sách thông thường, tuyệt đối là kế sách phi thường trong thời kỳ phi thường! Nói cách khác, phụ hoàng đã đang trù tính cho tương lai, đã đang đề phòng những phong ba bão táp có thể xảy ra. Khi các đại thần và người dân cả nước đều chìm đắm trong nỗi bi thương to lớn, ánh mắt của phụ hoàng lại vượt qua sự cản trở của núi sông mênh mông, vượt qua sự biến đổi của thời gian gió mây, thiết lập một chiến lược cơ mật lâu dài cho vùng biên ải phương nam xa xôi. Bỗng chốc, Phù Tô lại một lần nữa cảm nhận được sự bao la sâu sắc của phụ hoàng, sự sùng kính khâm phục đối với phụ hoàng lại càng sâu sắc hơn không gì sánh bằng.
"Phù Tô, ngươi đi chế chiếu đóng ấn."
Khi trong đại sảnh mật thất chỉ còn lại Tần vương Chính và tướng quân Triệu Đà, Triệu Đà lau sạch mồ hôi và nước mắt đầm đìa khắp mặt, phịch một tiếng quỳ dài xuống đất, ngẩng cao người vái dài giọng nghẹn ngào hào hùng: "Bệ hạ! Triệu Đà nếu phụ Hoa Hạ, thân dã vạn tiễn, linh hồn cũng không được bước về cố thổ đất Tần!" Tần vương Chính đỡ Triệu Đà dậy, lại cầm lấy một chiếc khăn tay đưa cho Triệu Đà, thở dài đầy hàm ý: "Lời thề của tướng quân, trẫm sẽ khắc ghi trong lòng! Hùng dũng thay người Tần, cùng nhau đối phó quốc nạn. Trẫm tin ngươi, cũng tin hơn năm mươi vạn nhi nữ người Tần."
"Bệ hạ! Tướng sĩ Nam Hải mong bệ hạ khỏe mạnh sống lâu..."
"Triệu Đà," Tần vương Chính bỗng nghiêm sắc mặt, "Đây chính là điều cuối cùng trẫm muốn dặn dò ngươi: Tình trạng bệnh tật của trẫm, những gì ngươi nhìn thấy, nhất định phải là bí mật vĩnh viễn. Ngươi hiểu chưa?"
"Triệu Đà hiểu!"
Phù Tô bưng tới một chiếc mâm lớn, trên mâm bày ra hai tờ giấy da cừu tinh xảo đã được đóng ngọc tỷ của hoàng đế, bên cạnh là hai ống đồng chiếu thư được chế tạo đặc biệt bởi xưởng thượng phương, một ống to một ống nhỏ, hình thức rõ ràng khác nhau. Tần vương Chính nhìn lướt qua mâm lớn, gật đầu. Phù Tô đặt mâm đồng lên án, trước tiên cuộn đạo minh chiếu viết đầy một trang giấy thành một ống nhỏ, nhét vào ống đồng to hơn, rồi ấn khóa bên ngoài, bôi kín bùn phong, lại dùng tiểu ấn phong nêm, một đạo chiếu thư như vậy là hoàn thành. Điểm khác biệt của đạo mật chiếu là ống đồng nhỏ và dài hơn, lại có khóa bên trong, ấn bụp một tiếng nắp ống xuống, đừng hòng mở ra được nữa. Đây là ống đặc biệt dùng cho mật chiếu, chỉ có thể cắt ra mở một lần; sở dĩ thân ống dài hơn là để khi cắt phần đuôi không làm tổn hại đến chiếu thư.
Chốc lát hai đạo chiếu thư đã sẵn sàng, một vị lão thượng thư nhẹ bước đi vào, bỏ hai ống đồng vào một chiếc hộp đồng phẳng phiu tinh xảo, lại dùng bùn niêm phong niêm ấn khóa ngoài, bèn hỏi: "Bệ hạ, là tướng quân tự mang chiếu thư sao?" Thấy hoàng đế gật đầu, thượng thư bưng tới một cuốn sổ da cừu dày dặn, vái dài nói: "Dám xin tướng quân đóng ấn ký tên tại đây." Triệu Đà sải bước đến trước án của thượng thư, lấy ấn tướng quân của mình ra, đóng ấn vào sau hai hàng chữ lớn ở trang sổ đang mở, lại viết hai chữ Triệu Đà, tự tay cầm chiếu mang chiếu như vậy là hoàn tất.
"Tướng quân muốn lên đường vào ngày nào?"
"Bẩm bệ hạ: Triệu Đà ngày mai sẽ lập tức nam hạ!"
"Cũng được. Thời kỳ quốc tang, trẫm không thể tiễn hành cho tướng quân được."
"Bệ hạ trân trọng!" Triệu Đà nghiêm trang sụp lạy, trán nện mạnh xuống đất, sáu lần dập đầu khóc lóc nghẹn ngào không thành tiếng, trán rớm cả máu. Mặc cho Phù Tô khóc lóc đỡ dậy thế nào, Triệu Đà cũng không đứng lên. Sáu lần dập đầu xong, Triệu Đà bỗng đứng phắt dậy như cơn gió ôm hộp đồng lao vụt ra khỏi mật thất. Trong tiếng gió, thấp thoáng truyền lại tiếng khóc xa dần...
Tần vương Chính đăm đăm nhìn bầu trời đêm đen nhánh ngoài cửa sổ, tim bỗng thắt lại một cái, lảo đảo suýt ngã quỵ.
Có lẽ cả vua và tôi đều có một thứ trực giác nào đó, có lẽ là nỗi bi thương quốc tang bao trùm cả nước, lần từ biệt ở Hàm Dương này, không ai còn có khí thế xuất chinh như trước nữa, trong lòng ai nấy đều đè nặng một khối đá lớn trĩu nặng không thể lay chuyển. Điều mà Triệu Đà không ngờ tới là, từ biệt Hàm Dương lần này, ông ta không bao giờ còn trở về quê cũ nữa. Mười mấy năm sau, thế lực phục hồi Trung Nguyên đại bạo loạn, Triệu Đà trung thành tuân thủ phương sách mưu tính từ trước của Thủy Hoàng, khẩn cấp đóng cửa tân đạo Dương Việt, dẫn mấy chục vạn quân dân người Tần cố thủ ba quận Nam Hải, không những khiến ba quận Nam Hải tránh được một trận kiếp nạn lịch sử, mà còn khiến ba quận Nam Hải có được sự phát triển lâu dài có trật tự trong thời kỳ đại động lạo ở Trung Nguyên, phong tục dân chúng dần dần hướng tới văn minh.
Sách "Hán thư - Cao tổ bản kỷ" ghi chép rằng: "Tục lệ người Việt, thích đánh lẫn nhau. Trước kia Tần dời dân các huyện ở giữa (Trung Nguyên) xuống ba quận phương nam, cho ở lẫn lộn với trăm Việt. Gặp lúc thiên hạ đánh Tần, Nam Hải úy (Triệu) Đà ở phương nam, cai trị lâu dài, rất có văn lý. Người Trung Nguyên vì thế không bị hao mòn giảm sút, thói quen đánh lẫn nhau của người Việt ngày càng bớt đi, đều nhờ cậy vào sức mạnh của ông." Nói cách khác, trong thời gian Triệu Đà và Tần quân phong tỏa tân đạo Dương Việt mà cố thủ Lĩnh Nam, trên danh nghĩa xưng vương tự lập, thực chất là trung thành tuân thủ phương sách cơ mật đã định của Thủy Hoàng, chẳng những không nhân cơ hội thoát ly văn minh Hoa Hạ, mà trong quá trình ở lẫn lộn với bộ tộc người Việt, còn kiên quyết lấy pháp luật nhà Tần của Thương Quân để dẹp bỏ thói quen xấu tự đấu đá lẫn nhau của người Tần làm khuôn mẫu, khiến phong trào văn minh ở ba quận Nam Hải dâng cao. Kết quả là, dân số Trung Nguyên cố thủ Lĩnh Nam vẫn luôn không bị giảm sút, mà có thể luôn duy trì được sức mạnh trấn áp hùng mạnh, thói quen đấu đá ác liệt của các bộ tộc Lĩnh Nam vì thế mà được tiêu trừ.
Mấy chục năm sau, Tây Hán thiên hạ đại định, quân Tần của bộ tộc Triệu Đà không tiếp tục duy trì việc xưng vương tự lập trên danh nghĩa nữa, mà thực lòng tiếp nhận sự quản hạt của chính quyền trung ương Tây Hán. Từ đó, ba quận Nam Hải mà vương triều Tây Hán "roi vọt không với tới", đã tự giác hòa nhập vào dòng chảy chính thống của văn minh Hoa Hạ. Sách "Hán thư - Tây Nam di lưỡng Việt Triều Tiên truyện" ghi chép lại chiếu thư của Hán Văn Đế gửi cho Triệu Đà, cũng ghi chép lại bức thượng thư mà Triệu Đà thông qua đặc sứ Lục Giả dâng lên Hán Văn Đế, so sánh hai cuốn sách, tầm vóc thấy ngay lập tức.
Chiếu thư của Hán Văn Đế có ba tầng ý nghĩa: Thứ nhất, lược thuật lại sự thay đổi quyền lực sau thời Cao hoàng đế Lưu Bổng, tuyên bố những nguyên nhân khác nhau về việc lên ngôi của mình; thứ hai, thông báo việc bãi chức đối với vị tướng quân Trường Sa khơi mào tranh chấp giữa nhà Hán và người Việt, thông báo việc tu sửa lăng tẩm tổ tiên quê nhà của Triệu Đà; thứ ba, bày tỏ ý nguyện chân thành khôi phục quan hệ Hán - Việt, và hai nhà bãi binh, với giọng điệu "quan lại hàng ngày" (có người đề xuất), thăm dò đề ra "phù hợp với phía nam Lĩnh (phía nam Trường Sa), vương tự quản trị lấy", điều đó có nghĩa là, sẵn sàng kết lập quan hệ tự trị chư hầu lỏng lẻo với Triệu Đà ở Nam Việt, thực chất chính là khôi phục lại trạng thái tự trị của nước Sở đối với Lĩnh Nam thời kỳ chiến quốc. Từ chiếu thư của Hán Văn Đế có thể thấy rõ một điểm cơ bản: Không dám trông mong ba quận Nam Hải quay về với văn minh chính thống Hoa Hạ. Nguyên nhân đương nhiên cũng rất rõ ràng, quốc lực Tây Hán lúc đó vẫn đang trong thời kỳ phục hồi nguyên khí suy yếu.
Mà bức thư hồi âm của Triệu Đà, lại mang một hương vị hoàn toàn khác: Thứ nhất, trần thuật nguyên nhân xung đột Hán - Việt, tuyên bố là do Trường Sa vương gây họa, Lã hậu nghe một phía mà ra; thứ hai, tuyên bố rằng trong tình hình có rất nhiều tiểu bộ tộc ở Mân Việt Nam Việt xưng vương, việc ông ta xưng vương chẳng qua là "để tự vui vẻ một chút", chứ không phải thực sự mưu đồ cắt đất tự lập. Cuối cùng, Triệu Đà đã bộc bạch tấm lòng tự giác quay về với văn minh Hoa Hạ một cách thành khẩn:
"... Lão phu thân định đất trăm ấp, đông tây nam bắc mấy ngàn vạn dặm, mang giáp hơn triệu người, mà quay mặt về bắc nhận thần phục nhà Hán, là để làm gì? Không dám trái ơn nghĩa của tiên nhân. Lão phu ở Việt bốn mươi chín năm, đến nay đã bồng cháu rồi! Thế mà dậy sớm thức khuya, nằm không yên chiếu, ăn không ngon miệng, mắt không nhìn sắc đẹp mê man, tai không nghe tiếng chuông trống, là vì không được phụng sự nhà Hán vậy!... Xương cốt lão phu không rữa, đổi hiệu không dám làm đế nữa!"
Một câu "Không dám trái ơn nghĩa của tiên nhân", đã ẩn giấu biết bao bí mật phong vân lịch sử!
Sống lâu ở Lĩnh Nam bốn mươi chín năm, đến thời kỳ bồng cháu mà vẫn ăn ngủ không yên, mà nguyên nhân hóa ra lại là "không được phụng sự nhà Hán", ẩn giấu sâu sắc biết bao đại tinh thần ở giữa chốn ấy!