Với Franz, vấn đề luôn là thứ không thể giải quyết triệt để. Chỉ cần bạn phớt lờ nó, nó sẽ không còn là vấn đề nữa.

Pháp rối loạn là một tin lớn đối với giới truyền thông, nhưng với Đế quốc La Mã Thần thánh thì nó chẳng đáng bận tâm.

Nếu người Nga gây ra chuyện, cứ để chính phủ Sa hoàng tự giải quyết. Dù sao thì Đế quốc La Mã Thần thánh cũng không đóng quân trên đất Pháp, nên dù có đổ máu thành sông, Vienna cũng không sốt sắng.

Rắc rối duy nhất có lẽ là dư luận quốc tế sẽ bất lợi. Nhưng thời thế đã khác, chính phủ Vienna, với tư cách là "lão đại" của Liên minh châu Âu, khả năng "chịu đòn" đã mạnh hơn rất nhiều.

Hiện tại, quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh không trực tiếp gây ra sai lầm. Nên dù có bị dư luận công kích, tối đa người ta cũng chỉ trích Vienna "không làm gì cả".

"Không làm" không phải là tội lỗi. Lịch sử cận đại đã chứng minh chính sách "không can thiệp" của Vienna đã kéo dài nhiều năm.

Với các chính phủ châu Âu, một "lão đại" "hay làm" còn đáng sợ hơn một "lão đại" "không làm". Nếu Vienna cái gì cũng muốn quản, có lẽ Liên minh châu Âu đã không ổn định như bây giờ.

Tương tự như thời nay, nếu chính phủ Mỹ đột nhiên buông tay, không can thiệp vào mọi việc, các quốc gia trên thế giới chỉ biết vỗ tay ăn mừng, chứ không ai nhảy ra chỉ trích Mỹ "không làm".

Nguyên nhân chính khiến người ta chỉ trích "không làm" là vì bình thường chuyện nhỏ nhặt gì bạn cũng xía vào, nhưng đến thời khắc quan trọng lại rút lui, không chịu trách nhiệm.

Tình hình hỗn loạn ở Pháp dù có vẻ bị thổi phồng, nhưng chưa đến mức không thể cứu vãn. Việc Vienna tạm thời không ra tay, để người Nga tự giải quyết, về lý thuyết là hợp lý.

Dĩ nhiên, điều này chỉ đúng nếu đứng trên lập trường của Đế quốc La Mã Thần thánh hoặc một bên thứ ba không liên quan.

Trong mắt người Pháp và người Nga, mọi chuyện hoàn toàn khác.

Không có Vienna đứng ra hòa giải, Pháp và Nga đang bị dồn vào chân tường.

Thỏa hiệp?

Chính phủ Carlos mà dám nhượng bộ, dân Pháp sẽ thay quốc vương ngay lập tức.

Không có thực lực để cứng rắn với kẻ địch đã là rất mất mặt; nếu đến cả việc phản đối ôn hòa cũng không dám, thì làm sao chứng minh mình đứng về phía người dân Pháp?

Chính phủ Pháp không có lựa chọn nào khác, còn chính phủ Sa hoàng thì lúng túng. Nicolas II vừa mới kế vị, chưa kịp thích nghi với quyền lực vô thượng của Sa hoàng, đã gặp phải rắc rối lớn này.

Việc truy cứu đúng sai không có ý nghĩa, một khi điều tra, kết quả cuối cùng chắc chắn sẽ "tát vào mặt".

Theo cách nói của Bộ Tư lệnh quân đội Nga tại Pháp, đây là âm mưu của người Pháp, cố ý khơi mào xung đột giữa quân Nga và dân địa phương, dẫn đến tình hình mất kiểm soát.

Mặc kệ người khác có tin hay không, Nicolas II thì không tin. Âm mưu của người Pháp có thể có thật, nhưng nguyên nhân chính dẫn đến tình hình mất kiểm soát chắc chắn không phải chỉ là một âm mưu nhỏ.

Đành chịu, đám phóng viên đáng chết đã ghi lại cảnh quân Nga bạo hành, hình ảnh đã lên báo, muốn "tẩy trắng" cũng không được.

Thậm chí có người còn gửi video cho Nicolas II qua đường bưu điện, kèm theo một bức thư chân thành, hy vọng Nicolas II ngăn chặn hành vi bạo hành của quân Nga.

Thư từ thì không sao, Nicolas II nhận được quá nhiều thư tương tự rồi. Nếu gom hết lại, có thể chất đầy mấy toa tàu.

Không hề nói quá, nếu sống ở thế kỷ hai mươi, Nicolas II chỉ cần bán giấy vụn từ thư từ nhận được mỗi ngày cũng đủ sống sung túc như giới trung lưu.

Đặc biệt là trong thời gian gần đây, gần như tất cả nhân vật nổi tiếng ở châu Âu đều gửi thư cho ông. Người thì khuyên nhủ nhẹ nhàng, người thì mắng thẳng mặt.

May mà Nicolas II có tu dưỡng tốt, nếu là một vị Sa hoàng nhỏ mọn, có lẽ đã phái người tiêu diệt đám "múa tay múa chân" này rồi.

Tuy nhiên, dù có tu dưỡng tốt đến đâu cũng không chịu nổi những "video" kia. Nếu không vì khoảng cách địa lý, Nicolas II chắc chắn đã gọi tư lệnh quân đội Nga tại Paris đến trước mặt, cho hắn biết thế nào là "dạy dỗ tận tình".

Ngu ngốc thì ai cũng biết, nhưng chưa từng thấy ai ngu ngốc đến vậy. Bị phóng viên chụp trộm thì còn có thể thông cảm. Nhưng bị người ta quay phim ngay tại hiện trường, thì không còn gì để nói.

Thời đó máy quay phim không phải là đồ chơi nhỏ, một vật to lớn như vậy quay phim ngay trước mặt, mà lính Nga không ai ngăn cản. Nicolas II không biết phải diễn tả thế nào nữa.

Tóm lại, những video này cực kỳ bất lợi cho chính phủ Sa hoàng. Vừa mới ngoan ngoãn được vài chục năm, khó khăn lắm mới chen chân được vào giới văn minh châu Âu, giờ lại bị người ta đá ra ngoài.

Những cái mũ "dã man", "tàn bạo", Đế quốc Nga đừng mong gỡ xuống trong thời gian ngắn. Hình ảnh quốc tế mà Aleksandr III dày công xây dựng đã tan thành mây khói.

May mà chất lượng video không rõ nét, không thể nhận dạng chính xác binh lính Nga, nếu không Nicolas II đã tống hết đám rác rưởi này lên gặp Thượng đế rồi.

Tình hình đã tồi tệ, việc truy cứu trách nhiệm hãy để sau, quan trọng nhất bây giờ là giải quyết hậu quả.

Bộ Tổng tham mưu Liên minh quân sự, dưới sự kiểm soát của Vienna, trực tiếp ép buộc quân đội Nga tại Paris tự giải quyết rắc rối. Dù chính phủ Sa hoàng có muốn hay không, bây giờ cũng chỉ có thể nhắm mắt làm theo.

...

St. Petersburg

Trong Cung điện Mùa đông, Nicolas II ngồi trên ngai vàng với vẻ mặt u ám, lạnh lùng nói: "Những chuyện xảy ra ở Pháp đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh quốc tế của chúng ta.

Để vãn hồi những ảnh hưởng bất lợi này, bảo vệ lợi ích của Đế quốc Nga, chúng ta phải lựa chọn những biện pháp quyết đoán..."

Rõ ràng, Nicolas II vẫn chưa xác định được trọng tâm. "Hình ảnh quốc tế", một khi đã xấu đi, thì rất khó cứu vãn.

Muốn vãn hồi không phải là không thể, nhưng chắc chắn không thể làm trong một sớm một chiều.

Thay vì xoắn xuýt vào hình ảnh quốc tế, thà nghĩ cách ổn định tình hình ở Pháp. Những lợi ích đó mới thực sự là hữu hình.

Pobedonostsev nhắc nhở: "Bệ hạ, Bộ Tổng tham mưu Liên minh quân sự đã ủy quyền cho chúng ta toàn quyền xử lý các vấn đề ở Pháp.

Việc cấp bách bây giờ là ổn định tình hình ở Paris. Việc triệu hồi tư lệnh quân đội tại Pháp, truy cứu trách nhiệm của những người liên quan, có thể đợi đến khi tình hình ổn định rồi tiến hành."

(Pobedonostsev: Gia sư riêng kiêm mưu thần của Nicolas II, Cục trưởng Cục Quản lý Tổng vụ Chính thống giáo Đông phương)

Đành chịu thôi, việc Liên minh quân sự ủy quyền cho quân đội Nga tại Paris toàn quyền xử lý, thoạt nhìn có vẻ rất tin tưởng, nhưng thực chất là để chính phủ Sa hoàng tự thu dọn mớ hỗn độn.

Chuyện là do quân đội Nga tại Pháp gây ra, tình hình mất kiểm soát, chính phủ Sa hoàng không thể chối bỏ trách nhiệm, muốn từ chối cũng không được.

Hơn nữa, công tác giải quyết hậu quả phải được làm thật tốt. Nếu không, gặp phải rắc rối với những nước đồng minh đóng quân khác, sẽ rất phiền phức.

Không phải là vấn đề sợ hay không, mấu chốt là mọi người cùng kiếm cơm trong một nồi, cần phải phối hợp lẫn nhau. Nếu thực sự làm căng thẳng mối quan hệ, tình cảnh của quân đội Nga tại Pháp sẽ còn tồi tệ hơn.

Nói thẳng ra, nếu người Pháp hoàn toàn nổi loạn, chỉ dựa vào lực lượng ít ỏi của quân đội Nga tại Pháp, căn bản không thể trấn áp được.

Vì khoảng cách địa lý, Đế quốc Nga dù muốn tăng viện cũng không kịp, chỉ có thể dựa vào lực lượng của các đồng minh.

Có thể một quốc gia đơn lẻ có thực lực hạn chế, nhưng mười mấy quốc gia cộng lại, thực lực tổng hợp không hề kém xa Đế quốc Nga.

Bộ trưởng Tài chính Sergei Witte: "Cục trưởng nói không sai, tình hình hiện tại không cho phép chúng ta trì hoãn.

Vienna rõ ràng không muốn nhúng tay. Chính phủ Pháp thì đình công, từ bây giờ mọi chi phí của chúng ta ở Pháp đều phải tự xoay xở.

Thời gian càng kéo dài, tổn thất của đế quốc càng lớn.

Để sớm giải quyết vấn đề, tôi đề nghị lập tức phái một đoàn đại biểu đến Paris, phụ trách điều tra nguyên nhân sự việc, điều hòa quan hệ với chính phủ Pháp.

Dù thế nào đi nữa, trước hết phải làm yên lòng chính phủ Pháp. Chỉ khi họ ra mặt, trật tự xã hội mới có thể sớm khôi phục."

Không phải là Sergei Witte phản đối trấn áp bằng bạo lực, chủ yếu là tình hình ở Pháp quá phức tạp, dùng bạo lực căn bản không giải quyết được vấn đề.

Muốn giải quyết vấn đề do quân đội Nga tại Pháp gây ra, lực lượng của họ lại không đủ. Cân nhắc đến áp lực tài chính, chính phủ Sa hoàng cũng không thể phái hàng trăm ngàn quân Nga đến "tắm máu" toàn bộ.

Nếu không thể dùng bạo lực, thì chỉ có thể giảng đạo lý. Dù sao thì Pháp cũng là nước bại trận, khi bắt đầu đàm phán sẽ phải nhún nhường ba phần.

Bộ trưởng Ngoại giao Mihajlović: "Việc này e rằng rất khó. Chính phủ Pháp đình công, mục đích chủ yếu là muốn chúng ta rút quân khỏi Paris.

Nhưng đây lại là điều khó nhượng bộ nhất. Nếu không có quân đội đóng quân, làm sao đảm bảo việc bồi thường chiến tranh?

Lợi ích của đế quốc ở Pháp sẽ dựa vào gì để giữ gìn?

Ngay cả khi không để ý đến những điều này, chúng ta cũng phải cân nhắc lập trường của các quốc gia trong liên minh chống Pháp. Đế quốc đơn phương thỏa hiệp với người Pháp, chỉ khiến đế quốc rơi vào một tình thế vô cùng khó xử."

Không phản đối không được, năng lực của Bộ Ngoại giao có hạn. Muốn dùng tài hùng biện để thuyết phục người Pháp, căn bản là nhiệm vụ bất khả thi.

Giới hạn cuối cùng của chính phủ Sa hoàng rất rõ ràng: Nhượng bộ lớn nhất là: Lần sau không tự mình đi thu thuế, và sau đó là không có gì nữa.

Việc truy cứu trách nhiệm cũng chỉ là xử lý nội bộ, kết quả cuối cùng không gì hơn là phạt ba chén rượu.

Nguyên nhân những người liên quan chấp nhận trừng phạt không phải là do quân Nga bạo hành, mà là do khi cướp bóc tàn sát, họ không phong tỏa thông tin tốt, khiến chính phủ Sa hoàng rơi vào thế bị động.

Liên quan đến vấn đề quân Nga bạo hành, chính phủ Sa hoàng hiện tại nói gì cũng không thể thừa nhận. Dù chứng cứ có đầy đủ đến đâu, chính phủ Sa hoàng cũng chỉ có thể chối bay chối biến.

Với kết quả xử lý như vậy, người Pháp dù thế nào cũng không thể hài lòng.

Muốn dùng biện pháp ngoại giao để giải quyết vấn đề, tối thiểu phải ném vài "con dê tế thần" ra ngoài, để người Pháp xả giận.

Rõ ràng, Bộ Ngoại giao không thể làm chuyện đắc tội quân đội.

Đã không muốn đắc tội đồng nghiệp, lại không muốn gánh hậu quả đàm phán thất bại, Mihajlović đương nhiên phải cảnh báo trước, để sau này xảy ra vấn đề còn có thể thoái thác trách nhiệm.

Lập trường của nhóm quan văn không thống nhất, quân đội thì khỏi phải nói. Trừ trấn áp bằng vũ lực, vẫn là trấn áp bằng vũ lực, còn nhận trách nhiệm thì không thể nào.

Lợi ích của đế quốc dù quan trọng, nhưng địa vị và tương lai cá nhân rõ ràng quan trọng hơn. Bất cứ ai ở vào vị trí Bộ trưởng Lục quân cũng sẽ bảo vệ lợi ích của "đàn em" mình trước.

...

Với một người dễ nghe như Nicolas II, việc các quan chức cấp cao tranh cãi không ngừng chính là sự hành hạ lớn nhất. Mỗi người một ý, muốn lựa chọn thật sự quá khó khăn.

Có lẽ là nghe không chịu nổi nữa, hoặc có lẽ là nghĩ ra điều gì đó, Nicolas II cắt ngang cuộc thảo luận.

"Được rồi, Bộ Ngoại giao cứ đàm phán với người Pháp trước. Nếu họ biết điều, chấp nhận thiện ý của chúng ta thì thôi; nếu người Pháp từ chối thiện ý của chúng ta, sẽ dùng lưỡi lê để họ tỉnh táo lại."

Ngoại giao và quân sự song song, cùng nhau giải quyết vấn đề, giống hệt như những gì được miêu tả trong sách, xem ra không có gì sai sót.

Còn hiệu quả thế nào, thì phải thử mới biết. Dù sao thì Nicolas II bây giờ rất hài lòng, đã tổng hợp ý kiến của mọi người, mọi mặt đều được chiếu cố.

Vấn đề duy nhất là ai sẽ là người thực hiện cụ thể, lại khiến người ta đau đầu. Rốt cuộc là lấy Bộ Ngoại giao làm đầu, hay là lấy quân đội làm đầu, vấn đề này Sa hoàng vĩ đại không đưa ra câu trả lời rõ ràng.

Dù biết là phiền toái, nhưng mọi người đều ngầm tránh né.

Ai là người đứng đầu, không chỉ liên quan đến vấn đề giải quyết hậu quả lần này, mà còn liên quan đến thứ hạng của Lục quân và Bộ Ngoại giao trong bộ máy quyền lực của chính phủ.

Nếu Sa hoàng trực tiếp chỉ định thì không sao, chỉ là một khâm sai đại thần, không ảnh hưởng đến sự cân bằng quyền lực.

Nhưng nếu người khác "đâm thủng giấy", thì đó là biến cuộc đấu tranh chính trị ngấm ngầm thành công khai, không còn đường lùi.

Trong chính trị, đây không nghi ngờ gì là một điều đại kỵ. Mọi người ở đây đều là người thông minh, biết chuyện gì nên làm, chuyện gì không nên làm.