Ngày hôm đó, trời vừa tối, tiếng pháo đã bắt đầu nổ liên hồi, thậm chí nhiều nơi đốt cùng một lúc. Con phố vốn thanh tịnh này giờ trở nên vô cùng náo nhiệt. Tiếng pháo nổ vang làm rung chuyển cả mặt đường lát đá, âm thanh vọng lại từ khắp tám hướng khiến người ta không thể phân biệt được nó phát ra từ đâu. Tiếng pháo vừa dồn dập vừa vang dội, hệt như vạn mã bôn đằng, tựa sóng dữ cuộn trào.
Tại nhà họ Cao, lão gia, thái thái, thiếu gia, tiểu thư đều tập trung ở nhà chính, ai nấy đều thay quần áo mới, các thái thái còn thắt thêm váy. Như những lần cúng thần thông thường, nam đứng bên trái, nữ đứng bên phải, mỗi bên đứng một hàng dài. Trong nhà chính, nến đèn sáng trưng như ban ngày, hai cánh cửa chính ở giữa mở rộng. Dưới khám thờ đặt chiếc bàn thờ dài hình chữ nhật, treo khăn phủ bàn bằng nhung đỏ. Trước bàn thờ đặt một cái giá đựng chậu than, trong chậu than rực cháy ngọn lửa hừng hực. Hàng chục viên "than tròn" chất cao như núi, cháy đỏ rực như những quả cầu lửa. Có người đặt hai ba cành bách lên lửa, cành bách cháy kêu lách tách, bốc lên làn khói cay nồng nặc mũi. Dưới đất trải một tấm thảm nỉ lớn màu vàng sẫm, trên đó rải rác vài cành bách xanh. Trước chậu than còn trải thêm một chiếc đệm quỳ lớn, bên trên phủ một tấm thảm nhung đỏ.
Trên bàn thờ đặt một đôi chân nến lớn và một lư hương lớn, mặt hướng vào trong và hai bên cạnh đặt rất nhiều chén rượu nhỏ, về số lượng chén rượu, cả nhà chỉ có vài người biết. Người chủ trì buổi lễ này là Khắc Minh, vì Cao lão thái gia cảm thấy mình tuổi tác đã cao nên giao những việc này cho con trai làm, bản thân ông đợi khi mọi thứ chuẩn bị xong xuôi mới ra làm lễ với tổ tiên và nhận lời bái chúc của con cháu. Khắc Minh và Khắc An mặc áo dài, khoác áo gilê, mỗi người cầm một bình rượu, chậm rãi rót rượu Thiệu Hưng vào những chiếc chén nhỏ. Rượu rót xong, hương trong lư cũng đã cắm xong. Thế là Khắc Minh đi vào gian buồng phía trên bên phải để mời lão thái gia ra làm lễ.
Lão thái gia vừa xuất hiện, cả nhà chính lập tức trở nên yên tĩnh. Khắc Minh đưa ra mệnh lệnh đốt pháo, người hầu của tam phòng là Văn Đức đáp một tiếng rồi vội vã chạy ra ngoài, đi đến trước cửa giữa đang mở rộng, hô lớn: "Đốt pháo!" Thế là ánh lửa lóe lên, pháo bất ngờ nổ vang. Phụ nữ từ cửa bên né ra ngoài. Đàn ông đi đến trước bàn thờ, quay lưng lại, bắt đầu từ lão thái gia, hướng ra ngoài khấu đầu, gọi là bái lạy trời đất, tiếp đó ba anh em Khắc Minh xếp thành một hàng khấu đầu. Giác Tân vừa mới thắp hương, từ ngoài đón Táo Thần vào rồi đưa trở lại nhà bếp, sau đó quay về nhà chính. Anh đến đúng lúc, liền dẫn Giác Dân, Giác Huệ, Giác Anh, Giác Quần, Giác Thế, năm người em trai xếp theo thứ tự hành lễ. Thế là mọi người xoay người lại, đứng đối diện với khám thờ. Những phụ nữ nấp ngoài cửa xem lén cũng vội vàng đi vào.
Vẫn là từ lão thái gia bắt đầu khấu đầu trước tổ tiên. Lão thái gia khấu đầu xong liền vào buồng. Tiếp đến là đại thái thái Chu thị, kế đó là Khắc Minh, rồi đến tam thái thái Trương thị, cứ thế tiếp tục, sau ngũ thái thái Thẩm thị là đến Trần di thái, những người này ung dung khấu đầu, mất hơn nửa giờ đồng hồ. Sau đó đến lượt thế hệ của Giác Tân, trước tiên là Giác Tân dẫn năm người em trai khấu đầu, họ lạy nhiều nhất, tổng cộng là chín cái. Hành lễ kiểu này mỗi năm chỉ có một lần nên mọi người không quen, không thể đồng loạt quỳ xuống, đồng loạt đứng lên cho chỉnh tề được. Giác Quần và Giác Thế cử động chậm chạp vừa mới quỳ xuống, chưa kịp khấu đầu ba cái thì người khác đã đứng lên rồi, đành phải vội vã đứng dậy, trong khi những người khác đã quỳ xuống rồi. Việc này khiến mọi người đứng bên cạnh bật cười, mẹ của họ là tứ thái thái Vương thị cũng không ngừng thúc giục. Trong tiếng cười, chín cái lạy nhanh chóng khấu xong. Rốt cuộc họ vẫn là người trẻ tuổi, khác với các bậc trưởng bối. Tiếp đó Thụy Giác lại dẫn Thục Anh, Thục Hoa, Thục Trinh, Thục Phân bốn chị em lên tấm thảm đỏ hành lễ. Cử động của họ tự nhiên chậm hơn một chút, nhưng lại chỉnh tề hơn nhiều. Thục Phân tuy tuổi còn nhỏ nhưng cử động cũng khá linh hoạt. Họ hành lễ xong, Thụy Giác lại dắt Hải Thần lên thảm đỏ khấu đầu.
Vài người hầu đi tới lấy tấm đệm quỳ đi, trải tấm thảm đỏ ra. Khắc Minh lại đi vào mời lão thái gia ra, trước tiên là các con trai và con dâu thế hệ Khắc Minh xếp thành hàng ngang hướng về phía ông, quỳ xuống khấu đầu chúc an, sau đó là các cháu trai, cháu gái thế hệ Giác và thế hệ Thục bái chúc ông. Ông tươi cười nhận lễ, rồi đi vào buồng của mình. Sau khi lão thái gia vào trong, nhà chính càng trở nên náo nhiệt. Những người thuộc thế hệ chữ Khắc, dẫn đầu là Chu thị, quây thành một vòng cung, bái lạy trên thảm đỏ, chúc tụng lẫn nhau. Thanh niên thế hệ Giác và thế hệ Thục thì tản ra, lần lượt khấu đầu trước cha mẹ mình, hoặc bái chúc các bá phụ, bá mẫu, chú, thím. Cuối cùng theo đề nghị của Chu thị, họ lại tụ tập quây thành một vòng tròn mà bái lạy, miệng nói những lời chúc cát tường, tuy nhiên đây không phải là chúc phúc mà là đang đùa giỡn. Sau khi hành lễ như vậy xong, thế hệ trẻ tản ra bốn phía. Vợ chồng Giác Tân đành phải ở lại nhà chính cùng các bậc trưởng bối để nhận lời bái chúc của người hầu.
Giác Dân và Giác Huệ chạy từ cửa bên ra, vội vã đi về phía phòng mình. Họ sợ người hầu và người làm tìm đến để hành lễ. Nhưng họ vừa đi ngang qua cửa sổ của Chu thị thì bị chặn lại. Người dẫn đầu là Hoàng ma, bà cung cung kính kính bái chúc họ, nói vài lời chúc phúc từ tận đáy lòng. Họ rất cảm động, chắp tay đáp lễ. Tiếp đó chị Hà, Trương tẩu và vài người giúp việc khác lại đến chúc an, đây đều là những người do phòng của họ thuê. Cuối cùng Minh Phượng đi tới, trên mặt cô có bôi chút phấn, bím tóc chải dầu bóng loáng, bên ngoài áo bông mặc một chiếc áo vải trúc mới viền mép. Cô bái chúc Giác Dân trước, sau đó đi đến trước mặt Giác Huệ, trên mặt vẫn giữ nụ cười ngây thơ. Cô gọi một tiếng "Tam thiếu gia", rồi cúi đầu, khom người xuống, nhưng rất nhanh đã đứng thẳng dậy, cười với Giác Huệ một cái. Đó là nụ cười chúc phúc. Giác Huệ vui vẻ đáp lễ. Lúc này trên mặt anh cũng hiện lên nụ cười thiện ý. Trong khoảnh khắc này, chính tại giây phút này, anh quên đi tất cả quá khứ, anh tưởng rằng thế giới đẹp đẽ biết bao. Anh nghĩ như vậy, anh có lý do, bởi vì lúc này trong tòa công quán này, quả thực đâu đâu cũng là âm thanh vui vẻ, và chỉ có âm thanh vui vẻ. Mọi người đều cười, đều nói lời chúc phúc. Tuy nhiên bên ngoài bức tường của công quán này, trong thế giới rộng lớn kia thì sao, đó là chuyện của người trẻ tuổi.
"Đốt pháo hoa!" Văn Đức đi xuống bậc thềm trước nhà chính, hô lớn đầy vang dội, bên ngoài có người đáp lại. Thế là trong cái giếng trời ngoài cửa giữa hiện ra ánh lửa, những luồng pháo hoa bay thẳng lên không trung, ánh vàng rực rỡ, một luồng vừa rơi xuống, luồng khác lại tiếp tục bay lên, và còn bay cao hơn luồng trước. Trong cái giếng trời tối tăm đó lập tức xuất hiện vô số cây lửa, nở ra vô số đóa hoa bạc. Một ống pháo hoa cháy hết, lại có người đi châm ngòi cho ống pháo hoa thứ hai. Cứ thế đốt liên tiếp tám chín ống, những loại pháo hoa này là do Bà Trương gửi đến. Lão thái gia cũng ra ngoài, bưng một chiếc ghế ngồi ở cửa nhà chính xem, con trai con dâu đứng bên cạnh ông. Ông vừa xem vừa phê bình tốt xấu của những loại pháo hoa đó với họ.
Mấy anh em Giác Huệ đều đi lên đại sảnh, ở đó xem rõ ràng hơn. Giác Anh, Giác Quần và Giác Thế cũng mua vài loại "Tích Tích Kim", "Địa Lão Thử" và "Thần Thư Đái Tiễn" để đốt.
Pháo hoa đốt xong, mọi người trong nhà chính đều giải tán. Chỉ nghe thấy tiếng "khiêng kiệu" vang lên. Giác Tân và ba người chú của anh đều ngồi kiệu ra ngoài đi bái khách "từ tuế". Giác Huệ vẫn đứng ở đại sảnh xem Giác Anh và mấy người đốt pháo hoa nhỏ.
Trong phòng lão thái gia đã đặt sẵn bàn bài. Bàn này gồm lão thái gia, đại thái thái, tam thái thái, tứ thái thái bốn người (Chu thị đã cởi chiếc váy trắng, Trương thị và Vương thị cũng cởi bỏ chiếc váy đỏ thẫm của họ). Trần di thái trang điểm rực rỡ vừa cởi bỏ chiếc váy hồng phấn, ngồi cạnh lão thái gia xem bài cho lão thái gia, xung quanh những người khác đều có người hầu hoặc a hoàn đứng, sẵn sàng châm thuốc rót trà bất cứ lúc nào. Trong phòng Giác Tân cũng đã bày sẵn bàn bài, bàn này gồm Thụy Giác, Thục Anh, Thục Hoa và ngũ thái thái Thẩm thị. Làm chị dâu, Thụy Giác muốn để Giác Dân ngồi xuống, thế nhưng Giác Dân viện cớ có việc, nhất định không chịu đánh bài, chỉ đứng sau lưng Thụy Giác, xem cô ù một ván bài rồi đi ra ngoài.
Giác Dân không quay về phòng mình, mà đi ra ngoài đại sảnh. Anh vừa nhìn thấy Giác Huệ đang đốt "Thần Thư Đái Tiễn" trong giếng trời cho các em. Anh nghe thấy một tiếng nổ, một vật phát sáng bay thẳng lên trời, vụt qua mái nhà rồi biến mất giữa không trung. Giác Quần và Giác Thế kéo Giác Huệ lại muốn anh đốt tiếp, nhưng bị Giác Dân ngăn lại. Giác Dân đi đến trước mặt Giác Huệ, nói nhỏ vào tai anh: "Chúng ta đến nhà cô thôi." Giác Huệ gật gật đầu, không nói gì, liền đi theo Giác Dân ra ngoài, mặc kệ Giác Thế kêu gào phía sau.
Tại cổng lớn, chiếc lồng đèn dưới mái hiên vẫn tỏa ra ánh sáng đỏ mờ ảo, run rẩy trong không khí lạnh lẽo. Người giữ cổng là Lý lão đầu, đang ngồi trên chiếc ghế thái sư đã trải qua biết bao năm tháng, trò chuyện với một người khiêng kiệu đang ngồi trên băng ghế dài đối diện, thấy họ đi ra liền cung kính đứng dậy, đợi họ bước qua ngưỡng cửa mới ngồi xuống.
Họ bước qua ngưỡng cửa bọc sắt, ở cạnh con sư tử đá bên phải, nhìn thấy một khuôn mặt đen gầy. Ánh đèn mờ nhạt khiến họ không nhìn rõ mặt người đầy tớ cũ Cao Thăng, họ không để ý đến hắn, sải bước đi ra giữa đường.
Cao Thăng này làm đầy tớ trong nhà họ mười năm, sau đó dính vào nghiện thuốc phiện, lấy trộm tranh chữ của lão thái gia đem ra ngoài bán, bị phát hiện, bị tống vào đồn cảnh sát một thời gian mới được thả ra. Từ đó hắn lang thang khắp nơi, sống dựa vào việc ăn xin. Mỗi dịp lễ tết thường lệ đều phải đến nhà chủ cũ xin mấy đồng tiền thưởng. Vì mặc rách rưới nên hắn không dám bước vào công quán, đành phải nấp ngoài cổng lớn, đợi một người đầy tớ cũ từng làm cùng ra thì nhờ hắn vào bẩm báo một tiếng. Yêu cầu của hắn không lớn, chẳng qua chỉ là vài hào tiền, và lại vào lúc chủ nhân vui vẻ. Cho nên lần nào hắn cũng đạt được mục đích của mình. Lâu dần, việc này trở thành lệ cũ. Lần này hắn cũng nhận được tiền thưởng. Tuy nhiên, vẫn như mọi khi, hắn vẫn nấp cạnh con sư tử đá, vuốt ve con sư tử đá lạnh lẽo nhưng không từ chối bàn tay hắn, đồng thời tưởng tượng cảnh tượng trong công quán lúc này. Hắn nhìn hai bóng đen đi ra, nhận ra hai vị thiếu gia này, đặc biệt là Tam thiếu gia từng nằm bên cạnh đèn thuốc của hắn mà nghe hắn kể chuyện. Hắn cảm thấy thân thiết, hắn muốn đi ra giữ họ lại để nói chuyện. Nhưng hắn nhìn thấy quần áo mình rách rưới đến mức này, trái tim hắn lập tức nguội lạnh. Hắn vẫn nấp trong góc, thậm chí ngồi xổm xuống, co quắp lại thành một cục, chỉ sợ họ nhìn thấy mình. Đợi đến khi họ đi xa rồi, hắn mới đứng dậy nhìn theo bóng lưng của họ. Mắt hắn dần mờ đi, hắn không còn nhìn thấy bóng dáng họ nữa. Hắn ngây người đứng giữa phố, mặc cho gió lạnh vô tình quất vào thân thể gầy yếu chỉ mặc một chiếc áo giáp mỏng manh rách nát của mình. Hắn dụi dụi đôi mắt ướt át rồi rời đi. Hắn ngoảnh đầu lại, nhìn con sư tử đá lần cuối cùng. Hắn đi rồi, hắn vô lực chậm rãi bước đi, một tay cầm tiền thưởng của chủ cũ, tay kia ấn chặt lồng ngực mình.
Đúng lúc này, anh em Giác Dân đang sải bước trên đường. Họ bước qua những tàn tro pháo, đi qua những con phố yên tĩnh và náo nhiệt, đi qua những cửa hàng tạp hóa đang thắp đôi nến lớn vô cùng trước cửa, cuối cùng cũng đến nhà họ Trương. Trên đường họ nghĩ đến rất nhiều chuyện vui, nhưng lại không hề nghĩ đến người đàn ông tên Cao Thăng này.
Nhà họ Trương trông có vẻ rất tĩnh lặng, trong đại sảnh trống trải thắp một ngọn đèn treo dầu hỏa.
Trong tòa công quán không lớn lắm này chia ra ba gia đình ở, có ba họ khác nhau. Trong số chủ nhân ba nhà có hai góa phụ, chỉ có hai ba người đàn ông trưởng thành. Tuy ba nhà cùng sống trong một sân, nhưng cũng không có không khí náo nhiệt, ngày tháng trôi qua rất nhàn nhã, thậm chí vào đêm giao thừa cũng không náo nhiệt hơn bình thường là mấy.
Trong công quán này, nhà họ Trương được xem là tĩnh lặng nhất, lý do duy nhất là không có đàn ông, cả nhà chỉ có hai mẹ con. Cầm có một người bà nội sống trong ni viện không thường về nhà. Ngoài ra, một nam bộc và một nữ giúp việc đều là "người nhà lâu năm" đã làm trong nhà này hơn mười năm.
Họ đi vào bên trong, Trương Thăng ra đón họ. Họ đi đến dưới cửa sổ của Bà Trương, trước tiên gọi một tiếng "cô". Bà Trương trả lời từ bên trong. Khi họ bước vào nhà chính, Bà Trương đang từ trong phòng đón ra. Họ nói câu "chúc tết cô", rồi quỳ xuống hành lễ. Bà Trương tuy miệng liên tục nói "không cần", nhưng đã không kịp ngăn họ lại, liền cười đáp lễ. Tiếp đó Cầm từ trong phòng cô bước ra, họ cũng vái chào cô. Bà Trương bảo họ vào phòng bà ngồi, Lý tẩu pha trà bưng vào.
Qua lời Bà Trương, họ biết được Khắc Minh và Giác Tân đã lần lượt đến thăm, ngồi một lát rồi đi. Bà Trương nói chuyện với họ rất nhiều. Họ mời bà về nhà mẹ đẻ ở vài ngày, bà hứa mùng hai tết sẽ đi, ngày mai bà sẽ đưa Cầm đến ni viện chúc tết bà nội của Cầm. Bà lại nói mình thích sự tĩnh lặng, lần này có lẽ không ở được mấy ngày, nhưng có thể để Cầm ở lại lâu hơn chút. Những lời này khiến họ càng vui mừng.
Họ ngồi một lát. Cầm mời họ đến phòng cô, họ liền đi theo Cầm.
Họ không thể ngờ trong phòng còn có một người. Đó là một người phụ nữ trẻ, mặc một chiếc áo bông vải hồ màu xanh nhạt, khoác một chiếc áo ghi-lê sa tanh màu đen huyền. Cô ngồi bên mép giường, cúi đầu đọc sách dưới ánh đèn dầu. Nghe thấy tiếng bước chân của họ, cô liền đặt sách xuống đứng dậy.
Họ ngẩn ngơ đứng đó, không chớp mắt nhìn khuôn mặt cô, một lúc lâu không nói được câu nào.
"Các người không nhận ra chị ấy sao?" Cầm cố ý hỏi họ với vẻ ngạc nhiên.
Họ chưa kịp trả lời, chính người phụ nữ kia đã cười trước. Nhưng đó là nụ cười thê lương, nụ cười bất đắc dĩ, nếp nhăn trên trán khiến toàn bộ khuôn mặt cô trông càng xinh đẹp, càng bi ai hơn, vì nụ cười này mà nếp nhăn ấy càng lộ rõ.
"Nhận ra," Giác Huệ mỉm cười đáp lại. Giác Dân gọi một tiếng: "Mai biểu tỷ." Trong đầu họ vẫn in đậm ấn tượng về cô. Chuyện quá khứ trôi qua rất nhanh. Bây giờ cô đứng trước mặt họ: vẫn là khuôn mặt xinh đẹp mà bi ai đó, vẫn là thân hình mảnh mai đó, vẫn là mái tóc đen dày đó, vẫn là đôi mắt long lanh đó; chỉ là nếp nhăn trên trán sâu hơn một chút, bím tóc sau đầu đã đổi thành búi tóc, hơn nữa trên mặt chỉ thoa một chút phấn trắng nhạt. Họ không ngờ lúc này lại gặp cô ở đây.
"Nhị biểu đệ, Tam biểu đệ... các em khỏe không?... mấy năm nay..." cô nói, tuy là lời lẽ bình thường nhạt nhòa, nhưng lại là lời cô gắng sức nói ra.
"Chúng em đều khỏe. Mai biểu tỷ, chị thì sao?" Giác Dân thân thiết hỏi, anh cố gượng cười.
"Chị vẫn thế này, chỉ là những năm gần đây dễ cảm thương, thường xuyên vô cớ buồn bã, chính mình cũng không biết là vì lý do gì." Khi nói chuyện cô khẽ nhíu mày, không khác gì lúc trước, chỉ là bây giờ trông càng động lòng người hơn. Cô nói thêm một câu: "Vốn dĩ bản tính chị đã đa sầu đa cảm."
"Mai biểu tỷ, em thấy hoàn cảnh cũng có liên quan," Giác Huệ giải thích, "Nhưng chị chẳng thay đổi chút nào."
"Tại sao các em không ngồi? Mọi người cứ đứng mãi thế. Mấy năm không gặp mà khách sáo thế!" Cầm xen vào nói.
Thế là mọi người đều ngồi xuống, Cầm và Mai ngồi sát bên mép giường.
"Sau khi chia tay chị cũng thường nhớ đến các em... Mấy năm nay tựa như một giấc mơ thê lương. Bây giờ tỉnh mộng rồi, nhưng chẳng có gì cả, vẫn là một trái tim trống rỗng." Cô nói xong, tự sửa lại: "Thực ra bây giờ vẫn đang ở trong mộng, không biết đến bao giờ mới thực sự tỉnh mộng đây? Bản thân chị thì chẳng đáng tiếc nuối. Điều làm chị không yên tâm, là liên lụy đến mẹ chị."
"Đại dì khỏe không?" Giác Dân khách sáo hỏi một câu.
"Mẹ chị rất khỏe, cảm ơn em. Nhị dì khỏe không? Mấy năm không gặp rồi," Mai mỉm cười thân thiết nói.
"Mẹ rất khỏe, mẹ thường nhớ chị," Giác Huệ nói tiếp.
"Cảm ơn Nhị dì, chị chỉ sợ mình không còn được gặp dì nữa," Mai nói với vẻ bi thương, cô hơi cúi đầu xuống.
"Mai tỷ, chị bi quan như vậy thật không nên. Chị còn rất trẻ, sau này còn hạnh phúc, chuyện tương lai ai mà biết trước được? Chị cứ toàn nói những lời nhụt chí đó!" Cầm vuốt ve vai Mai nói; "Bây giờ thời đại khác rồi. Biết đâu nó sẽ mang lại hạnh phúc cho chị..." Cô lại mỉm cười ghé miệng vào tai Mai thì thầm hai ba câu.
Nếp nhăn của Mai giãn ra đôi chút, một tia sáng vụt qua khuôn mặt cô. Cô nhìn Cầm một cái, đưa tay vén lọn tóc mai rủ bên phải lên. Khuôn mặt cô lại bị bao phủ bởi một màu ảm đạm. Cô cười thê lương với Cầm, rồi nói: "Tam biểu đệ vừa nói hoàn cảnh có liên quan, chị cảm thấy rất có ý nghĩa. Cảnh ngộ chúng ta khác nhau. Chị không theo kịp thời đại rồi. Cả đời chị chỉ để số phận sắp đặt, bản thân không thể làm chủ một chút nào. Chị còn hạnh phúc ở đâu nữa?" Mai nói rồi lại nắm lấy tay Cầm khẽ bóp, nghiêng đầu nhìn Cầm, khen ngợi: "Cầm muội, em thật xứng đáng để người ta ngưỡng mộ! Em có lá gan, em có năng lực, em sẽ không giống chị."
Cầm nghe những lời khen ngợi chân thành của Mai, tuy cảm thấy được an ủi trong chốc lát, nhưng nó giống như một cơn gió nhẹ, thổi qua rồi không trở lại, để lại chỉ là nụ cười thê lương. Nụ cười thê lương này là một cách mà một số phụ nữ dùng để đối phó với những vấn đề không thể giải quyết, dù là Cầm, người được ca ngợi là "có lá gan, có năng lực", đôi khi cũng không tránh khỏi cầu cứu nó.
"Mai biểu tỷ, tuy hoàn cảnh có ảnh hưởng lớn, nhưng hoàn cảnh cũng do con người tạo ra. Tại sao chúng ta không thể thay đổi hoàn cảnh? Con người dù thế nào cũng nên đấu tranh với hoàn cảnh. Có thể chinh phục hoàn cảnh, thì có thể giành lại hạnh phúc cho chính mình," Giác Huệ nhiệt tình nói những lời này, nhưng anh vẫn cảm thấy còn rất nhiều điều chưa nói ra.
Giác Dân nhìn thấy những cử động này của Mai, nảy sinh đủ loại cảm tưởng. Anh vừa bi ai, vừa mãn nguyện, vừa kinh sợ, lại vừa thương xót, điều này không chỉ vì Mai, mà cũng vì Cầm, hơn nữa cũng vì chính bản thân anh. Nhưng nhìn thấy khuôn mặt cười của Cầm, anh dần dần khôi phục tâm cảnh bình tĩnh, anh thậm chí tìm được lời để an ủi Mai: "Mấy năm gần đây cảnh ngộ của chị không tốt, nên hơi chút là buồn bã. Vài năm nữa, cảnh ngộ nhất định sẽ thay đổi, chị sẽ không giống như bây giờ nữa. Thực ra cảnh ngộ của Cầm muội so với chị cũng chẳng tốt hơn bao nhiêu. Chị chẳng qua nhiều hơn cái việc hôn nhân đó, giống như làm thêm một giấc ác mộng. Thế giới vốn chỉ có một, chị nhìn từ góc độ bi quan, nên mới đa sầu đa cảm; Cầm muội nhìn từ góc độ lạc quan, liền cảm thấy mọi thứ đều có thể làm được."
"Mai biểu tỷ, em khuyên chị có thời gian nên đọc nhiều sách mới, may là nhà Cầm tỷ có," Giác Huệ nói, anh tưởng sách mới có thể giải quyết mọi vấn đề.
Mai mỉm cười nhẹ, cô không đáp lại ngay, chỉ nhìn họ bằng đôi mắt long lanh đó. Họ không đoán được suy nghĩ của cô. Cô chợt thu ánh nhìn lại, nhìn vào ánh đèn, khẽ thở dài một tiếng, muốn nói lại thôi, dường như trong lòng chứa rất nhiều lời nhưng không cách nào nói ra được. Cô lặng lẽ cắn môi dưới. Một lúc sau, cô mới gật đầu, nói: "Cảm ơn các em, tuy ý các em tốt, nhưng với chị lại không có ích gì. Người như chị, đọc sách mới thì có lợi ích gì chứ?" Cô lại ngậm miệng, ngừng một lát rồi nói tiếp: "Mọi thứ đều không thể cứu vãn được nữa. Dù thời đại thay đổi thế nào, cảnh ngộ của chị cũng sẽ không thay đổi."
Giác Dân cảm thấy không còn gì để nói nữa, anh biết lời cô nói là đúng. Mọi thứ đều không thể cứu vãn được nữa. Cô đã lấy chồng, đại ca lại đã có chị dâu. Dù thời đại có thay đổi thế nào, nó làm sao có thể kết hợp hai người họ lại với nhau? Hơn nữa mẹ của hai người đã trở thành kẻ thù của nhau. Lúc này ngay cả Giác Huệ cũng hiểu ra rằng không phải mọi vấn đề đều có thể giải quyết bằng sách vở.
Mọi người đều đang tìm kiếm lời lẽ thích hợp trong bụng, thì Mai lại mở lời: "Chị vừa mới nhìn thấy mấy cuốn *Tân Thanh Niên* ở chỗ Cầm muội," cô nói rồi nhìn về phía cái bàn. Những cuốn tạp chí khổ 16 với bìa màu vàng sẫm đó xếp trên chiếc bàn dài trước giường. "Tất nhiên có chỗ chị không hiểu, nhưng chỗ hiểu cũng có. Những nghị luận đó cũng có cái hay, vì chị đã từng chịu khổ rồi nên chị biết. Tuy nhiên chị đọc những cuốn sách này, chỉ thấy lòng đau đớn. Nó giống như một thế giới khác, mọi thứ trong thế giới này hoàn toàn khác biệt với hoàn cảnh của chị. Có lẽ chị ngưỡng mộ tất cả những điều này. Nhưng chị lại hiểu rằng bản thân mình không làm được. Cho nên đọc những cuốn sách này, giống như một kẻ ăn mày đứng ngoài tường rào vườn nhà giàu nghe tiếng cười nói bên trong, hoặc đi ngang qua cửa tiệm ăn, ngửi thấy mùi thịt thơm cơm thơm, trong lòng không biết đau khổ thế nào!" Nói đến đây, nếp nhăn trên trán cô càng rõ rệt hơn. Cô lấy từ trong ngực ra một chiếc khăn tay, che miệng ho vài tiếng, sau đó lại mang theo nụ cười khổ nói: "Dạo gần đây thường xuyên ho, đêm thường hay mất ngủ, trong lòng lúc nào cũng đau."
"Mai tỷ, chị quên chuyện quá khứ đi. Đừng lấy nó ra dày vò bản thân mình. Chị phải biết chăm sóc thân thể, chúng em nhìn thấy chị như thế này cũng thấy đau lòng," Cầm nép sát vào Mai, gần như muốn rơi nước mắt nói.
Mai quay đầu lại mỉm cười nhẹ với Cầm, gật đầu bày tỏ sự cảm kích. Nhưng cô vẫn thê lương nói: "Cầm muội, tính tình của chị em là người biết rõ. Chuyện quá khứ dường như đã khắc ghi trong lòng rồi. Em còn chưa hiểu chị đang sống những ngày tháng như thế nào. Chị cũng gần giống như em, trong nhà ngoài mẹ con chúng ta ra, chị chỉ hơn em một người em trai nhỏ, nó suốt ngày chuẩn bị bài vở để thi học đường. Mẹ chị ngày nào bận rộn cũng chỉ là đánh bài hoặc bái khách. Một mình chị trong buồng, lật vài cuốn thơ từ ra đọc. Đến một người trò chuyện, nghe chị trút bầu tâm sự cũng không tìm thấy. Chị nhìn hoa rơi thì muốn rơi lệ, nhìn trăng khuyết cũng sẽ đau lòng. Tất cả những điều này đều khơi dậy trong chị biết bao hồi ức đau khổ. Ở Nghi Tân chị từ nhà họ Triệu về ở cùng mẹ chị gần một năm. Trước cửa sổ của chị có một cây ngô đồng, lúc chị mới đến, trên cây vừa nhú mầm non, lá từng ngày một nhiều lên, dần dần đến lúc lá xanh rợp bóng. Ai ngờ đến mùa thu, lá cây cứ từng lá từng lá biến thành màu vàng, rơi rụng theo gió. Đến khi chúng ta về tỉnh, chỉ còn lại những cành khô. Chị nghĩ điều này lại giống chị, chị đã qua thời kỳ xanh lá rợp bóng, bây giờ đang đi trên con đường rơi rụng rồi... Đêm kia trước hôm kia mưa suốt đêm, chị nằm trên giường trằn trọc, mãi không ngủ được. Giọt mưa gõ vào ngói, gõ vào cửa sổ, vang lên không dứt. Ánh đèn lờ mờ. Chị nghĩ ra hai câu thơ: 'Vãng sự y hi hỗn tự mộng, đô tùy phong vũ đáo tâm đầu' (Chuyện cũ mơ hồ tựa giấc mộng, đều theo mưa gió đến tim này). Em nghĩ xem, cảnh này sao không khiến người ta cảm thương cho được! ... Các em đều có ngày mai, chị còn ngày mai ở đâu nữa? Chị chỉ có ngày hôm qua. Chuyện ngày hôm qua tuy rất khiến người ta đau lòng, nhưng chỉ có nó mới có thể an ủi chị." Nói đến đây cô đột nhiên thay đổi ngữ điệu, hỏi anh em Giác Dân: "Đại biểu ca bây giờ khỏe không?"
Anh em Giác Dân đang chăm chú lắng nghe cô nói, hơn nữa vô cùng cảm động, đột nhiên nghe câu hỏi bất ngờ này, dường như không hiểu ý cô, lập tức không trả lời được, sau đó vẫn là Giác Huệ nhanh miệng, ngắn gọn đáp: "Anh ấy khỏe, anh ấy nói anh ấy đã nhìn thấy chị." Câu nói này của anh chỉ mình Mai hiểu, Cầm và Giác Dân đều kinh ngạc nhìn anh. "Thật đấy, chúng em đã gặp nhau rồi. Em vừa nhìn là nhận ra anh ấy. Anh ấy già hơn trước một chút. Anh ấy có lẽ sẽ oán trách em, em không để ý anh ấy, mà tránh đi. Chị rất muốn nhìn thấy anh ấy, chị lại sợ nhìn thấy anh ấy, một là sợ khơi dậy chuyện quá khứ cho anh ấy, hai là sợ tự mình gây ra đau lòng, ba là mẹ chị lại ở đó... Lúc nãy anh ấy còn đến đây. Chị nghe thấy tiếng anh ấy nói, chị không dám qua khe cửa nhìn anh ấy một cái, chỉ đợi khi anh ấy đi rồi, chị mới lén nhìn bóng lưng anh ấy."
Giác Huệ liên tục nói "anh ấy sẽ không đâu", đây chỉ là đang trả lời câu "anh ấy có lẽ sẽ oán trách em" của cô. Cầm thấy Mai nhắc đến chuyện quá khứ lại đau lòng, liền khuyên: "Đừng nhắc đến những chuyện đó nữa. Chị đến chỗ em chơi, vốn là sợ chị trong dịp lễ tết dễ cảm thương, đặc biệt mời chị đến nhà em để giải sầu, ai ngờ lại làm chị khơi dậy thêm nhiều chuyện quá khứ, chỉ trách em không nên dẫn họ vào gặp chị."
Nỗi đau buồn của Mai dần dần giảm bớt. Cô tuy vẫn hơi nhíu mày, nhưng trên mặt đã không còn màu ảm đạm, cô thậm chí mỉm cười nói: "Không sao, nói chuyện này rồi, trong lòng lại thấy thoải mái hơn một chút. Ngày thường ở nhà đến một người trò chuyện với chị cũng không có. Hơn nữa nhắc đến chuyện lúc trước, chị lại thấy vui hơn nhiều." Thế là cô lại dùng ngữ điệu thân thiết hỏi han anh em Giác Dân về chuyện của đại ca và chị dâu họ.