Hai ngày sau, giao thông trên đường phố đã khôi phục. Quân đội của Trương Quân trưởng vẫn đóng quân ngoài thành. Nghe nói Đốc quân sẽ rời thành trong ngày hôm nay, an ninh trong thành tạm thời do tân Thành phòng Tư lệnh phụ trách duy trì. Chiến hỏa tuy đã bình ổn, nhưng thị trường vẫn rất hỗn loạn, lòng người vẫn không yên.
Trên đường đầy rẫy bại binh, tụm năm tụm ba đi lại, dáng vẻ vô cùng chật vật, kẻ thì rơi mũ, người thì mất xà cạp, kẻ áo quần phanh ngực, người thậm chí đã xé cả phù hiệu trên quân phục. Lúc này vũ khí cũng chẳng có mấy tác dụng: mọi người kẻ xách, người cầm, người vác, kẻ đeo súng trên vai. Vậy mà ngay cả lúc này họ vẫn không mất đi vẻ kiêu ngạo thường ngày, họ vẫn trừng mắt trợn mày tìm người gây sự trên phố, thường làm người ta nhớ đến thói cũ của họ trong những tình cảnh thế này. Thế là bầu không khí khủng bố lại bất ngờ dày đặc hơn.
Buổi sáng, Trương Thăng, người hầu của bà Trương đến Cao gia báo tin rằng, toán lính đóng quân ở công quán của họ đã rút đi, chỉ còn lại hai lão binh ở lại canh giữ, nghe nói chẳng bao lâu nữa họ cũng sẽ đi. Chỗ ở của họ không có lính xông vào, nên đồ đạc không mất mát chút nào. Hắn lại nói, người hầu nhà tiểu thư Mai cũng đã tới Trương gia, nói là hai ngày nữa sẽ đến Cao gia đón tiểu thư Mai về. Tin này làm bà Trương và Cầm yên tâm, họ không còn nhắc chuyện về nhà nữa.
Buổi chiều, nhà họ Tiền lại sai người hầu đến, mang theo thiệp của bà Tiền để tạ ơn Chu thị, nói rằng lần này tiểu thư Mai ở Cao gia được Cao đại thái thái ưu ái, bà Tiền trong lòng rất áy náy, chờ vài ngày nữa tình hình ổn định sẽ qua phủ tạ ơn trực tiếp. Người hầu này lại truyền lời của mẹ cô cho Mai, nói rằng người nhà bình an, cô không cần bận tâm, nếu cô muốn chơi ở Cao gia, ở thêm vài ngày cũng không sao, không cần phải về ngay. Mai vốn định cùng người hầu này về, nhưng không chịu nổi sự níu kéo tha thiết của Chu thị và Thụy Giác, cuối cùng quyết định ở lại.
Tuy trên phố tràn ngập bầu không khí khủng bố, nhưng trong vườn lại u tĩnh, an nhàn. Trong môi trường yên bình này, thời gian trôi qua rất nhanh, chẳng biết thế nào đã đến chiều tối.
Vầng trăng bán nguyệt treo trên bầu trời, đêm chưa buông xuống, trong không khí mang theo hương thơm của buổi hoàng hôn. Sắc trời dần đậm, mà ánh trăng cũng dần đậm đà hơn. Đây lại là một đêm xinh đẹp, ấm áp.
Tại công quán này, còn chưa tới giờ cơm trưa, bỗng nhiên nảy sinh náo động, bầu không khí yên bình bị quấy nhiễu. Đầu tiên là cha của Tứ thái thái, Vương lão thái gia, sai người đến đón bà về, nói rằng bên ngoài tin đồn rất nhiều, đêm nay e rằng sẽ xảy ra chuyện cướp bóc, Cao gia là nhà giàu nhất vùng cửa Bắc, không tránh khỏi việc bị nhắm đến đầu tiên, cho nên tốt nhất là sớm tránh đi. Thế là bốn cỗ kiệu đã đưa Vương thị cùng năm đứa con của bà đi (Thiến Nhi và vú già họ Dương trông nom Thục Phương cũng đi theo). Tiếp đó, Trương gia lại với lý do tương tự sai người đến đón Tam thái thái cùng Thục Anh, Giác Anh, Giác Nhân đi. Ngũ thái thái Thẩm thị thấy tình hình không ổn, liền muốn Khắc Định đưa bà và Thục Trinh về nhà mẹ đẻ. Chỉ còn lại Chu thị và Thụy Giác, nhà mẹ đẻ của họ đều không ở tỉnh thành, không có nơi để đi, tuy còn hai ba nhà thân thích, nhưng họ cũng không tiện đến nhà người ta để tránh nạn vào lúc này, hơn nữa trong nhà có khách, họ cũng không tiện rời đi. Sau đó đến chiều tối, trên phố đã không còn người qua lại, ngoài lính tráng ra không một ai dám đi trên đường.
Lão thái gia sáng sớm hôm nay đã đến nhà biểu đệ Đường gia. Trần di thái cũng đã về với người mẹ già của bà. Khắc An ở nhà chần chừ một lát, sau đó cũng đến nhà bố vợ. Chỉ còn Khắc Minh vẫn ở lại trong thư phòng viết thư. Trong công quán lớn này, giờ chỉ còn lại phòng của Giác Tân. Đại gia đình duy trì dựa trên lễ giáo cũ này, đột nhiên lộ ra sự trống rỗng bên trong: những người thường ngày cùng chung sống, nay đại nạn ập đến, ai nấy đều chỉ lo mưu tính sự an toàn cho bản thân.
Bà Trương không thể về nhà, nên cũng ở lại Cao gia bầu bạn với phòng của Giác Tân, vốn dĩ bà có tình cảm đặc biệt tốt với họ, lúc này dù có thể về, bà cũng không nỡ bỏ lại họ. Bà nói với Giác Tân: "Tuổi tôi cũng không còn nhỏ, tôi đã xem qua không ít sự việc, nhưng tôi chưa từng thấy người tốt lại gặp ác báo. Cha anh làm người tốt cả đời, con cái của ông nhất định sẽ không gặp họa sự. Tôi tin ông trời có mắt. Tôi còn sợ gì nữa?"
Những lời như vậy của bà không thể làm họ yên tâm. Đêm còn sớm, nhưng trên đường phố đã không còn một tiếng động. Chó bắt đầu sủa, tiếng chó sủa ngày thường dường như rất ít nghe thấy, nhưng đêm nay lại đặc biệt vang dội. Thời gian trôi qua vô cùng chậm chạp, một phút dài như một năm vậy. Chỉ cần có một tiếng động hơi lớn một chút, người ta đã nghĩ là loạn binh xông vào, thế là trong đầu hiện lên bức tranh khiến người ta mãi mãi không thể quên: lưỡi lê, dao, máu, lửa, cơ thể trần truồng của phụ nữ, tiền bạc vương vãi trên đất, vali mở toang, xác chết đẫm máu nằm trên mặt đất. Họ mang theo nỗ lực tuyệt vọng để chiến đấu với thứ sức mạnh vô hình không thể kháng cự kia, nhưng họ ngày càng trở nên yếu ớt, mà nỗi khủng bố lại càng bao vây lấy họ dữ dội hơn.
Họ lúc này thật muốn nhắm mắt lại không nhìn thấy bất cứ thứ gì nữa, cũng không còn một chút tri giác nào, nhưng thực tế ngay cả ánh đèn yếu ớt cũng làm mắt họ đau nhức. Nó khiến họ hiểu rõ mình đang ở trong một môi trường như thế nào. Một mặt họ cầu nguyện, hy vọng thời gian trôi mau hơn, để mặt trời sớm mọc; nhưng đồng thời họ lại hiểu thời gian trôi càng nhanh, thì thời khắc kinh hoàng càng đến gần. Họ giống như một lũ tù nhân tử hình đang chờ bị hành quyết. Dù họ là những người đàn ông, phụ nữ với các tính cách, tư tưởng khác nhau, nhưng xét về nỗi sợ hãi cái chết, ai cũng như ai. Nghiêm trọng hơn là phụ nữ còn có nỗi đau khổ và khủng bố đáng sợ hơn cả cái chết.
"Chị Mai, nếu loạn binh thật sự xông vào, chúng ta phải làm sao?" Cầm hỏi Mai như vậy, lúc này mọi người đều tập trung trong phòng Chu thị để bàn cách lánh nạn, khi Cầm nói đến "phải làm sao", trái tim cô cũng đang run rẩy, cô không dám nghĩ tiếp.
"Tôi chỉ còn cái mạng này," Mai nói một cách lạnh lùng, thực ra giọng cô rất thê lương. Cô vội vàng dùng tay che mặt, tư tưởng của cô dần dần trở nên mơ hồ, trước mắt là một vùng nước trắng xóa, nối tiếp nhau, nối tiếp nhau cuộn trào, thật là vô biên vô tận.
"Mình phải làm sao đây?" Thụy Giác ở bên cạnh khẽ tự hỏi bản thân, cô hiểu ý của Mai. Cô cảm thấy mình cũng chỉ có kết cục đó. Nhưng cô không muốn đi con đường đó, cô không muốn rời xa người mình yêu thương, cô nhìn bé Hải Thần đang vui đùa trước mặt, cảm thấy như có vài lưỡi dao đang cắt vào tim mình.
Cầm lặng lẽ đứng dậy, đi dạo chậm rãi trong phòng. Cô đang chiến đấu với nỗi sợ hãi. Trong lòng cô thầm kêu lên: "Tuyệt đối không," cô muốn tìm ra một câu trả lời khác biệt. Cô cảm thấy ngoài tính mạng ra cô vẫn nên có những thứ khác. Lúc này, những tư trào mới, sách báo mới, cái gì là Ibsen, Ellen Key, hay Yosano Akiko, đối với cô đều không còn tồn tại nữa. Cô nhìn thấy nỗi nhục nhã ê chề đó đang đứng ngay trước mặt mình, mang theo nụ cười nham hiểm nhìn cô, giễu cợt cô. Cô cảm thấy mình có lòng kiêu hãnh riêng, cô không thể sống mà chịu đựng điều này. Cô nhìn Mai, Mai đang ngồi trên ghế dựa, hai tay che mặt; cô lại nhìn Thụy Giác, Thụy Giác đang dắt tay con mà rơi nước mắt. Cô nhìn mẹ mình, bà Trương đang quay lưng về phía ánh đèn mà thở dài. Cô lại nhìn Thục Hoa, nhìn Giác Dân, nhìn những người còn lại. Ở chỗ họ, cô không tìm thấy một người nào có thể cứu giúp mình, mà đồng thời cô lại thấy họ vô cùng quý giá đối với cô, cô không thể rời xa họ. Cô mệt mỏi, cô tuyệt vọng, lúc này cô mới bắt đầu cảm thấy mình và những người như Mai, Thụy Giác này chẳng có gì khác biệt, thực tế cô cũng giống họ, cũng không có chút sức mạnh nào cả.
Thế là cô ngồi xuống một chiếc ghế trống. Cô vùi đầu lên bàn trà, bật khóc nức nở.
"Cầm nhi, con sao thế? Con thế này chẳng phải khiến lòng người làm mẹ như ta càng đau xót hơn sao?" Bà Trương không nhịn được cũng rơi lệ, nghẹn ngào gọi Cầm.
Cầm không trả lời, cũng không ngẩng đầu lên. Cô chỉ biết khóc nức nở. Cô đang đau buồn vì cảnh mộng của mình đã tan vỡ. Cô đang đau buồn vì chính bản thân mình. Cô nỗ lực nhiều năm mới tạo nên được cảnh mộng tuyệt vời đó. Cô phấn đấu, cô giãy giụa, cô khổ sở theo đuổi, mới đạt được một chút kết quả nhỏ nhoi. Thế mà trước nỗi khủng bố, kết quả này lại tỏ ra yếu ớt đến nhường nào. Xã hội cũ giờ đây lại từ một khía cạnh khác đến áp bức cô, chỉ trong chớp mắt, đã có thể hủy hoại tất cả những gì cô đã dày công gây dựng suốt hơn mười năm qua. Câu nói "nỗ lực làm một con người" mà Ibsen từng nói, đến lúc này những lời vang dội ấy còn có tác dụng gì nữa? Cô khóc, không chỉ vì khủng bố, mà còn vì cô đã nhìn thấy bộ mặt thật của chính mình. Trước đây cô còn ít nhiều tin rằng mình là một người phụ nữ dũng cảm, và cũng từng nghe người khác khen ngợi như vậy. Thế nhưng lúc này cô mới phát hiện ra mình là một người phụ nữ yếu đuối đến nhường nào. Cô cũng không tránh khỏi việc giống như lợn dê đang nằm đây chờ người ta đến xẻ thịt, ngay cả một chút sức phản kháng cũng không có.
Tâm lý này không chỉ mẹ cô không hiểu, mà ngay cả những người khác, thậm chí cả Giác Dân, người tự cho là hiểu cô nhất cũng không hiểu. Họ đều cho rằng cô khóc vì sợ hãi, mà mọi người lại bị chính nỗi sợ hãi này giày vò, họ không tìm ra nổi một lời an ủi cô, ngược lại còn cảm thấy tiếng khóc như dao cắt vào tim mình. Giác Dân suýt nữa đã muốn tiến tới ôm lấy Cầm an ủi cô, nhưng anh lại không có dũng khí đó.
Giác Huệ ở trong phòng thực sự không thể ngồi yên được, bèn đi ra ngoài. Anh kinh ngạc nhìn thấy một góc bầu trời phía đông đang bốc lên ánh sáng đỏ nhạt, hơn nữa đang dần lan rộng, những đốm lửa thỉnh thoảng bay trong ánh sáng đỏ. Anh không kìm được kêu lên: "Cháy rồi!" Anh cảm thấy toàn thân máu như đông cứng lại.
"Ở đâu?" Mấy người trong phòng đồng thanh kinh hỏi, "Nơi nào cháy?" Giác Tân lập tức chạy ra, theo sau là Thục Hoa, chẳng bao lâu sau mọi người đều đứng ở trước thềm.
Ánh lửa trên bầu trời giống như máu người đang cháy, mọi người đối diện với cảnh tượng này, đột nhiên cảm thấy sinh mệnh của mình đang dần biến mất, giống như có thứ gì đó đang gặm nhấm nó vậy.
Mặt trăng đi vào trong mây, sắc trời âm u, càng làm nổi bật hỏa thế đang lan rộng, ánh đỏ vậy mà bao phủ cả một góc nhỏ bầu trời, đá lát trên mặt đất và ngói trên mái nhà đều bị ánh đỏ hắt lên. Đốm lửa bay loạn trong ánh đỏ. Nhìn thấy cảnh tượng kỳ lạ này, mọi người đối với vận mệnh của mình không thể không còn chút nghi ngờ nào nữa.
"Chắc chắn là tiệm cầm đồ cháy rồi. Haiz, đồ đạc cướp sạch rồi, vẫn không chịu để lại ngôi nhà cho người ta!" Bà Trương thở dài nói.
"Thế này thì làm sao?" Thụy Giác sốt ruột đến mức không còn cách nào, kinh hoàng nói.
"Hay là chúng ta cải trang trốn ra ngoài đi," Giác Dân đề nghị.
"Lúc này còn trốn đi đâu? Việc trong công quán ai lo? Nếu trong công quán không có một người chủ, loạn binh chạy vào đốt một mồi lửa là cháy trụi nhà cửa ngay," Giác Tân phản bác, thực ra chính anh cũng chẳng có chủ ý gì.
Bỗng vang lên vài tiếng súng giòn giã, phá tan sự tĩnh mịch của màn đêm. Thế là lũ chó bên ngoài sủa điên cuồng, tiếp đó lại là tiếng người la hét, nhưng là truyền đến từ phía xa.
"Xong rồi, lần này chắc chắn không trốn thoát được nữa!" Giác Tân dậm chân, khàn giọng nói. Sau đó anh lại lớn tiếng kêu lên: "Chẳng lẽ tất cả chúng ta cứ ngồi đây chờ chết sao? Nhất định phải tìm cách trốn ra ngoài chứ."
"Trốn, trốn đi đâu đây?" Chu thị sốt ruột, giọng như khóc nói, "Trốn ra ngoài gặp phải loạn binh, vẫn không tránh khỏi cái chết, còn không bằng thủ ở trong nhà thì tốt hơn."
"Ở trong nhà cũng nên tìm chỗ tốt để trốn đi, cứu được thêm một người thì vẫn tốt hơn. Phòng của chúng ta cũng nên giữ lại một mầm mống mới phải." Giọng của Giác Tân tràn đầy bi phẫn, anh lại đổi giọng nói: "Nhị đệ, Tam đệ, các em mau đưa mẹ, cô, còn cả chị dâu, biểu tỷ Mai, em Cầm vào trong vườn đi. Ở đó còn có thể trốn một chút, hơn nữa đến lúc không còn cách nào khác, ở đó có hồ, chị dâu các em biết cách bảo vệ thân mình." Anh nói đến đây, ánh mắt tham lam quét qua người Thụy Giác một lượt, lại nhìn Mai một cái, nước mắt như mưa rơi xuống. Tuy anh đang cố hết sức gồng mình, như thể có quyết tâm rất lớn, nhưng thực ra trong lòng anh trống rỗng chẳng có gì.
"Còn anh thì sao?" Mọi người gần như đồng thanh hỏi.
"Các em cứ lo đi thôi, anh tự có cách," anh dừng lại một chút rồi mới lộ ra vẻ trấn tĩnh, lạnh lùng nói.
"Anh không đi, chúng em cũng không đi," Giác Huệ kiên quyết nói.
Tiếng súng liên tiếp vang lên mấy hồi, nhưng hỏa thế không hề lớn hơn.
"Tam đệ, tại sao em cứ lo quản anh? Mẹ, cô và mọi người mới quan trọng!" Giác Tân sốt ruột dậm chân liên hồi. "Nếu bên ngoài không có người chủ, họ tới chẳng phải sẽ tìm vào trong vườn sao?"
Lúc này, Thụy Giác đang ôm Hải Thần ngồi im không nói, bỗng buông Hải Thần ra, đi đến bên cạnh Giác Tân, kiên quyết nói với Giác Dân và Giác Huệ: "Nhị đệ, Tam đệ, các em mau đưa mẹ, cô đi đi. Xin các em hãy mang cả bé Hải đi giúp chị. Chị ở đây bầu bạn với anh cả, chị sẽ chăm sóc anh ấy."
"Em, em ở lại đây bầu bạn với anh? Em có ý gì?" Giác Tân kinh ngạc nói, rồi nhẹ nhàng đẩy Thụy Giác ra, sau đó nghẹn ngào nói: "Em ở lại đây có ích gì? Em mau đi đi, kẻo trễ quá." Anh vừa nói vừa sốt ruột dậm chân.
Thụy Giác nắm lấy một cánh tay anh, nức nở nói: "Em không rời xa anh. Có chết, em cùng chết với anh." Hải Thần cũng đi tới nắm lấy vạt áo Thụy Giác, bi thương cầu xin: "Mẹ ơi, con cũng không đi."
Việc này khiến Giác Tân càng thêm sốt ruột, không còn cách nào, anh liền chắp tay vái Thụy Giác mấy cái, khẩn khoản nói: "Xin em hãy nể mặt thằng bé. Em chết cùng anh thì có ích lợi gì? Anh chưa chắc đã chết. Họ tới, anh có cách đối phó. Nếu họ nhìn thấy em, thì làm sao bây giờ? Em cũng nên biết quý trọng thân mình trong sạch, hơn nữa trong bụng em còn..." Anh không thể nói tiếp được nữa.
Thụy Giác ngẩn ngơ nhìn Giác Tân, không chớp mắt một cái, dường như không nhận ra anh vậy. Cô đứng trước mặt anh như thế, để ánh mắt tham lam của anh dừng lại trên khuôn mặt cô thêm một chút, rồi dùng giọng nói thê lương mà dịu dàng nói với anh: "Được, em nghe lời anh. Em đi đây." Cô lại bảo Hải Thần gọi một tiếng "Cha", rồi quay người rời đi.
Đêm đó mọi người đều ngủ trong Thủy Các. Cửa sổ mở toang, ánh trăng thê lương chiếu trên mặt nước. Ánh đỏ trên bầu trời dần nhạt đi. Mọi thứ không khác gì ngày thường, chỉ có tiếng chó sủa là nghe đáng sợ lạ thường. Nước hồ chở ánh trăng khẽ rung động, hoàn toàn giống như ngày thường, thế nhưng trong mắt mọi người, nước hồ giờ đây trở nên huyền bí hơn, lạnh lẽo hơn. Đặc biệt là Thụy Giác và Mai, họ muốn nhìn thấu nước hồ rốt cuộc sâu bao nhiêu, họ thậm chí nghĩ: ngủ dưới đó không biết là cảm giác thế nào.
Lại trôi qua thêm vài thời khắc kinh hoàng. Sau đó Chu thị thấy Giác Huệ lộ vẻ mệt mỏi, liền bảo anh đi ngủ.
Giác Huệ lên giường, một lát sau, vừa mới chìm vào giấc ngủ mơ màng. Chu thị đột nhiên đi tới trước giường anh, vén màn, đánh thức anh dậy, cúi khuôn mặt tròn trịa của bà xuống, bên tai anh, dùng giọng nói dịu dàng và trịnh trọng nói: "Bây giờ tiếng súng lại vang lên rồi, dường như rất gần. Con phải cẩn thận cảnh giác, đừng ngủ say, có chuyện gì mẹ sẽ gọi con dậy ngay." Hơi ấm của bà phả lên má Giác Huệ, trên mặt bà lộ vẻ quan tâm. Bà đắp chăn cho anh, rồi buông màn, nhẹ nhàng đi ra. Tuy bà mang đến tin không tốt, nhưng Giác Huệ lại thấy rất an ủi, anh cảm thấy giờ đây mình lại có thêm một người mẹ nữa.