Có một tay nọ trở về nhà lúc đêm, hắn bảo vợ: "Há miệng ra, nhắm mắt lại, anh tặng món quà bất ngờ". Chị vợ há mồm nhắm mắt. Hắn nhét một cái gì đó vào mồm vợ. "Nuốt đi...". Chị vợ nghi ngại nhưng cũng liều nuốt. "Cái gì thế? - Viên aspirin - Ủa sao bắt người ta uống aspirin? Có đau đầu đâu? - Em không đau đầu hả? Thế thì chúng mình yêu nhau đi!".

Vladimir vỗ đùi cười sặc sụa.

Kostia cười theo. Trên người mặc bộ đồ ngủ vải xốp, tay cầm ly vodka. Để ăn mừng ngày trở về, Naritsa tuyệt vời không hề tiếc công của. Một bữa ăn tối thật thân tình: vodka Phần Lan, bánh mì xắn lát nướng ròn, cá hồi Scotland hun khói, trứng cá muối Iran hạt to trắng trong kho dự trữ của Đức Vua.

— Đố biết tại sao tớ kể cho cậu câu chuyện vừa rồi? Vladimir hổn hển vì cười. Nó là câu chuyện điển hình về mối quan hệ giữa đàn ông với đàn bà ở nước này. Sợ một phép!

Ngay từ đầu bữa Kostia đã mở gói giấy bạc lấy ra chiếc bánh của Janis cho. Bánh ngự giữa chiếc đĩa sứ. Kostia lấy dao cắt hai miếng bỏ vào đĩa của hai người.

Đã mười giờ đêm. Dưới chân họ New York chảy thành dòng suối ánh sáng thủng một vệt đen ngòm của Central Park. Vladimir cắn miếng bánh nhân mứt.

— Sao mà sợ? Kostia hỏi.

— Vì đàn bà làm ra luật. Và luật làm ra để bênh vực đàn bà. Việc lớn nhất của họ là lấy được thằng chồng có máu mặt và thương lượng với hắn về khoản trợ cấp ăn uống. Tôi có biết một tay chuyên viết kịch bản phân cảnh. Hắn gặp một mụ, mê tít mụ ta và sau tám ngày đã cưới về: sai lầm tai hại. Đêm tân hôn mụ cấm cửa hắn.

— Thích không? Kostia chỉ miếng bánh.

— Ngon tuyệt.

Vừa nói Vladimir vừa lén thả một miếng xuống cho chú Crunch đang hong hóng dưới chân ghế.

— Bạn cậu sau thế nào?

— Cãi nhau to. Suốt một tuần liền, hắn lạy van vợ cho hắn làm tình. Không ăn thua! Để khỏi vác búa nện võ đầu mụ, hắn tuyên bố li dị. Mụ cười vào mũi hắn. Mụ nói thế này: "Đừng hòng! Bây giờ tớ đã thành vợ cậu. Tớ sẽ bòn rút tiền bạc của cậu cho đến đồng cuối cùng!".

— Hắn hạ thủ mụ chứ? Kostia hờ hững.

— Đâu có. Hắn đến gặp bác sĩ tâm thần. Hiện đang được điều trị.

Kostia cắt thêm một lát bánh. Lưỡi dao bỗng chùn lại. Anh lấy mũi dao khều ra một gói bọc giấy bạc. Vladimir cũng ngạc nhiên không kém ngồi im nhìn.

Kostia từ từ mở gói giấy.

— Khéo nó nổ đấy! Vladimir lo lắng.

Những tờ giấy mầu lá cây quấn tròn như điếu xì gà hiện rõ. Kostia phăng ra. Đó là những tờ một trăm đôla. Có tất cả mười tờ. Trên tờ cuối cùng có mảnh giấy "Để anh chi dùng buổi đầu".

Dưới có hai chữ ký "Janis. Erwin".

Janis và Erwin vừa ăn tối xong trong bếp. Francis bước vào tự rót uống một li vang không chút khách sáo rồi nói:

— Xong cả rồi.

— Thế nào? Janis hỏi.

— Không có gì đặc biệt.

— Các thứ khác, dấu vân tay?

— Xong. Tôi đưa chị lên xem.

Cả ba trèo cầu thang lên lầu một. Theo phép lịch sự Erwin và Francis nhường Janis lên trước. Francis mở chốt cửa. Janis và Erwin buông người xuống đivăng. Trước mặt họ, bức tường đối diện trở thành màn ảnh. Diễn viên độc nhất của cuốn phim: Kostia. Trong mọi hành động thầm kín nhất: đánh răng, mặc áo, cởi quần, tắm, đọc sách, mơ màng. Và nằm ngủ nữa.

Các chuyên viên điện tử của Washington ở Nhà Mẹ đã hoàn thiện được những camera nhạy đến mức có thể ghi trong đêm đen những hình ảnh nét như giữa ban ngày.

Điều nổi bật trong thái độ của Kostia, trong từng cử chỉ, trong cách đi đứng, nghỉ ngơi là vẻ bình thản tuyệt đối, tuy anh không biết mình đang bị theo dõi. Francis đã dựng lên một chuỗi những điểm nổi bật nhất trong một ngày đêm. Cảnh Kostia tắt đèn, nằm ngửa một lúc mắt mở to trong bóng đêm, nét mặt bình thản không một vết nhăn là một cảnh thật kỳ lạ. Sau đó anh nhắm nghiền mắt ngủ thiếp đi.

— Có nằm mơ không? Janis hỏi.

— Trong thời gian lưu tại đây, chỉ mơ có hai lần.

— Nói tiếng gì?

— Nga.

Francis chìa mảnh giấy.

— Bản dịch đây. Lần thứ nhất hắn gọi bố. Hai tháng sau nằm mơ lần thứ hai hắn lẩm nhẩm hát.

— Bài gì?

— Điệu Nga. Không lời.

— Bài ca chiến đấu? Quốc thiều Liên Xô? Tình ca hay tình khúc lính nhảy dù?

— Chuyên viên của ta đang nghiên cứu cuốn băng. Mai sẽ biết.

Erwin nhún vai tỏ vẻ ngán:

— Chẳng thay đổi được gì. Nhìn hắn ngủ là biết. Theo tôi cậu này trong trắng.

— Quá mức. Janis lẩm bẩm với vẻ ngang ngạnh. - Quá mức.

— Tôi thấy chỉ có một điểm khác thường.

— Điểm nào?

Erwin liếm môi, lúng túng nhìn Janis, do dự...

— Tôi chỉ nhận xét đơn thuần về mặt sinh lý, về mặt xác thịt con người... Anh chàng trẻ tuổi đã từng thú nhận thiếu đàn bà, thế mà trong mười bốn tuần liền không hề thủ dâm lần nào.

— Đồ con lợn! Janis mắng.

*

* *

Sáng hôm sau Kostia dậy sớm. Vladimir đã dậy trước đang lúi húi trong bếp. Chú Crunch có lệ đúng 6 giờ 30 phải được phục vụ bữa lót dạ bằng thịt gà nướng. Bữa nào Vladimir chậm độ vài giây, chú lập tức gào lên đánh thức cả ba mươi tầng lầu của ngôi nhà.

Vladimir đưa cho Kostia ly nước cam vắt.

— Mình đã suy nghĩ kỹ câu chuyện của cậu bữa qua. Định trả lại 1000 đôla ấy là ý đẹp. Nhưng trả cho ai?

— Cho những người tặng mình.

— Có biết địa chỉ không?

— Không.

— Tên thật của họ?

— Không.

— Vậy cậu gửi đi đâu, cho ai? Cho tổng nha FBI chắc?

Kostia cứng họng, đặt ly xuống bàn.

— Mình xuống mua mấy tờ báo.

— Bỏ cà phê?

— Lên sẽ uống.

— Có tiền lẻ chưa?

Kostia đã ra đến cửa, quay đầu lại.

— Rồi. 1000 đôla.

Anh muốn nhanh chóng kiếm được việc làm. Xuống tới đường anh rẽ trái đi đến góc phố mua tờ New York Thời Báo, tờ USA Hôm Nay của người bán dạo.

Trở lại phòng anh lần theo các cột "thị trường lao động". Không có lời rao nào liên quan đến ngành điện ảnh, truyền hình. Anh đánh dấu tất cả những mẩu dính dáng đến ngành nhiếp ảnh. Vladimir đã dắt chó đi dạo dưới công viên. Kostia gọi chừng mười số máy. Không kết quả. Chỗ thì công việc không hấp dẫn, chỗ thì đã có người đến làm. Anh rút ra kết luận: New York là thành phố mọi người đều phải dậy thật sớm. Chỉ còn một chỗ cuối cùng "Cần thợ ảnh chuyên nghiệp. Làm việc cả ngày".

Anh quay số.

— Alô... Tôi gọi tới về lời rao trên tờ New York Thời Báo.

— Anh là thợ ảnh? Tiếng phụ nữ hỏi.

— Vâng.

— Chuyên nghiệp?

— Vâng.

— Anh có hồ sơ lý lịch?

— Không.

— Làm việc cả ngày được?

— Được.

— Cho biết họ tên?

— Kostia Vlassov.

— Có thể nhận việc từ bao giờ?

— Ngay bây giờ.

— Ok! Mời anh tới.

— Xin cho địa chỉ?

Người phụ nữ nói địa chỉ và tên doanh nghiệp. Kostia chột dạ.

— Lúc đến, anh hỏi số 7211.

Chị ta gác máy.

*

* *

Erwin hiện ra ở thềm nhà, thớ thịt trên mặt giật liên hồi khi anh ta trông thấy đống hành lý.

— Làm sao nhét hết được vào xe!

— Lẹ lên, Janis phe phẩy quạt. - Đói bụng rồi.

Tay cầm ly whisky, mình phủ trong tấm áo đen cài hoa trắng, đầu đội mũ vành rộng dễ sợ, chị ta ngồi bệ vệ trên ghế sau.

Erwin lên ngồi bên.

— Của tôi đâu?

Janis mở tủ rượu mầu gụ, bỏ đá vào ly, rót rượu đưa cho Erwin.

— Thật tiếc nơi này. Có bao giờ anh thấy những cây mầu lam xanh như thế kia?

— Ngày nào chả thấy! Lúc nửa đêm. Khi say mèm.

Họ hợp thành êkíp đã hai chục năm nay. Dần dần, thực tình mà nói, hai người đã gắn vào nhau thành một cặp thân thiết từ lâu. Khi có một vụ khó giải quyết, họ dọn đến một trong vô sô căn nhà do FBI bỏ tiền ra mua dưới danh nghĩa một công ty ma. Qua nhiều năm, công ty nghiễm nhiên trở thành một trong những chủ nhà đất lớn nhất Hoa Kỳ: Không một thành phố Mỹ nào không có những căn nhà bí mật của nó. Từ khi bước vào nghề, Janis và Erwin không bao giờ đặt chân hai lần tới cùng một địa điểm.

— Cô nghĩ gì vậy? Erwin hỏi.

— Anh chàng Nga.

— Cô mê hắn chứ gì?

— Vâng. Tôi muốn thấy hắn được giám sát nghiêm ngặt trong sáu tháng tới.

— Không biết lúc này hắn đang làm gì?

— Đang nằm với một đứa con gái.

Xe lướt nhẹ trên con đường rải sỏi ra phía sau cổng sắt đen sì. Janis nhún vai buồn bã, quay đầu nhìn lần cuối rặng cây mầu lam và thở dài.

*

* *

Cô gái nằm dài trên giường, mớ tóc vàng xõa trên gối, làn da rất trắng tạo thành vệt sáng mờ trên vải trải giường nhàu nát màu xanh nước biển. Cổ chân bên phải đeo vòng vàng.

Căn phòng sực nức hương thơm. Cửa sổ lồng kính, mở rộng thông ra hàng hiên đầy hoa tươi, phía xa thấp thoáng bể nước của Central Park.

Kostia quỳ dưới chân giường ngắm kỹ từng đường nét trên thân hình kiều diễm. Anh đổi chỗ, chụp thêm hai ba tấm nữa.

— Xong, anh nói.

— Cô gái thật là đẹp! - Người đàn ông đứng dựa lưng vào tường nhận xét.

Kostia gật đầu.

Điều khiến anh day dứt là những khúc ruột của cô gái từ bụng phòi ra qua vết rạch bằng dao cạo nhầy nhụa trên nệm, cổ cũng bị cứa đứt bằng hung khí ấy, đầu cô gái chỉ còn dính vào thân bằng cái thớ thịt đỏ lòm.

*

* *

Kostia kín đáo đẩy hé cửa, nhìn chiếc bàn ăn đã dọn cho hai người. Cô khách lạ vẫn ngồi đó, nghe Vladimir đang nói rất hăng. Giữ ý, Kostia trở lại phòng tắm, trút bỏ áo choàng rồi vào phòng riêng, mặc sơmi quần jean vào rồi lên giường nằm. Mệt muốn chết. Khi về nhà trước đây một tiếng anh đã thấy Vladimir đang chuyện trò sôi nổi với cô gái lạ mặt đẹp mê hồn này. Tóc nâu, gò má cao, mắt biếc.

Lướt nhanh qua phòng khách, anh đã kịp chớp được mầu áo nâu xám, đôi ủng vàng, chiếc quần đen nhánh và mớ tóc nâu lộng lẫy. Đáng lẽ phải giới thiệu hai người với nhau. Vladimir chỉ hơi quay đầu chào Kostia. Còn cô gái, Kostia không dám chắc cô ta đã nhìn mặt mình.

Đã 8 giờ tối. Anh thấy đói. Anh quyết định sẽ xuống phố vào quán kiếm miếng gì nhấm nháp.

Anh đứng dậy mở cửa rón rén đi ra.

— Kostia!

Vladimir đứng lên nắm tay Kostia lôi vào bàn.

Anh giới thiệu Kostia: vừa đổ bộ tới New York. Một gã nhà quê đặc. Đây là Wendy, Garbo tương lai.

Wendy không hé môi, chỉ dán cặp mắt biếc vào Kostia. Vladimir lấy chai sâm banh trong xô đá bật nút ròn tan.

— Kostia, mình có lớp lúc 9 giờ. Sau đó có bạn mời đi ăn. Đêm nay không ngủ nhà. Đáng lẽ mình ngồi tiếp Wendy. Cậu vui lòng thay mình chứ?

Anh rót sâm banh, nhấp môi vào cốc của mình, biến vào bếp. Lúc trở ra bưng một khay trứng cá hồi và một giỏ trái cây, anh bảo Wendy với giọng xin lỗi:

— Anh chàng này đoảng lắm, đến luộc quả trứng cũng không biết.

Rồi túm hai vai Kostia, ấn xuống ghế đối diện Wendy, vứt chiếc vét lên vai, mở cửa.

— Chúc một tối tốt lành!

Cửa đóng. Wendy và Kostia vẫn ngồi im lặng lẽ nhìn nhau. Sau mấy phút nữa, bốn mắt vẫn nhìn nhau như trước nhưng Wendy đã chịu mở miệng:

— Anh đói chưa?

— Chả biết nữa!

Cô đứng lên cởi áo. Đôi vú lộ ra. Rồi chậm chạp, mắt vẫn không rời Kostia, cô rút ủng, mở khóa quần kéo tụt xuống chân.

Bây giờ cô đứng trước mặt Kostia, trên mình không còn gì hết, đôi môi phảng phất nụ cười, không tỏ vẻ ngượng nghịu cũng không có ý khiêu khích.

Miệng Kostia khô cong, không nói được nên lời. Tuy thế, bỗng nghe có ba tiếng từ cổ họng mình bật ra:

— Em là ai?

— Quà tặng của Vladimir.

*

* *

Cuối dãy kho có hàng giậu, lô đất sau giậu đang được đào lên để xây silo. Từ khi cảng sông Hudson thành hình đến nay nó vẫn là một công trường thường trực, hệ thống cầu cảng luôn luôn thay hình đổi dạng theo nhu cầu của việc thông thương.

Trong góc trái, công nhân để một đống ximăng lớn, máy đầm và hai xe húc mini. Chiếc thùng sắt cao một mét tám đứng lù lù dựa vào bức tường. Thùng đầy ứ ximăng. Để qua đêm, ximăng đã đông cứng. Chiếc đầu người đàn ông từ khối đá này nhô lên trông như một phần của tác phẩm điêu khắc siêu hiện thực nửa thịt nửa bêtông.

Kostia chụp nhiều tấm cận cảnh, nhất là chỗ viên đạn làm xém thịt nơi thái dương gần lỗ thủng đen ngòm bị món tóc hoa râm phủ gần kín. Anh đổi góc chụp.

Như thế, trên tấm ảnh sẽ hiện ra ở tiền cảnh bông cúc hồng mà bọn đao phủ với ý mỉa mai đáng ghê tởm đã đặt trước mặt người bất hạnh.

*

* *

Naritsa reo lên với vẻ đắc thắng:

— Tin quan trọng! Tớ vừa giúp cậu làm nên sự nghiệp.

Kostia nhìn, chưa hiểu.

— Tớ mở cửa cho cậu rồi.

— Cửa nào?

— Cửa lớn nhất! Cửa của Hollywood! Chiều mai 5 giờ sẽ là cuộc gặp vĩ đại nhất đời cậu.

— Ở đâu?

— Khách sạn Pierre.

— Với?

— Bậc Vĩ nhân, bậc Phi thường, vị Thế lực, đấng Tối thượng. Đích thân Alex Malachian.

— Là ai?

— Chúa! Người đợi cậu.

— Không được.

— Tại sao?

— Ngày mai mình bận từ sáng đến tối.

— Cậu dám bịa chuyện gì vậy, Vladimir cáu.

— Tớ tìm được việc rồi.

— Việc gì?

— Chỗ bọn cớm.

Từ tối qua các sự kiện móc vào nhau diễn biến nhanh đến nỗi hai người không nói chuyện được với nhau. Kostia đâm bổ đến chỗ rao tìm người. Hình như không có nhiều người ứng cử, anh được nhận ngay tức thì. Họ dúi vào tay anh chiếc Leica, nhét lên xe rồi hụ còi inh ỏi chạy đi thả đội quân cảnh sát xuống chỗ có xác chết thứ nhất. Tối về, diễn ra cảnh với Wendy. Kostia chưa kịp nói năng gì Vladimir đã lủi mất.

Bẩy giờ sáng hôm sau tuy kiệt sức vì một đêm ân ái, Kostia vẫn phải đi đến những hiện trường thảm kịch khác. Án mạng, cháy nhà, tai nạn, cơn điên, ẩu đả, ma túy, thanh toán lẫn nhau và đủ thứ tội ác, đủ mọi chuyện bi thảm, dường như New York đẻ ra tất cả những thứ đó trong sự phát sinh tự nhiên của thành phố.

— Cậu biến thành cớm rồi ư? Vladimir hét đến nghẹt thở.

— Chỉ chụp ảnh cho chúng thôi, Kostia đính chính.

— Ảnh gì?

— Ảnh tử thi.

Vladimir trượt dọc tường ngã phệt xuống thảm ôm hai tay lên đầu nhắc đi nhắc lại như tụng kinh: "Ghê quá!... Ghê quá!...". Rồi nhảy chồm lên day ngón tay đe dọa Kostia:

— Mai, 5 giờ.

— Không được.

— 5 giờ, Vladimir gầm lên.

— Không được! Kostia gào to.

*

* *

— Có lẽ ông Malachian không có nhà.

— Tôi có hẹn, Kostia đáp.

— Xin cho biết quý danh để tôi báo với ông ấy, người gác cổng nói với giọng mệt mỏi kẻ cả vẫn dành riêng cho khách khứa loại xoàng.

— Kostia Vlassov.

— Để xem đã.

Bác ta trịnh trọng quay gót và quay số điện thoại. Kostia đưa mắt nhìn quanh, cảnh tượng phòng đại sảnh khách sạn Pierre quả là hấp dẫn. Mọi cái đều bốc mùi của sự sung túc, của tiền, của sự mê say đồng tiền, trọng vọng đồng tiền. Những ông già sang trọng tóc nhuộm xanh rờn bước đến đâu là làm nổ ra một cơn bão khom lưng cúi đầu ở đó. Những bà dận đôi dép giá một ngàn đôla lên những tấm thảm quý trải trên nền cẩm thạch hồng. Nhiều bà ẵm chó trên tay.

Trong chiếc quần jean và chiếc sơmi ba xu, Kostia vẫn nhận thấy không ít cặp mắt đeo bám vào anh.

— Thưa, ông Malachian đang đợi ông. Phòng số 1 trên sân thượng. Tôi cử người dẫn ông lên.

Buồng thang máy bọc da sực mùi nước hoa. Kostia thoáng nghi ngờ người dẫn khách. Nhưng không. Cái đầu bé tẹo của dân xứ Ireland bướng bỉnh kia không thể gây hiểu lầm được. Lầu cuối. Hành lang xa hoa treo những bức tranh hoa lá in rập... Người dẫn đường gọi cửa. Một anh bếp trưởng bận đồ trắng toát hiện ra, tránh lối cho Kostia bước vào gian tiền sảnh.

— Ông là Vlassov? Ông Malachian sẽ tiếp ông sau một phút. Ông dùng rượu gì?

— Một ly whisky.

Như ở nhà Vladimir, từ đây nhìn được xuống Central Park.

Kostia tới bên cửa kính trông ra Đại lộ Năm và dễ dàng nhận ra nhà mình bên tay trái. Tình cờ nhìn vào tấm gương phản chiếu những tấm gương đặt trong các căn phòng ngỏ cửa anh chợt nhìn thấy người mình sắp gặp: Người đó ngồi ở bàn chiếc bàn dài với một bà to béo bận áo màu táo đang rút các quân bài.

— Thưa, whisky của ông.

Kostia cầm ly rượu trên khay, vẫn đứng nguyên chỗ, anh tiếp tục quan sát. Bà béo đứng lên ra khỏi tầm nhìn. Anh quay ra cửa sổ. Tiếng hụ còi xe cảnh sát vọng lên. Đáng lẽ lúc này anh phải ngồi trên xe. Người nữ cảnh sát viên nhận anh ta vào làm đã không úp mở nói rõ: nếu anh còn muốn tiếp tục làm, có thể đến muộn một chút vẫn được. Anh viện cớ đi thăm người bạn đang nằm ở trạm cấp cứu.

— Anh Vlassov? Tôi là Alex Malachian.

Hai người bắt tay.

— Naritsa đã nói với tôi rất tốt về anh. Hình như anh ở Liên Xô tới.

— Tôi vừa tới.

— Anh là đạo diễn điện ảnh?

— Vâng.

— Tôi đang định quay một bộ hai nhăm triệu đôla. Câu chuyện xảy ra ở Moscow. Bộ phim rất lớn. Anh thông thạo Moscow.

— Rất thạo.

— Tôi đang phân vân về vai nam chủ yếu. Vai nữ đã có, cô Jennifer Lewis. Nội cảnh quay ở Hollyvvood. Ngoại cảnh bên Phần Lan, xung quanh Helsinki. Anh làm cố vấn kỹ thuật nhé?

— Ở Hollyvvood được, ở Helsinky không.

— Tại sao?

— Phần Lan ở quá gần biên giới Liên Xô. Tôi không muốn bị bắt.

— Tôi hiểu. Nhưng nhất định đến lúc nào đó tôi sẽ có đủ lý lẽ thuyết phục anh.

Malachian đưa tay gạt phăng lời từ chối Kostia có thể buông ra.

— Sau đây ba giờ tôi sang châu Âu, Luân Đôn, Helsinki, Rome, Paris vv... Một tuần nữa tôi sẽ trở lại Los Angeles sau khi dừng chân ở Vegas. Hôm nay ngày 10, hẹn gặp anh ngày 20 lúc 5 giờ chiều ở nhà riêng của tôi tại Bel Air. Danh thiếp đây. Rất sung sướng được quen biết anh. Paul đâu?

Bếp trưởng hiện ra.

Malachian chìa tay cho Kostia.

— Xin thứ lỗi. Tôi chưa kịp nhòm ngó đến hành lý. Đừng quên ngày 20, lúc 5 giờ chiều.

Anh ta đi ra.

Paul mở cửa đi theo Kostia ra hành lang.

Làn sóng hân hoan xâm chiếm lòng anh, thế là anh được toại nguyện.

Anh sắp lọt vào Thành Phố.