Lorelei là một vị thần bất tử, một nữ thần nước, con gái của Thần sông Rhine; ban ngày nàng sống dưới lòng sâu mát mẻ của dòng sông, nhưng khi đêm xuống, nàng thường hiện lên trong ánh trăng, ngồi vắt vẻo trên một mỏm đá cao, lọt vào tầm mắt của tất cả những ai xuôi ngược dòng nước. Thỉnh thoảng, làn gió chiều đưa vương vấn vài nốt nhạc từ bài ca của nàng đến tai những người chèo thuyền; khi ấy, vì mải mê thưởng thức những giai điệu mê hồn này mà họ quên mất cả thời gian lẫn không gian, để rồi trôi dạt vào những ghềnh đá sắc nhọn, gập ghềnh và chuốc lấy cái chết không tránh khỏi.
Trên đỉnh, thiếu nữ ngồi đây,
Dáng hình tuyệt mỹ, trắng ngày, đẹp xinh;
Tóc vàng óng ả lung linh,
Đính châu ngọc sáng, kết thành bím thơ.
Lược vàng chải chuốt mộng mơ,
Hòa cùng tiếng hát hững hờ lời ca;
Khúc ca kỳ lạ ngân nga,
Hoang dại, lôi cuốn thiết tha cõi lòng.
Người chèo thuyền ở trên sông,
Nghe vang tiếng hát, ngóng trông bàng hoàng;
Ối ai cứu vớt chàng dang,
Khỏi vòng nguy hiểm bủa giáng hiểm nghèo?
Sông sâu nuốt chửng mái chèo,
Thuyền nan cùng với anh theo sóng ngầm;
Loreley đấy, chính tâm,
Dắt dìu đắm đuối chìm đầm bọt xô.
Bài hát của Heine (Bản dịch của Selcher).
Người ta kể rằng chỉ có duy nhất một người từng được nhìn thấy Lorelei ở cự ly gần. Đó là một chàng trai đánh cá trẻ tuổi người Oberwesel, người vẫn gặp nàng bên bờ sông mỗi buổi tối và trải qua vài giờ phút tuyệt diệu bên nàng, chiêm ngưỡng vẻ đẹp và lắng nghe khúc ca say đắm của nàng. Truyền thuyết kể lại rằng trước khi chia tay, Lorelei thường chỉ cho chàng những nơi nên thả lưới vào ngày hôm sau — những lời chỉ dẫn mà chàng luôn tuân theo và mang lại cho chàng sự thành công mỹ mãn.
Một đêm nọ, người ta nhìn thấy chàng trai đánh cá đi về phía bờ sông, nhưng vì chàng không bao giờ trở lại nên cuộc tìm kiếm đã được tiến hành. Khi không tìm thấy bất kỳ manh mối nào về tung tích của chàng, những người dân tộc Teuton cả tin cuối cùng đã đồn đại rằng Lorelei đã kéo chàng xuống những hang san hô của nàng để được tận hưởng sự bầu bạn của chàng mãi mãi.
Theo một phiên bản khác, Lorelei, với những khúc ca say đắm cất lên từ những vỏm đá hiểm trở, đã dụ dỗ quá nhiều ngư dân đi đến nấm mồ dưới lòng sâu sông Rhine, khiến một đội quân vũ trang từng được phái đến vào lúc chạng vạng để vây bắt nàng. Nhưng nữ thần nước đã yểm một bùa phép cực kỳ mạnh mẽ lên vị đội trưởng và đám lính của ông ta khiến họ không thể nhúc nhích tay chân. Trong lúc họ đứng bất động xung quanh nàng, Lorelei tự tháo gỡ những món đồ trang sức trên người và ném chúng xuống những con sóng bên dưới; rồi cất tiếng đọc chú, nàng dâng nước dâng cao đến đỉnh mỏm đá nơi nàng đang đứng, và trước sự kinh ngạc của những người lính, những con sóng đã bao bọc lấy một cỗ xe màu xanh ngọc bích do những con chiến mã bờm trắng kéo, nàng thiếu nữ nhẹ nhàng nhảy vào cỗ xe thần kỳ ấy để rồi biến mất ngay lập tức khỏi tầm mắt. Chỉ vài khoảnh khắc sau, dòng sông Rhine hạ thấp trở lại mức bình thường, bùa phép bị phá vỡ, những người lính lấy lại được khả năng vận động và rút lui để kể lại nỗ lực của họ đã thất bại ra sao. Tuy nhiên, kể từ đó, người ta không còn nhìn thấy Lorelei nữa, và những người nông dân quả quyết rằng nàng vẫn còn căm phẫn sự lăng mạ nhắm vào mình và sẽ không bao giờ rời khỏi những hang san hô của nàng nữa.