——Gửi cô của tôi

Tôi có bảy người cô, người được nhắc đến ở đây là người thứ năm. Ngũ cô của tôi kết hôn năm mười bảy tuổi, mùa xuân năm mười chín tuổi thì chồng qua đời. Nhà chồng của cô tuy giàu có, nhưng mẹ chồng lại vô cùng hung dữ, thế nên ông nội tôi mới yêu cầu cô ra ngoài để theo học tại Trường Nữ học phủ M. Thời gian cô đi học, thành tích học tập tuy bình bình, nhưng các mặt như may vá, thêu thùa, nấu nướng thì món nào cũng vô cùng tinh xảo. Khi ấy, vợ hiệu trưởng cũng sống ở trong trường, nữ sinh ngoài giờ học đều tranh nhau đến chỗ bà để trò chuyện, nịnh nọt. Bà thân nhất với ngũ cô của tôi, một phần vì thân thế đáng thương sớm chịu cảnh góa bụa của cô đã khơi gợi lòng trắc ẩn của bà, phần khác vì cô có đôi tay khéo léo, có thể thường xuyên thêu hoa gối cho bà hoặc giúp lót lại áo bông lụa cho thầy hiệu trưởng. Cho đến tận khi ngũ cô tốt nghiệp, vợ hiệu trưởng vẫn không nỡ để cô rời đi, kiên quyết giữ cô lại trường làm giám thị nữ sinh. Cô đương nhiên cũng vui vẻ nhận lời, thế là cô làm giám thị cho đến tận bây giờ, dù trên danh nghĩa đã được đổi thành "nhân viên giáo dục nữ sinh".

Ngũ cô của tôi có dáng người thấp béo, đôi chân bó kiểu phái mới thỉnh thoảng lại đổi sang đi những đôi giày kiểu mới nhất. Quả thực, bình thường cô luôn cố gắng làm cho trang phục của mình thật mới mẻ, mặc dù trong đầu óc thì trước nay vẫn chẳng hề chê cũ. Khoảng thời gian tôi tiếp xúc với cô nhiều nhất là sau khi Trường Nữ học phủ M được đổi tên thành Trường Sư phạm Nữ sinh huyện M, rồi lại từ Trường Sư phạm Nữ sinh huyện M đổi tên thành Trường Trung học huyện M. Khi ấy vừa vặn là lúc bắt đầu thực hiện việc nam nữ học chung, thế nên ngũ cô liền hổm hổm hổm hổm chăm chú thực hiện nghiêm ngặt chức trách của mình, chỉ sợ đám con gái này sơ sẩy một chút là bị người ta dụ dỗ, gây ra chuyện rắc rối gì đó.

Lúc tôi vào cấp hai mới mười tuổi, nhảy nhót trông như con khỉ ốm, vốn dĩ chưa đến mức phải đề phòng những chuyện kiểu này, thế nhưng ngũ cô của tôi lại cứ lo xa lo gần mà ân cần răn dạy:

"Váy kéo thấp xuống một chút nào, chẳng lẽ trò không thấy ngay cả đầu gối cũng lộ ra rồi sao?"

"Từ nay không được phép uốn tóc nữa, xù xù bông lên trông giống như quỷ ấy!"

"Cái khăn quàng cổ trên cổ trò sao còn chưa mau tháo ra cho tôi? Lòe loẹt thế này thì còn ý nghĩa gì của việc mặc đồng phục trường nữa?"

"Tan học thì mau chóng quay lại phòng tự học của nữ sinh để ôn tập bài vở, đừng có mãi đứng ngoài sân trường ngắm bọn con trai đá bóng chứ! Chà, nhìn trò ngắm chưa đã thèm mà còn há hốc miệng ra cười kìa, tôi trừ điểm hạnh kiểm của trò đấy. Cười à! Trò mà còn không nghe lời, tôi sẽ viết thư mách bố trò đấy."

Nhưng tôi biết cô sẽ không viết thư mách bố đâu, bởi vì cầm bút đối với cô còn chẳng thuận tay bằng cầm kim. Thường ngày cô có việc muốn viết thư cho bố tôi, thế nào cũng phải làm hỏng trước mười mấy tờ giấy viết thư, có tờ viết được câu "Lục đệ như hội" thì lại chê dòng kẻ không hợp, có tờ viết chưa được ba năm dòng lại phải vội vàng đi tìm từ điển để tra chữ, lần nào cô bồn chồn lo lắng viết suốt một tuần mà không xong là thế nào cũng quay sang viết cho tôi: "Ngày nào sách cũng không đọc, thư cũng chẳng thèm viết. Bố trò bảo cô giục trò học hành, ngày mai sao không mau chóng gửi một bức thư bảo ông ấy đừng bận lòng. Tiện thể viết giùm cô mấy câu."

Tôi nghe xong không dám đáp lời, lè lưỡi tự động đi ra ngoài, bên ngoài luôn có người lén lút chế giễu cô, tôi nghe thấy cũng được dịp trút giận thay. Bọn họ đều là nữ sinh lớp trên, nhìn thấy tôi là thể nào cũng nói:

Nam sinh lớp mười hai nói cô ấy chân bó mà đi giày cao gót, đi đi lại lại lắc la lắc lư, trông y như một chiếc compa hai chân ấy!

"Ha ha ha ha!" Tôi cũng hùa theo cười, trong lòng quả nhiên thấy thoải mái hơn không ít.

Nhưng chẳng bao lâu sau, cái biệt danh compa hai chân này không dùng được nữa, bởi vì thấy chúng tôi đi giày bóng rổ trông thú vị, tự cô cũng đi mua một đôi giày bóng rổ cỡ nhỏ dành cho trẻ con bảy, tám tuổi về đi. Mũi đôi giày bóng rổ đó vừa rộng vừa lớn, lúc cô đi phải nhét vào rất nhiều bông gót cũ. Bọn con trai nhìn thấy cô đi đôi giày này đi qua là thể nào cũng túm tụm lại vỗ tay đồng thanh hô:

"Giày bóng rổ nhỏ! Giày bóng rổ nhỏ!"

"Một chiếc giày bóng rổ, nửa cục bông rách!"

"Giày bóng rổ nhỏ, nhỏ..."

Thế nhưng ngũ cô nghe thấy vậy lại chẳng hề tức giận cho lắm. Có đôi khi cô còn cười bảo tôi rằng: "Đặt biệt danh cũng phải có chút giống chứ, phải không? Trò xem đám con trai đó thật là vô lý, cô đã là mộtà bà già rồi mà còn gọi cô là bóng rổ nhỏ này nọ."

Cô yêu cái biệt danh có chữ "nhỏ" này, lại càng yêu đôi giày bóng rổ nhỏ ấy. Bởi vì khi đó đang diễn ra kỳ thi hàng tháng, nữ sinh thường lén lút thắp nến vào ban đêm để đọc sách, cô biết chuyện này, thế nên cũng thường xuyên nhẹ tay nhẹ chân mò đến trước cửa các phòng ký túc xá vào lúc tắt đèn ban đêm để ngó nghiêng. Đôi giày bóng rổ đó đế bằng cao su, đi lại không có tiếng động, thế nên cô mới có thể nhân lúc không đề phòng mà đẩy cửa bước vào, thu giữ nến và diêm của bọn họ. Cô đem những mẩu nến và vỏ hộp diêm thu được nộp lên phòng giáo dục để ghi sổ, còn những đoạn nến dài và hộp diêm đầy thì đều tích cóp lại rồi mang cho bà nội tôi. Khi ấy nhà tôi ở vùng quê, vẫn chưa lắp đèn điện.

Mấy ngày sau, thi toán.

Tôi vốn sợ môn toán này, thế nhưng một nam sinh ngồi ở hàng ghế phía sau tôi lại có biệt danh là "Edison nhỏ", rất giỏi toán. Cậu ta họ Châu, lúc không còn cách nào tôi đành gọi một tiếng "Mister Châu", quay đầu lại thỉnh giáo cậu ta, sau đó không biết kẻ nhiều chuyện nào đã nói với người ta rằng giữa chúng tôi có chuyện gì đó, thế rồi người đồn qua người, người đồn lại, cả khối nam sinh đều gọi tôi là "vợ Edison". Khi ấy tôi đã ở độ tuổi mười lăm, nghe xong trong lòng không khỏi có những cảm xúc kỳ lạ, từ đó trong giờ học toán không bao giờ dám quay đầu lại hỏi cậu ta nữa.

Tôi suốt hơn nửa tháng trời không hề gọi một tiếng "Mister Châu", cách gọi này bây giờ đối với tôi dường như đã có chút ngượng nghịu, cho đến tận đêm trước kỳ thi toán lần này. Giáo viên toán bảo chúng tôi phải làm xong toàn bộ hơn một trăm sáu mươi bài tập lượng giác trong vòng hai ngày, sau đó nộp lên trong khoảng thời gian quy định của kỳ thi, thì mới được tính là điểm thi tháng. Tôi làm xuôi làm ngược, vẫn còn kém ba mươi mấy bài không tài nào làm nổi, đầu nhức ong ong, đành phải bỏ chiếc compa ra ven sông hóng gió đêm một chút.

Đêm đó bởi vì học sinh toàn trường đều đang bận rộn chuẩn bị cho kỳ thi tháng, thế nên ven sông vắng ngắt, một vầng trăng treo lơ lửng trên cao. Tôi vừa đi vừa lẩm bẩm trong miệng: "sinA cộng sinB", bài tập lượng giác càng lẩm bẩm càng thấy lòng dạ rối bời. Vẫn chưa đi đến dưới đình hóng mát, đã nghe thấy dưới chân đình vang lên một câu hỏi khẽ: "Bài lượng giác của trò làm xong chưa vậy? Mister."

Tôi giật mình hoảng hốt. Nhưng nhìn kỹ lại thì không khỏi đỏ bừng mặt. "Vẫn chưa làm xong!" Tôi cúi gằm đầu đáp.

Ngày mai chẳng phải phải nộp bài rồi sao?

"Tôi làm không ra," tôi vừa hổ thẹn lại vừa mang theo hy vọng, "Trò có thể giúp tôi một tay được không? Mister... Châu." Tôi cố gắng phát âm thật rõ chữ "Châu" khó đọc ấy.

Thế là cậu ta liền hỏi tôi mấy câu hỏi nào không làm được, tôi tiện miệng kể cho cậu ta nghe mấy câu, trong lòng hoảng sợ vô cùng, hơn ba mươi bài không làm nổi chỉ có thể nghĩ ra được mười mấy bài. Tôi nói tôi phải về phòng tự học lấy sách. Cậu ta giục tôi đi nhanh lên; cậu ta sẽ đợi tôi ở ven sông.

Tôi cắm cổ chạy thẳng về phòng tự học, chạy chưa được mười bước chân, ở chỗ bảng thông báo góc rẽ, tôi nhìn thấy ngũ cô mặt mày tái xanh đứng ở phía sau.

"Trò chạy đi đâu vào lúc này thế hả?" Cô hung tợn hỏi tôi.

"Phòng tự học ạ," sự phấn khích của tôi lập tức biến thành hoảng sợ, nói xong sợ cô chưa vừa ý, tiếp theo lại bồi thêm một câu: "Đi lấy bài tập toán ạ."

"Ngày mai các trò thi toán phải không?"

"Vợ ạ."

"Thế thì," cô cười lạnh một tiếng, "trò vậy mà vẫn còn rảnh rỗi đi nói chuyện với người ta cơ à?"

Tôi hận không thể đập nát cái kim tháp đó, bẻ gãy chiếc compa kia đi, ai mà tin được bố lại có một người chị đáng ghét đến thế cơ chứ?

Nhưng, cuối cùng tôi vẫn không dám cầm sách quay lại ven sông, chỉ đành cúi đầu phục mặt xuống bàn tự học mà cầm compa nguệch ngoạc vẽ lung tung. Tôi đương nhiên chẳng còn tâm trí đâu mà làm bài tập lượng giác nữa.

Đến giờ tự học buổi tối, cô theo lệ đến giám sát, nữ sinh nào ngáp một cái cũng phải chịu sự trừng phạt của cô, thế là bọn họ liền tìm cách trêu chọc cô, cố tình lấy những câu hỏi toán học, tiếng Anh ra để thỉnh giáo cô, cô sầm mặt đáp lại: "Cái này không phải trách nhiệm của tôi, các trò muốn hỏi thì đi mà hỏi..."

"Nhưng thưa cô, với học vấn giỏi giang thế này của cô mà lại sợ không giảng được những câu hỏi cạn nghĩa thế này sao? Đỡ cho chúng tôi trong tối tăm phải chạy ngược chạy xuôi đi tìm giáo viên khác, cô cứ làm càn đi mấy việc ngoài trách nhiệm đi chứ!"

Cô từ chối không được đành nhận lấy sách để xem, nhưng, ngay lập tức lại đưa trả nó về cho người đang nài nỉ, cô nói: "Vấn đề tuy rất nông cạn, nhưng tôi tuyệt đối không thể làm những việc nằm ngoài trách nhiệm."

Trong lòng tôi thầm thấy sảng khoái, đang định lấy một bài tập lượng giác ra để quấn quýt làm phiền, thì chợt liếc thấy bên ngoài cửa sổ Vương ma ma đang thò đầu ngó ngoáy nháy mắt với tôi. Tôi giả vờ đi vệ sinh rồi lẩn ra ngoài, Vương ma ma thấy tôi liền vội vàng tiến lên báo: "Đinh tiểu thư, cô có một thư..." Trong lòng tôi như có dự cảm vội vàng đưa tay ra nhận lấy, đột nhiên, cửa phòng tự học bật mở, ngũ cô đứng ở cửa hỏi: "Ai viết đến vậy?" Dường như cô đang mang theo một dự cảm gì đó.

"... ," tôi không nói nên lời đưa bức thư qua, bản thân còn chưa kịp nhìn lấy một cái.

"Châu... M," cô nhìn rồi lẩm bẩm một mình, nhưng liếc thấy trong phòng tự học có ba bốn cái đầu đang thò ra ngó ngoáy, lại vội vàng đổi giọng: "Cái này... à. Cái này... là thư đại tỷ viết cho trò ấy mà. — Bây giờ trò mau đi tự học đi, tan học thì đến phòng cô mà lấy." Nói xong cô trừng mắt nhìn tôi một cái khiến tôi không kìm được mà rùng mình một cái, trong lòng thấp tha thấp thỏm.

Tiếng chuông này sao mà dài đặc biệt, lại còn vô cùng ngột ngạt nữa chứ, ít nhất là đối với tôi thì có cảm giác như vậy.

Cuối cùng cũng thật sự chống chọi đến lúc tan học, tôi run rẩy bóc bức thư này trong phòng của cô, đó là mười mấy bài tập lượng giác đã được giải xong. Tạ ơn trời đất, ngũ cô cũng đã yên tâm.

Chẳng bao lâu sau, tôi và cậu Châu đính hôn.

Nhưng sự đề phòng của ngũ cô đối với tôi vẫn không chịu buông lỏng, cô ngày nào cũng chú ý đến mấy cuốn tiểu thuyết tôi xem. "Xem tiểu thuyết tình yêu sẽ khiến bọn con gái động lòng đấy nhé!" Cô bảo với mẹ tôi rằng: "Đinh Trinh bây giờ đã là người có gia đình rồi, sao còn có thể để cho trong lòng cô ta có những suy nghĩ vẩn vơ khác được chứ?"

Có một lần, cô lục lọi dưới gối tôi tìm ra cuốn "Những tấm lòng cao cả", khăng khăng khẳng định đó là sách dâm thư, nhất định phải lập tức viết thư mách bố tôi. May mà có một nữ sinh cấp ba đứng ra biện hộ thay cho tôi: "Nếu nói tên sách có chữ yêu này là không được, vậy bản thân Đinh Trinh đây từ lâu đã đáng bị đuổi học rồi."

Ngũ cô im lặng không nói gì, thế nhưng vẫn cầm cuốn sách đó lên giá sách của chính cô.

Sau đó, cô cảm thấy biện pháp thỏa đáng nhất để đề phòng nam nữ thanh niên, vẫn là dứt khoát khuyên chúng tôi sớm kết hôn cho xong chuyện. Lúc chúng tôi kết hôn, cô đã thêu cho chúng tôi rất nhiều hoa gối, bây giờ chúng tôi đã có con, cô lại bận rộn thêu giày đầu hổ cho con tôi.

Bản thân cô bây giờ vẫn đang làm giám thị nữ sinh ở trường trung học M, thế nhưng nhìn từ bức ảnh gửi cho chúng tôi gần đây, thân thể cô đã gầy đi không ít, phần mông cũng không còn giống đáy kim tử tháp nữa, hơn nữa theo như lời cô viết trong thư, kẽ chân thường hay bị thấp khớp, thế thì e là đôi giày bóng rổ đế cao su nhỏ bé đó cũng đành phải tạm thời gác lại thôi, tôi nghĩ vậy.