Sau bữa tối, tôi lấy ra một chiếc cốc thủy tinh sạch, pha một cốc trà xanh thật đậm. Vừa nhấp trà, tôi vừa suy nghĩ miên man về bài văn cần viết. Bỗng nhiên, tôi thoáng nhìn thấy đôi tay đang bưng cốc trà của mình, những ngón tay trắng ngần, tương phản rạng rỡ với lá trà xanh, trông như năm chiếc ngà voi nhỏ nhắn và thanh mảnh.

— Đây là tay của tôi sao?

— Tay của tôi.

Thế là tôi từ từ đặt cốc trà xuống, đặt tay lên đầu gối, tự mình cẩn thận quan sát: những ngón tay dài dài, lòng bàn tay mỏng manh, hoàn toàn không có chút huyết sắc nào, nhìn thật sự có phần đáng sợ.

Tôi nghĩ, đây là tay trái, tay phải có lẽ khá hơn chăng. Thế là tôi đặt tay phải lên đầu gối, so sánh thế này, so sánh thế kia, thấy cũng chẳng khác nhau là mấy, thực sự không nói ra được điểm gì khác biệt. Chỉ có điều đầu ngón trỏ tay phải có thêm một vệt mực xanh, đó là do lúc viết bản thảo vô ý làm bẩn, chỉ cần dùng xà phòng chà nhẹ là có thể rửa sạch bong ngay.

Thật là một đôi tay gầy guộc tái nhợt! Tôi không muốn nhìn chúng nữa, chỉ lặng lẽ bưng cốc trà lên, khẽ nhấp từng ngụm. Trong lòng thầm nghĩ, chúng nên được nghỉ ngơi một chút, bằng không, với đôi tay chẳng chút huyết sắc này, làm sao có thể viết nên được những bài văn có máu có thịt?

Nghe nói có rất nhiều văn hào phương Tây, khi họ sáng tác, không cần phải tự tay mình động bút. Họ chỉ cần thong thả tựa ngồi trên ghế sofa, ngậm xì gà, vừa nhả khói vừa đọc, bên cạnh tự có người giúp họ đánh máy hoặc ghi chép lại. Làm văn chương kiểu này quả là thoải mái, nhưng địa vị của tôi so với họ thì kém xa không biết bao nhiêu vạn dặm, đành coi như chuyện thần thoại mà nghĩ ngợi, nghĩ xong rồi vẫn phải khổ sở vì đôi tay mình, vì kế sinh nhai mà buộc phải đặt cốc trà xuống, cầm lấy bản thảo để viết.

Viết mãi, viết mãi, đôi tay tôi viết đến tê dại, ngón tay cứng đờ. Nhìn thấy chúng, tôi liền quên sạch những câu từ vui vẻ đã chuẩn bị sẵn trong đầu, chỉ còn lại nỗi chua xót vô hạn, không thể dùng chữ để diễn tả, không thể dùng câu để bày tỏ, đối diện với tờ giấy trắng, tôi chỉ biết ngẩn người ra thần.

Một lúc lâu sau, tôi chợt nảy ra một ý: đặt tay trái lên tờ bản thảo, tay phải cầm bút chì nương theo đó mà vẽ, chẳng bao lâu sau, đường nét một bàn tay gầy guộc đã hiện rõ ràng trên mặt giấy.

— Đây là tay của tôi sao?

— Tay của tôi.

Tay tôi ngày trước chắc chắn không phải thế này: mười ngón tay thô ráp, móng tay cắt tỉa rất ngắn; lòng bàn tay vừa mập vừa dày, màu sắc đỏ hồng.

Thời thơ ấu, chúng suốt ngày vò viên đất, bắt dế, đan áo cho gà con...

Ở trường học, chúng bận rộn chép bài, chơi quần vợt, còn có thể đánh đàn piano nghe leng keng vui tai...

Về sau, anh ấy đến, đeo chiếc nhẫn kim cương vào ngón áp út của tôi, hôn lên đó và nói: "Đảm đang thật đấy, đôi tay của em!"

Tôi đã dùng đôi tay mình làm biết bao nhiêu việc cho họ...

Dầu mỡ, bụi bặm, tất cả đều khảm vào lòng bàn tay tôi, kỳ không hết, rửa không sạch, đôi tay tôi cuối cùng đã trở nên cáu bẩn và thô ráp.

Nhưng tôi không hề trách đôi tay mình, bởi vì nó làm việc, có thể mang lại niềm vui và hạnh phúc cho người khác.

Vào mùa đông, mu bàn tay tôi đều nứt nẻ. Nhưng tôi vẫn cố chịu đau, dưới ánh đèn kim từng đường kim mũi chỉ khâu những chiếc chăn bông bằng vải hoa cho bọn trẻ.

Đôi tay thô ráp chạm vào vải hoa, nghe sột soạt thành tiếng.

Bọn trẻ đều thấy lạ, hỏi tôi rằng: "Mẹ ơi, sao tay mẹ lại có tiếng kêu ạ?"

Tôi cười: nhìn gương mặt của anh ấy, nhưng anh ấy không cười. Một hồi lâu sau, anh ấy cau mày, dùng giọng điệu chán ghét nói với tôi: "Nhìn cái bàn tay này của cô xem, chẳng phải đã làm hỏng chiếc nhẫn kim cương quý giá của tôi rồi sao?"

Tôi lặng người không nói, ngày hôm sau, liền trả lại chiếc nhẫn kim cương quý giá cho anh ấy.

Nhưng luật pháp, kinh tế, đều không cho phép tôi mang theo bọn trẻ: tôi chẳng có gì cả, chỉ dựa vào đôi bàn tay nứt nẻ, lủi thủi một mình tự mưu sinh.

— Đây là tay của tôi sao?

— Tay của tôi.

Tay tôi không thể nào giúp bọn trẻ thay tã, lau mũi nữa, chỉ suốt ngày đêm tay trái bưng cốc trà, tay phải viết, viết, viết...

Trà đậm, vị đắng chát. Tôi vừa nhấp từng ngụm, vừa thầm suy nghĩ về bài văn. Nhưng chữ nào, câu nào, mới có thể biểu đạt được ý của tôi đây? Hơn nữa, dù có biểu đạt ra được, thì lại mong chờ ai thấu hiểu?

Một lúc lâu sau, tôi chợt nảy ra một ý: gửi tờ bản thảo vẽ bàn tay đó cho bọn trẻ đi, để chúng biết rằng: tay của mẹ... đã gầy đi rồi.