Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Mảnh Đất Xanh

❊ ❊ ❊

Vào một buổi chiều thứ Bảy bình thường trong tiết xuân, Hầu Chí Phong, Phó Bí thư Đảng ủy công xã Hà Khẩu, đạp xe về nhà.

Vừa bước vào cổng chính, hai đứa con có lẽ nghe thấy tiếng xe, cùng nhau chạy từ sân sau ra, tranh nhau cái túi xách đen treo ở đầu xe của cha.

"Mỗi đứa một cái." Hầu Chí Phong lấy bánh mì ra, cười nhét vào tay lũ trẻ. Tuy lương không cao, nhưng mỗi tuần về nhà vào thứ Bảy, anh vẫn luôn mua chút bánh kẹo gì đó để những đứa trẻ mong ngóng cha về không phải thất vọng, anh đã thành thói quen rồi.

Má của đứa con trai và con gái phồng lên. Những đứa trẻ ăn cơm rau đạm bạc ở nông thôn, đối với ổ bánh mì mềm xốp, việc thèm ăn là điều rất tự nhiên. Anh vỗ lưng đứa này, lại xoa đầu đứa kia, đó là cảm giác hạnh phúc của người làm cha. Càng gần đến tuổi bốn mươi, anh càng cảm thấy mình gắn bó với lũ trẻ hơn.

"Về rồi đấy à, Bí thư Hầu."

Bước vào nhà trong, một lão nông lạ mặt vụng về đứng dậy từ ghế, nhiệt tình chào hỏi anh.

"Đây là chú trong họ nhà em gái tôi ở Uông Thủy Trại." Vợ anh, Tú Nhung, giới thiệu: "Đợi anh cả nửa ngày rồi."

Chắc chắn là đến nhờ vả việc gì đó, rất nhiều người nhờ anh làm việc, không đến cơ quan công xã mà chuyên đợi ngày Chủ nhật mới tìm đến tận nhà, khiến anh không được yên ổn. Nhà còn có đất tự túc, lại còn nuôi lợn, bao nhiêu việc phải tranh thủ làm vào ngày nghỉ!

"Có việc gì thế?" Anh hỏi, muốn nhanh chóng đuổi khéo người này đi.

Người kia bắt đầu kể lể, lôi thôi lếch thếch, trước sau lặp đi lặp lại, cuối cùng cũng nói rõ được một chuyện: con trai ông ta làm giáo viên dân lập ở trường tiểu học của đại đội, đã dạy được bốn năm năm rồi. Bí thư chi bộ hiện đang cấu kết với hiệu trưởng, muốn đuổi việc con trai ông, rồi đưa con gái của chính hắn (mùa thu năm ngoái vừa tốt nghiệp cấp ba) vào thay thế.

"Việc làm quá đỗi đáng ghét!" Người kia vô cùng căm phẫn, "Tôi là dân thường, thực sự không biết làm sao..."

Điều này hoàn toàn có thể xảy ra. Cán bộ lợi dụng chức quyền, làm những việc lăng nhăng, trong hàng chục đại đội của công xã họ, chuyện này vẫn thường xảy ra. Anh dứt khoát trả lời: "Nếu những lời ông nói là sự thật, tôi sẽ chịu trách nhiệm giải quyết. Sau khi đi làm vào tuần tới, tôi sẽ tìm hiểu kỹ rồi tính."

"Anh nghỉ ngơi đi." Người kia đứng dậy cáo từ, "Anh làm việc ở công xã vất vả rồi..."

Ông ta cởi nút buộc túi vải bạt vàng của mình, đặt một hộp bánh ngọt lên bàn.

"Đừng làm thế này!" Hầu Chí Phong nắm chặt lấy tay ông ta, muốn nhét hộp bánh ngược lại vào túi vải bạt, "Thế này là thế nào?"

"Chúng ta là người thân, đây là lần đầu tôi đến nhà." Ông ta nói, "Phong tục chỗ chúng ta là 'không tay không vào cửa người thân' mà..."

"Cứ để lại đi." Vợ anh nói, "Cũng đâu phải người ngoài!"

Hầu Chí Phong buông tay, xấu hổ quay mặt sang một bên. Người vợ Tú Nhung của anh, học vấn không cao, thể chất khỏe mạnh, thường tỏ ra chịu khó hơn anh, kiếm được số công điểm hạng nhất trong đám phụ nữ trong đội, lại còn nuôi lợn nuôi gà. Chỉ có một điểm không tốt, đó là luôn nhận quà cáp của người đến nhờ vả, khiến cho tình cảm tôn trọng yêu mến của anh dành cho cô thường bị phủ một lớp bóng tối xấu xí. Tầm nhìn hẹp hòi quá!

Tiễn khách xong, hai vợ chồng trở vào nhà, gần như đồng thời sững sờ: đứa con trai một tay cầm bánh ngọt, một tay nắm chặt xấp tiền mười tệ, giơ cao lên, khoe khoang với cha mẹ về phát hiện của mình: "Trong hộp bánh..."

"Đặt xuống." Hầu Chí Phong hiểu ra, sắc mặt cũng biến đổi.

"Đưa đây cho mẹ." Tú Nhung giật lấy xấp tiền từ tay con, sắc mặt cũng thay đổi, hạ thấp giọng cảnh cáo con, "Ra ngoài không được nói bậy. Đi chơi đi!"

Đứa con có lẽ cảm thấy việc này có tính chất bí ẩn nghiêm trọng, lặng lẽ đi ra ngoài.

"Bao nhiêu?" Hầu Chí Phong hỏi.

"Một trăm." Tú Nhung đáp.

"Đưa đây."

"Làm gì?"

"Trả lại cho người ta chứ sao!"

"Còn lâu mới trả." Cô nhét tiền vào túi áo trong, lúc quay người đi ra cửa liền quay đầu lại, "Em đi mượn xe cút kít, trước khi trời tối chở hai xe đất cho chuồng lợn. Anh ở nhà mà nghỉ."

Anh bồn chồn không yên. Chuyện không ngờ tới này đã phá hỏng tâm trạng vui vẻ khi về nhà của anh. Anh đi loanh quanh trong nhà, ngồi không yên nằm cũng chẳng vững, nghe tiếng cút kít kéo qua ngõ, anh nghĩ mình phải ra hố đất, nói chuyện cho rõ ràng với vợ.

Vừa ra khỏi cửa, anh gặp chú hai gù. Trên cánh tay nổi gân xanh cuồn cuộn của chú hai, khoác một cái giỏ lớn, trong giỏ đựng rễ lúa và cỏ nước nhặt được khi cải tạo ruộng lúa.

"Phong này, chú hỏi cháu một câu." Chú hai làm vẻ bí hiểm, "Nghe nói... sắp chia đất chia bò rồi à?"

"Vâng, là thực hiện chế độ khoán." Anh nhạt nhẽo đáp, lòng có chút không yên, "Công xã Tín của chúng ta cũng chuẩn bị thực hiện đấy!"

"Cháu là người hiểu chính sách." Chú hai nói, "Chuyện này là thật chứ?"

"Thật ạ." Anh nói, tâm trí để đâu đâu, "Cháu phải đi... kéo đất đây." Dường như có một nỗi niềm thầm kín hổ thẹn với bà con làng xóm...

Chân dốc đất vàng ở phía tây ngôi làng là cái hố đất vàng mà cư dân cả làng đến lấy đất. Tú Nhung đối mặt với vách đất, vung cuốc, sau khi bước vào tuổi trung niên, eo cô dày lên, chân chắc khỏe hơn, tư thế vung cuốc đào đất trông như một người đàn ông cường tráng.

Anh bước vào hố đất, nhặt chiếc xẻng sắt lên, xúc số đất vàng mà Tú Nhung vừa đào lên, đổ vào thùng xe gỗ của chiếc xe cút kít. Ở nơi này, xa ngôi làng, không có người ngoài, cũng không có lũ trẻ, hai vợ chồng còn chuyện gì mà không thể nói cơ chứ!

"Tú Nhung, số tiền đó... chúng ta không được nhận."

Cô đào một cuốc, "hừ" một tiếng.

"Đây là hối lộ, vi phạm kỷ luật, anh sẽ bị xử lý đấy!"

Cô lại đào một cuốc, "hừ" một tiếng, không đáp lời.

Hầu Chí Phong nghĩ, nên nói cho cô ấy hiểu đạo lý mà cô ấy có thể hiểu được: "Em thích xem kịch, trong rất nhiều vở kịch đều có tên gian thần mặt trắng mũi trắng, tên tham quan bị người đời mắng nhiếc đấy!"

Cô vẫn không quay đầu, tay không ngừng, tiếp tục đào.

"Anh là đảng viên, lớn bé gì cũng coi là cán bộ phụ trách, không thể tự mình bôi trắng lên mặt mình được. Lại còn làm việc ngay tại địa phương..."

"Hừ!" Tú Nhung cuối cùng cũng dừng đào, quay người lại, tay chống cán cuốc, châm chọc nói, "Ông nội của Ngọc Linh trong làng mình làm giám đốc cửa hàng bách hóa ở Tây An, anh cứ sang nhà người ta xem, họ ăn cái gì? Mặc cái gì? Một mét vải ba hào, chẳng khác nào lấy không. Chồng của Tiên Huệ làm việc ở trên huyện, chở một xe gỗ về mà chỉ mất tiền một bữa cơm... Anh làm cái quan to tát gì mà sợ chết khiếp thế!"

"Ai nấy làm việc nấy thôi!" Anh kiên nhẫn giải thích cho vợ, "Xã hội phức tạp, người kiểu gì cũng có. Còn tiền thì sao? Nên trả lại cho người ta."

"Muộn rồi!" Tú Nhung đáp như đã chuẩn bị trước, "Em giao cho kế toán rồi."

"Em..." Anh sốt ruột, trừng mắt lên.

"Nợ tiền lương thực của đội, đến vụ thu hoạch lúa mì mà không nộp đủ thì không được chia lương thực khẩu phần." Tú Nhung mỉa mai nói, "Anh bôi mặt đỏ hay bôi mặt trắng thì tùy, tôi không quan tâm! Tôi và bọn trẻ cần có cái ăn, anh kiếm được ba mươi chín đồng năm hào, nhiều tiền lắm đấy nhỉ! Anh cách mạng, anh thanh quan, anh trung thần mặt đỏ — anh làm nhục tổ tiên nhà anh!"

"Cô—" Hầu Chí Phong tức đến mức mặt mày tái mét, cắm phập cái xẻng xuống đất, môi run lên, không thốt nên lời.

"Cắm vào đây này!" Cô ưỡn ngực, "Cuộc sống nghèo khổ rách nát này khi sống với anh, tôi chán ngấy từ lâu rồi!"

Anh trừng mắt nhìn khuôn mặt bất chấp tất cả kia một cái, chán ghét quay ngoắt người đi, vứt chiếc xẻng sắt lại, bỏ đi khỏi hố đất.

Hầu Chí Phong chưa ăn cơm đã nằm xuống ngủ. Đôi con trai con gái đã vang lên tiếng thở đều đặn từ lâu. Tú Nhung ngồi trên chiếc ghế đẩu dưới chân giường khâu đế giày, tiếng dây gai xuyên qua đế giày vải xì xì khiến người ta bực bội. Nếu người vợ là một phụ nữ hiểu đại nghĩa, anh sẽ trả lại số tiền đó cho người nông dân kia, nhẹ nhàng phê bình ông ta vài câu là xong chuyện. Nhà mình tuyệt đối không đến nỗi để không khí bất hòa thế này.

"Lòng anh hẹp hòi quá, gan thì quá nhỏ!" Cô nói giọng âu yếm, ngực áp sát vào cánh tay anh, bàn tay thô ráp vì lao động vuốt ve lồng ngực anh, an ủi anh cho bớt giận, "Chuyện này ấy, anh giải quyết vấn đề 'dân lập' cho con ông ta thì ông ta dám nói với ai cơ chứ? Chuyện một giáo viên dân lập, chẳng phải chỉ cần một câu nói của anh thôi sao? Chuyện nhỏ không có gì, anh cứ làm quá lên như trời sập ấy!"

Lòng hẹp hòi sao? Cho dù lòng dạ có rộng rãi đến mức dung nạp được cả núi cao sông dài, cũng không thể có một góc nào chứa chấp dơ bẩn nhơ nhớp. Nếu Phó bí thư Hầu mà ở trong cuộc họp cán bộ đảng viên công xã, chắc chắn sẽ có bài diễn thuyết sâu sắc và sinh động như thế này. Nhưng hiện tại, người nói ra những lời sai trái này lại chính là vợ anh, một kẻ cứng đầu trong số những phụ nữ nông thôn, cô ta đâu có quan tâm anh là Phó bí thư Đảng ủy công xã nhân dân oai phong lẫm liệt cơ chứ! Cô ấy dám va chạm với anh, cũng dám vuốt ve anh. Lúc cáu lên, cô ấy dám mở miệng mắng anh. Anh phải làm sao đây? Khi họ gặp nhau qua sự giới thiệu, cô ấy ngồi e thẹn trong góc nhà, xấu hổ không dám ngẩng đầu lên, một cô gái nông thôn chân chất, sinh được hai đứa con, trở thành người nội trợ của gia đình bốn người, giờ đây lại trở nên đanh đá và vô lý đến thế này! Cô ấy làm việc không thiếu một buổi công điểm, bận rộn tay chân không lúc nào nhàn rỗi, vì một xu tiền mà tranh cãi với người bán rau, làm rơi một quả trứng ở ngoài ngõ cũng gào thét chửi bới... Anh đã giảng cho cô ấy bao nhiêu đạo lý, cô ấy lại càng ngày càng đanh đá hơn, "Trong hợp tác xã nông nghiệp, kẻ ác mới là kẻ thịnh hành! Người tốt thì toàn bị ức hiếp!"

Ai ai, biết làm sao được! Anh gỡ cánh tay thô kệch đang đè trên ngực mình xuống, thở dài một tiếng, đưa ra quyết định, thôi vậy! Không cần phải dây dưa với người không thể dây dưa này nữa...

Trải qua ngày Chủ nhật một cách ấm ức, sáng sớm thứ Hai, Hầu Chí Phong rời nhà, đi làm. Anh nhận thấy tinh thần mình đang ở trong một trạng thái nhạy cảm khó lòng kiểm soát.

"Bí thư Hầu, dậy sớm thế!", "Lão Hầu, đi làm đấy à!"...

Trong số những người chào hỏi anh, có người là bạn học thời trung học, có người là người làng lân cận. Anh là người địa phương, lại là cán bộ phụ trách của tổ chức cơ sở Đảng tại địa phương, người quen bạn cũ luôn nói chuyện với anh bằng giọng tôn trọng. Thế nhưng anh không dám để ánh mắt mình dừng lại quá lâu trên những khuôn mặt nhiệt tình đó, chỉ gượng ép nở một nụ cười cứng nhắc cho qua chuyện. Những kẻ thông qua các thủ đoạn hợp pháp hay bất hợp pháp để tham lam nuốt chửng của cải của nhân dân, vậy mà vẫn có thể thản nhiên bàn luận xa xôi về cách mạng và đạo đức, anh thật khâm phục họ, đó cũng là một bản lĩnh, cần phải có sức mạnh thế nào mới giữ được sự cân bằng tâm lý cho bản thân nhỉ?

Bước đến cổng cơ quan công xã, trên cột bê tông vuông, treo tấm biển nền trắng chữ đỏ viết tên Ủy ban Đảng Cộng sản Trung Quốc công xã Hà Khẩu, trong lòng cảm thấy càng hổ thẹn hơn. Ngày thường đi ra đi vào, dường như không mấy để ý, hôm nay, những chữ đỏ trên tấm biển đó trông đặc biệt nổi bật.

Buổi sớm đầu hè, làn gió nhẹ lay động những tán lá xanh của cây ngô đồng, sân nhỏ công xã rất yên tĩnh, rất nhiều cửa vẫn khóa sắt, anh không nghi ngờ gì nữa chính là người đến sớm.

Tiểu Kiều văn phòng đặt một tệp hồ sơ kẹp công văn lên bàn, cười cười rồi đi mất.

Anh mở hồ sơ ra, xem có văn kiện khẩn nào cần xử lý ngay không. Cách một ngày Chủ nhật mà lại một xấp công văn dày cộp thế này, công xã nhân dân ôm đồm bao nhiêu là việc!

Sáng sớm tinh mơ, trong sân đã ồn ào lên. Hai người nông dân, vừa lôi kéo vừa đi đến cửa phòng anh, một người trong đó mặt mũi đầy máu me.

"Bí thư Hầu, anh xem, nó đánh tôi thành ra thế này...", người xã viên mặt đầy máu me đang tố cáo, "Ái chà—"

"Đừng có mà đổ thừa cho tôi!" Người kia cứng giọng hơn, "Hắn tự bôi máu mũi lên mặt, giả vờ đấy!"

Hỏi rõ nguyên do, chẳng qua chỉ là sự chênh lệch năm cân lương thực, một vụ tranh chấp không lớn. Hầu Chí Phong nói: "Trước tiên hãy đến trạm y tế rửa sạch máu, có vết thương thì băng bó đi đã, rồi hãy nói chuyện tiếp."

Sau khi hai xã viên đi khỏi, anh lại ngồi xuống. Năm cân lúa mì, giá trị chưa đến một đồng, vậy mà đánh nhau sứt đầu mẻ trán. Một trăm đồng, biếu không, lén lút kẹp trong hộp bánh ngọt. Một trăm đồng có thể mua được bao nhiêu lúa mì đây? Anh sẽ dùng tâm công bằng thế nào để phân xử vụ tranh chấp kinh tế nhỏ không đáng kể này đây?

Trong tập hồ sơ có một bản thông báo, là bản in do Huyện ủy phát hành, một phó chủ nhiệm công xã ở công xã Xá Tử thuộc vùng núi Tần Lĩnh đã tham gia hoạt động trộm phá rừng, bị khai trừ khỏi Đảng. Phía trước bản thông báo có lời dẫn của Huyện ủy, yêu cầu truyền đạt tại các cuộc họp đảng viên các cấp để cảnh cáo. Kỷ luật của Đảng là vô tình. Những kẻ đầu cơ mang danh Đảng Cộng sản để làm những việc gây hại đến lợi ích căn bản của quốc gia và nhân dân, sớm muộn gì cũng sẽ bị loại bỏ khỏi hàng ngũ của Đảng... Bí thư Đảng ủy Giả Nghiêm đã phê duyệt rồi, yêu cầu anh đọc tại cuộc họp đảng viên toàn công xã. Anh là người phụ trách công tác tổ chức và tuyên truyền của Đảng ủy...

Phải trút bỏ gánh nặng tinh thần này! Cách cứu vãn duy nhất chính là lập tức trả lại một trăm đồng đó. Vừa không được để vợ biết, cũng không được để tổ chức biết. Nếu tổ chức mà tuyên truyền ra, lại có thể gây ra mâu thuẫn gia đình. Mâu thuẫn gia đình đã khiến anh mệt mỏi từ lâu rồi. Anh không sợ cô, chẳng qua là anh coi trọng ảnh hưởng hơn cô, suy nghĩ nhiều hơn cô một chút mà thôi. Thôi vậy, chỉ cần lương tâm mình thấy thanh thản là được!

Vội vã chạy đến đầu làng Uông Thủy Trại, Hầu Chí Phong nhảy xuống xe đạp. Cho đến tận bây giờ anh vẫn không biết tên người chú trong họ nhà em gái vợ mình. Giáo viên dân lập là một nghề ai cũng biết, anh hỏi thăm ra được, cha của giáo viên dân lập tên là Uông Sinh Tuấn.

Uông Sinh Tuấn đang hất đất lấp chuồng lợn cạnh chuồng lợn trong sân, thấy anh liền vứt xẻng xuống, cười hì hì mời anh vào trong nhà ngồi.

"Vấn đề ông phản ánh, tôi chịu trách nhiệm đi điều tra giải quyết." Hầu Chí Phong ngồi xuống, đón lấy điếu thuốc mà Uông Sinh Tuấn cố nhét vào tay mình, rồi đặt lên bàn, anh không biết hút thuốc, "Vấn đề sẽ được giải quyết hợp lý thôi, ông yên tâm."

"Không thêm thắt chút nào đâu, anh cứ việc điều tra." Uông Sinh Tuấn nói.

"Cái này - tiền này," Hầu Chí Phong rút mười tờ mười đồng từ túi áo trong, đặt lên bàn, đây là tiền anh vừa mới mượn được, "Ông đếm lại tiền của mình đi."

"Cái này - ôi!" Uông Sinh Tuấn hốt hoảng cầm lấy tiền, lại nhét ngược vào tay anh, nắm chặt cả tay anh không buông, "Anh người này..."

"Buông tay ra!" Hầu Chí Phong nổi giận, cáu tiết. Anh chán ghét khuôn mặt cười lấy lòng đó, cho dù vấn đề ông ta phản ánh là thật, ông ta cũng làm anh thấy đáng ghét! Ông ta đã gây thêm phiền toái cho gia đình anh, khiến anh phải chịu đựng hai ngày dằn vặt sống dở chết dở. "Nếu ông còn không nghe lời khuyên, tôi sẽ giao số tiền này lên huyện!"

Tay Uông Sinh Tuấn buông ra, lúc đầu là sững sờ, sau là kinh ngạc, rồi tiếp đó là lúng túng, tuyệt vọng.

"Tôi đi đây." Hầu Chí Phong đứng dậy.

Cả người nhẹ nhõm tự tại, trái tim lại vững vàng đặt đúng chỗ, đập một cách bình thường và có nhịp điệu. Anh ngẩng cao đầu, bước ra khỏi ngõ nhỏ làng Uông Thủy Trại, đi bộ trên con đường đất vàng giữa đồng quê, tiết đầu hè trên cao nguyên, trên ruộng bậc thang cuộn lên từng tầng sóng xanh, điểm xuyết vài tán cây đào cây mận như những chiếc lều màu xanh thẫm, khoảnh khắc trước khi hoàng hôn buông xuống, đang hiện lên một vẻ rực rỡ sắc màu. Anh đạp xe, phóng về hướng trường tiểu học trung tâm.

Thật không ngờ tới, bản thân Uông Sinh Tuấn lại là anh em họ gần của Bí thư chi bộ đại đội, con trai ông ta trước kia vào trường làm giáo viên dân lập, dựa vào chính là quyền lực của người anh bí thư. Con trai ông ta không chỉ không có sở khiếu về thể dục, âm nhạc, mỹ thuật, mà ngay cả học sinh lớp một, lớp hai cũng không quản lý nổi. Hắn đọc hết tiểu học và trung học cơ sở trong mười năm bạo loạn, nói một cách nghiêm túc, bản thân hắn bây giờ đáng lẽ nên ngồi trong lớp bốn để học lại.

Vấn đề chẳng phải rất đơn giản sao?

Vấn đề duy nhất bây giờ, chính là làm thế nào để hoàn trả khoản nợ một trăm đồng kia.

Sau khi nhận lương mỗi tháng, anh theo lệ thường đưa hai mươi đồng cho Tú Nhung, để cô ấy lo toan chi tiêu ăn mặc cho gia đình, còn lại mười chín đồng năm hào. Nếu mỗi tháng tiết kiệm mười đồng thì cần mười tháng. Nếu cắn răng tiết kiệm mười lăm đồng mỗi tháng, thì bảy tháng là làm được. Cơm nước ở công xã rất rẻ, một tuần ăn thịt một lần, ngày thường một ngày tiêu một hào tiền thức ăn, anh không chút do dự cắt giảm bữa thịt một tuần một lần đó.

Khó khăn là anh phải tham gia quá nhiều cuộc họp, mỗi tuần hầu như phải vào huyện một hai lần, tiền đi đường là khoản chi tiêu khó tránh khỏi. Người ta đã quyết tâm thì cách nào cũng tìm ra được. Trước buổi họp, anh vội vã vào huyện, đi thẳng vào quán bán bún bò, thịt cừu, đứng trước ô bán vé chỉ bằng một nắm đấm, đưa vào tờ năm hào, nói: "Cho một suất nhỏ." Suất nhỏ ba hào, bánh nướng một hào năm, bốn hào năm xu là có thể ăn no một bữa. Kỷ luật tài chính quốc gia quy định cho cán bộ, khi công tác trong huyện, được trợ cấp bốn hào tiền ăn mỗi ngày dựa trên hóa đơn, anh chỉ cần tiêu thêm năm xu nữa là đủ, điều này đã được tính toán từ trước.

Nhận lấy vé mà nhân viên bán vé nhét ra từ cửa sổ, anh không vội đi, trước mặt những người mua vé đang chen chúc phía sau, vẫn nghiêm túc nói:

"Cho tôi xin một tờ hóa đơn."

Anh ăn rất hài lòng, sau đó bước vào hội trường Huyện ủy ngồi xuống, lấy sổ tay ra, vặn bút mực, ghi chép chi tiết ý kiến sắp xếp của Huyện ủy về một công việc nào đó. Anh không ngưỡng mộ bất kỳ đồng nghiệp nào ăn mặc sang trọng hơn mình, cũng không tham gia bàn tán xem trên thị trường có thêm đồ nội thất văn minh hay thời trang gì mới. Anh sống theo mức sống ba mươi chín đồng năm hào của mình. Anh ngồi trên chiếc ghế dài có tựa lưng trong hội trường, ngay ngắn chỉnh tề, không kiêu ngạo, cũng không khép nép. Một cán bộ Đảng trung niên với thu nhập lương thấp kém, mặc trên người những bộ quần áo có miếng vá ở khuỷu tay và mông, về mặt tinh thần không hề thấp kém hay trống rỗng hơn bất kỳ đồng chí nào đang ngồi đó, thu nhập bao nhiêu, ăn mặc tốt xấu ra sao, không quyết định giá trị tồn tại của con người.

Cây bút mực của anh di chuyển trên những ô kẻ nhỏ của cuốn nhật ký, ghi chép chỉ thị của lãnh đạo Huyện ủy, chuyện trả nợ vay nợ gì đó, đã sớm trốn chạy không còn dấu vết gì nữa rồi.

Xuân qua thu tới, anh đã dành dụm được hơn bảy mươi đồng, vừa đúng lúc cấp trên tăng thêm một khoản trợ cấp xuống xã cho cán bộ công xã, Tiểu Kiều văn phòng một lần gửi cho anh ba mươi đồng, bảo là tổng số tích lũy của nửa năm trước. Anh mừng rỡ khôn xiết, lập tức gom đủ một trăm đồng, một lần trả dứt điểm khoản nợ. Vũng nước bẩn đọng trong lòng, đến đây đã hoàn toàn được gột rửa sạch sẽ!

Anh đặc biệt nhớ con. Hơn nửa năm qua, mỗi thứ Bảy về nhà, anh cũng tiết kiệm cả chút kẹo bánh cho lũ trẻ. Lúc này, anh cảm thấy mình quá khắc nghiệt, trẻ con dẫu sao cũng là trẻ con, ai hồi nhỏ mà chẳng ham ăn? Nhất là những đứa trẻ ở nông thôn, vốn dĩ đã đủ tiết kiệm rồi. Anh bước vào cửa hàng cung tiêu, mua một đồng tiền kẹo, tốn kém quá, hôm nay nên về nhà xem sao.

Nhà nhà bốc khói cơm chiều, khói củi ngưng tụ bao quanh bầu trời ngôi làng, tạo thành một màn sương màu xanh nhạt. Buổi trưa trời âm u sau tiết Lập thu, oi bức vô cùng. Anh bước vào sân, nhìn thấy vợ đang ngồi dưới bếp nhóm lửa. Anh dừng xe đạp, gọi con trai, gọi con gái, hai đứa trẻ mở to đôi mắt dửng dưng, ngập ngừng đi đến trước mặt, hai đứa từ lâu đã không còn trông chờ cha sẽ mang lại cho chúng món ngon vật lạ gì nữa.

"Ăn kẹo này." Anh mở gói giấy ra, đặt lên bàn.

Hai đứa trẻ lập tức nhảy cẫng lên, khi gọi cha giọng cũng ngọt ngào hơn.

Chiếc ống bễ trong bếp kêu lạch cạch, rõ ràng là cố ý làm ầm ĩ. Bát đĩa va vào nhau trên thớt một cách bất an, tiếng kêu rất chói tai, đây là điềm báo người vợ đang khiêu khích anh.

Tâm trạng vui vẻ của anh bị phá hỏng, lại là chuyện không vừa ý gì nữa? Hay là cô ta cố tình muốn gây sự? Rõ ràng là cố ý! Anh im lặng, chờ đợi sự phát triển của sự việc.

"Đi múc nước đi!" Cô quát lũ trẻ, "Tôi một ngày làm việc đến chết mệt chết đừ, lại phải hầu hạ người chết à!"

Hai đứa trẻ rụt rè cúi đầu, không ăn không nhai nữa.

"Chuyện gì thế?" Anh không thể không lên tiếng.

"Cút!" Cô đi vào nhà trong, quát mắng bọn trẻ, "Đi múc nước đi!"

Lũ trẻ lần lượt đi ra cửa.

"Tôi hỏi anh... anh làm cái việc rộng rãi quá nhỉ?" Cô rõ ràng không thể chịu đựng được nữa, "Anh giấu tôi... anh..."

Cô ám chỉ chuyện một trăm đồng kia, nói rằng nếu hôm nay không phải cô về nhà em gái, cô sẽ bị anh lừa dối cả đời!

Hầu Chí Phong nghe xong vẫn là vì chuyện một trăm đồng đó, trong lòng bỗng chốc bùng lên một ngọn lửa giận. Nửa năm nay, vì tích góp một trăm đồng, anh đã phải chịu bao nhiêu khó khăn! Anh không trách cứ cô, đã là quá khoan dung rồi. Cô ngược lại còn đi gây chuyện khiêu khích anh, thật quá quắt! Anh còn phải làm việc ở công xã Hà Khẩu, sau này khó tránh khỏi lại gặp phải chuyện tương tự như tiền kẹp trong hộp bánh! Nếu cứ để cô nhận hối lộ, rồi anh lại lén lút tiết kiệm trả nợ, thì làm sao chịu nổi? Đã không cam tâm bỏ qua, thì nói cho rõ ràng ngay tại đây, nói rõ cho rồi. Xem ra một vài mâu thuẫn giữa vợ chồng, không phải cứ nhẫn nhịn là giải quyết được vấn đề.

"Con bọ hung đứng đống phân, cứ làm ra vẻ là hàng khủng!" Tú Nhung bắt đầu ăn nói xấc xược, "Kiếm được ba mươi mấy đồng, không nuôi nổi vợ con, còn tưởng mình có thể lên trời, xuống đất..."

"Tú Nhung, bình tĩnh một chút." Anh nén giận, không muốn ồn ào, gây chuyện cười: "Có chuyện gì thì từ từ nói, chúng ta nói cho rõ ràng, cũng tốt..."

"Người ta cho anh cái mũ quan nhỏ, anh cứ tưởng mình làm hoàng đế rồi! Xem lại tổ tiên nhà anh cũng chẳng có phúc khí gì!" Miệng lưỡi cô ta thật cay độc, vừa châm chọc vừa hạ nhục, "Người ta kính anh như người, anh lại không biết điều!"

"Đánh rắm!" Phó bí thư Hầu bốc hỏa trên đầu, mắt nảy lửa, đập một cái xuống bàn, cơ thể run lên, "Thật quá hỗn xược!"

"Ly hôn!" Tú Nhung giọng cao hơn, nhảy dựng lên, "Tôi chán cái cảnh chịu khổ với anh từ lâu rồi..."

"Ly thì ly!" Hầu Chí Phong không thể kìm nén sự giận dữ, "Tôi không bỏ được con quỷ dữ như cô sao?"

"Ai không ly hôn thì không phải người..."

Hai người lôi kéo nhau ra ngoài đường.

Hàng xóm láng giềng chạy tới mấy người, lôi lôi kéo kéo, phụ nữ giữ Tú Nhung lại, đàn ông khuyên can Chí Phong, hỏi nguyên nhân cãi nhau.

Hỏi đến nguyên nhân cãi nhau, Hầu Chí Phong không nói nên lời, chỉ than thở vợ quá quá quắt. Tú Nhung cũng không nói nên lời, chỉ òa lên khóc, nói anh làm quan rồi, chê vợ nhà quê, muốn tìm vợ Tây, vân vân.

Mấy bà thím, bà chị hàng xóm ra sức lôi kéo, đưa Tú Nhung đi.

Mọi người tản đi, con cái đi múc nước vẫn chưa về, anh càng nghĩ càng tức, hối hận vì mình không nên về nhà.

Anh xách túi, mở khóa xe, dắt xe ra cửa, quay về công xã. Hôm nay là lần đầu tiên anh đứng trước mặt người đàn bà này, thể hiện mình không hề sợ cô ta. Tuy không giành thắng lợi hoàn toàn, nhưng cũng không tỏ ra yếu thế, cô ta cũng chỉ có thế mà thôi.

Vượt qua một con dốc không cao lắm, có thể nhìn thấy thị trấn nhỏ nơi đặt trụ sở công xã. Đây là điểm cao nhất của công xã, có thể nhìn bao quát ruộng vườn và thôn xóm xinh đẹp của công xã Hà Khẩu. Mặt trời đã lặn xuống phía tây, trên sườn đồi gió thu hiu hiu thổi, trong những cánh đồng ngô xanh ngắt của dòng sông, hơi nước màu trắng sữa nhàn nhạt lững lờ trôi, con đường nhựa chạy xuyên qua công xã Hà Khẩu, xe cộ đi lại nườm nượp, thấp thoáng vọng lại tiếng còi ô tô. Đây là quê hương của anh, quê hương đáng yêu biết bao!

Hồi anh đeo túi đựng đầy bánh màn thầu, từ nông thôn lên thị trấn học trung học, con đường rộng chưa đầy một mét, trời nắng bụi vàng mù mịt, trời mưa bùn lầy trơn trượt, anh dựa vào học bổng của trường học thời Trung Quốc mới, học lên trung học, sắp tốt nghiệp cấp ba.

Anh được rút ra làm Bí thư Đoàn trường, không thi đại học. Khi tuổi anh quá ba mươi lăm, rõ ràng đã không còn thích hợp làm công tác thanh niên nữa, Huyện ủy cử anh về làm cán bộ Đảng cơ sở ở công xã Hà Khẩu.

Chớp mắt đã đến tuổi bốn mươi - tuổi bất hoặc (tuổi không còn nghi hoặc). Anh từng nghi hoặc chưa? Từng nghi hoặc. Khi anh bị chiếc mũ giấy "phái bảo hoàng sắt" đè cho không thẳng lưng lên nổi, anh đâu chỉ nghi hoặc, mà còn hoàn toàn mơ hồ. Giờ còn nghi hoặc không?

Trên mảnh đất công xã Hà Khẩu này, anh sống và làm việc, đã bốn mươi năm rồi, những người dân làng trong các thôn bản đó, giống như cha mẹ anh em chị em của mình, ở đây lao động, ở đây sinh sống. Anh có thể làm ra những việc hổ thẹn với họ sao?

Hầu Chí Phong chợt nhớ lại lời của một thầy chủ nhiệm thời trung học. Đó là ngày đầu tiên vào cấp ba, thầy chủ nhiệm xa lạ bước vào lớp, gặp gỡ lứa học sinh mới. Thầy là giáo viên ngữ văn, giọng nói đầy cảm xúc, như đang ngâm thơ, lần đầu tiên lên tiếng với các học sinh:

"Hôm nay các em đã bước sang một chặng đường mới, ba năm sau, các em sẽ tiến vào các lĩnh vực khác nhau của cuộc sống. Thầy mong các em, ngay từ khi còn trẻ, hãy chú ý bồi dưỡng cho mình - một mảnh đất xanh trong tâm hồn..."

Bồi dưỡng và giữ gìn mảnh đất xanh trong tâm hồn này, thật chẳng dễ dàng chút nào! Có biết bao nhiêu cám dỗ âm mưu vấy bẩn nó!

Anh đứng dậy khỏi thảm cỏ, phủi bụi cỏ trên mông, dắt xe, ráng chiều ngày càng rực rỡ hơn.

1982.6.17 thảo xong, 10.7 sửa lại

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.