Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Trại Nam Bắc

❊ ❊ ❊

Vào tháng Chạp, giữa đêm khuya khoắt, chính là lúc người làm nông vùi mình trong chăn bông trên chiếc giường sưởi ấm áp để ngủ một giấc ngon lành. Thường Khắc Kiệm, bí thư chi bộ đại đội Nam Đại, bất chợt bị tiếng gõ cửa làm cho bừng tỉnh, tiếp theo liền nghe thấy từ ngoài cổng ngõ truyền vào tiếng gọi trầm đục: "Lão Thường! Lão Thường!" Âm thanh này quá đỗi quen thuộc, chính là đại đội trưởng Ngô Đăng Vượng. Chà! Vừa mới họp xong hội nghị mở rộng ủy ban đại đội, mọi công việc trước Tết bao gồm cả đời sống xã hội viên đều đã được sắp xếp ổn thỏa, có việc gì gấp gáp mà không đợi đến sáng mai cơ chứ! Nghĩ vậy, ông đã mặc xong quần áo, đồng thời xỏ chân vào đôi giày bông. Ông vội vàng lên tiếng đáp lời, nếu chậm thêm lát nữa, cái cửa vòm đất nhỏ kia sẽ bị gã tính tình nóng nảy ấy dùng nắm đấm nện sập mất!

Ông kéo then cửa chính ra, trước cửa tối như mực, không nhìn rõ sắc mặt của đại đội trưởng, chỉ thấy đóm tẩu thuốc của hắn lúc ẩn lúc hiện. Không đợi Thường Khắc Kiệm mở cổng, Ngô Đăng Vượng đã thân thiết trách móc: "Nói anh tính lạnh nhạt, quả đúng là lạnh nhạt thật! Làm tôi đứng ở ngoài cửa suýt cóng cóng cứng đờ đây này! Anh dậy mà còn phải quấn cả xà cạp nữa cơ à?"

Bước vào gian trong, Thường Khắc Kiệm ngồi bên chiếc bàn vuông, lấy túi thuốc lào, bao thuốc ra thong thả nhồi thuốc. Ông không hề mời mọc đại đội trưởng, hai người bọn họ cùng công tác ở Nam Trại hơn hai mươi năm, hắn vào nhà đại đội trưởng Ngô Đăng Vượng, Ngô Đăng Vượng vào nhà ông Thường Khắc Kiệm, đều tự nhiên như ở nhà mình, đói thì sờ vào lồng bàn tìm bánh hấp, khát thì cầm bình nước ấm rót nước. Sự nghiệp đã gắn kết hai con người có độ tuổi suýt soát nhau nhưng tính cách hoàn toàn trái ngược này lại với nhau, cho đến tận bây giờ vẫn luôn tâm huyết với nhau, tín nhiệm không mảy may nghi ngờ. Trong hơn hai mươi năm qua, đã từng xảy ra vài lần chuyện thế này, có năm lão Thường bị cách chức, có năm đại đội trưởng bị người ta xô ngã, thời gian đầu của cuộc Cách mạng Văn hóa, họ đều đồng loạt bị gạt ra rìa! Những người ở Nam Trại có thể đứng lên nói chuyện và giải quyết công việc đều đã từng thể hiện qua một lượt, kết quả là mọi người lại đành phải đẩy hai người họ trở lại vị trí chủ chốt của Nam Trại. Cảm giác chung của họ là, dù có phong sương mưa gió, cả hai phía đều chưa từng làm điều gì trái với lương tâm đối với đối phương, dù bản thân lúc ấy phải gánh chịu áp lực lớn thế nào và có khả năng đối mặt với cái kết tồi tệ nhất ra sao, họ vẫn kiên quyết có sao nói vậy, có gì nói nấy, tuyệt đối không bao che, càng không vu oan giá họa! Nhính có điểm này đã khiến hai người họ có thể sảng khoái trò chuyện, sảng khoái bàn bạc sự việc, sảng khoái làm việc mà không cần tốn chút tâm sức nào để đề phòng đối phương. Con người ta khi yêu đương, luôn hy vọng tìm được người bạn đời tâm đầu ý hợp với mình; con người ta khi ở đơn vị công tác của mình, cũng hy vọng gặp được một đồng chí có tính cách tương đương. Thế nhưng, bí thư và đại đội trưởng của Nam Trại lại có tính cách cách xa nhau một trời một vực! Lão bí thư thì trầm tính, rất ít khi có lúc hốt hoảng vội vã; đại đội trưởng lại là kẻ "nóng như lửa"; tướng mạo cũng khác xa: lão bí thư gầy nhỏ, lưng hơi còng, đôi mắt đượm vẻ ôn hậu nhiều hơn là nghiêm khắc; đại đội trưởng lại có vóc dáng vai u thịt bắp, lông mày dựng ngược, mắt hổ. Hai con người mang tính cách nóng vội và điềm tĩnh là đảng viên cộng sản này, lại cảm thấy ai cũng không thể rời xa ai, dùng lời trêu đùa của Ngô Đăng Vượng mà nói: "Anh Thường à, kiếp sau anh biến thành đàn bà đi, tôi cưới anh! Quyết định thế nhé!"

Lúc này, Ngô Đăng Vượng cầm thanh thông lò, chọc thủng chiếc lò gạch đang bị bịt kín chỉ để lại một lỗ thông hơi nhỏ, tiện tay nhấc chiếc hộp sắt đựng chè nhỏ trên khay trà men sứ ở trên bàn, hướng về phía căn phòng thông mà cố ý hỏi: "Thím à! Chè để ở xó nào thế nhỉ?" Vợ Thường Khắc Kiệm hờn dỗi đáp từ trong phòng vọng ra: "Còn ở chỗ cũ chứ đâu!" Ngô Đăng Vượng làm mặt quỷ, cười một cách hài hước: "Ồ! Tôi cứ tưởng bà ngủ rồi chứ! Bà đắp chăn cho kín vào đấy nhé——"

Thường Khắc Kiệm phì cười không thành tiếng. Gã này, chắc chắn là có chuyện gì đó làm ăn suôn sẻ, đang lúc cao hứng đây mà, cậu nhìn cái vẻ đắc ý trong ánh mắt nụ cười của hắn kìa! Nhìn đồng chí của mình nhiệt tình với sự nghiệp tập thể, tinh thần sung mãn, trong lòng ông cảm thấy vô cùng thoải mái. Khuôn mặt gầy gò của ông hướng về phía đại đội trưởng, ánh mắt thản mà ôn hòa hối thúc đối phương: Nói chuyện vui của cậu đi nào!

Chiếc lò sưởi bị nén chặt suốt nửa đêm vừa được chọc thông, ngọn lửa màu xanh bập bùng bốc lên, nhảy múa vô cùng vui vẻ. Ngô Đăng Vượng dựng vững ấm nước lên rồi mới ngồi xuống, vừa đắc ý vừa thần bí nói: "Hai người Bắc Trại đến thôn mình mượn lương thực đấy! Bị tôi bắt gọn rồi!"

"Ồ! Chuyện này——" Ít nhiều cũng nằm ngoài dự liệu của Thường Khắc Kiệm, ông chớp chớp mắt, nói, "Chỉ có chuyện này thôi mà cậu cũng không đợi được đến sáng, giữa đêm hôm khuya khoắt, lạnh cắt da cắt thịt mà đến đập cửa thế à..."

"Chuyện vui! Chuyện vui lớn chứ lị!" Ngô Đăng Vượng đứng phắt dậy từ bên lò sưởi, bắt đầu tuôn ra một tràng phàn nàn: "Ngày mai tôi sẽ vác hai túi lương thực này, một túi mang cho cái tên Vương mẫu mực của Bắc Trại, túi kia mang cho 'tên khách bồ câu' – chủ nhiệm Hàn ở công xã! Tôi muốn hỏi hắn, Bắc Trại các người là đội kiểu mẫu, hát hò thì hay, làm thơ thì lắm, tường dán đầy hoa, đài phát thanh ra rả, tài liệu đăng tải khắp nơi, cái tên Vương mẫu mực anh đi khắp nơi để giới thiệu kinh nghiệm cơ mà; hiện tại, xã viên của anh lại đến Nam Trại 'đầu trỏ đen' của tụi tôi để mượn lương thực ăn à? Còn anh chủ nhiệm Hàn, trong các cuộc họp lớn nhỏ toàn chỉ trích Nam Trại tụi tôi, mũi của hai đứa mình may mà có xương, chứ nếu là bằng thịt, thì sớm đã bị 'tên khách bồ câu' gọt phẳng đi rồi! Tôi muốn hỏi hắn, anh chỉ trích tụi tôi không học tập Bắc Trại, nói tụi tôi là 'thuyết lực lượng sản xuất duy nhất', chỉ biết kéo xe mà không nhìn đường, nào là cái này cái kia cả đống; bắt tụi tôi học tập cái gì ở Bắc Trại? Học bọn chúng báo cáo sản lượng khống, không hoàn thành lương thực nộp thuế mà bớt xén khẩu phần của xã viên á? Hay bắt xã viên tụi tôi học tập xã viên Bắc Trại dựa vào việc đi mượn lương thực, mua lương thực chợ đen để sống qua ngày hả?"

Thường Khắc Kiệm vẫn cầm tẩu thuốc, trong cái miệng có hàng ria mép đen và lỗ mũi cùng lúc thong thả nhả ra làn khói, thản nhiên nói: "Việc này việc gì cậu phải vác túi lương thực đi tìm hắn! Tụi mình sớm đã đoán trước được bước này rồi—— kẻ mù cũng có thể đoán ra được bước này!"

PTôi cứ vác cái túi mượn lương thực của người Bắc Trại đến ném thẳng cho hắn, xem hắn nói với tôi được câu gì!"

“Hầy da! Bạn hiền của tôi ơi! Việc này thì còn cần gì cậu phải hỏi nữa chứ!" Thường Khắc Kiệm tỏ vẻ khinh bỉ nói, "Chủ nhiệm Hàn từ sớm đã tuyên bố thẳng thừng rồi, 'Thà lấy Bắc Trại xã hội chủ nghĩa năng suất thấp, chứ không thèm Nam Trại theo chủ nghĩa xét lại năng suất cao.' Cậu còn hỏi gì nữa chứ?"

“Lời quỷ quái!" Ngô Đăng Vượng tức giận đến đỏ bừng cả mặt, "Làm cho người ta không nộp nổi lương thực mua chung của nhà nước, khiến xã viên phải bôn ba ngược xuôi đi mượn lương thực, mua lương thực, mà vẫn là xã hội chủ nghĩa ư? Còn Nam Trại tụi mình năm nào cũng nộp vượt mức lương thực mua chung, xã viên ăn no mặc ấm, lại thành chủ nghĩa xét lại à? Cái quái gì thế chứ! Đạo lý quái quỷ gì thế không biết!"

“Đạo lý gì ư? Đạo lý lộn ngược! Đạo lý méo mó! Hiện giờ người ta chuộng cái này đấy!" Thường Khắc Kiệm nói, "Đừng phàn nàn nữa nhé! Bạn hiền! Nói xem nên giải quyết chuyện này thế nào đi chứ!"

Ngô Đăng Vượng giống như quả bóng xì hơi, kéo dài giọng nói: "Thôi được rồi, cứ để người Bắc Trại đi theo Vương mẫu mực và 'tên khách bồ câu', hưởng cái phúc xã hội chủ nghĩa không có lương thực mà ăn của bọn chúng đi! Còn chúng ta——" Đăng Vượng lại hứng chí lên, đầy vẻ bề trên nói, "Chúng ta đành cam chịu làm cái 'đầu trỏ đen' của mình vậy! Cuộc họp tối nay của chúng ta vừa mở xong, công việc phân công cho tôi, tôi đã sắp xếp lại cả rồi, mấy vị đội trưởng đội sản xuất khí thế đang ngút trời kìa, cố gắng đến ngày hai mươi tháng Chạp là hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ san lấp mặt bằng! Tôi đã nói tinh thần cuộc hội nghị cho lão chăn nuôi gia súc nghe rồi, năm nay phải mổ thêm mấy con lợn nữa, lão ta mừng quýnh lên, bảo ngày mai sẽ cho ăn thêm thức ăn vỗ béo, vừa kịp ngày hăm sáu, hăm tám tháng Chạp là lúc bón thúc vừa đẹp! Hay lắm! Chúng ta mổ lợn ăn Tết thôi!..."

“Thôi được rồi! Không nói những chuyện đó nữa, những việc đã được sắp xếp trong cuộc họp ban nãy thì không nhắc lại nữa." Thường Khắc Kiệm cắt ngang lời Ngô Đăng Vượng. Rõ ràng là Ngô Đăng Vượng vẫn chưa hiểu rõ ý trong câu hỏi của ông, liền trực tiếp nêu ra: "Người Bắc Trại không có đồ ăn, thì ăn Tết kiểu gì? Sống qua ngày thế nào đây?"

Ngô Đăng Vượng trợn tròn đôi mắt hổ, trân trân nhìn Thường Khắc Kiệm, kinh ngạc không thôi! Hắn chớp mắt một cái, ngẩng phắt cổ lên, cười ha hả, cười xong liền nói: "Chuyện người trại khác có qua được Tết hay không, mà cũng cần đồng chí bí thư Nam Trại các anh phải nhọc lòng lo lắng cơ à? Bảo bọn họ đi mà đòi 'tên khách bồ câu' ấy! Hả da, anh đúng là cảnh sát đường sắt mà quản tận lầu Chu Tông ở Tây An đấy—— quản rộng quá mức rồi đấy!"

“Không rộng đâu. Bạn hiền ạ!" Thường Khắc Kiệm nói, "Cậu có biết không? Có người Bắc Trại đến Nam Trại chúng ta mượn lương thực đấy, mượn thế nào cơ chứ? Năm nay mượn một cân ngô, qua mùa bận rộn trả lại một cân lúa mì; lại còn có cả mua với giá cao nữa, cậu thấy vấn đề này là vấn đề gì nào? Tụi mình nên quản hay không nên quản đây?"

Ngô Đăng Vượng đáp một cách rất dứt khoát: "Triệu tập một đại hội xã viên, tuyên bố một điều, mượn lương thực gì trả lương thực nấy thì tụi mình không phản đối, còn tên nào mà dùng lương thực thô đổi lương thực tinh, bán với giá cao ấy phỏng..."

Thường Khắc Kiệm mỉm cười lắc đầu: "Chính sách lương thực ai mà chẳng rõ chứ! Nhưng không có gì để ăn thì kiểu gì cũng phải nghĩ cách chứ lị! Người Bắc Trại đã bỏ tiền mua giá cao, người Nam Trại thì vớ được món hời giá cao, cả hai đều ngậm miệng không nói năng gì! Cậu bắt được thì ai cũng bảo là đi mượn cả. Chẳng có lấy một kẻ nào thừa nhận là đi mua, là đi đổi cả! Xã viên nhà mình làm cái trò này, có nên quản hay không nào?"

Ngô Đăng Vượng nghẹn họng, đây là tình hình thực tế! Hắn bực bội nói: "Bắc Trại làm ăn bát nháo, khiến cho tụi mình cũng chẳng được yên thân!"

“Cũng có thể nhìn ra khuyết điểm trong tư tưởng của tụi mình, công việc của tụi mình làm chưa tốt đấy thôi!" Thường Khắc Kiệm bảo với Ngô Đăng Vượng rằng, chuyện xã viên Bắc Trại đến Nam Trại mua và mượn lương thực, mấy hôm trước ông đã phát hiện ra rồi. Ban đầu là họ hàng đến nhà họ hàng để mượn, người quen bạn bè đến nhà người quen bạn bè để mượn, sau đó thì xuất hiện những kẻ có điều kiện kinh tế khá giả đến mua, còn những kẻ túng thiếu thì dứt khoát cắn răng mượn một cân ngô trả một cân lúa mì... Ông vốn định tiến hành giáo dục một trận trong số các xã viên, đặt ra một nội quy để thắt chặt quản lý lại! Nhưng ngẫm lại, cậu bảo thế là không đúng, họ không bán không cho mượn nữa, thì người Bắc Trại vẫn sẽ chạy sang các đội khác hoặc sang phía bắc sông Vị Hà để mua thôi! Đây là vấn đề ăn uống của xã viên, anh làm cán bộ mà có thể không quản sao? Bây giờ mới bước vào tháng Chạp, còn lâu lắm mới đến mùa gặt lúa mì năm sau! Qua mùa xuân, đến khoảng tháng ba, tháng tư thời điểm giáp hạt, tình hình sẽ còn nghiêm trọng hơn nữa! Mấy ngày nay, ông vẫn luôn suy nghĩ về cái rắc rối này, một suy nghĩ chân thành nhất, nhân đạo nhất của một người cộng sản đã hình thành, đó chính là lấy ra một số lương thực dự trữ của Nam Trại để cho Bắc Trại mượn. Đối với cách làm này, điều đầu tiên ông nghĩ đến là người Nam Trại sẽ mắng chửi mình, cán bộ cũng sẽ xảy ra tranh chấp, mà đại đội trưởng chính là hòn đá cản đường đầu tiên! Hơn nữa, Bắc Trại chắc chắn sẽ không tiếp nhận, Vương mẫu mực dẫu có da mặt dày đến đâu đi nữa thì cũng đang hứng chịu những lời nguyền rủa cay nghiệt của xã viên, hai mắt vẫn còn dán vào tờ giấy khen mà chủ nhiệm Hàn ban cho hắn, thì liệu có còn mặt mũi nào mà nhận lương thực của Nam Trại nữa chứ? Hôm trước, đội trưởng đội ba Bắc Trại là Lưu Bộ Cao đã hé lộ với ông ý định muốn mượn lương thực theo tập thể. Ông muốn trao đổi ý kiến trước với đại đội trưởng, rồi sau đó mới bàn bạc với các cán bộ khác, rồi mới để xã viên thảo luận, một mặt là để giáo dục xã viên đội mình, đừng nhân lúc xã viên Bắc Trại gặp khó khăn mà đi phát tài, mặt khác đây là việc lớn, phải được sự đồng ý của các xã viên. Nghĩ đến đây, ông nói: "Cậu đi hờn dỗi với bọn chúng làm gì? Tết đến vẫn ăn mười cân thịt, chủ nhiệm Hàn cũng chẳng thiếu ăn mất một cân đâu! Kẻ chịu thiệt hại đau khổ chính là Bắc Trại, là xã viên Bắc Trại đấy!"

“Thế thì tụi mình có cách gì nào?" Ngô Đăng Vượng nói, "Chẳng lẽ lại bắt tụi mình cung cấp lương thực cho Bắc Trại chắc!"

Ngô Đăng Vượng vốn chỉ nói lời ngược đời, nhưng Thường Khắc Kiệm lúc này lại bắt lấy, mạnh dạn khẳng định luôn: "Tôi chính là muốn bàn với cậu việc này đấy: Lấy một ít lương thực dự trữ, cho Bắc Trại mượn!"

Ngô Đăng Vượng đặt phịch cái ca trà xuống, nhảy dựng lên từ bên lò sưởi, trừng trừng đôi mắt hổ đầy kinh ngạc: "Cho Bắc Trại mượn ư? Đem lương thực của tụi mình cho Bắc Trại á?" Hắn lặp lại câu nói của Thường Khắc Kiệm để hỏi lại, "Để cho người Bắc Trại ăn no rồi lại hát hò hả? Làm thơ à? Để cho cái tên Vương mẫu mực đó lại đi giới thiệu kinh nghiệm tiếp á? Lại đến đối đầu với Nam Trại à? Để cho cái tên chủ nhiệm 'tên khách bồ câu' đó lại đến trùm mũ lên đầu Nam Trại nữa phỏng?"

Thường Khắc Kiệm không hề nổi giận, ông sớm đã đoán được Ngô Đăng Vượng sẽ kịch liệt phản đối mà. Ông nói: "Đừng có vội vàng thế chứ, ngồi xuống rồi nói tiếp nào! Tụi mình đang bàn bạc cơ mà!" Quả là một người có tính khí thật tốt làm sao!

Ngô Đăng Vượng ngồi phịch xuống lại, xua xua tay: "Không được! Tôi không thông qua đâu! Thà đem lương thực nộp cho nhà nước, để hỗ trợ xây dựng công nghiệp còn hơn! Đưa cho cái tên gấu mù Vương mẫu mực đó á, cửa đéo đâu!"

Người Nam Trại ai nấy đều khâm phục vị bí thư chi bộ có tính khí cực tốt Thường Khắc Kiệm này, quả thực tính khí tốt thật đấy! Ông vẫn thong thả nhả ra làn khói thuốc lào cay xè từ miệng và lỗ mũi, trên mặt không giận dữ, trong mắt không mất đi vẻ ý cười, âm lượng không cao, đối mặt với vị đại đội trưởng đang hầm hầm khí thế, chậm rãi kể lại chuyện ông biết việc mượn lương thực thế nào, nghĩ cho Bắc Trại ra sao, nghĩ cho Nam Trại thế nào, kể về những suy nghĩ của mình, những sự do dự, những nỗi lo lắng! Kể một cách chân thực, thực tế. Ông nói chủ nhiệm Hàn dùng Bắc Trại để chèn ép Nam Trại, ông chịu đựng sự uất ức chẳng kém gì ai cả! Bây giờ nói lời tức giận cho sướng miệng thì sướng thật đấy, nhưng có giải quyết được vấn đề đâu cơ chứ!

Ngô Đăng Vượng phì phò nhả ra từng ngụm khói thuốc lớn, cuối cùng cũng bình tĩnh lại.

Thường Khắc Kiệm bước xuống ghế, tìm một chiếc ghế đẩu nhỏ, đặt ngay ngắn trước lò sưởi, ngồi đối mặt với đại đội trưởng, nói: "Bạn hiền này, tụi mình nhìn thấy rõ mồn một căn bệnh của Bắc Trại nằm ở chỗ nào, sự mù quáng của nó nằm ở đâu rồi đấy thôi! Cậu không nghe thấy xã viên Bắc Trại và xã viên nhà mình gặp nhau thì thầm to nhỏ với nhau những gì à? Bọn họ hết cách rồi còn gì!"

“Thôi được rồi đấy!" Ngô Đăng Vượng kéo dài giọng, mang theo giọng điệu tán thành nhưng không mấy thành tâm nói, "Anh cứ triệu tập hội nghị cán bộ để thảo luận đi! Chỉ cần mọi người đều đồng ý, tôi không có ý kiến gì hết!"

Khắc Kiệm mỉm cười: "Trong hội nghị cán bộ, cậu vẫn có thể tha hồ phát biểu cơ mà."

Trong lòng Ngô Đăng Vượng không khỏi cảm thấy thắc mắc, trước đây, mỗi khi bàn bạc sự việc, bí thư chi bộ rất tôn trọng ý kiến của hắn, những lúc hai người không suy nghĩ thông suốt với nhau, bí thư chi bộ luôn đợi chờ, đợi chờ, trao đổi ý kiến hết lần này đến lần khác, cho đến khi ý nghĩ của hai người đồng điệu với nhau rồi, mới đưa ra ủy ban đại đội thảo luận cơ mà, còn chuyện tối nay, sao ông ta lại cố chấp thế nhỉ? Mặc dù nói năng không cao giọng không nôn nóng, nhưng chủ ý thì không thay đổi! Bây giờ, khi hắn vẫn chưa thông suốt, mà đã muốn đưa ra cho cán bộ thảo luận rồi, chuyện thế này rất ít khi xảy ra. Sao ông ta lại vội vã như thế, lại cố chấp một cách khó hiểu để đi làm cái việc lấy lòng người Bắc Trại thế cơ chứ? Hắn đâm ra thắc mắc.

“Cái bụng của ông anh đúng là rộng rãi, quả thực là rộng rãi thật đấy!" Ngô Đăng Vượng vừa trêu chọc, vừa bất ngờ vỗ vào cái đầu đội mũ bông của mình, lớn tiếng kêu lên đầy kinh ngạc: "Ấy chà! Hai đứa mình nói chuyện suốt nửa đêm rồi, hai kẻ kia vẫn còn đang ở trong phòng chăn nuôi đấy nhé!"

“Ai cơ?" Khắc Kiệm ngơ ngác không hiểu gì.

“Hai kẻ đi mượn lương thực của Bắc Trại ấy — Trưởng Thuận và Mã Câu."

“Cậu nhốt người ta ở phòng chăn nuôi làm gì thế hả?"

“Tôi hỏi bọn chúng là đi mượn hay đi mua? Giá cả thế nào? Nhất quyết không chịu mở miệng nói sự thật, tôi mới bảo, 'Bao giờ tụi mày lòi cái đuôi ra thì mới được bước chân đi'!"

“Ôi chao chao! Sao cậu lại gây ra cái chuyện này thế cơ chứ!" Lão già Thường Khắc Kiệm đứng phắt dậy, "Đi đi đi, mau lên mau lên, tụi mình đưa người ta về thôi!"

“Tôi chỉ bảo bọn chúng khai rõ sự thật ra thôi, để tìm hiểu xem Nam Trại nhà mình có kẻ nào nhân cơ hội làm ăn đầu cơ trục lợi không chứ bộ, chứ có làm gì tổn hại đến hai kẻ đó đâu cơ chứ."

“Chuyện của tụi mình, tụi mình tự khắc có thể làm rõ!" Thường Khắc Kiệm nói, "Đi mau!"

Thường Khắc Kiệm và Ngô Đăng Vượng bước ra khỏi cửa, đi về hướng phòng chăn nuôi. Trong thôn vang lên tiếng gà gáy đầu tiên.

Đêm vừa sâu, lại vừa lạnh.

Đông sang vàng, lạp sang bạc. Các đội sản xuất của đại đội Nam Trại theo sự sắp xếp của đại đội, tạm dừng công trình san lấp mặt bằng, đột kích trong vòng một tuần, bón phân cho những mảnh ruộng lúa mì đã được tưới nước mùa đông. Đã nắm bắt được khâu chính của sản xuất, cái khí thế của xã viên quả thực là sục sôi nhiệt huyết. Để thích ứng với đặc điểm ngày đông ngắn, các đội sản xuất lần lượt đổi từ chế độ đi làm ba buổi một ngày sang thành hai buổi lớn, bữa trưa ăn lúc mười hai giờ.

Bí thư chi bộ Thường Khắc Kiệm, vai đeo dây cương bò (chiếc xe bò được đặt ở bãi phân bên ngoài trường chăn nuôi), khom tấm lưng hơi còng xuống, tay đang cài cúc áo bông, thong thả bước ra từ con hẻm trong thôn. Những xã viên trai tráng đã hoàn thành định mức nhanh chóng, đã bưng những chiếc tô lớn ngồi xổm ăn "hội tô lớn" bên đống củi đón nắng. Ông vừa đáp lời những tiếng chào hỏi thân thiết của các xã viên, vừa thong thả bước đi, để cho đôi chân đã phải kéo xe chạy suốt cả buổi sáng được thả lỏng và nghỉ ngơi đôi chút.

Đại đội trưởng Ngô Đăng Vượng và mấy xã viên đang ngồi ăn uống bên đống củi thân ngô, nhìn thấy ông, liền nói: "Lão Thường, 'tên khách bồ câu' đang tìm anh kìa!"

“Cậu không hỏi xem có chuyện gì à?"

“Tôi thèm hỏi chắc!" Ngô Đăng Vượng nói, "Hắn thả bồ câu của hắn, tôi làm ruộng của tôi! Nước sông không phạm nước giếng!"

Mấy xã viên đang tụm lại ăn cơm phì cười một cách khoái chí.

Gã này lúc nào cũng vậy! Thường Khắc Kiệm vừa đi vừa nghĩ. Trong mắt hắn không thể dung thứ cho những kẻ mà hắn thấy chướng mắt! Phẩm chất chính trực của đại đội trưởng, nam thanh nữ tú già trẻ lớn bé ở Nam Trại đều biết rõ, thế nên mọi người mới yêu mến và tin tưởng hắn. Nếu không nhờ điểm này, với cái tính cách ấy của hắn, liệu có thể làm nổi cái công việc phức tạp rắc rối của đội sản xuất này không? Khó lắm chứ! Bản thân Thường Khắc Kiệm thì chưa học được cái tài mỉa mai châm chọc người khác, cho dù có ý kiến với ai đi chăng nữa, thì ông cũng chẳng bao giờ nói những lời châm chọc. Kể từ khi chủ nhiệm Hàn được cất nhắc lên làm lãnh đạo công xã, uy tín trong số các cán bộ đại đội và đội sản xuất không cao, kẻ lật tẩy bộ mặt giả tạo của hắn không ít. Chủ ý của ông là, anh nói đúng thì tôi làm, anh nói những điều không phù hợp với thực tế Nam Trại thì tôi không làm. Mùa xuân năm nay, chủ nhiệm Hàn đến Bắc Trại để làm điểm, ban đầu ông cũng cảm thấy mới lạ. Ngày mở hội nghị hiện trường, ông và Đăng Vượng đến thôn Bắc Trại nhìn một lượt, rồi lại ra đồng xem xét, lòng ông chợt nguội lạnh. "Trưng bày hoa hòe hoa sói!" Ông nói với Đăng Vượng, "Trong thôn thì làm cho hoa hòe hoa sói, còn hoa màu ngoài đồng thì chẳng thể lừa nổi người ta đâu!" Sau buổi họp hội nghị hiện trường ở Bắc Trại về, ông vẫn cứ đi theo nhịp bước của mình, chẳng thèm đếm xỉa gì đến cái bộ dáng của nhà hàng xóm ấy. Chủ nhiệm Hàn từ Bắc Trại phóng hỏa tốc đến Nam Trại, chất vấn ông tại sao không phổ biến kinh nghiệm của Bắc Trại, ông thành thật nói ra suy nghĩ của mình: "Nông dân là người làm ruộng cơ mà! Tâm trí phải dồn vào việc làm sao để gặt hái được nhiều lương thực chứ! Bắc Trại hiện giờ lấy việc họp hành hát hò làm việc chính, còn ruộng đồng thì lại bỏ hoang phế, chuyện này làm trong lòng tôi thấy không yên tâm chút nào!" Chủ nhiệm Hàn thậm chí còn nói: "Người ta ở đội khác xã khác đến tham quan, đi ngang qua Nam Trại các anh, nhìn thấy ở đây im re vắng lặng, sẽ nói là kinh nghiệm của Bắc Trại mà ở Nam Trại còn không phổ biến nổi, ảnh hưởng xấu quá lớn!" Thường Khắc Kiệm đáp: "Cái này có khó gì đâu! Cứ bảo người đi tham quan đi theo con đường phía bắc kia là tốt ấy mà! Tụi tôi có thèm chắn đường của Bắc Trại đâu cơ chứ!" Trao đổi cá nhân không thông, chủ nhiệm Hàn liền nêu đích danh Nam Trại trong đại hội, rồi phát triển đến tận cách đây không lâu, trực tiếp nêu đích danh Thường Khắc Kiệm luôn. Sau buổi họp, ông tìm gặp chủ nhiệm Hàn: "Cái bộ dáng của Bắc Trại đó, tôi không làm nổi đâu; nếu như tôi cản đường, thì anh cứ cách chức tôi đi!" Chủ nhiệm Hàn tức giận đến phát điên mà chẳng tài nào làm gì được vị bí thư chi bộ gầy nhỏ này! Hắn chưa có cái quyền cách chức một bí thư đại đội! Dẫu cho sự bất đồng tư tưởng có trầm trọng đến thế nào đi nữa, thì ông cũng chẳng giống như Ngô Đăng Vượng, hễ cứ nhắc đến chủ nhiệm Hàn là lại 'tên khách bồ câu' nọ 'tên khách bồ câu' kia, đến cả tên thật cũng chẳng thèm gọi! Gặp mặt thì đến cái chào cũng chẳng buồn chào. Người ta đến thì ông vẫn tiếp đón đàng hoàng, mà trong lòng thì chẳng mảy rối loạn một chút nào.

Rẽ qua góc khuất, ông liếc mắt một cái là nhìn thấy ngay chủ nhiệm Hàn đang đứng cạnh chiếc xe đạp chống phía sau ở cái sân phơi củi nhỏ ngoài cửa nhà ông, một tay đút túi quần, tay kia kẹp điếu thuốc lá, đứng sừng sững như hạc giữa bầy gà bên cạnh mấy xã viên đang ngồi xổm ăn cơm trên mặt đất. Ông bước tới gần cất tiếng chào: "Lão Hàn, vào nhà ngồi đi chứ, đã đến tận cửa rồi mà còn không thèm bước vào nhà à!"

Chủ nhiệm Hàn lộ ra vẻ mặt đang có việc gấp bận bịu, dùng giọng điệu công việc nói: "Chiều nay, tổ chức họp ở trường tiểu học, xã viên nam nữ đều phải tham gia! Hai rưỡi, nhớ lấy đấy!" Nói dứt lời, hắn nhảy lên xe đạp phóng thẳng về hướng Bắc Trại.

Trường tiểu học nằm ở ranh giới giữa Nam Trại và Bắc Trại, con cái của hai thôn đều theo học ở đây. Thời kỳ cải cách ruộng đất, Nam Trại và Bắc Trại vốn là một đơn vị hành chính, thường gọi chung là Nam Bắc Trại, vẫn hay họp hành cùng nhau. Đến thời kỳ hợp tác hóa, thành lập hai đại đội lớn, sau này lại trở thành hai đại đội của công xã nhân dân, tự hoạt động độc lập, số lần tụ họp cùng nhau không nhiều lắm, nhưng hai thôn này ở gần nhau, họ hàng kết thân với nhau, lễ tết quanh năm qua lại tấp nập, lại thêm ruộng đất liền kề, mương máng nối liền, những lúc nghỉ ngơi lao động, xã viên hai thôn vẫn thường dùng tẩu thuốc châm lửa hút thuốc với nhau đấy! Việc sắp xếp hội họp ở đây là rất thích hợp. Chủ nhiệm Hàn bảo xã viên Bắc Trại tập trung ở phía bắc, xã viên Nam Trại tập trung ở phía nam, để cán bộ các bên tiện bề duy trì trật tự. Mất bao nhiêu công sức mà vẫn không thể chấn chỉnh lại trật tự được, họ hàng gặp nhau cứ đứng túm tụm lại trò chuyện tâm tình gia đình kìa! Người quen gặp nhau lại châm tẩu thuốc hút, trao đổi tin tức mới của các đội kìa!

Thường Khắc Kiệm bước vào sân trường tiểu học, đang định tìm một chỗ ngồi xổm xuống, thì bỗng nghe thấy tiếng ai đó gọi mình một cách thân thiết: "Khắc Kiệm! Khắc Kiệm!" Ông quay đầu lại nhìn, ba ông lão người Bắc Trại đang ngồi túm tụm một góc, mỉm cười vẫy tay gọi ông kìa!

Một ông lão râu tóc hoa râm, hỏi một cách đầy vẻ thần bí: "Khắc Kiệm này, chú già hỏi cháu một câu, cái chính sách suốt ngày bắt nông dân hát hò đá bóng, không lo làm ruộng này, là quy định chung của toàn công xã, hay là chỉ riêng Bắc Trại nhà tụi chú bị bắt làm thế? Nghe nói cháu ở Nam Trại đâu có làm cái trò này!"

Khắc Kiệm cười nói: "Tụi cháu còn chưa kịp học theo đâu ạ..."

Một ông lão có bộ râu đen rậm rạp bức bối lên tiếng: "Làm ăn bát nháo thế không biết! Khắc Kiệm à! Vợ chú đã gần bảy mươi tuổi rồi, mà suốt ngày cứ bị bắt phải hát tuồng Sa Nương! Thế này là thế nào hả? Hành hạ con người ta chứ còn gì nữa!"

Một ông lão hói đầu tiếp lời: "Người ta làm ăn lộn xộn thế này, mà xã viên dẫu có thấy không đúng cũng chẳng dám holoe nửa lời! Cứ thấy không đúng là lại lôi tư tưởng ra để chỉnh đốn, mang ra hội nghị trừng trị! Người Bắc Trại bọn chú đã gây ra tội tình gì cơ chứ? Mà phải chịu cái thứ hình phạt hành hạ xác thịt này?"

Thường Khắc Kiệm đang châm thuốc từ bao thuốc lá của ông lão, thì chợt nghe thấy tiếng loa phóng thanh lớn hô vang: "Đồng chí Thường Khắc Kiệm, đồng chí Ngô Đăng Vượng, xin mời lên bes hội trường!" Đây chính là giọng điệu kiêu kỳ của bí thư đại đội Bắc Trại Vương Hoán Văn – kẻ mà các xã viên hay gọi là Vương mẫu mực.

Ông lão râu tóc hoa râm bĩu bĩu môi: "Khắc Kiệm, cái nhân vật số một của tụi chú gọi cháu kìa!"

Ngô Đăng Vượng bước tới gần: "Lão Thường, anh đại diện tôi luôn đi nhé, tôi không lên đâu!"

Lão Thường bảo: "Người ta gọi thì cứ lên chứ sao! Sợ gì chứ!"

Thường Khắc Kiệm ngậm tẩu thuốc, chen qua đám đông, ngồi chung một chiếc ghế dài với Đăng Vượng. Chủ nhiệm Hàn thông báo với họ rằng hội nghị buổi chiều có hai nội dung, đầu tiên là do hắn đọc báo cáo động viên về phong trào hiện tại, tiếp theo là để Bắc Trại liên hệ thực tế để phản công lại "cơn lốc lật lại án sai lệch khuynh hướng hữu khuynh".

Chủ nhiệm Hàn ngồi xuống trước bàn chủ tọa, trải bản thảo bài phát biểu lên chiếc bàn được phủ một tấm vải ga giường hoa. Vương Hoán Văn dịch micro ra một chút, điều chỉnh độ cao, căn chỉnh đến độ cao vừa vặn đối diện với miệng của chủ nhiệm Hàn, rồi lại xách chiếc bình phích da hoa, rót một cốc nước, đặt ở bên tay trái của chủ nhiệm Hàn, tất cả những việc này được làm một cách cẩn trọng, tỉ mỉ, mặt cười hớn hở.

Chủ nhiệm Hàn vừa mới cất lời, đột nhiên trong loa phát thanh phát ra tiếng kêu "chi chít" sắc bén, nhức cả màng nhĩ. Vương Hoán Văn lập tức quay người lại, khuôn mặt đang cười tươi bỗng chốc biến sắc giận dữ, quát mắng nhân viên điện lực đại đội, "Làm ăn kiểu gì thế hả?"

Ngô Đăng Vượng liếc mắt một cái, trong lồng ngực phát ra tiếng hừ đầy khinh miệt.

Thường Khắc Kiệm cũng nhìn thấy chi tiết đáng ghê tởm này, ông vẫn thản nhiên hút thuốc như không có chuyện gì xảy ra.

Chủ nhiệm Hàn bắt đầu bài phát biểu, tay chân khua khoúa múa máy, lúc thì đứng lên, lúc lại ngồi xuống.

Ngô Đăng Vượng rướn người ghé sát tai Thường Khắc Kiệm, thì thầm nói: "Anh cả ơi, tôi thấy tình hình thế sự hiện nay ấy mà, cũng giống như thả chim bồ câu vậy thôi, cứ nhìn vào thời giá thị trường mà hành động! Đợt này chim bồ câu xám có giá trị lắm đây, đợt sau chim bồ câu trắng lại có giá trị cho xem. Tụi mình có cởi giày chạy theo cũng chẳng bắt kịp cái thời giá ấy đâu!"

Thường Khắc Kiệm nói: "Cậu nhỏ tiếng thôi! Nghe hắn phát biểu kìa! Hay ho lắm đấy!" Ông khuyên can Ngô Đăng Vượng như vậy, đoạn nhìn lại cái phong thái của chủ nhiệm Hàn đang đứng trên bục lớn giảng đạo lý cho nông dân nghe, trong đầu lại không kìm được mà liên tưởng đến thị trấn Ma Phường trước ngày giải phóng với cái chợ chim bồ câu ở đó. Cậu bé mồ côi Hàn Cẩu Oa ở trang trại nhà họ Hàn ăn mặc lếch thếch lởm chởm, chóp mũi đòng đưa giọt nước mũi trong, một tay giữ nắp lồng bồ câu, tay kia thọc vào ống tay áo của người khác để mặc cả cò kè. Bố mẹ chết vì trận dịch tả bất ngờ, bỏ lại đứa thiếu niên mười lăm mười sáu tuổi cô độc bơ vơ giữa cõi đời. Thời đó chẳng có tổ chức Đảng Cộng sản hay Đoàn Thanh niên nào giáo dục và quan tâm đến những đứa trẻ mồ côi cả, họ hàng tộc hoạ chung quy vẫn cách một tầng lớp, dần dần Cẩu Oa tìm thấy niềm vui trong đám lưu manh đầu đường xó chợ ở phố Ma Phường, đem bán toi ba sào ruộng mà hai cụ thân sinh để lại luôn! Mua chim bồ câu về chơi bời lêu lổng từ đấy! ... Sau giải phóng, Cẩu Oa trở về trang trại nhà họ Hàn tham gia cải cách ruộng đất, hăng hái tích cực lắm nhé! Tích cực đến mức khiến cho những bần nông cố nông chất phác cũng phải kinh ngạc! Tổ công tác có thể nhận ra động cơ không thuần chất của hắn, nhưng cũng đồng cảm với hoàn cảnh khó khăn của đứa trẻ mồ côi nông dân nghèo, liền cho Cẩu Oa đến làm giao liên ở chính quyền hương, đổi tên là Hàn Khắc Minh, sau này liền trở thành một cán bộ của công xã nhân dân. Khuyết điểm lớn nhất của con người này là gió chiều nào che chiều ấy, lời nói chẳng có lấy một chút chuẩn xác nào, trước mặt thì khen ngợi bạn, sau lưng lại đâm chọt bạn, ai ai cũng biết hắn có cái tật xấu là "ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng", "ăn bát đá nồi". Thời kỳ Cách mạng Văn hóa, Hàn Khắc Minh đã nổi dậy làm phản ngay trong cơ quan! Khi ủy ban cách mạng công xã được thành lập, hắn leo lên làm ủy viên, đến năm 74 khi phong trào trào lưu quay đầu phản công diễn ra, Hàn Khắc Minh liền làm phó chủ nhiệm, trở thành nhân vật lãnh đạo rồi đấy.

Thường Khắc Kiệm nghĩ đến những điều này, trong lòng lại cảm thấy những gì Ngô Đăng Vượng nói không phải là không có lý, vị chủ nhiệm Hàn này đại khái là đem cả chuyện cách mạng ra đùa giỡn giống như chơi chim bồ câu ấy nhỉ? Cậu nhìn cái bộ dáng của hắn ta lúc này trên bục kìa!

Chủ nhiệm Hàn từ chuyện lớn nói đến chuyện nhỏ, từ xa nói đến gần, cuối cùng từ toàn quốc mà chuyển hướng nói đến Bắc Trại và Nam Trại: "Ở Bắc Trại, đã xuất hiện mười sự việc mới, mang đến một diện mạo hoàn toàn mới; có kẻ tỏ ra không phục Bắc Trại, tung ra không ít những luận điệu kỳ quái kỳ lạ..."

Thường Khắc Kiệm quay đầu lại, nói với Ngô Đăng Vượng đang mang khuôn mặt đầy giận dữ: "Bạn hiền, nghe cho kỹ vào..."

Chủ nhiệm Hàn lại tiếp tục: "Có đội không học tập Bắc Trại, liền xuất hiện tình trạng chủ nghĩa tư bản lan tràn, xã viên bán lương thực giá cao, cán bộ đại đội cũng mưu đồ dùng lương thực để làm vẩn đục Bắc Trại! Chi bộ đảng đại đội Bắc Trại rất nhạy bén, đã kịp thời nắm bắt xu hướng mới này, ngày hôm nay mở hội nghị, kiên quyết phản công..."

Trong đầu Thường Khắc Kiệm "vù" lên một tiếng, chỉ cảm thấy một luồng khí nóng hổi xộc thẳng lên đỉnh đầu, mặt bừng bừng phát hỏa, hoa mắt chóng mặt, đôi môi ông run rẩy, chẳng thốt nên lời, chỉ nghe thấy Ngô Đăng Vượng chửi rủa một câu: "Thật là vô sỉ hết chỗ nói! Vô sỉ!" Hắn đứng phắt dậy, định quay người bỏ đi: "Anh xem kìa, tụi mình có lòng tốt muốn đem lương thực cho người ta, thế mà vẫn bị người ta mắng chửi cho, mẹ kiếp đến cả lương tâm chúng nó cũng không có nữa rồi!"

Thường Khắc Kiệm kéo tay áo của Đăng Vượng lại, ép hắn ngồi xuống, kìm nén cảm xúc của chính mình, nói: "Đừng vội vàng, đừng nôn nóng! Hãy xem vở kịch này diễn tiếp thế nào đã!"

Vương Hoán Văn vô cùng đắc ý, bước đến trước micro: "Bắc Trại có người ăn lương thực không có kế hoạch, lãng phí xa hoa, dẫn đến việc thiếu hụt lương thực một chút, có đội liền chớp lấy cơ hội để bán giá cao. Bây giờ xin mời Dương Trưởng Thuận lên vạch trần và phê phán —"

Dương Trưởng Thuận, một xã viên hiền lành đã hơn năm mươi tuổi, trên mặt mang theo vẻ đầy hổ thẹn, cúi gằm đầu bước lên bục phát biểu. Ông ta khựng lại trước micro, hai tay chẳng biết phải để vào đâu, thấp thỏm không yên: "Tôi, không nên ra ngoài mượn lương thực, Bắc Trại chúng ta là đội tiên tiến, tôi đã làm bôi nhọ lá cờ đỏ rồi..." Lão nông cúi đầu thật sâu, rời khỏi bục phát biểu, ngồi xổm xuống một bên góc của chiếc bục đất, ngượng ngùng vô cùng.

Vương Hoán Văn đầy đắc ý truy vấn: "Ông đã mượn lương thực ở đội nào thế?"

Lão nông vẫn không ngẩng đầu lên: "Nam Trại."

Vương Hoán Văn liếc mắt nhìn Thường Khắc Kiệm một cái, rồi lại ngầm trao đổi ánh mắt hiểu ý với chủ nhiệm Hàn, tiếp tục truy vấn: "Nhà ai thế? Rốt cuộc là mua, là đổi, hay là đi mượn?"

Lão nông đưa hai tay ôm lấy đầu, ngậm miệng không nói năng gì nữa.

Vương Hoán Văn có phần sốt ruột: "Được rồi, ông suy nghĩ lại cho kỹ đi, mời Mã Câu lên vạch trần phê phán!"

Mã Câu, một xã viên trung niên khoảng ba mươi sáu, ba mươi bảy tuổi, dưới đôi mày đang cau chặt là biểu cảm phức tạp đan xen giữa sự khó chịu và căm hận. Cậu ta được gọi lên bục, đứng trước mặt mọi người, giống như một khúc gỗ du đặc chắc, cắm thẳng xuống đó, nửa ngày trời vẫn không thốt ra nửa lời.

Vương Hoán Văn gợi mở dẫn dắt: "Đêm hôm hôm đó cậu và Trưởng Thuận trở về, chẳng phải vẫn có người đưa các cậu vào trong thôn đấy ư? Nói thật ra đi!"

“Đó là chú Khắc Kiệm và chú Đăng Vượng đã giúp đỡ nâng đỡ tụi cháu mà!" Mã Câu lập tức đính chính lại, "Không phải là người ta đem bán đâu!"

Lời đính chính này rõ ràng là chẳng có chút sức nặng nào, bởi vì cậu ta hoàn toàn không nói ra rốt cuộc là ai đã đem bán. Ánh mắt của tất cả mọi người dưới bục đồng loạt bắn thẳng về phía hai vị lãnh đạo chủ chốt của đại đội Nam Trại đang ngồi ở một góc bục, dường như đang chất vấn rằng, chẳng lẽ bọn họ cũng bán lương thực giá cao thật sao? Rốt cuộc là chuyện thế này là thế nào vậy trời?

Đây là một âm mưu được dàn dựng! Đến lúc này, Thường Khắc Kiệm đã hoàn toàn hiểu rõ. Đêm hôm đó, ông và Đăng Vượng đã đến phòng chăn nuôi, gửi lời xin lỗi đến Trưởng Thuận và Mã Câu, đồng thời hé lộ chút ít về việc sắp tới sẽ thông qua phương thức tập thể đối với tập thể để giải quyết khó khăn cho xã viên Bắc Trại. Sau đó, còn giúp đỡ bọn họ vận chuyển lương thực vào trong thôn Bắc Trại. Vương Hoán Văn đại khái là tưởng lầm rằng lãnh đạo Nam Trại mang lương thực ra bán cơ chứ! Lại còn đem chuyện này ra trước chốn đông người để phơi bày nó ra đây! Các xã viên dưới bục không rõ sự thật, trong ánh mắt có sự chất vấn sắc bén tựa như mũi kim, có sự nghi ngờ hoang mang khó hiểu, nhưng cũng có cả ánh mắt đồng cảm hoàn toàn không tin tưởng, Khắc Kiệm cảm nhận rõ ràng rằng, kẻ chủ mưu âm mưu định đẩy ông vào trong ống khói, bôi tro trát trấu lên mặt ông, làm cho ông mang tiếng xấu ở cả Nam Bắc Trại, cái ý đồ này quá ư là rõ ràng rồi, ông vô cùng tức giận, căm ghét, mà cũng thấy buồn cười không kém! Ngay bên tai ông, tiếng thở phì hò của đại đội trưởng mỗi lúc một thô ráp hơn. Chưa đợi ông quay đầu lại! Ngô Đăng Vượng đã đùng đùng đứng phắt dậy, cất giọng vang như sấm nổ: "Đây rõ ràng là hãm hại người ta!" Dù ông có muốn ngăn cản thì cũng đã không kịp nữa rồi.

Chủ nhiệm Hàn quay đầu lại, vậy mà vẫn cười tủm tỉm: "Đừng có kích động thế chứ! Anh muốn nói gì thì đợi sau khi Mã Câu nói xong đã chứ! Nào, đồng chí Mã Câu, cậu cứ nói đi, đừng sợ!"

Vẻ mặt vô cùng chắc thắng của chủ nhiệm Hàn, cùng với hành động của Đăng Vượng, đã tạo cho các xã viên có mặt ở đó một ấn tượng rằng sự việc này đích thị là có thật, Thường Khắc Kiệm cảm nhận được một thứ áp lực vô hình, giống như đang ngồi trên ghế bị cáo vậy, nhưng trong lòng ông vẫn rất vững vàng, không hề hoảng loạn! Đến cả việc liếc mắt nhìn Đăng Vượng một cái ông cũng chẳng buồn làm, thong thả rút bao thuốc lá ra.

“Tôi nói, được thôi!" Mã Câu nghiến chặt răng, nói, "Tôi Mã Câu không nên đến Nam Trại để mượn lương thực! Đáng lẽ nên ở nhà chờ chết đói mới phải! Dù có chết đói thì cũng không nên làm bôi nhọ thể diện của bí thư Vương!"

“Cậu ăn nói xằng bậy gì thế hả!" Mặt của Vương Hoán Văn tối sầm lại như vừa ăn một chiếc đế giày dép vào mặt, "Bỏ tay xuống! Cậu còn dám hống hách đến thế cơ à!"

Chủ nhiệm Hàn từ trong cơn tức giận nhanh chóng biến đổi sang một gương mặt tươi cười: "Bây giờ muốn cậu nói rõ ra, là đã mượn lương thực của nhà ai. Trách nhiệm đâu phải do cậu chịu đâu cơ chứ!"

Mã Câu mím chặt môi, vặn cổ kiên quyết không nói nửa lời. Không khí trên bục bỗng chốc trở nên đông cứng lại.

Ngô Đăng Vượng lại muốn đứng bật dậy, lão Thường nghiêng đầu sang bên cạnh: "Cậu không thể xem cho hết vở kịch này được à? Ngồi cho vững vào!"

“Là mua của tôi đấy!" Một tiếng gọi vang lên từ dưới bục, toàn bộ ánh mắt ngạc nhiên đổ dồn lên cả trên lẫn dưới bục, cùng hướng về góc phía sau bên phải nơi phát ra âm thanh, lão nông Trương Đức Minh của đội năm Nam Trại đang sải bước đi về phía trước.

“Là mua của tôi đấy!" Lão nông Đức Minh bước đến trước bục, nói với Vương Hoán Văn. Ông quay phắt mặt lại, nói với Trưởng Thuận và Mã Câu đang đứng túm tụm một đám: "Các chú em à, cứ nói thật là mua của tôi đi! Sợ cái nỗi gì chứ?" Ông lại xoay người lại, đối mặt với toàn bộ hội trường: "Bà con cô bác Nam Bắc Trại ơi, Mã Câu và Trưởng Thuận đã mượn của tôi hai trăm cân ngô. Trưởng Thuận bảo qua mùa bận rộn sẽ trả lại lúa mì, còn Mã Câu thì bảo cuối tháng bán được lợn sẽ đưa tiền cho tôi! Chỉ có thế thôi. Bí thư Khắc Kiệm của tụi tôi đã từng hỏi tôi rồi, nhưng tôi không nhận! Ngày hôm nay, nhìn thấy Trưởng Thuận và Mã Câu bị đem ra hành hạ thế này, cái mặt già của tôi cảm giác như bị roi quất vậy! Hai đứa nó, không có đồ ăn, phải bỏ tiền giá cao ra để mua lương thực của tôi, khổ sở biết nhường nào! Trở về lại còn phải chịu cảnh bị phê phán thế này nữa..." Lão nông xúc động quá đỗi, nói không nên lời nữa. Đột ngột nâng cao giọng, lớn tiếng tuyên bố: "Lương thực hai đứa nó mượn của tôi, tôi không cần trả nữa đâu! Buổi họp ngày hôm nay đã giáo dục tôi rồi! Ngay trước mặt các xã viên Nam Bắc Trại đây, lời tôi Trương Đức Minh đã nói là giữ lời!" Nói dứt lời, ông sải bước lớn đi thẳng xuống bục.

Hành động của lão nông Đức Minh quá ư là đường đột! Các xã viên dưới bục hoàn toàn không ngờ tới! Kẻ chủ mưu âm mưu cũng không ngờ tới! Thường Khắc Kiệm chính ông cũng chẳng thể ngờ tới! Hôm trước khi ông cùng lão nông Đức Minh đi hốt phân tranh thủ nghỉ ngơi, đã tìm hiểu về chuyện này, lão nông một mực phủ nhận việc mình bán lương thực. Giờ đây, kẻ mưu đồ hãm hại Thường Khắc Kiệm ông, lại giúp cho Thường Khắc Kiệm giáo dục được cái tên xã viên có tính ích kỷ nặng nề này, thật là sảng khoái làm sao! Kẻ định dùng đá để ném người ta, giờ đây lại đang phát hiện ra hòn đá đó đang bay thẳng ngược trở lại vào mặt mình! Cậu nhìn xem ý nghĩa trong hàng trăm đôi mắt của người dân hai thôn dưới bục kìa:

Vương Hoán Văn hoảng hốt nhìn chăm chăm vào chủ nhiệm Hàn, phải làm sao bây giờ?

Chủ nhiệm Hàn lúng túng đứng dậy, nét mặt vẫn cố căng ra: "Lão nông Đức Minh nhận sai là chuyện rất tốt! Vấn đề mấu chốt nằm ở chỗ cán bộ Nam Trại, bọn họ muốn dùng lương thực để mua chuộc lòng người, làm bôi nhọ lá cờ đỏ Bắc Trại!"

Vương Hoán Văn như được tiếp thêm nguồn cảm hứng mới, liền hô lên: "Chuyện này yêu cầu đội trưởng đội ba lên vạch trần phê phán!"

Đây là một người thành thật đã bước sang tuổi tứ tuần – đội trưởng đội ba Lưu Bộ Cao, một con người trung hậu thật thà, ông cất tiếng: "Xã viên đội ba có không ít người sang Nam Trại mượn lương thực, tôi đường đường là đội trưởng, cảm thấy mặt mũi nóng ran như bị ai tát cho một bạt tai! Tụi mình là tập thể, tôi mới nghĩ hay là tập thể đứng ra mượn lương thực, đợi đến năm sau trả lại, chứ đừng để xã viên phải chịu cảnh đọa đày khổ sở! Tôi đã từng hé lộ tâm tư này với lão Thường ở Nam Trại, lão Thường bảo sẽ bàn bạc với các cán bộ khác, vấn đề không lớn lắm. Hôm qua gặp lại, anh ấy bảo các cán bộ đại đội đều đồng ý cả rồi. Sự tình chính là như thế đấy!"

“Thiếu ý chí! Quá kém cỏi!" Vương Hoán Văn lớn tiếng la lối.

Lưu Bộ Cao với vẻ mặt đầy đau khổ nói: "Tôi làm đội trưởng đã năm năm rồi, bà con đều thừa biết tôi chẳng có bản lĩnh gì cả! Mấy năm nay, phát triển chẳng được bao nhiêu, nhưng dẫu sao xã viên cũng chưa đến nỗi bị chết đói, lương thực mua chung nộp cho nhà nước cũng chẳng dám chậm trễ. Năm nay, mọi người đều hiểu rõ, tụi mình đã làm ra cái trò trống gì chứ! Kiểu làm ăn thế này, tôi chịu thua không làm nổi nữa rồi! Lương thực của Nam Trại, tôi không mượn nữa đâu. Các người hãy bầu người khác làm đội trưởng đội ba đi, hãy bầu kẻ nào có tài hát hò ra lương thực ấy..."

Các xã viên Bắc Trại, giống như một cái tổ ong bị đâm thủng, những lời bàn tán xôn xao, những lời chỉ trích căm phẫn, những lời nguyền rủa khó nghe, giống như thủy ngân vỡ ổ ạt ùa tới hướng về đoàn chủ tịch, những mối hờn căm tích tụ sâu kín trong lồng ngực nay được trút sạch sành sanh rồi! Hội trường hoàn toàn vượt khỏi tầm kiểm soát.

Ngô Đăng Vượng kể từ lúc ngồi lên bục, gương mặt vẫn luôn đen sì như đít nồi, giờ đây đôi mày đôi mắt và khóe miệng đã bắt đầu động đậy, nở nụ cười vô cùng sảng khoái. Quá đã luôn! Thật sự là quá đã! Hắn ngồi không yên nổi nữa, thò tay vào túi tìm bao thuốc lá, nhưng bao thuốc đã trống không từ lúc nào, hắn bèn thân thiết đấm cho Khắc Kiệm một cái nhẹ, xin bao thuốc để châm, chẳng thèm che giấu chút biểu cảm khinh miệt nào ở khóe miệng, cứ thế nhìn chăm chăm vào khuôn mặt lúc đỏ lúc trắng của chủ nhiệm Hàn.

Thường Khắc Kiệm vẫn điềm tĩnh ngồi vững như bàn thạch, cảm xúc kích động của các xã viên, giống như từng lớp sóng biển vỗ dồn dập vào lồng ngực ông, cuốn phăng đi tất cả những uất ức kìm nén trong lòng ông sạch bách! Trái tim ông đập thình thịch liên hồi! Đôi môi không kìm được mà bắt đầu run lẩy bẩy.

Chủ nhiệm Hàn bước đến trước mặt ông, nghiêm nghị nhìn chằm chằm vào ông và nói: "Bây giờ bắt buộc anh phải lên tiếng phát biểu, nói cho rõ ràng cái dụng ý thực sự đằng phía sau việc anh mang lương thực ra cứu trợ là gì! Bằng không thì..."

Nghe thấy lời nói của chủ nhiệm Hàn, các xã viên đứng ở phía trước bục đột ngột im bặt, từ hàng đầu kéo dài đến những hàng phía sau, trong khoảnh khắc bỗng trở nên nín thở tĩnh lặng, im phăng phắc không một tiếng động. Hàng trăm đôi mắt của Nam Bắc Trại, có nam có nữ, có già có trẻ, đều đong đầy tình cảm kính trọng, yêu mến sâu sắc, hướng thẳng về một mục tiêu duy nhất – vị lão nông gù lưng đang ngồi ở góc bục đất.

Thế trận đã vô cùng rõ ràng:

– Kẻ chủ mưu âm mưu đang tìm cách vớt vát lại tình thế tồi tệ.

– Quần chúng bị hại đang hy vọng ông đứng lên nói hộ tiếng lòng cho họ.

Thường Khắc Kiệm đứng bật dậy, cái lưng hơi còng xuống, tay kẹp chặt tẩu thuốc láo, sải bước đi về phía mép bục, nhìn sâu vào từng gương mặt đang tràn đầy sự nhiệt thiết nóng bỏng của các xã viên mà ông vô cùng thân thuộc, hai giọt nước mắt bất chợt trào ra. Ông quay người lại, liếc nhìn chủ nhiệm Hàn một cái, rồi thốt lên: "Mọi chuyện đều đã sáng tỏ như ban ngày rồi, tự anh hãy kiểm điểm lại đi thôi..." Nói dứt lời, ông chắp hai tay sau lưng, bước xuống từng bậc bục, xuyên qua đám đông đang tự động tản ra nhường đường, bước thẳng ra khỏi hội trường, dấn bước bước lên con đường mòn ngợp bóng cây bạch dương dẫn lối về Nam Trại...

Tháng 10 năm 1978 tại Tiểu Trại

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.