Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chuyện Hòn Đá

❊ ❊ ❊

“Ăn quả hồng lửa lại muốn quả hồng bánh! Đúng là mõm bò—đái không đầy bồn!”

Lưu Quảng Sinh hai tay nắm chặt cuốc sắt, chân trước quỳ sau chống, ba bốn nhát đã khơi thông một ngõ nước, nước mương ào ào chảy vào thửa ruộng ngô khô hạn, trong lòng vẫn lẩm bẩm mấy câu này.

Anh bị một chuyện quấn lấy tâm can, thấy khó xử. Hiếm khi phải bốc hỏa đau đầu, không biết phải quyết định ra sao: “Rốt cuộc nên làm thế nào đây?”

Sau vụ thu hoạch mùa hè, cấp phó của anh—Phó đội trưởng phụ trách nghề phụ Triệu Chí Khoa, chạy vào sân nhà anh, vui mừng thông báo rằng hợp đồng cung cấp đá dăm với Nhà máy Cơ khí Hồng Xinh trong thành phố đã được ký kết.

“Em mòn cả lớp da môi! Những lời hay ý đẹp đáng lẽ phải nói với bố đẻ em đều nói hết cả rồi, cuối cùng cũng ký được! Một nghìn rưỡi khối, tám đồng một khối, mười hai nghìn đồng! Không dễ dàng chút nào đâu! Chính phủ vừa phát động đội sản xuất làm nghề phụ, nhà nào chẳng muốn vớt vát chút dầu mỡ ở bãi sông? Cát với đá chất thành núi, nhưng tìm chẳng ra người mua...”

“Vẫn là cậu lắm mưu nhiều kế, khéo ăn khéo nói!” Quảng Sinh cũng hứng khởi tràn trề, khen ngợi chàng trai trẻ, “Có khoản thu nhập nghề phụ một vạn đồng này, vở tuồng của thôn Tây Hà Lam Hà Vịnh chúng ta dễ diễn rồi! Tốt!”

Hai vị đội trưởng vui mừng, toàn thể xã viên lại càng vui mừng hơn.

Mới chở đá được hai ngày, Chí Khoa liền nói với đội trưởng Quảng Sinh: “Hôm Trưởng phòng Trình của phòng cơ bản đến thôn Tây Hà khảo sát hiện trường vật liệu đá, từng ăn một bữa khoai lang hấp ở nhà anh ấy, đến giờ vẫn cứ khen mãi: ‘Khoai lang Hà Lam Hà Vịnh ngon! Ruột bùi bột, không bị ô nhiễm...’”

“Việc đó dễ thôi, Trưởng phòng Trình mà đến nữa, chúng ta lại hấp cho ông ấy ăn...” Quảng Sinh cười, thản nhiên nói.

“Anh ngốc thật đấy! Người ta đường đường là một trưởng phòng, vì ăn một bữa khoai lang mà lặn lội chạy bảy mươi dặm á?” Chí Khoa liếc đôi mắt đầy vẻ bí ẩn, nhìn Quảng Sinh nói, “Ý đó là...”

Quảng Sinh đã hiểu rõ cái “ý đó”, “ồ ồ ồ” cười, sau đó dứt khoát nói: “Đóng một túi khoai lang của nhà tôi vào, ngày mai cậu theo xe mang biếu Trưởng phòng Trình nhé! Chẳng có gì, đồ thổ sản nhà tự trồng ấy mà!”

Tối hôm sau, Chí Khoa lại đến nhà Quảng Sinh.

“Á chà! Lần này lại gây ra rắc rối to rồi!”

“Sao thế?”

“Lái xe nghe nói biếu khoai lang cho Trưởng phòng Trình, cũng...”

Lần này Quảng Sinh không thể dứt khoát đáp lời được nữa. Năm chiếc xe ô tô, bảy tám tài xế, anh không thể kiếm đâu ra ngần ấy khoai lang để làm quà cáp lấy lòng người ta được. Anh cau mày, trầm ngâm hồi lâu không nói năng gì.

Chí Khoa hiến kế giúp anh: “Hay là, lấy từ hầm khoai lang của đội ra...”

“Đó là khoai giống đấy!”

“Nhưng bọn họ đã mở lời rồi!”

Quảng Sinh trầm tư một lúc lâu, cuối cùng dặn con trai gọi Phó đội trưởng Sinh Vượng phụ trách sản xuất nông nghiệp đến, cùng nhau bàn bạc.

Đây là một kẻ cứng nhắc, vừa nghe xong liền nổi đóa: “Đừng có giở mấy trò lắt léo vòng vo này! Cuối cùng cũng chỉ thêm rắc rối thôi!”

“Được thôi! Vậy nghề phụ này đành dẹp tiệm!” Chí Khoa hậm hực nói.

“Ồ! Không vớt vát được chút dầu mỡ là đòi xé hợp đồng ngay cơ à?” Sinh Vượng trợn trừng mắt nói, “Hắn dám...”

“Cậu chưa đi làm ‘ngoại giao’, nên không biết việc đời bây giờ khó khăn thế nào đâu!” Chí Khoa nói, “Tôi thích dây dưa vào mấy chuyện vòng vo này lắm chắc? Tôi...”

Thấy hai vị phó thủ hạ cãi cọ va chạm với nhau, Quảng Sinh đứng giữa đứng ra hòa giải:

“Đều đừng nóng vội, chúng ta cùng bàn bạc cơ mà! Tất cả đều vì muốn thôn Tây Hà ngẩng mặt lên thôi! Chứ có phải vì chuyện tư lợi cá nhân đâu!”

“Mấy bao khoai lang thì chẳng đáng là bao nhiêu tiền thật!” Vị phó đội trưởng trung niên đã dịu giọng lại, thái độ ôn hòa hơn, “Tôi thấy sổ sách kiểu ấy, khiến kế toán không sao làm báo cáo được...”

“Dễ làm chứ sao! Cứ theo định mức hao hụt mà báo cáo!” Chí Khoa đã sớm tính sẵn mưu kế, “Khoai lang giống chúng ta giữ lại, năm nào đến mùa xuân chẳng thối đi cả nghìn cân, cứ coi như thối rữa đem vứt là xong!”

Đây là cách chẳng đặng đừng, đành phải làm vậy thôi! Quảng Sinh đành gật đầu đồng ý, nói: “Chúng ta sẽ giải thích rõ ràng với xã viên. Bỏ mất mối nghề phụ này thì quả thực rất đáng tiếc!” Sự việc cứ thế được quyết định.

Ba bốn ngày sau, Chí Khoa lại đến nhà Quảng Sinh, vừa bước chân vào cửa, đã bắt đầu cằn nhằn: “Chú Quảng Sinh! Cái vụ ngoại giao nghề phụ này, con thật sự không có cách nào làm nổi nữa rồi!”

“Sao thế!” Quảng Sinh hỏi.

“Con xấu hổ chẳng dám mở lời với chú nữa, mà con cũng hết cách rồi...”

Quảng Sinh linh cảm lại sắp có yêu sách mới xuất hiện...

Quả nhiên, Chí Khoa khó xử nói: “Trưởng phòng Trình lần trước đến, thấy bãi sông nhà mình có ruộng lúa nước, liền hỏi gạo có dễ kiếm không? Nói vợ ông ấy là người miền Nam, đến giờ vẫn ăn không quen các món làm từ bột mì... Còn cái tên tổ trưởng lái xe râu rậm ấy, nhìn thấy hàng cây dương ở đập bãi sông nhà mình, lại bảo nhà hắn dựng nhà vẫn còn thiếu gỗ... Chú xem, cho thì không hợp pháp; mà không cho thì nghề phụ không làm nổi; có những đội sản xuất vì muốn ký hợp đồng, rau củ lương thực, cứ nhét thẳng cho người ta ấy chứ! Chú bảo, cái ghế đội trưởng nghề phụ này của con phải ngồi thế nào đây?”

“Hừm! Đây quả thực là cái động không đáy mà!” Quảng Sinh thầm kêu khổ trong lòng, chẳng lẽ lại gọi Sinh Vượng tới bàn bạc nữa ư? Lại phải họp xã viên để giải thích nữa sao? Anh đâm ra khó xử, nói:

“Đừng vội! Lần này đừng vội! Để tôi suy tính đã!”

“Trưởng phòng Trình bóng gió nói, nếu có thể kiếm giúp ít gạo, lúc đo đạc khối lượng đá, sẽ châm chước bớt cho mình...” Chí Khoa nói.

“Châm chước? Ý gì thế?” Quảng Sinh hỏi.

“Tính khống lên một chút chứ sao! Tính thêm hơn trăm khối đá, trị giá cả nghìn đồng!” Chí Khoa nói: “Ý của Trưởng phòng Trình là, sẽ không để chúng ta chịu thiệt đâu!”

“Á chà chà chà chà!” Quảng Sinh nghe xong, sợ hãi kêu lên một tiếng, liên mồm dặn dò chàng trai trẻ: “Không được đâu không được đâu không được đâu! Chí Khoa, chúng ta tuyệt đối không được mạo nhận tiền của công quỹ! Cái anh Trình trưởng phòng này, có phải là đảng viên không thế?”

“Làm tới trưởng phòng thì sao lại không phải đảng viên cho được!” Chí Khoa nói, “Con không dám nhận lời hắn đâu. Giờ phải làm sao đây?”

Lưu Quảng Sinh, tay lao động cừ khôi ngấp nghé tuổi năm mươi, cởi bỏ chiếc áo quái trắng dài tay, đôi tay vạm vỡ lại khơi thông thêm một đường nước chảy, trong lòng vẫn tự hỏi chính mình: “Phải làm sao đây?” Nỗi trăn trở khổ sở trong hai ba ngày nay khiến đầu óc anh căng tức như muốn nổ tung.

“Anh Quảng Sinh—”

Quảng Sinh ngẩng phắt đầu lên, thấy Sinh Vượng đang đứng ở bờ mương.

“Họ không chở đá của nhà mình nữa rồi!” Sinh Vượng giận dữ nói, “Tôi cùng xã viên đang đợi ở bãi sông để bốc hàng, xe ô tô của người ta chạy tuốt sang bãi cát thôn Đông để chở đá rồi kìa!”

“Á! Trời đất! Họ làm việc tuyệt tình thật đấy.” Quảng Sinh trợn trừng đôi mắt đờ đẫn, há cái miệng đầy râu lởm chởm, thật sự không thể ngờ nổi, đến cả chút dư địa để cho anh suy nghĩ mà họ cũng không nỡ chừa lại, thật đáng sợ!

“Xã viên đang định sang thôn Đông hỏi cho ra lẽ, mấy cậu thanh niên lạnh tính đang cầm cuốc sắt với đòn gánh rồi, nếu mà đánh nhau, giữa mùa hè thế này có ai mặc áo dài tay đâu...”

Quảng Sinh bị tình thế phát triển nhanh chóng làm cho run cả giọng, liên mồm nói: “Mau chặn mọi người lại! Không được đi! Ai đi người đó chịu trách nhiệm!”

“Tôi chặn không nổi!”

“Cứ chặn cứng lại cho tôi!” Quảng Sinh nói, “Hai chúng ta mau đi thôi!”

Quảng Sinh nhảy qua mương nước, chạy băng lên con đường lớn dẫn ra bãi sông, liền đụng phải Chí Khoa đang hộc tốc chạy ngược chiều lại. Cậu ta báo cho Quảng Sinh biết, cán bộ thôn Đông Hà hay tin vợ vị trưởng phòng không quen ăn đồ làm từ bột mì nên gặp “khó khăn”, tối hôm trước đã tự tay đưa gạo “Quế Hoa Cầu” đến tận nhà Trưởng phòng Trình rồi. “Chú xem, chúng ta không dám cho, thế là người ta chớp thời cơ nhét vào kìa.”

“Mẹ kiếp, dám gắp miếng thịt từ trong bát của chúng ta ra à!” Sinh Vượng nghe xong giận sôi máu lên, “Theo ý tôi, đập nát mẹ cái xe ô tô của chúng mày đi, tôi có vào tù cũng mặc kệ!”

“Muộn rồi! Cậu có vào tù cũng chẳng ích gì đâu!” Chí Khoa nói, “Lúc đầu tôi vốn định cho quách đi cho rồi, thời buổi bây giờ người ta chuộng kiểu này đấy! Ngày xưa thì đề cao ‘không lấy của quần chúng dù chỉ là một cây kim sợi chỉ’, bây giờ là ‘bát cơm nhà ai nhiều dầu mỡ thì húp bát nhà nấy’! Cậu cứ giữ vững nguyên tắc đi xem nào!”

Nghe hai người phó thủ hạ đang cằn nhằn cáu kỉnh, Quảng Sinh nhìn ra bãi sông, từng nhóm từng nhóm người đang ào ạt chạy về phía bãi cát thôn Đông. Trong thôn cũng náo động cả lên, xã viên đã tụt khỏi triền sân phơi, ùa cả xuống bãi sông. Trên bãi cát thôn Đông Hà đang đậu năm chiếc xe ô tô, vây quanh là các xã viên đang bốc đá. Văng vẳng truyền đến tiếng va đập của đá lúc bốc hàng, âm thanh ấy nghe vô cùng nhức tai, dường như mang một sự khiêu khích khó lòng nén nổi đối với người ta. Từng dòng từng tốp xã viên từ những thửa ruộng ngô mới nhú mầm xanh và bờ thửa ruộng lúa nước, ào ạt chạy về phía bãi cát, lẫn trong tiếng chửi rủa đầy hung ác... Một điềm báo chẳng lành đột ngột xộc vào lòng, cảnh tượng ẩu đả đánh giết ghê rợn hiện lên trước mắt. Vốn dĩ quan hệ giữa hai ngôi làng liền kề này vốn đã chẳng thuận hòa gì cho cam rồi! Trong lịch sử, chuyện tranh giành nguồn nước, tranh chấp địa giới đánh nhau sứt đầu mẻ trán đến mức gây án mạng, há lại chưa từng xảy ra đâu cơ chứ...

“Chuyện này để từ từ tính sau! Trước tiên phải đi ngăn xã viên của mình lại! Không được phép gây chuyện quậy phá!” Quảng Sinh quyết đoán ra lệnh, nói: “Hai cậu ra bãi sông đi, đừng có nói năng lung tung châm ngòi gì cả! Tôi về thôn đây!”

Quảng Sinh quay người, gần như cắm cổ chạy phăm phăm lên triền sân phơi, lao thẳng vào văn phòng đội, nói với cô kế toán đang cắm cúi tính toán: “Mau lên, mở loa phát thanh ra, chú có lời muốn nói...”

Cuộc ẩu đả cuối cùng đã không xảy ra.

Quảng Sinh ngồi xổm trên chiếc cối đá nhỏ ở khoảng sân trước cửa, nhìn từng nhóm xã viên từ bãi sông đi lên sân phơi, nghe những giọng quát tháo đầy phẫn nộ, lúc này anh mới thở phào nhẹ nhõm. Những lời chửi mắng đó, chẳng thèm kiêng dè bất cứ ai:

“Việc này làm ăn đê tiện quá thể...”

“Cái loại trưởng phòng quái gì chứ—đúng là loài giặc ăn thịt người!”

“Đội trưởng nhà mình quá mềm yếu, hệt như A Đẩu ấy...”

“Đập nát xe ô tô của hắn đi, bắt cái tên Trình trưởng phòng đó ra đây mà đối chất...”

Nghe vậy nhưng trong lòng Quảng Sinh lại vô cùng thản nhiên! Mặc cho ngay cả bản thân anh cũng bị cuốn vào dòng người đang phẫn nộ chửi rủa, anh hoàn cứ không hề thấy tức giận chút nào. Cứ chửi đi chửi đi! Chửi vài câu cho gió thổi bay đi mất, miễn là đừng đánh nhau, chứ hễ đổ máu chết người thì mọi chuyện sẽ không đơn giản và dễ bỏ qua thế này đâu...

Anh ngồi xổm trên chiếc cối đá, chờ gặp Chí Khoa, rồi lại đợi gặp cả Sinh Vượng, anh bảo: “Nghe nói Trình trưởng phòng đang ở thôn Đông, ba chúng ta sang đó tìm hắn một chuyến!”

Hai vị phó thủ hạ không phản đối, ba người liền một mạch ra khỏi thôn.

Vừa bước vào đầu thôn Đông, đã ngửi thấy mùi thịt thơm nức bay lơ lửng trong không trung. Ba người cứ thế đi thẳng đến trước cửa nhà đội trưởng Trương Ngọc Dân, quả nhiên, dưới tán cây xoan trong sân bày hai chiếc bàn, đĩa thức ăn chai rượu bày kín mặt bàn, đám tài xế đang ngồi quanh bàn, hào hứng ăn uống chè chén say sưa. Mấy người phụ nữ ăn mặc gọn gàng, tay chân lanh lẹ, liên tục bưng những đĩa những mâm thức ăn xếp tiếp lên bàn. Thấy ba người bước vào cửa, đội trưởng Ngọc Dân lập tức đứng phắt dậy từ cạnh bàn, cười ha hả, kéo ba vị đội trưởng bên thôn Tây vào mồi.

Quảng Sinh ngồi xuống chiếc ghế đẩu trống, đón lấy đôi đũa mà Ngọc Dân nhét vào tay mình, rồi lại nhẹ nhàng đặt lên bàn, hỏi: “Nghe nói Trình trưởng phòng hôm nay tới đây à, người đâu rồi?”

“Không đến!” Ngọc Dân đáp, “Trình trưởng phòng không đến!”

Trương Ngọc Dân cảnh giác nhìn Quảng Sinh, thái độ rất niềm nở, lại kéo Chí Khoa cầm đũa lên. Chí Khoa mồm mép nhanh nhảu, mỉa mai nói: “Đây chẳng phải là dọn sẵn ra để chờ chúng ta đấy chứ!” Ngọc Dân lại kéo Sinh Vượng—người đang ngồi xổm hút thuốc dựa lưng vào tường viện, nhưng cái tính thẳng như ruột ngựa của Sinh Vượng cứ ngậm ống điếu thuốc lào trong miệng, giống như bị đóng đinh xuống đất vậy, kéo thế nào cũng không chịu đứng lên.

“Tôi muốn tìm Trình trưởng phòng hỏi cho raẽ.” Quảng Sinh nói, “Hợp đồng đá ký với bọn tôi, mới chở được hai ba trăm khối, sao lại không chở nữa? Rốt cuộc là còn...”

“Hắn không đến!” Ngọc Dân đã chuẩn bị sẵn câu trả lời: “Chuyện này các anh phải hỏi hắn ấy, hai đội chúng ta không có quan hệ gì với nhau cả, đều là bán đá cả mà!”

“Đúng thế! Ai chẳng muốn đội của mình giàu lên!” Quảng Sinh nói rất ôn hòa, tiện thể nở một nụ cười tủm tỉm ý nhị: “Này anh bạn, ngày mai nếu tôi bày ra năm mâm cỗ, mỗi mâm của anh có mười món, tôi bày hẳn hai mươi món! Chiếc bánh xe này chắc chắn sẽ lăn thẳng tới bãi sông thôn Tây cho mà xem! Đến lúc đó anh tính sao đây?”

Mặt Ngọc Dân đỏ bừng, không đáp lại được câu nào.

Quảng Sinh liền tiếp lời luôn: “Cứ yên tâm đi! Hợp đồng cậu đã ký, tôi không cướp đâu! Hơn nữa, tôi Lưu Quảng Sinh có bày mâm cao cỗ đầy thế nào đi chăng nữa, thì cũng không phải vì thôn Tây nghèo đến mức độ này đâu...”

“Các anh bày biện nổi hay không, tụi này quản không tới!” Ngọc Dân thấy mất mặt, sầm mặt xuống nói: “Thôn Đông không can thiệp chuyện thôn Tây!”

Đám tài xế nghe ra mùi vị trong câu chuyện, lần lượt đặt đũa xuống, châm thuốc hút. Quảng Sinh liếc mắt nhìn thấy một tay tài xế béo tròn, vai u thịt bắp, trên bộ râu quai nón rậm rạp chưa được cạo tỉa vẫn còn dính vết dầu mỡ, kẻ này chắc là cái tên tổ trưởng tài xế mà Chí Khoa nhắc tới lúc nãy rồi. Quảng Sinh nhìn hắn, thầm nghĩ, tên này làm việc thì chắc là kiểu liều mạng đây, mà ăn uống cũng tàn bạo thật đấy! Tên tổ trưởng râu quai nón nhìn Quảng Sinh với ánh mắt đầy thù địch. Quảng Sinh thấy buồn cười: Chẳng lẽ tôi cản trở việc anh ăn uống ngon miệng chắc! Anh rút tẩu thuốc ra, nói: cứ ăn đi! Ăn cho no vào! Ăn cho ngon miệng vào! Bữa này chắc là đủ no cho cả năm ấy chứ!”

“Bốp” một tiếng, tổ trưởng tài xế dựng ngược bộ râu quai nón lên, vứt phăng đôi đũa xuống bàn, thở hắt ra: “Mồm mép anh cho sạch sẽ vào một chút!”

“Đừng có cáu kỉnh chứ! Anh bạn trẻ! Lẽ ra anh phải cảm ơn tôi mới đúng chứ!” Quảng Sinh vẫn tủm tỉm cười, “Nếu không có tôi, hôm nay có khi anh chẳng về nổi đâu...”

“Ai dám!” Tổ trưởng tài xế trợn trừng mắt, “Dám đụng đến một ngón tay của tao xem nào!”

Sinh Vượng bỗng chốc đứng phắt dậy từ chân tường, trừng trừng đôi mắt sắc như dao, “Mày đừng có già mồm hách dịch!”

Đội trưởng Ngọc Dân tức giận đứng phắt dậy, quát vào mặt Quảng Sinh: “Hôm nay các anh đến đây để làm gì hả? Định đến phá đám tiệc tùng của tôi đấy à!”

“Không, tôi đi tìm Trình trưởng phòng!” Quảng Sinh vẫn cười, đứng thẳng người dậy, “Người ta bảo giai cấp công nhân giác ngộ cao hơn anh em nông dân chúng tôi, ai ngờ lại ham ăn lười làm hơn cả nông dân! Ở thành phố ăn chưa đủ, lại còn kéo nhau về tận nông thôn mà ăn với uống!”

Nói đoạn, Quảng Sinh giắt tẩu thuốc vào thắt lưng, tủm tỉm cười bước thẳng ra cửa.

“Thời buổi thế sự bây giờ, đảo điên hết cả rồi!” Sinh Vượng nói.

“Bây giờ thì chính mắt anh đã thấy rồi đấy, sự thật là thế đấy!” Chí Khoa nói, “Chúng ta muốn làm việc công theo đúng phép tắc, cửa mô mà ra! Người ta bảo ‘đừng thấy con dấu công to bằng cái bát, chẳng bằng một câu nói của người quen’... Anh tin chưa nào!”

Quảng Sinh cắm cổ bước đi, cơ mặt co giật đầy đau đớn.

“Hết cách rồi! Toàn thế cả đấy!” Chí Khoa nói, “Một mình anh có giữ vững nguyên tắc đi chăng nữa, thì sự việc cũng chẳng thể giải quyết nổi đâu!”

“Thật sự không có cách nào á? Có cách chứ!” Quảng Sinh nói, “Ngày mai, hai chúng ta đi tìm Trình trưởng phòng! Sinh Vượng ở lại trông coi sản xuất.”

“Cái lưỡi thì mềm mại! Cái tên Trình trưởng phòng đó xảo quyệt lắm đấy!” Chí Khoa tỏ vẻ thiếu lòng tin, “Hắn sẽ thoái thác rằng: ‘Đá không đạt tiêu chuẩn rồi!’; hoặc là ‘Hàm lượng đất cát lớn quá!’ cho mà xem.”

“Không sợ, chúng ta tìm thẳng giám đốc nhà máy của bọn chúng!”

“Giám đốc mà thèm quản cái chuyện cỏn con của chúng ta này á?”

“Giám đốc không quản, thì lên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh!” Quảng Sinh càng nói càng hăng máu.

“Á chà! Anh Quảng Sinh ơi, không nhìn ra được đấy, anh đúng là cái loại đã cắn câu là không bao giờ buông cơ đấy!” Chí Khoa hăng hái hẳn lên, “Ủy ban kiểm tra kỷ luật mà cũng không lay chuyển được thì sao?”

“Viết thư gửi Trung ương Đảng!” Quảng Sinh nói, “Chúng ta là người của Đảng Cộng sản! Không thể dung thứ cho cái loại quan tham nhũng nhiễu hành hạ nông dân, hại chết đất nước này được!”

Quả nhiên, không nằm ngoài dự đoán của Chí Khoa, hai người tìm gặp Trình trưởng phòng ở phòng xây dựng cơ bản, chỉ nói dăm ba câu, đã đi vào trọng tâm.

Vừa bước chân vào phòng, Chí Khoa giới thiệu Quảng Sinh với Trình trưởng phòng. Lông mày Trình trưởng phòng khẽ giật giật một cái, miễn cưỡng chìa bàn tay ra, dùng mấy ngón tay bóp nhẹ vào bàn tay thô ráp chai s sạn của Quảng Sinh, coi như đã xong phần nghi thức xã giao. Lúc này Quảng Sinh mới có dịp ngắm kỹ khuôn mặt dẹt phẳng lì ấy, lạnh lẽo đến mức có thể làm đông đặc cả sáp ong!

“Có chuyện gì thế?” Trình trưởng phòng hỏi theo kiểu công thức vụ việc.

Quảng Sinh vừa mới mở lời nhắc đến chuyện hợp đồng đá dăm, Trình trưởng phòng liền cười khẩy, nụ cười ấy cũng âm u lạnh lẽo: “Đá của các anh hàm lượng bùn cát quá lớn, không đạt tiêu chuẩn! Công trình không thể dùng được.”

Quảng Sinh nói: “Chính ngài từng đến tận nơi xem xét rồi cơ mà...”

“Sàng của các anh mắt lưới thô quá!”

Chí Khoa nặn ra nụ cười lấy lòng nói: “Chất lượng không phù hợp, chúng tôi về sẽ cải tiến lại. Ngài xem, chúng tôi có điểm nào làm chưa tốt, ngài cứ việc chỉ bảo. Nông dân miền núi chúng tôi, chưa từng trải sự đời...”

“Chất lượng công trình quốc gia là trên hết! Đá nhà ai đạt tiêu chuẩn thì mua của nhà nấy. Đừng có mà lăng xăng lôi kéo hay dây dưa lằng nhằng!” Trình trưởng phòng nói.

“Sàng của tôi với sàng của thôn Đông đều do nhà máy tổng hợp của công xã làm ra, kích cỡ đồng nhất, thô mịn y hệt nhau cơ mà!” Quảng Sinh nói, “Làm ăn kiểu này, ảnh hưởng không tốt chút nào đâu...”

“Có ảnh hưởng gì không tốt chứ?” Trình trưởng phòng trợn trừng mắt, “Cái chúng tôi cần là chất lượng của đá cơ!”

Quảng Sinh không thể nhịn được nữa! Nhìn chằm chằm vào cái khuôn mặt dẹt phẳng lì ấy, anh không kìm được cơn giận bốc lên đầu, cười lạnh lùng nói: “Cùng là đá bên một dòng sông, thôn Đông và thôn Tây nằm liền kề nhau, lại dùng chung một loại sàng, sao đá thôn Tây của chúng tôi thì không đạt tiêu chuẩn, mà đá thôn Đông lại đạt tiêu chuẩn cơ chứ...”

“Cái đó thì đành chịu thôi chứ biết sao giờ!” Trình trưởng phòng cũng cười lạnh nói.

“Sợ là gạo với cây dương của thôn Tây chúng tôi, không được thuận mua vừa bán trôi chảy như bên thôn Đông các cậu chứ gì!” Quảng Sinh cuối cùng cũng trút hết cục tức nghẹn ứ trong lòng này ra.

Khuôn mặt dẹt phẳng lì của Trình trưởng phòng giật giật, đôi lông mày lại khẽ nhướng lên, sầm mặt xuống với biểu cảm cực kỳ khó coi: “Anh... vu khống.”

“Tôi sống đến nay đã bốn mươi tám tuổi đời, mà lại thèm đi vu khống anh cái anh Trình trưởng phòng này làm gì?” Quảng Sinh giận tím mặt nói, “Đảng viên cộng sản, không được nói lời trái với lương tâm, cũng không được ăn món ăn đi ngược lại với đạo đức!”

“Vu khống!” Trình trưởng phòng lặp lại một câu, giọng điệu cũng cao hơn hẳn, “Có nói nữa cũng vô ích! Đá của các anh không đạt tiêu chuẩn!”

“Đó chỉ là chuyện nhỏ!” Quảng Sinh châm tẩu thuốc lào, trong sự bình tĩnh phảng phất một thứ uy nghiêm nào đó, liếc xéo Trình trưởng phòng, trong giọng nói toát lên sự khinh bỉ và mỉa mai, “Anh đường đường là một trưởng phòng, tiền lương chắc cũng chẳng ít ỏi gì cho cam; nhìn tuổi tác của anh, con cái chắc cũng đến tuổi đi làm rồi chứ nhỉ; vợ anh chắc cũng có lương tháng ổn định; nghĩ lại thì cuộc sống của anh chắc không đến nỗi tệ đâu nhỉ? Anh nỡ lòng nào cướp bát cơm từ trong miệng nông dân chúng tôi ra để nhét vào bụng, anh thấy có thấy ngượng ngùng với lương tâm không? Nuốt vào bụng rồi có tiêu hóa nổi không đấy?”

Cái bộ mặt da dày thịt béo phẳng lì ấy dẫu sao cũng chẳng thể chống đỡ nổi trước đợt tấn công bằng những lời lẽ cay độc sắc sảo của Quảng Sinh, bắt đầu đỏ bừng lên, máu dồn ứ lên phần cổ non mịn, trên sóng mũi rịn ra những giọt mồ hôi dầu li ti. Mặc dù lại thốt ra thêm một câu “Anh vu khống!” nhưng giọng điệu đã chẳng còn chút cứng rắn nào nữa, suy cho cùng thì ăn của người ta miệng mềm tay ngắn chứ lị!

“Tôi vu khống anh á? Thế thì quá hời cho anh rồi đấy!” Quảng Sinh nói, “Nói thẳng cho anh biết, tôi sẽ đi kiện anh!”

“Tùy anh muốn làm gì thì làm!” Trình trưởng phòng cố tỏ ra cứng giọng.

“Anh thì tư lợi cá nhân, lại còn lấy tiền của nhà nước ra để làm quà cáp lấy lòng thiên hạ!” Quảng Sinh nói, “Anh dạy dỗ cán bộ nông thôn chúng tôi thành ra cái thói hư tật xấu gì thế này hả! Tôi mà lại tha cho anh chắc?”

“Cứ tự nhiên! Muốn đi kiện cứ đi! Tôi cứ chống mắt lên mà đợi đây!”

“Được! Cứ đợi đấy cho tôi! Vụ kiện này mà tôi không thắng, thì cái danh hiệu đảng viên cộng sản này của tôi coi như vứt!”

Bước ra khỏi phòng của Trình trưởng phòng, đi xuống lầu, bước sang tòa nhà văn phòng của ban chấp hành đảng ủy, trong phòng làm việc, một đồng chí nữ trung niên đang tiếp đón hai vị nông dân.

“Các anh có việc gì thế?” Đồng chí nữ là người bản địa, nói giọng địa phương.

“Tìm giám đốc các chị, phản ánh tình hình...”

“Giám đốc đang họp.” Đồng chí nữ đáp, “Các anh cứ nói đi, tôi tiếp.”

Quảng Sinh nghĩ, vậy cũng được. Thế là anh kể lại từ đầu đến cuối, từ ngọn nguồn đến gốc rách, nói chưa được hai phút, đồng chí nữ kia liền theo thói quen liếc nhìn đồng hồ, nói:

“Các anh có tài liệu viết bằng văn bản không?”

“Có chứ!” Quảng Sinh thọc tay vào thắt lưng lấy ra tập tài liệu được đựng trong phong bì.

“Vậy được rồi.” Đồng chí nữ cầm lấy tập tài liệu nói, “Tôi có trách nhiệm trình lên trên giúp các anh, hai người về đi, cứ chờ tin ở đây.” Nói đoạn, liền cúi xuống lục lọi tìm kiếm gì đó trong hộp tài liệu, ra vẻ vô cùng bận rộn.

“Thế... vậy cứ thế nhé!” Quảng Sinh nói rồi cáo từ.

Đi trên con đường tráng xi măng trong khu nhà xưởng, Chí Khoa mang bộ dạng ủ rũ chán nản: “Kiện thắng vụ này thì được tích sự gì chứ! Dù sao thì hợp đồng đá cũng tiêu đời rồi! Thu nhập nghề phụ coi như chấm hết!”

“Cứ phải phân định rõ phải trái cho ra ngô ra khoai cái đã!” Quảng Sinh bướng bỉnh nói, “Cậu thanh niên này, nếu chúng ta cứ mập mờ cho qua chuyện này, sau này ăn nói thế nào với xã viên đây?”

Hai người vừa đi vừa ra khỏi cổng lớn, ngoảnh đầu nhìn những khung cửa kính sáng choang từng tầng từng lớp, mấy tấm rèm vải xanh che nắng trên cửa sổ ấy, ánh mắt lại dừng lại ở ô cửa sổ phòng Trình trưởng phòng, trong lòng Quảng Sinh cảm thấy vô cùng ngổn ngang khó chịu, những kẻ ngồi làm việc trong tòa nhà sang trọng thế này, đâu phải ai cũng toàn tâm toàn ý lo lắng cho việc nước việc non đâu cơ chứ!

Đợi tròn mười ngày đằng đẵng, chẳng thấy tăm hơi tin tức gì.

Quảng Sinh bảo Chí Khoa: “Ngày mai hai chúng ta lại lên đó!”

“Anh cứ tự đi một mình đi, đường sá quen thuộc rồi còn gì!” Chí Khoa tỏ ra không có hứng thú, “Đằng nào thì kiện thắng hay thua, nghề phụ cũng cụt đường rồi còn gì nữa!”

“Tôi bảo này, trước tiên đừng có nản lòng nhụt chí, phải dựa vào tổ chức để giải quyết vấn đề chứ!” Quảng Sinh nghe ra ý của Chí Khoa là đang oán trách anh lần trước đến nói chuyện với Trình trưởng phòng xong mà hợp đồng vẫn chẳng đâu vào đâu. Cậu thanh niên này không mấy tin tưởng vào tổ chức, cậu ta và anh là hai thế hệ chịu những sự giáo dục và ảnh hưởng hoàn toàn khác nhau. Anh cố tình tỏ ra vô cùng tự tin: “Đi! Cứ nhờ tổ chức của nhà máy đứng ra xử lý, tôi không tin đảng ủy nhà máy lại không quản nổi cái tên trưởng phòng mặt dẹt đó!”

Chí Khoa vẫn cười đầy vẻ hoài nghi không tin tưởng.

“Sự việc là do một tay cậu đứng ra nhúng tay giao dịch, người ta có hỏi đến, thì cậu phải là người trực tiếp lên tiếng chứ.” Quảng Sinh nói.

Chí Khoa miễn cưỡng gật đầu đồng ý. Hai vị đội trưởng lại một lần nữa đến văn phòng đảng ủy nhà máy, tìm gặp đồng chí nữ trung niên hôm trước. Vừa mở miệng cô ta đã nói luôn: “Giám đốc đã phê chuẩn, yêu cầu giao lại cho ban thường vụ đảng ủy nghiên cứu giải quyết.”

“Đảng ủy khi nào họp vậy?” Quảng Sinh hỏi.

“Chưa biết chừng được. Các anh cứ về nhà chờ đi, đừng có vội.”

Ngồi lại nữa cũng chẳng còn lời nào để nói, hai vị đội trưởng đành quay trở về thôn Tây Hà Lam Hà Vịnh.

Sinh Vượng chạy hộc tốc đến nhà Quảng Sinh, sốn sang sốn sang hỏi dồn: “Thế nào rồi?”

“Đợi thêm!” Quảng Sinh đáp, “Lại đợi thêm mười ngày nữa xem sao.”

“Đợi thêm mười ngày nữa, người ta ở thôn Đông chở đá đủ chuyến mất rồi còn gì!” Sinh Vượng nói, “Anh có biết không? Thôn Đông đã đốn cho cái tên tổ trưởng tài xế râu quai nón tới bảy cây dương lớn, một cây chỉ thu có tám đồng tiền, rẻ như đem cho không ấy...”

Quảng Sinh chỉ cắm cổ cúi đầu hút thuốc, không thốt nổi ra lời nào, cuộc giao dịch bẩn thỉu tồi tệ ấy đã đâm những nhát dao sâu hoắm làm tổn thương tâm can của một người đảng viên cộng sản già. Vào Đảng từ những năm hợp tác hóa nông nghiệp, anh đã thụ hưởng sự giáo dục tư tưởng vô cùng nghiêm ngặt của Đảng. Đến phong trào Tứ Thanh lại bị hất cẳng xuống đài, những niềm tin và phẩm chất được định hình trong tư tưởng tinh thần của anh rất khó có thể thay đổi. Sau khi được minh oan, anh lại tiếp tục quay về làm đội trưởng, vẫn hành xử theo đúng những phẩm chất vốn có của mình, ai ngờ trong hoàn cảnh thời thế đã đổi thay như hiện nay, công việc làm ăn lại trở nên khó khăn đến thế! Thế nhưng anh không đành lòng chịu khuất phục, trong lòng vẫn nén giận, dồn hết sức lực, nhất định phải đòi lại công bằng cho raẽ, làm cho vị đội trưởng trẻ tuổi thấy được phong thái làm việc thực sự là như thế nào.

Lại đợi thêm mười ngày nữa, Quảng Sinh kéo theo Chí Khoa, lại một lần nữa đẩy cánh cửa phòng làm việc của đảng ủy nhà máy ra, và nhìn thấy đồng chí nữ trung niên năm lần bảy lượt tiếp đón họ.

“Đảng ủy đã nghiên cứu chưa thế?” Quảng Sinh hỏi.

“Nghiên cứu rồi.” Đồng chí nữ trung niên trả lời, “Giám đốc đã trực tiếp nói chuyện với Trình trưởng phòng rồi.”

“Thế giải quyết thế nào?”

“Bảo tôi giải thích lại cho các anh hiểu, nghề phụ của đội sản xuất phải tính đến, nhưng chất lượng công trình quốc gia cũng phải xem xét cẩn thận...” Đồng chí nữ nói.

“Về! Mau về thôi!” Chí Khoa vừa nghe đến đây, liền đùng đùng nổi giận quát lên với Quảng Sinh, “Đợi suốt hai mươi ngày trời, kết luận cuối cùng vẫn là đá của chúng ta không đạt tiêu chuẩn đấy thôi!”

“Đừng vội!” Quảng Sinh nói đoạn, lại quay sang hỏi đồng chí nữ kia, “Không thấy nhà máy cử người về đội chúng tôi để tìm hiểu thực tế à!”

“Đảng ủy bận trăm công nghìn việc... Việc lớn còn chưa giải quyết xong hết nữa là...”

“Đây là việc nhỏ á?”

“Ở đội các anh thì là việc lớn. Nhưng so với trong nhà máy, thì...”

Lòng Quảng Sinh cảm thấy vô cùng buồn bực khó chịu, anh dồn dập nói: “Tôi muốn gặp giám đốc...”

“Giám đốc bảo tôi giải thích thay rồi cơ mà...”

“Tôi muốn trực tiếp nói chuyện với ông ấy cơ!”

“Ông ấy bận lắm.” Đồng chí nữ nói, có chút thiếu kiên nhẫn, “Việc lớn việc nhỏ gì cũng đòi tìm gặp giám đốc, thế nhà máy có bao nhiêu ông giám đốc cho đủ hả!”

Quảng Sinh không sao cãi lại được lời nào nữa, đành lủi thủi bước ra khỏi cửa phòng.

“Lần này... đã tuyệt vọng thật rồi chứ gì?” Chí Khoa nói, “Tôi đã bảo mà...”

“Tuyệt vọng á! Còn lâu tôi mới tha cho hắn!” Vừa giận dữ bước ra khỏi cổng nhà máy, Quảng Sinh vừa nghiến răng nói, “Lên thẳng Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh!”

“Á chà! Chú Quảng Sinh ơi, chú đúng là cái kẻ đã cắn câu là ngoạm chặt không buông nhỉ!” Chí Khoa cười nói.

“Đây là bị bức phải lên lương sơn bạc rồi!” Quảng Sinh cũng cười theo, khí thế bỗng chốc sục sôi hơn hẳn, “Tôi nghĩ, kỷ luật đảng không thể dung tha cho cái thói làm việc kiểu này của Trình trưởng phòng được đâu!”

Hai người vừa đi vừa nói, bỗng nghe thấy có tiếng gọi giật lại phía sau: “Đợi chút đã! Đồng chí Lưu Quảng Sinh!” Ngoảnh đầu lại nhìn, thì ra là đồng chí nữ trung niên ở phòng làm việc đang rảo bước đuổi theo. Cả hai liền dừng bước.

“Lữ giám đốc gọi hai anh quay lại đấy!” Đồng chí nữ bước tới thông báo.

Quảng Sinh và Chí Khoa đưa mắt nhìn nhau trân trân, ngẩn cả người.

Đồng chí nữ kể cho hai người nghe, hình như bên công xã gọi điện báo lên, nông dân thôn Tây Hà đang nằm bò cả ra dưới gầm xe ô tô rồi... vây chặt lấy Trình trưởng phòng không cho đi...

Quảng Sinh giật mình thót tim, bản thân không có nhà, sao lại xảy ra cái tai họa giáng trời này cơ chứ!

“Lữ giám đốc đã thông báo cho trưởng phòng bảo vệ rồi, hai người họ đang đợi các anh đấy. Nhanh lên, xe jeep đang đậu sẵn trong sân kìa!”

“Lúc nãy chẳng phải bảo là Lữ giám đốc bận lắm cơ mà?” Chí Khoa hỏi, “Sao giờ lại rảnh rỗi thế không biết!”

Đồng chí nữ lườm Chí Khoa một cái cháy máy, chẳng thèm nói năng gì.

Lữ giám đốc kéo Quảng Sinh và Chí Khoa ngồi xuống hai bên cạnh mình, vừa có vẻ ân cần vừa oán trách phàn nàn: “Các anh làm ăn kiểu gì thế hả! Lại để xã viên của các anh chèn bánh xe ô tô của tôi cơ à? Đồng chí đội trưởng?”

Nghe thấy giọng điệu ân cần gần gũi nhường ấy, trong lòng Quảng Sinh dâng lên niềm xúc động khó tả, anh nghiêng người nhìn vị Lữ giám đốc tóc hoa râm, nhất thời chẳng biết phải mở lời thế nào.

“Có vấn đề gì thì từ từ bình tĩnh bàn bạc cơ mà! Làm loạn lên làm gì chứ?” Lữ giám đốc nói.

Quảng Sinh húng hắng ho nhẹ một tiếng, sơ lược kể lại toàn bộ sự việc từ đầu đến chí cuối.

“Hừm! Tôi bị lừa rồi! Cái anh Trình trưởng phòng này, thật không đàng hoàng chút nào!” Lữ giám đốc vừa nói, vừa vắt một bên cánh tay lên vai Quảng Sinh đầy thân thiết, “Kiếm giúp tôi ít gạo nhé, tôi sẽ ký lại hợp đồng cho các anh! Ha ha ha! Cái lũ rùa đen rút cổ này!”

Trong lòng Quảng Sinh bỗng rào rạt một thứ cảm xúc ấm áp trào dâng đầy hào sảng, không kìm được lại liếc nhìn Chí Khoa, cậu thanh niên lúc này cũng đã xốc lại được tinh thần.

Chiếc xe jeep rời khỏi đường cái lớn, chạy băng băng ven theo con đê chống lũ rộng thênh thang, dưới những tán cây rậm rạp che khuất cả bầu trời. Những hàng dương lá nhỏ thẳng tắp, những cành liễu rủ rượi, những khóm sậy mọc rậm rạp ken dày không lọt gió, lần lượt lướt qua nhanh chóng, từ đằng xa đã có thể nhìn thấy, bãi cát và triền đê thôn Đông Hà đang vây kín một đám đông đen nghịt.

Chiếc xe dừng lại ngay trên triền đê. Quảng Sinh mở cửa xe bước xuống, đập vào mắt ngay lập tức là Bí thư La của công xã và Trưởng đồn công an Khương; cán bộ và xã viên hai thôn Đông, Tây Hà Lam Hà Vịnh đang xúm xít vây kín chiếc xe jeep.

Quảng Sinh tiến lên giới thiệu hai bên với nhau, Trưởng đồn Khương và Bí thư La dẫn Lữ giám đốc cùng đoàn công tác đi thẳng tới trước đầu xe ô tô. Ngay trước bốn bánh xe của năm chiếc xe ô tô, mấy cụ già cả nam lẫn nữ của thôn Tây đang nằm hoặc ngồi xổm ngổn ngang dưới đất, mặt quay ngoắt đi nơi khác, chẳng thèm liếc mắt nhìn lấy một cái, trên trán và khóe miệng hằn lên sự căm phúng và oán hận ngút ngàn!

Lữ giám đốc cúi người xuống nói: “Các cụ ơi, đừng nằm dưới bãi cát lâu quá thế chứ! Cẩn thận kẻo thấp khớp đấy...”

Quảng Sinh nhìn cảnh tượng ấy, bèn đùa cợt nói: “Họ biết nằm ở đó giữa tiết trời tháng sáu thế này mới sướng người chứ lị! Chứ vào mùa đông xem, có trả thêm công điểm thì họ cũng chẳng thèm ra đâu!” Tiện thể quay sang trêu chọc đám cụ già đang nằm ngồi lố nhố dưới đất kia: “Mấy cái bộ xương khô nhà các bác các anh đấy, phen này lập công lớn cho thôn Tây chúng ta rồi đấy nhé...”

Bí thư La dẫn đoàn của Lữ giám đốc tới một đoạn triền đê cách xa đám đông xã viên, rồi tường thuật lại ngọn nguồn sự việc:

Xe ô tô chèn nát hơn chục khóm cây ngô ven đường của thôn Tây, xã viên và tài xế xảy ra cãi vã to tiếng. Xã viên nói năng khó nghe, tổ trưởng tài xế cũng buông lời không mấy lịch sự văn minh. Chọc giận xã viên thôn Tây, tổ trưởng tài xế hình như ăn đấm hai cú, nhưng không bị thương gân động cốt. Một xã viên thôn Tây cũng dính hai đấm, bị chảy máu mũi. Xã viên nam nữ cả hai thôn nghe tin đều ùn ùn kéo hết ra bãi cát, may mà có anh Khương đồn công an chạy nhanh chân, nếu không thì đã xảy ra một trận đại chiến rồi. Trình trưởng phòng lúc ấy đang chè chén ăn uống ở nhà đội trưởng Ngọc Dân thôn Đông, nghe tiếng động liền chạy hồ hởi ra bãi cát, thế là bị xã viên vây kín mít. Người đông miệng nhiều, lời qua tiếng lại chẳng lấy gì làm sạch sẽ hay ho, Trình trưởng phòng đã phải nghe không ít lời chửi rủa mắng mỏ. Tất nhiên là cơn giận dữ của xã viên thôn Tây vốn dĩ chẳng nằm ở mấy khóm cây ngô nhỏ nhoi kia đâu...

Bí thư La đưa ra phương án giải quyết vấn đề:

Thành lập tổ điều tra liên hợp, phía nhà máy cử một người, công xã và đồn công an cử một người, đại đội Hà Lam Hà Vịnh cử một người, điều tra rõ ràng ngọn nguồn nguyên nhân sự việc, sau đó để phía nhà máy và công xã thương lượng giải quyết.

“Được! Cứ thế mà làm!” Lữ giám đốc dứt khoát quyết đoán, chỉ định ngay tại chỗ trưởng phòng bảo vệ ở lại tham gia công tác của tổ điều tra liên hợp.

Bí thư La trèo lên một đống đá, dõng dạc tuyên bố phương án giải quyết. Mấy vị anh hùng ban nãy còn định nằm chặn bánh xe ô tô, lập tức tung người đứng phắt dậy, phủi sạch cát bụi và đất đá dính trên người, rồi hòa lẫn vào đám đông.

Xã viên tản mác đi tứ phía.

Trình trưởng phòng thoát khỏi vòng vây, bước đến trước mặt Lữ giám đốc, trên khuôn mặt dẹt phẳng lì âm u lạnh lẽo ấy, đôi mi sụp xuống, vẻ phách lối kiêu ngạo ban đầu đã bay biến đi đằng nào mất sạch... Quảng Sinh sảng khoái thầm nghĩ:

“Nếu như sớm chịu khó giải quyết một cách nghiêm túc từ trước, thì đời nào lại đẩy sự việc đến cái cơ sự này chứ! Thế nhưng tà khí thì muôn đời vẫn cứ phải sợ chính khí thôi, cho đến ngày hôm nay, mày cái tên Trình trưởng phòng kia còn làm được trò trống gì nữa nào!”

1980. Mùa xuân tại Tiểu Trại

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.