Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Buổi Sáng Nắng Rạng Rỡ

❊ ❊ ❊

Dù tối có ngủ muộn đến đâu, Hằng Lão Bát cũng chắc chắn tỉnh giấc vào lúc năm giờ sáng. Thức dậy, ông liền trộn cỏ thêm cám, tranh thủ lúc trời chưa sáng mà cho ăn xong máng cỏ đầu tiên trong ngày, để gia súc còn kịp đi làm.

Khi ông tỉnh giấc, trong phòng tối om. Thường ngày, bóng đèn trong nhà kho vẫn sáng suốt đêm, chẳng lẽ nửa đêm mất điện sao? Trong phòng yên tĩnh vô cùng, bên tai không còn tiếng xích sắt va vào thành máng xi măng, không còn tiếng lừa ngựa dậm chân bứt rứt, cũng chẳng còn tiếng bò nhai lại ken két. Ở đầu kia của chiếc sưởi, tiếng ngáy như sấm của người bạn cùng nuôi bò là Dương Tam cũng không còn, chỉ có tiếng chuột chạy sột soạt trên gác gỗ chứa rơm.

Ừm! Hằng Lão Bát ngồi dậy, chợt nhớ ra, chiều hôm qua, đội đã chia gia súc về cho từng hộ rồi. Hai máng lừa ngựa trâu lừa đó, hiện giờ đã phân tán về nhà xã viên chăn nuôi cả rồi. À thì ra vậy! Ông ngủ ở đây đêm qua là do đội trưởng cử ông ở lại trông coi nông cụ, cỏ khô và tạp vật chưa kịp dời đi, sợ đêm tối bị kẻ nào lấy trộm mất.

Lão già Bát bật đèn, đứng trước máng ăn. Chuồng gia súc vốn đông đúc ngựa bò nay trống huơ trống hoác. Dưới đáy máng xi măng bị miệng và lưỡi trâu ngựa liếm mài bóng loáng, còn sót lại chút rơm lúa mì và thân cây ngũ cốc trâu ngựa ăn thừa. Phân trong chuồng đã đông cứng như đá, trong vại nước đóng một lớp băng mỏng lấm tấm hoa văn.

Vội vàng dậy làm gì cơ chứ? Ngoài cửa sổ trời còn tối đen, thấp thoáng vọng lại một tiếng gà gáy, vẫn có thể ngủ thêm một giấc dài nữa. Trong phòng không nhóm lửa lại, rất lạnh. Ông lại chui vào ổ chăn, tắt đèn, nằm nguyên quần áo nhắm mắt lại, nhưng làm thế nào cũng không thể chợp mắt thêm lần nữa...

Những mẩu giấy đánh số, đóng dấu riêng của đội trưởng, được vò nát thành một nắm, trộn lẫn cùng vô số mẩu giấy trắng vò nát khác, cùng bỏ vào trong bát, lắc đi lắc lại. Đội trưởng bưng bát, đi đến trước mặt chủ hộ của từng nhà, để họ tùy ý bốc ra một mẩu... Người bốc phải mẩu giấy trắng liền thở dài ngao ngán, thậm chí chửi bới vận may của mình, trách tay mình quá xui xẻo! Còn người bốc được mẩu giấy có số, lập tức chen qua đám đông, chạy đến máng ăn đối chiếu con số để dắt gia súc về. Một con bò, một con lừa, lại thêm một con ngựa, lần lượt được dắt ra khỏi cửa, đi qua bãi phơi cỏ xanh từ mùa thu, dọc theo con đường nhỏ xuống dốc, rồi đi vào trong thôn.

Đội đã định giá gia súc, giá rẻ hơn nhiều so với thị trường, lại còn cho trả dần trong ba năm. Việc tốt như vậy, ai mà chẳng muốn bốc được một con ngựa, dù chỉ là một con bò cũng được! Hằng Lão Bát rất yêu bò, nếu có thể bốc được một con bò cái, sang năm sinh được một con bê, ba năm sau coi như lãi không một con bò! Ôi chao, đáng tiếc! Đáng tiếc là thứ ông bốc được lại là một mẩu giấy trắng chẳng thấy số, cũng chẳng thấy dấu của đội trưởng...

Chẳng biết là diệu pháp bốc thăm này truyền lại từ triều đại nào, vẫn luôn là bảo bối duy nhất của lão đội trưởng Dương Trang để xử lý các loại vật tư khan hiếm. Trước kia, lợn nái trong đội đẻ con, bốc thăm. Cấp trên thỉnh thoảng phân phối xe đạp, máy khâu hoặc gỗ, bốc thăm. Chia đất tự túc, ruộng trách nhiệm, bốc thăm. Một suất công nhân mười năm mới có một lần, vẫn là bốc thăm. Công bằng hay không, chỉ có thăm mới biết. Rất nhiều tranh chấp không phân định được, đều có thể nhận được giải quyết có tính thẩm quyền. Lão đội trưởng là người tốt, để tránh bị mắng nhiếc và giận lây, bốc thăm đã giúp ông rất nhiều. Mặc dù không nhận được gia súc, Hằng Lão Bát cũng không oán trách đội trưởng. Bản thân đội trưởng cũng đâu có bốc được con nào đâu!

"Lão này, tối nay ông... lại ngủ ở nhà kho thêm một đêm nữa nhé." Chia gia súc xong, đội trưởng nói.

"Còn ngủ ở đây làm gì nữa?" Hằng Lão Bát nhìn chuồng trại trống trơn hỏi.

"Trông coi tài sản."

"Ông đi cử người khác đi!" Lão Bát bỗng nghĩ, trong nhà kho không có gia súc, ban đêm ngủ lại sẽ có cảm giác gì đây!

"Chăn đệm của ông vẫn ở đó, đỡ phiền người khác..."

Ăn cơm tối xong, Lão Bát như thường lệ, dưới ánh sao mờ mờ, dọc theo con đường nhỏ đi về phía khu chăn nuôi xa thôn. Ông ngồi ở đầu giường, đốt hết nồi thuốc lào này đến nồi thuốc lào khác, hy vọng có người đến đây tán gẫu, cho đến khi ông cởi áo ngả đầu, vẫn không một ai đến gõ cửa. Ngày trước, nhà kho là trạm tán gẫu của cả thôn. Chỉ có con trai của người bạn Dương Tam vội vàng chạy vào, lấy đi chăn đệm của bố hắn, rồi không dừng bước quay người rời đi. Dương Tam bốc được một con bò tốt, lúc này chắc hẳn đang bận rộn trong nhà thu dọn chuồng trại và cỏ khô, chăm nom con gia súc bảo bối của mình đây!

Con bò mà Dương Tam bốc được là giống bò cái địa phương lai với bò đực Tần Xuyên thuần chủng, khung xương to, chân thô cổ ngắn, một mình kéo một cỗ cày lớn... Lão già Bát từ sớm đã thầm cầu nguyện trong lòng, giá mà bốc được con bò cái này thì tốt biết mấy, đáng tiếc... Con bò này về đến nhà Dương Tam, chắc chắn sẽ béo tốt, sang năm nhất định đẻ ra một con bê con. Trong sân nhà người ta, hẳn là một khung cảnh đầy sức sống biết bao... Ông đâm ra ghen tị với Dương Tam.

Tính đi tính lại, Dương Tam mới chỉ nuôi gia súc được hai năm, vậy mà lại bốc được một con bò tốt. Lão già Hằng Lão Bát đã nuôi gia súc tròn mười chín năm. Năm "lấy dưa thay rau" ấy, gia súc của đội chết quá nửa, để bảo vệ được bảy tám con còn sót lại, đội trưởng lén chia về cho xã viên chăm sóc. Nuôi thì đã nuôi tốt rồi, cấp trên xuống lại không cho chia, lập tức bắt nhập chuồng. Mọi người nhất trí bầu ông làm người chăn nuôi. Sau khi cán bộ và xã viên bàn bạc, để bón phân cho ruộng đất trên sườn dốc thuận tiện hơn, đội đã cắn răng dời khu chăn nuôi từ trong thôn lên trên sườn dốc.

Từ khu chăn nuôi mới xây đến Dương Trang nho nhỏ có hai dặm đường dốc. Trên bờ ruộng đầy cỏ xanh, ông đã giẫm ra một con đường mòn nhỏ hẹp. Mưa dầm làm con đường mềm nhũn, một bước chân là một vũng bùn loãng. Gió lại thổi khô con đường, trở nên cứng rắn, vết chân lại bị giẫm phẳng. Ngày qua ngày, đêm qua đêm, tiếng trâu ngựa nhai cỏ, tựa như âm nhạc du dương hòa hợp. Mùi phân trâu ngựa trộn lẫn với mùi cỏ khô xộc vào lỗ mũi, thấm vào từng thớ vải trên quần áo...

Cuộc sống như vậy hôm nay chấm dứt rồi! Từ ngày mai trở đi, ông phải lao động trên mảnh ruộng trách nhiệm của chính mình rồi. Ban đêm ấy à, chui vào một cái chăn với người vợ hiền, gác chân ngủ thôi! Suốt mười chín năm qua, ông ngủ trong cái chuồng nuôi này trên sườn dốc, mùa hè thì ngủ ngoài sân phẳng trước cửa, thường nghe thấy tiếng chó sói và cáo kêu trong khe núi. Nghĩ lại, ông tự thấy bản thân không có điểm gì hổ thẹn với các xã viên. Bảy tám con gia súc gom góp lại, giờ đã biến thành hai mươi con, số la con và bê con đã bán đi, ông cũng chẳng nhớ nổi nữa. Đáng tiếc! Không bốc được con nào...

Qua kẽ hở của tấm mành rơm treo trên cửa sổ gỗ, lộ ra từng tia sáng nhàn nhạt. Trong núi hoang vọng lại từng tiếng khịt mũi nặng nề, hòa cùng tiếng bánh xe kêu kẽo kẹt, vọng đến tận con đường nhỏ sau nhà. Ai mà dậy làm việc sớm thế này? Đồ ngốc!

Vừa nghe tiếng người khác làm việc, Hằng Lão Bát không nằm nổi nữa. Ông bật đèn, tuột xuống giường, vừa buộc dải vải quanh eo, vừa đi ra cửa. Ông mở chốt cửa, một luồng gió lạnh đầu đông ập vào mặt, khiến ông rùng mình, bước ra khỏi cửa. Trên đống cỏ khô rải ngoài sân phủ một lớp sương giá. Những cành cây du và cây xuân rơi rụng hết lá trên bờ ruộng, cũng kết một lớp sương trắng dày đặc. Sương mù xám trắng, bao phủ trên các sườn dốc và khe rãnh, không nhìn thấy ngọn cây cao hơn mái nhà trong thôn, trên con đường nhỏ dẫn từ thôn lên sườn dốc, có người đang khom lưng, đẩy chiếc xe cút kít một bánh, phía trước có bà vợ hoặc con gái đeo dây thừng kéo. Đó chẳng phải Dương Vân Sơn sao! Cái đồ chó, hạng lười biếng số một Dương Trang, chuyên gia ăn bớt công điểm, vừa khoán sản đến hộ, trời chưa sáng đã đẩy phân lên dốc rồi. Người chăm chỉ thì không thấy đâu, kẻ lười biếng lại tích cực hơn cả nông dân bình thường. Tốt!

Lão già Bát khinh bỉ nhìn theo, cho đến khi kẻ lười biếng và vợ hắn rẽ vào một ruộng bậc thang. Ông muốn cười nhạo tên nhãi đó vài câu, nghĩ lại rồi lại thôi. Kẻ lười biếng vào thời đội trưởng nào, cũng đều có thể kiếm được công điểm hạng nhất của cả đội, mà sức lực bỏ ra lại ít nhất. Những năm tháng "huy hoàng" nhất của kẻ lười biếng, là dạo làng quê rộ lên trào lưu định công điểm dựa trên ca hát nhảy múa... Tốt! Một khi khoán sản đến hộ, kẻ lười biếng không còn tìm được kẽ hở nào để ăn bớt công điểm nữa! Xem kìa, tên nhãi đó thật sự bắt tay vào làm, toàn thân đều là sức lực! Đã là kẻ lười biếng còn vội vàng bón phân đông cho ruộng trách nhiệm, nông dân đứng đắn như Hằng Lão Bát sao có thể ngồi yên được? Về, phải mau về thôi. "Đông là vàng, Lạp là bạc, tháng Giêng bón phân là lừa người". Nếu lại có một trận tuyết rơi nữa, phân sẽ không vào đất được đâu.

Lão già Hằng quay người bước vào phòng, cuộn chăn lại, kẹp dưới nách, đi qua lối đi hẹp giữa giường sưởi và thành máng, sau khi hoàn thành nghĩa vụ trông coi nhà kho đêm cuối cùng, ông sắp sửa nói lời từ biệt vĩnh viễn. Ngoái đầu nhìn lại, trên mặt đất vương vãi đầy vụn cỏ, cùng với bùn đất do mọi người mang tới dưới chân khi bốc thăm chia gia súc chiều hôm qua, những mẩu giấy vứt bỏ, khiến người ta cảm thấy khó chịu quá. Lão già quay người, ném chăn lên giường, lấy chiếc chổi cán tre ở góc tường, quét dọn sạch sẽ những vụn cỏ còn sót lại trong máng gia súc, sau đó bắt đầu quét từ phía tây, quét một mạch đến tận cửa. Ông đặt chổi xuống, lại cầm lấy cái xẻng, muốn hốt đống đất bẩn này đổ ra ngoài. Vừa mới cúi người xuống, vai bỗng nhiên bị va mạnh một cái, chiếc xẻng rơi xuống đất - một con ngựa đỏ, hất đầu, lao vào trong cửa, xông thẳng vào chuồng.

Hằng Lão Bát đứng ngẩn người tại chỗ, nhìn chằm chằm con ngựa đỏ xông vào chuồng, chạy thẳng đến vị trí máng số 3 vốn thường buộc nó, thò đầu vào trong máng, lắc trái lắc phải, tìm kiếm thức ăn, hắt hơi phì phì, rồi lại đột ngột ngẩng đầu lên, nhìn lão Bát, đại khái là oán trách tại sao ông không cho nó thêm cỏ và cám?

Cánh mũi lão già cay cay, chân không nhấc nổi, cứ đứng ngẩn ngơ. Con ngựa đỏ thất vọng chạy ra khỏi chuồng, dưới móng chân kéo lê sợi dây cương, đứng trước mặt lão Bát, dùng cái đầu lông lá dụi vào vai lão, dùng đôi môi ấm áp thúc vào tay lão, bốn vó dậm dậm trên đất như đang làm nũng.

Lão già Bát nhìn gương mặt rộng của con ngựa đỏ, chậm rãi cúi người xuống, nhặt sợi dây cương kéo lê trên đất lên, lặng lẽ lau đi những giọt nước mắt đã trào ra khóe mi. Khi con ngựa đỏ này mới sinh ra, ngựa mẹ đã chết, là ông dùng sữa dê nhà mình nuôi lớn (đội quyết định trả ông thù lao mỗi ngày năm hào sữa dê). Con ngựa cái này, đã sinh cho đội sản xuất Dương Trang ba con la con rồi.

"A ha, mình đoán chắc nó ở đây mà!"

Lão già Bát vừa ngẩng đầu lên, chủ nhân của con ngựa đỏ là Dương Đại Hải đang từ ngoài cửa đi vào, cười nói: "Nó đá lồng lộn cả đêm. Hê da da! Làm mình một đêm không dám chợp mắt. Chú Bát tốt ơi, chú nghĩ xem, tám trăm đồng đấy, mình có ngủ nổi không chứ?" Dương Đại Hải cười toét miệng, cảm khái kể lại, "Lúc trời sáng, mình cho nó ăn một gáo cám, nó yên ổn lại, mình mới nằm xuống. Đứa nhỏ mở cổng đi học, nó liền giật đứt dây cương, chạy thẳng một mạch đến đây!"

"Ừ!" Hằng Lão Bát nghe vậy, trong lòng lại trào lên một thứ cảm giác chua xót, ngập ngừng đáp. Con ngựa đỏ có lẽ còn chưa quen với việc sống những ngày tháng trong căn nhà chật hẹp nhà Đại Hải nhỉ, ngựa là loài rất nặng tình cảm đấy!

Dương Đại Hải tỏ vẻ gần gũi vuốt ve bờm ngựa trên cổ con ngựa đỏ. Con ngựa đỏ cảnh giác lắc đầu, từ chối việc Đại Hải động tay động chân. Đại Hải cười ha ha, nói: "Nó thân với chú đấy! Chú Bát ạ."

"Cho ngựa ăn tử tế, dần dần sẽ quen thôi!" Hằng Lão Bát giao dây cương vào tay Đại Hải nói, "Về đi!"

"Ai! Nếu mình bốc được một con bò thì tốt biết mấy!" Đại Hải nhận lấy dây cương tiếc nuối nói, "‘Tám trăm đồng’ buộc trong chuồng, bước ra khỏi cửa một bước là lo ngay ngáy. Người ta nói chăm ngựa như thêu hoa. Trói chặt tay chân mình lại, chẳng đi đâu được! Phụ nữ chăm bò thì còn tạm, giống cao chân này khó hầu hạ lắm..."

Lời là lời thật, lão già Bát tin lời Đại Hải. Đại Hải là thợ mộc, quanh năm suốt tháng ở thôn khác xây nhà làm thuê, ít khi ở nhà, trong nhà chỉ có một người đàn bà, muốn nuôi một con ngựa, cũng là đủ mệt. Vạn nhất chăm sóc không chu đáo, tổn thất không phải là ba đồng năm đồng.

"Nếu chú mà bốc được con ngựa đỏ này thì tốt biết mấy. Chú quanh năm chẳng đi đâu, lại là người thạo gia súc. Một năm nuôi được một con ngựa con, thu nhập là bao?" Đại Hải nói, "Vậy mà xui xẻo lại bốc vào tay mình."

Nói dối! Hằng Lão Bát khẳng định trong lòng. Hôm qua Đại Hải vừa bốc được con ngựa đỏ, không dừng lại một giây nào, đã dắt về nhà rồi. Cho dù hắn thực sự không muốn nuôi, sợ làm lỡ dở con đường xây nhà kiếm tiền, cũng sẽ không nhượng lại ngựa cho người khác đâu. Dám chắc loại gia súc hạng nhất như ngựa đỏ này, vừa ra thị trường, chắc chắn bán được hơn ngàn hai, đút túi bốn trăm, Đại Hải là kẻ ngu sao?

"Vậy... chú nhượng lại cho chú nuôi đi!" Lão Bát cố ý muốn thử thăm dò kẻ tinh ranh như Đại Hải, "Thế nào?"

"Hê hê hê hê hê!" Đại Hải cười lên, không nói gì nữa, một lúc lâu sau mới ậm ừ nói, "Tạm thời cứ thế đã. Hê hê hê hê hê..."

"Đi nhanh đi, hai ta đều bận cả."

Nhìn Đại Hải dắt con ngựa đỏ, bước ra khỏi cửa, thúc giục con ngựa đỏ lộc cộc đi xuống dốc, ông quay người lại, "cạch" một tiếng khóa cửa, kẹp chăn bông, bước ra khỏi sân khu chăn nuôi. Trời đã sáng, sương mù xám thường thấy vào sáng sớm đầu đông dường như càng dày hơn. Từ con đường nhỏ dẫn từ thôn lên ruộng bậc thang trên sườn cao, nam nữ xã viên đã đi lại như con thoi, đẩy xe gánh gồng. Đất chia về hộ, cán bộ nhàn rỗi. Không cần đánh kẻng không cần thúc giục, nhìn cái khí thế điên cuồng trên đôi chân của từng nam nữ kia xem!

Hằng Lão Bát xuống dốc, vừa đến đầu thôn, vợ ông đã đi ngược chiều tới: "Ông không nhìn xem, người ta đều bón phân cho ruộng lúa mì rồi, ông thì hay rồi, ngủ đến tận giờ này!"

"Nhà mình cũng bón đây!" Lão Bát nói, "Về là làm luôn."

Vợ ông là người hiểu biết, cũng không nói nhiều nữa, quay người đi thẳng. "Chú Bát –" Ngọc Cầm chạy theo gọi, chặn lại trước mặt, "Con bò vàng nhà cháu, không chịu ăn cỏ, chú qua xem giúp cháu với –"

Hằng Lão Bát nhìn mái tóc bù xù, vẻ mặt hoảng hốt của Ngọc Cầm, lòng thấy mềm xuống. Chồng cô làm ở Hợp tác xã cung tiêu huyện, cô và mẹ chồng dắt díu hai đứa trẻ, vậy mà vẫn mạnh mẽ muốn nuôi bò. Người đàn bà ngoài ba mươi tuổi đầu, có lẽ chưa bao giờ nuôi gia súc bao giờ! Bây giờ lại nuôi bò.

Không đợi Lão Bát lên tiếng, bà thím Bát đã quay người lại: "Nhà ai nấy trồng đất nhà nấy, sống cuộc sống nhà nấy rồi. Ông ấy sang xem bò cho nhà cô, ai ghi công điểm cho ông ấy?"

"Bà này –" Lão Bát trợn mắt nhìn vợ, những lời lạnh lùng vô nghĩa lý như vậy mà cũng có thể nói ra được, vậy mà còn bảo là hiểu biết!

"Chú Bát tốt ơi! Chú Bát sang xem bệnh cho bò, làm lỡ việc, cháu –" Ngọc Cầm khó xử nói, "Cháu thà ngồi khâu đế giày cho chú – để bù công – được không!"

"Nói bậy!" Lão Bát lắc đầu xua tay, "Nói đi đâu không biết."

"Hi hi! Cháu nói đùa thôi mà!" Bà thím Bát gượng cười, xem như giải hòa, rồi quay người đi.

Trong căn gian giữa của ngôi nhà ba gian, vốn là nơi tiếp khách, bây giờ đang buộc con bò vàng lớn, cỏ khô trộn tạm trong chậu gỗ vo gạo, dưới đất chất đống phân và nước tiểu của bò vàng.

Mẹ chồng Ngọc Cầm đứng trong sân, hoảng loạn than vãn với lão Bát về con dâu: "Tôi đã bảo nhà mình không có lao động nam, không nuôi nổi bò. Cắt cỏ dọn chuồng, đêm hôm khuya khoắt trộn cỏ, chị một người đàn bà, sao mà cáng đáng cho nổi! Ngọc Cầm cứ không nghe, nhất quyết phải bốc thăm. Chú nhìn xem, giờ thì con bò ra nông nỗi này..."

"Mẹ đừng càu nhàu cháu nữa, để chú Bát xem bò cho." Ngọc Cầm cãi lại mẹ chồng: "Nếu chồng con mà một tháng kiếm được bảy mươi, tám mươi đồng, con cũng chẳng thèm chịu cái phiền phức này làm gì!"

Bà lão bĩu môi, đứng một bên không nói gì nữa.

Chồng Ngọc Cầm làm ở Hợp tác xã cung tiêu huyện, kiếm được bốn mươi, năm mươi đồng. Trong nhà người già, trẻ nhỏ, năm nào cũng thấu chi hơn trăm đồng, cô con dâu mạnh mẽ này, ở nhà nuôi lợn nuôi gà, đi làm lấy công điểm, còn chịu khó hơn cả đàn ông. Nhìn người ta đều tranh nhau bốc thăm, cô biết giá trâu ngựa rẻ hơn thị trường, cũng bốc, bốc một cái là trúng ngay con bò vàng. Chú Bát rất tán thưởng cô con dâu mạnh mẽ chịu khó này. Ông không tiện tham gia vào cuộc tranh cãi của mẹ chồng nàng dâu, liền tự mình đi đến trước con bò vàng.

Lão Bát tóm chặt cái khuyên mũi bò, một tay kéo lưỡi bò ra, xem màu sắc, rồi buông ra, lại nắn nắn bụng bò, sờ sờ tai, quay người lại, hai mẹ con nàng dâu đứng ngây ra đó, nín thở. Ông rút từ thắt lưng ra một chiếc kẹp vải, rút ra một cây kim tam lăng, túm tai bò, nặn máu, ra lệnh: "Lấy hai chiếc đế giày cũ, đốt một đống lửa."

Lão già nhận lấy chiếc đế giày Ngọc Cầm đưa, hơ trên đống lửa rơm mì mẹ chồng đã nhóm, cho đến khi đế giày nóng bỏng, rồi ấn vào bụng bò vàng, xoa bóp qua lại. "Cô làm theo cách của tôi, cứ thế này mà ủi xoa." Lão Bát dặn dò Ngọc Cầm, "Đến lúc ăn sáng, tôi sẽ qua xem lại, đỡ thì là tốt. Nếu không được, thì lại dắt đến trạm thú y."

"Chú đừng đi, chú Bát –" Ngọc Cầm lo lắng nói, "Cháu sợ –"

"Đừng sợ. Không sao đâu." Lão Bát cười cười, an ủi nói, "Bò bị nhiễm chút khí lạnh ban đêm, không phải bệnh nặng đâu. Sau này dọn dẹp chuồng trại cho kín chút."

"Không sao là tốt rồi. Lão Bát, đừng đi!" Mẹ chồng đã bưng một chiếc bát từ bếp đi ra, "Chú ăn chút gì đi."

"Chuyện gì vậy!" Lão Bát nhìn vào chiếc bát đưa tới trước ngực, có ba quả trứng chần, lớn tiếng từ chối. Ông đã bao nhiêu lần chữa khỏi bệnh vặt cho trâu ngựa trong chuồng, cũng chỉ là như vậy thôi. Chỉ là tiểu phẫu nhỏ cho gia súc của xã viên mà nhận được đãi ngộ này, thật khiến lão già Bát cảm khái khôn nguôi. Ông lớn tiếng nói: "Để cho bọn trẻ ăn! Tôi là ông già rồi, ăn trứng làm gì?"

Hai mẹ con nàng dâu không giữ được, hai bên cứ quấn lấy, nói những lời cảm ơn rối rít, tiễn đến tận cửa. Lão già Bát nhận được sự tiễn đưa chân thành như vậy, ngược lại cảm thấy lúng túng, vừa ra khỏi cổng, không hề ngoái đầu lại, chỉ vẫy vẫy tay, sải bước đi thẳng.

Hằng Lão Bát chắp tay sau lưng, đi trên đường phố Dương Trang. Đi đến trước cửa sân nhà Dương Xã Oa, ông nhìn thấy lão Dương Đại đã gần bảy mươi tuổi, đang gánh một đôi quang gánh bước ra từ trong cửa. Đồ Dương Xã Oa không lương tâm bỏ mặc người cha đơn độc trong ngôi nhà cũ, dẫn vợ con dọn đến ở ba gian nhà mới, đã hơn hai năm rồi, không cho lão một đồng tiền tiêu vặt, khiến lão giận đến mức lên công xã tố cáo. Sao lão Dương Đại lại ra vào trong ngôi nhà mới của con trai thế kia? Chẳng phải lão đã từng lớn tiếng chế nhạo con trai là "thứ tạp chủng" giữa đường phố Dương Trang sao?

Lão Dương Đại bỏ quang gánh xuống, vẫy tay gọi lão Bát. "Chú nhìn xem thằng chó đẻ đó có quỷ không chứ!" Lão Dương Đại nói, "Chiều hôm qua bốc được một con bò, trời chưa tối đã chạy tới, lôi cổ ta tới đây, muốn ta sống cùng nó!"

"Ồ da!" Lão Bát thật sự không ngờ tới.

"Muốn bắt ta làm phu ngựa cho nó đây mà!" Lão Đại chỉ thẳng vấn đề, "Chú tưởng thằng ranh đó lương tâm trỗi dậy à? Quỷ!"

"Thế sao chú lại qua đây?" Lão Bát cười hỏi. "Ây! Dù sao cũng là giống của mình mà!" Lão Đại thô lỗ nói, "Nhìn nó không biết hầu hạ gia súc, lòng mình cũng không yên. Với lại, đứa trẻ cúi đầu nhận lỗi rồi, con mụ vợ nó cũng... ây! Chấp nhặt con cái làm gì chứ!"

"Đúng đúng!" Lão Bát phụ họa, "Dù sao cũng là máu mủ ruột rà mà!"

"Nó tính có người trông gia súc, ta tính được ăn một bát cơm nóng." Lão Đại nói, "Sống lay lắt đến chết là xong!"

Giọng lão Đại đầy thoải mái, lão Bát nghe ra, nhìn ra được, đây quả là một tin tức ở Dương Trang! Mọi người đều đang tranh nhau làm, lão Bát cảm thấy một bầu không khí khác thường đang len lỏi trong ngõ nhỏ thôn Dương Trang. "Vừa rồi, Bí thư Trịnh của công xã gặp tôi ở cửa, hỏi tìm chú đấy!" Lão Đại nói, "Có khi giờ này đang đợi chú ở nhà đấy."

"Bí thư Trịnh? Tìm tôi làm gì?" Lão Bát nói, "Bây giờ còn công việc gì nữa đâu chứ?"

Lão Bát gạt tàn thuốc, hướng về phía tây thôn mà đi, từ xa đã nhìn thấy Bí thư Trịnh đứng trước đống phân ở cửa nhà mình, giúp vợ ông đập vụn những cục phân đông cứng, còn cười nói cái gì đó. Là người chăn nuôi kiểu mẫu, Bí thư Trịnh từng đeo hoa cho ông, phát giấy khen, bây giờ vẫn dán trên bức tường chính diện trong nhà. Bây giờ, đất đã chia hộ gieo trồng, gia súc chia hộ chăn nuôi, Bí thư Trịnh về thôn, còn chuyện gì có thể làm nữa?

"Lão Dương, nghe Đại Hải nói, chú thấy con ngựa đỏ, còn rơi nước mắt à?" Bí thư Trịnh cười ha hả, "Có phải không?"

Lão Bát cười toe toét, ngượng ngùng cười.

"Tôi tin mà! Chú đã dốc hết tâm huyết cho những con bốn chân đó, có tình cảm đấy!" Bí thư Trịnh ngồi xổm xuống, lấy ra túi thuốc lá, "Tôi lại nghĩ, Dương Trang các chú không chia gia súc có được không? Những đội đã chia máng rồi, có lợi cũng có hại. Cái lợi là mọi người đều chăm nom chu đáo, gia súc chắc chắn nuôi tốt. Cái hại là, nhà nào cũng thêm nhiều phiền phức, đặc biệt là những gia đình không có lao động nam, không nuôi gia súc thì không dễ trồng trọt; nuôi thì rất tốn công tốn sức! Tôi lại muốn ở Dương Trang thử nghiệm xem, gia súc nuôi tập thể, liệu có tốt hơn chăng? Ở đây, có lão mô phạm như chú, các đội khác không so được."

"Chia rồi." Lão Bát nói, "Chia là tốt." "Tôi đến chậm một bước." Bí thư Trịnh nói, "Thôi bỏ đi." "Đất đã xuống hộ, gia súc không chia không được đâu!" Lão Bát nói, "Sử dụng không dễ phân chia."

Ông đưa ra một ví dụ cho Bí thư Trịnh – Năm ngoái, đội rút hai cỗ gia súc cho xã viên cày đất tự túc. Đến lượt Dương Xuyến Xuyến, thằng cha đó trời chưa sáng đã dắt gia súc đi, đến tận lưng chừng buổi sáng vẫn không thấy đưa về, lão Bát vội vàng chạy đến ruộng, lạy trời đất ơi, con bò vàng già mệt đến mức nằm trong luống cày không bò dậy nổi, Dương Xuyến Xuyến tay vung roi, trên thân bò nổi lên từng đường lằn thịt sau khi bị roi quất, miệng treo dãi dài cả thước, toàn thân ướt sũng.

"Chú nghĩ xem, bây giờ đất đã xuống hộ, nhà nào nhà nấy đất nhiều hơn. Không chia có được không?" Lão Bát kể lại sự việc đau lòng này, dứt khoát nói với Bí thư Trịnh, "Hôm kia, đội trưởng trưng cầu ý kiến của tôi, hỏi gia súc có chia hay không? Tôi nói chia, kiên quyết chia. Chia rồi nhà nào cũng biết tự yêu quý gia súc. Không thì, chuyện dây dưa cãi cọ mới nhiều!" Bí thư Trịnh gật gật đầu, bày tỏ đồng ý với ý kiến của lão Bát: "Đây là nguyên nhân chính mà các đội chia gia súc."

"Vấn đề là, hiện nay rất nhiều xã viên trẻ ba mươi tuổi không biết nuôi gia súc, đặc biệt là 'hàng chân cao' (la ngựa)." Bí thư Trịnh lại nói, "Vấn đề rất phổ biến. Hôm nay tôi đến, muốn mời chú đến trạm phát thanh công xã chúng ta, giảng về kinh nghiệm nuôi trâu ngựa."

"Tôi không biết nói..." Lão Bát thực sự hoảng. "Rất nhiều người yêu cầu mời chú đấy!" Bí thư Trịnh nói, "Tôi còn muốn mở trường nông nghiệp nghiệp dư nữa! Đất khoán sản đến hộ, xã viên khao khát khoa học gieo trồng! Ngày trước, kiếm công điểm không cần lo nghĩ, trồng trọt hồ đồ, đất vừa chia đến hộ, rất nhiều thanh niên ngay cả độ dày thưa của mầm cây cũng không nắm được, đừng nói đến năng suất cao."

"Đúng là thật!" Lão Bát nói. "Tôi còn phải tìm đội trưởng, phải giúp xã viên sắp xếp tốt chuồng trại gia súc, không thể chia xong là không quản nữa." Bí thư Trịnh nói, "Một lời đã định, ngày mai tối đến công xã, tôi đợi chú ở trạm phát thanh. Giảng một tiếng hai đồng, thanh toán theo cấp giáo sư!"

Mặt trời đã lên đến chân trời xanh biếc, sương mù đã tan hết, ánh nắng mùa đông ấm áp, rạng rỡ, đống củi trong phố, tường đất bao quanh từng nhà từng hộ, ngói đỏ hoặc xanh, cành cây trơ trụi, đều tắm mình trong một ánh sáng bình minh rạng rỡ.

"Thương lượng với bà một việc." Bước vào phòng, Hằng Lão Bát ngồi xổm trước lò bếp, châm thuốc lào vào ngọn lửa đang bùng lên khỏi lò, nói với vợ.

"Tiền đâu?" Vợ ông dừng tay kéo bễ thổi. "Chẳng phải có đó sao!" "Đó là để dành cho con cưới vợ đấy."

"Hoãn lại nửa năm." Lão Bát nói, "Mua bò trước. Nông dân không nuôi bò, thì làm lụng gì chứ?"

"Cái đó cần một cục tiền đấy!"

"Tạm thời thắt lưng buộc bụng một chút. Một năm gây giống một con bê, hai năm là lật ngược tình thế rồi. Hiện nay khắp nơi khoán sản đến hộ, giá bò tháng nào cũng tăng." Lão Bát nói, "Yên tâm, tôi chẳng có bản lĩnh gì khác, chứ nuôi bò thì, hây hây..."

Vợ đứng lên từ dưới bếp, mở nắp nồi, bưng ra một bát trứng chần, đặt trước mặt Lão Bát, người phụ nữ hơn năm mươi tuổi, vậy mà nũng nịu nói: "Ăn đi! Ăn cho có tinh thần, rồi lại chạy khắp thôn đi xem bò xem ngựa cho người ta..." Lão Bát lại cười híp mắt như một đứa trẻ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.