Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Mất Trọng Lượng

❊ ❊ ❊

Lão già Ngô Ngọc Sơn lặng lẽ khóc.

Lão ngồi xổm trên chiếc cối đá tròn bên cửa chuồng heo ở góc tây bức tường sân, hai tay chống lấy cái đầu tóc hoa râm, nước mắt tý tách rơi xuống cái cối đá xám xịt dưới háng.

Hôm nay lão Ngọc Sơn mới canh được một cơ hội tốt để khóc lóc thảm thiết. Bà lão đã sang nhà em gái, con trai và con dâu cũng đã đi ra ngoài, lão có thể thoải mái khóc một trận, xả sạch đám nước đắng ngưng trệ dưới cổ họng nhiều ngày qua. Nghĩ đến xóm giềng phía đông và phía tây bên ngoài bức tường thấp, lão đành nén lại, không thể gào thành tiếng, tránh để họ thừa cơ giễu cợt, cười trên sự đau khổ của mình.

Lão già quá đỗi đau khổ, nước mắt tuôn ra như suối cùng với nước mũi chảy dài không ngớt và nước bọt nơi khóe miệng quyện vào nhau, lau không sạch, quẹt không hết, làm cho gương mặt chằng chịt vết nhăn trở nên vô cùng dơ dáng. Chất dịch nhầy nhỏ xuống từ cằm, rớt lên vạt áo bông trước ngực, làm ướt nhẹp một mảng, lão cũng chẳng còn tâm trí đâu mà bận tâm nữa.

Hai con heo trắng lớn sắp xuất chuồng đang lắc lư thân hình nặng nề, dạo bước khập khiễng trong chuồng, thỉnh thoảng lại ngẩng đầu lên nhìn chủ nhân của chúng, trong hốc mũi phát ra tiếng ủ ỉ. Con heo ngu ngốc cũng hiểu nhân tính, lão nuôi chúng từ lúc mới là hai cục lông dài một tấc thành hai gã khổng lồ thế này, đã có tình cảm rồi. Nhưng chúng rốt cuộc đâu thể nói tiếng người!

Chồng của em gái bà lão, tức "đồng cọc" của lão, đã bị đồn công an bắt rồi!

Cóng tay! Một đôi xiềng sắt xanh lét sáng quắc, tròng vào cổ tay em cọc, ánh thép lạnh ngắt! Cổ tay vừa nhỏ vừa mềm của em cọc, sao chịu nổi sự siết chặt của thứ công cụ bằng sắt thép ấy chứ? Nghe nói bên trong cái thứ sắt thép đó có răng sắt nhọn sắt như lưỡi cưa, người đeo chỉ cần hơi cựa quậy là lưỡi cưa lại càng ghim chặt vào da thịt!

Lão già Ngọc Sơn ngẩng đôi mắt già nua nhòe lệ lên, liền nhìn thấy căn gác hai tầng sừng sững trong khoảng sân nhỏ. Những ô cửa sổ sơn màu xanh da trời, hàng rào sắt màu xanh da trời kia đều như đang chế giễu nhìn lão. Tòa kiến trúc kiểu mới sừng sững cao hơn hẳn những gian nhà tranh thấp lè tè xung quanh này từng khiến hàng xóm ganh tị, khiến lão tự hào, tòa nhà đẹp biết bao? Giờ đây lại trợn mắt mỉa mai lão.

Lão đột nhiên nảy ra một ý nghĩ vô cùng độc địa, lão mong tòa gác này đột nhiên sụp đổ, đè chết lão đi, như thế lão sẽ không còn phải đau khổ nữa!

Em cọc họ Trịnh, tên mụ là Toái Cẩu, tên cúng cơm là Kiến Quốc, người làng Trịnh Tự hạ lưu sông Tiểu. Lão và hắn lần lượt cưới con gái lớn và con gái thứ hai của Trương Lao Ngũ ở Trương Gia Báo bờ bắc sông Tiểu, trở thành một đôi "đồng cọc".

Hai chị em chỉ kém nhau một tuổi, chiều cao xấp xỉ như nhau, dung mạo đều xinh đẹp, béo gầy hầu như không khác, mới nhìn cứ tưởng một cặp song sinh. Nhìn kỹ thì sao? Cô em nước da trắng trẻo hơn cô chị một chút. Nhưng so ra, Ngô Ngọc Sơn lại thích cô chị mà mình lấy hơn. Lão có một cảm giác, một cảm giác khó mà nói rõ, rằng để sống qua ngày, cô chị có tính toán hơn, cũng đáng tin cậy hơn. Cô em tuy nước da đậm đà hơn một tầng, nhưng hình như tính khí quá mạnh mẽ, khó chiều chuộng.

Có lẽ vì chị em tuổi tác xêm xêm, nhan sắc không phân cao thấp, nên mới tạo thành cục diện chẳng ai chịu phục ai. Cô chị biết kéo một bó chỉ mịn, dệt một tay vải tốt, cô em dệt ra vải hoa và kéo ra chỉ mịn tuyệt đối không kém chị một phân nào. Hai chị em tranh cường háo thắng, không ai phục ai, thiếu đi tình nghĩa chị nhường em kính thường có giữa chị em gái. Mối quan hệ vi diệu này, cùng với việc hai chị em lần lượt xuất giá, đã kéo dài sang mối quan hệ giữa hai người đàn ông và hai gia đình Ngô Ngọc Sơn và Trịnh Toái Cẩu.

Gia cảnh Ngô Ngọc Sơn thuộc hàng tiểu khang, ăn mặc không lo; nhà Trịnh Toái Cẩu cũng thuộc gia đình tiểu khang. Đâu ngờ sau khi kết hôn một năm, em trai thứ hai của Toái Cẩu bị bắt đi lính bắt tráng, phải bán đất nộp tiền để né tai nạn, thành ra mất đất. Họa vô đơn chí, người mẹ đột ngột qua đời, một gia đình tiểu khang nhanh chóng sa sút thành kẻ nghèo hèn lo từng bữa ăn. Người cha già không lực cứu vãn, đành chia ba anh em ra tự bôn ba đường ai nấy đi, tránh để lại chịu cảnh lính tráng.

Ngoại trừ một gánh nợ nần gánh trên lưng, Trịnh Toái Cẩu không được chia gia tài gì có giá trị, hắn làm học đồ trong một tiệm giày ở Tây An, học bồi dán bọc mũ giày, chỉ được bao ăn no chứ không có thu nhập. Cô em mỗi khi thiếu ăn nghèo túng lại kẹp chiếc túi nhỏ sang tìm chị. Cô chị thương hại em gái, một thăng gạo, ba thăng mì, thường xuyên chu cấp. Ngày dài lại rộng, thành ra cũng có chút chán nản, lúc trút gạo mì vào cái túi mở sẵn của em gái, cô chị không kìm được mà dè bỉu: "Ngày tháng còn dài lắm, người ta chu cấp cho cô đến bao giờ đây?" Cô em nghe xong liền giật ngược túi lại, trút hết số gạo vừa đổ vào ra rồi hất tay bỏ đi, từ đó về sau không bao giờ bước qua ngưỡng cửa nhà chị gái nữa.

Ngô Ngọc Sơn nói: "Xem kìa, thế là làm mất lòng em gái với chú em rồi. Đã chu cấp cho người ta thì đừng nói lời khó nghe, còn giữ lại được chút nhân tình."

Người vợ lại không hối hận: "Hồi ở nhà đẻ, nó còn chưa từng gọi tôi một tiếng chị, giỏi lên mặt lắm! Giờ thì nhận người chị này rồi đấy! Ăn gạo ăn mì của người ta mà còn không biết ơn, ngược lại là tôi phải khúm núm khép nép đi xin lỗi nó chắc?"

Hai chị em cứ thế mà đoạn tuyệt tình nghĩa.

Trong lòng Ngô Ngọc Sơn thực ra lại mừng thầm, không còn lo có người đến xin gạo đòi mì nữa. Cô ấy là em gái ruột của vợ, nếu tự mình đứng ra can thiệp thì vợ chắc chắn không vui, còn tự vợ đứng ra cắt đứt mối quan hệ đó thì lại hay. Nói thật ra, cái gia đình "đồng cọc" đó đúng là cái hố nghèo lấp mãi không đầy...

Sao dời vật đổi, thế sự đổi thay lớn. Chưa đầy hai năm sau, toàn quốc giải phóng. Trịnh Toái Cẩu từ một thằng học đồ nhỏ bé đùng một cái trở mình vươn lên, trở thành cán bộ nhà nước, mặc một bộ quần áo vải xanh bốn túi, mỗi dịp lễ tết xuất hiện trước cổng nhà bố vợ, cùng Ngô Ngọc Sơn đối mặt xưng huynh gọi đệ, Ngô Ngọc Sơn lập tức cảm thấy mặt mũi mình không chút ánh sáng, lùn đi mất một nửa. Bố vợ không còn mỉa mai "Toái Cẩu này", "Toái Cẩu nọ" nữa, cũng không gọi "thằng Hai" nữa, chạy trước đón sau gọi cái tên "Kiến Quốc". Ngô Ngọc Sơn nhanh chóng hiểu ra, Trịnh Toái Cẩu đã có một cái tên quan chức là Trịnh Kiến Quốc.

Trịnh Kiến Quốc tràn đầy tự hào, thốt ra từng chuỗi từ ngữ mới mẻ làm cho bố vợ và lão nông Ngô Ngọc Sơn nửa hiểu nửa không. Hắn nói chính quyền thành phố mới thành lập đã điều hắn làm cán bộ.

Cô em gái dĩ nhiên càng thêm vẻ mày nở mặt, nói năng cũng nũng nịu, tay lúc nào cũng thọc vào túi quần không chịu rút ra, trong lời nói liên tục thốt ra những thuật ngữ mới mà phụ nữ nông thôn khó lòng hiểu nổi, khiến bà mẹ già và cô chị kinh ngạc. Dĩ nhiên, ngượng ngùng nhất vẫn là cô chị, cô em dường như đã dồn nén quyết tâm từ lâu, chỉ chờ ngày này để trả thù, ánh mắt lúc nào cũng khinh khỉnh liếc nhìn chị gái, làm cho chị gái càng nhìn càng thấy không thoải mái.

Lúc chia tay chiều tối, mâu thuẫn rốt cuộc đã công khai. Cô em uể uải móc từ túi quần ra một xấp tiền, để lên bàn trước mặt cha mẹ, nói với chị và anh rể: "Hai năm trước lúc chịu khổ, tôi có ăn của nhà chị hai đẩu ba thăng mì, tám thăng nếp, tôi đều nhớ rõ. Giờ đây quy ra tiền trả hết một lần, tôi cũng giải tỏa được cục nghẹn trong lòng."

Ngô Ngọc Sơn ngẩn người, xua tay liên tục, mặt đỏ gay vì xấu hổ như vừa bị tát một cú: "Nói cái gì thế này..."

Mặt người vợ xám bệt, đã không thể chịu đựng nổi, chộp lấy xấp tiền ném mạnh ra ngoài, cả gian nhà bay phấp phới những tờ nhân dân tệ: "Chồng mày làm quan rồi, mày làm bà quan rồi, nhà này không thèm ganh tị! Đừng có trước mặt tao mà khoe khoang làm màu! Hai đẩu ba thăng bột mì, tám thăng nếp đó của tao coi như đem nuôi chó rồi! Nuôi một con chó nuôi hoài không quen..."

Hai chị em chửi nhau ngay tại chỗ.

Từ đó, chị em tuyệt giao đi lại. Gặp ai hỏi đến gia cảnh, Ngô Ngọc Sơn và vợ chẳng bao giờ nhắc tới đứa em cọc và em gái này. Lão chỉ nghe loáng thoáng đâu đó rằng đứa em cọc trong mười mấy năm sau giải phóng quan lộ thăng tiến từ nhỏ đến lớn, liên tục thăng chức, còn lên tới mấy phẩm thì lão cũng không rõ. Lão vốn dĩ mù tịt về xưng danh chức quan của chính quyền thành phố, chẳng phân biệt được cao thấp. Lão và vợ đã có hai con trai một con gái, tuy không dễ dàng nhưng vẫn giữ được mức sinh hoạt tiểu khang. Lão là người cực kỳ trung hậu, hòa nhã, có thành phần trung nông nên cũng chẳng thể làm cán bộ gì trong làng. Lão dựa vào sự cần cù và trung hậu nên nhân duyên rất tốt. Bất kể ai làm cán bộ ở làng Ngô, lão đều là xã viên đáng tin cậy nhất, chưa bao giờ quậy phá giở trò, người ta gọi lão là "Ngọc Sơn hiền lành", lão vui vẻ nhận lấy, bất kể là khen hay chê. Một số công việc kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt như gieo hạt, ươm mạ lúa rẫy thì nhất định phải là lão. Lại có những việc bẩn thỉu mệt nhọc, cán bộ chỉ đạo không nổi những bần nông trung nông tiếng to sức khỏe thì thường chỉ định Ngô Ngọc Sơn đi làm. Lão không nảy không chọn, bảo làm là làm, làm xong liền giành được công điểm cao. Dù là việc nông đòi hỏi kỹ thuật cao hay việc bẩn thỉu ai cũng ghét, lão đều lấy được công điểm tối đa của đội sản xuất, người khác cũng không thể gièm pha, ngày tháng của lão trôi qua rất yên ổn thong thả. Thế nên hai vợ chồng cứ nén cơn giận, chưa từng đến cầu xin em gái và em cọc cứu giúp điều gì.

Vật đổi sao dời, sông đổi dòng, thế sự biến thiên — chẳng có việc gì mãi mãi không thay đổi.

Ngô Ngọc Sơn bị tiếng gõ cửa làm tỉnh giấc, nghe kỹ lại thì quả thực có người đang gõ cửa. Vừa nhúc nhích chân, lão đã làm thức giấc bà lão đang ngủ ở đầu kia của giường sưởi. Hai ông bà mặc quần áo chỉnh tề, trước sau bước xuống giường. Để phòng ngừa bất trắc, Ngọc Sơn tiện tay vơ lấy một chiếc gậy gỗ, bước ra khỏi phòng trong, nhẹ nhàng đi tới cổng hẻm, để bà lão hỏi trước: "Ai đó?"

Bên ngoài cửa truyền vào một giọng nói xa lạ mà run rẩy: "Là em đây, chị."

"Chú là ai?" Ngô Ngọc Sơn ngơ ngác.

"Em là Kiến Quốc đây, anh rể—"

Bà lão "rút" một cái mở chốt cửa.

Hai ông bà dìu em cọc đi qua sân, đi vào phòng trong. Dưới ánh đèn điện sáng choang mới thực sự làm vợ chồng Ngô Ngọc Sơn kinh ngạc, không kìm được mà đồng thanh thốt lên một tiếng "Mẹ ơi". Em cọc Trịnh Kiến Quốc mặt mày đóng vảy máu, một bên chân khập khiễng, tóc tai bù xù, thần thái tiều tụy, quần áo dơ hầy, lếch thếch không tả nổi, đúng là ba phần giống người bảy phần giống ma.

"Em gặp nạn rồi." Em cọc ngồi xuống, ừng ực uống hết một bát nước mới cất lời, "Đêm nay nếu em không trốn ra được thì chúng nó đã đánh chết em rồi!"

Không cần hỏi kỹ thêm điều gì, hai ông bà đã hiểu được bảy tám phần. Trong thành ngoài quê đều đang náo loạn tạo phản, em cọc làm quan ở tỉnh thành hầu như cũng khó thoát. Bà lão đã rửa tay nhào bột, lão thì đi múc nước rửa mặt cho em cọc.

Em cọc giấu mình trong căn gian nhỏ trữ củi ở nhà sau của lão.

Lão không khỏi lo lắng, hoàn toàn hiểu rõ hậu quả đáng sợ của hành vi này, nhưng không thể đuổi em cọc ra ngoài nộp cho những kẻ muốn tính sổ hắn. Bà lão dường như đã không còn để tâm chuyện cũ, dốc hết những gì có thể, dùng bột mì mịn để tồi bổ cho cái thân thể bị tàn hại đến mức đau lòng của hắn. Lo lắng là khó tránh khỏi, thế nhưng khi những kẻ đeo băng đỏ trên tay đi xe truy tìm tới tận cổng nhà Ngô Ngọc Sơn, lão lại thể hiện một sự dũng cảm khác thường.

"Trịnh Kiến Quốc, em cọc của tôi à? Đúng, có người họ hàng giàu có này." Ngô Ngọc Sơn hầm hừ nói, rồi chửi đổng lên: "Hồi nó làm quan làm lại, có bao giờ bước qua ngưỡng cửa nhà tôi đâu! Tôi đến nay cũng chẳng biết thắt lưng nó to chừng nào, quan nó to bao nhiêu nữa cơ! Người ta khinh cái nhà nghèo này, tôi cũng chẳng muốn ăn hớt hào quang của nó. Lần này nó thành phản cách mạng thì liên quan gì đến tôi? Tôi là có lợi không hưởng, có hại không chịu! Mấy người vào làng mà hỏi xem, coi người trong làng này có ai thấy nhà tôi với nhà Trịnh Kiến Quốc qua lại họ hàng lần nào chưa?"

Trịnh Kiến Quốc bò ra từ hầm khoai khoai lang dưới đống củi, thoát được một kiếp này. Hắn ở lại, sau đó lại được anh rể và chị gái chuyển sang nhà con gái lớn của họ.

Tai họa đã khôi phục lại mối quan hệ chị em và đồng cọc đã xa cách gần hai mươi năm, quả là hoạn nạn mới thấy tình chị em.

Như để bù đắp cho những tai nạn em cọc đã chịu đựng, ban đầu hắn được phục chức, sau đó lại thăng quan, làm Cục trưởng gì đó.

Trịnh Kiến Quốc vừa nhậm chức đã tuyển con trai nhỏ của Ngô Ngọc Sơn vào làm công nhân chính thức của nhà nước. Sau đó ở nhà máy, cậu con trai thương một cô vợ, hai vợ chồng trẻ có một căn hộ tuy không rộng rãi nhưng cũng ấm cúng trên tầng chung cư, tránh được mâu thuẫn tranh chấp gia tài khi hai con trai chia nhà, khiến người trong làng thèm muồng không kịp.

Hai năm phân chia ruộng đất tự cày tự thu hoạch, Ngô Ngọc Sơn đúng là như cá gặp nước, trong vựa tích trữ hàng tấn lúa mì, trong sổ tiết kiệm nhân lên một khoản tiền nho nhỏ. Người làm nông có ba việc lớn trong đời: cưới vợ, dựng nhà, sắm đất đai. Sau giải phóng chỉ còn lại hai việc đầu. Ngô Ngọc Sơn là người làm nông chính gốc, việc lớn đêm ngày suy tính cũng không vượt thoát khỏi đó. Có điều đất đai tuy giao cho lão cày cấy nhưng lại quy định không được mua bán. Con gái đã gả, con trai lớn cũng đã cưới vợ, tâm nguyện duy nhất chính là dựng lên ba gian nhà tile trong khoảng sân nhỏ bỏ trống nhiều năm.

Trong vấn đề dựng nhà mới, con trai và lão không có dị nghị, thậm chí còn tỏ ra nôn nóng hơn lão. Chỉ có điều ý kiến không thống nhất về hình thức căn nhà. Lão muốn dựng nhà gỗ lợp tile, có thể gác sàn gỗ làm gác xếp để chứa lương thực, để đồ đạc linh tinh, thực dụng hơn một chút. Con trai lại khăng khăng đòi làm nhà bằng tấm sàn bê tông phẳng, sạch sẽ, đẹp đẽ, lại có thể chặn đứng lũ chuột. Người cha rất ôn hòa đồng ý với ý kiến của con trai, vì dù sao nhà cũng là dựng cho con trai ở mà.

Con trai làm công nhân hợp đồng ở một nhà máy tại Tây An, Ngô Ngọc Sơn tự mình lo liệu vật liệu xây dựng. Lão tìm đến một xưởng cấu kiện bê tông đúc sẵn do ba hộ liên doanh ở làng bên, vị xưởng trưởng tầm ba mươi tuổi tiếp đón lão.

"Tấm sàn bê tông bao nhiêu tiền một tấm?"

"Phải xem bác dùng kích thước lớn chừng nào."

Ngô Ngọc Sơn tính toán nền móng nhà mình, xưởng trưởng đổi sang kích thước mét công chế giúp lão, vừa vặn thích hợp dùng loại tấm sàn dài ba mét ba.

"Tấm sàn ba mét ba, giá thế nào?"

"Ba mươi đồng."

Ngô Ngọc Sơn hít một hơi lạnh, nén trong bụng, giá đắt quá! Lão rút tẩu thuốc ra, châm lửa, bắt đầu tính toán. Một gian dùng mười hai tấm, mỗi tấm rộng một thước tám, chiều sâu chỉ có hai trượng một thước sáu tấc, làm hai cái giường nhỏ thì hẹp quá. Dùng mười lăm tấm sàn, căn nhà có chiều sâu hai trượng tư, vừa vặn làm được hai gian nhỏ rộng rãi. Mười lăm tấm sàn một gian, ba gian cần bốn mươi lăm tấm, tính ra mất một ngàn ba trăm năm mươi đồng nhân dân tệ, tài khoản này dễ tính.

"Giá này còn 'linh động' được không?" Ngô Ngọc Sơn hỏi.

"Được chứ! Sao lại không!" Vị xưởng trưởng ba mươi tuổi ngẩng đầu, bắt chéo một bên chân, kẹp điếu thuốc, khoác lác nói: "Ai mà làm chết thế sự bao giờ?"

"'Linh động' thế nào đây?" Ngô Ngọc Sơn ướm hỏi.

"Chẳng có gì cố định cả!" Xưởng trưởng gạt tàn thuốc, "Ba mươi đồng cũng bán! Hai mươi đồng cũng bán! Mười đồng tám đồng cũng bán! Có lúc một xu không lấy, biếu không người ta..."

Ngô Ngọc Sơn trợn mắt, cảnh giác nhìn vị nông dân trung niên này. Hắn mặc bộ đồ nửa quê nửa tỉnh, tóc còn dài hơn cả người thành phố, nói năng thì tào lao ba hoa, có phải đang trêu chọc lão già này không? Có phải đoán chừng lão không móc nổi tiền mua tấm sàn không? Trong lòng lão rất phản cảm với vị nông dân này, xưởng cũng chẳng biết làm ăn thế nào, nhưng chắc cũng kiếm được mấy đồng tiền nhỉ? Xem cái vẻ đắc ý của chú mày kìa, chẳng biết ăn nói sao cho phải nữa!

"Thật đấy!" Xưởng trưởng có lẽ nhận ra sự nghi ngờ của lão, bèn khẳng định: "Bác già này nếu có thể mua giúp tôi một tấn thép giá chuẩn của nhà nước, tôi tính cho bác một tấm giá hai mươi đồng; bác mua được hai tấn, tôi tính một tấm chỉ mười đồng; bác mua được ba tấn, tôi biếu không bác bốn mươi lăm tấm sàn; bác mua được nhiều hơn nữa, tôi còn thối lại tiền cho bác. Thế nào? Bác già lần này không chê đắt nữa chứ? Cũng chẳng cần hỏi tôi 'linh động' giá thế nào nữa!"

Ngô Ngọc Sơn vẫn không hiểu lắm bí mật trong chuyện này, cúi đầu hút thuốc trầm ngâm suy tính mối quan hệ giữa thương vụ này.

"Đạo lý rất đơn giản, bác già." Xưởng trưởng nói, "Thép giá chuẩn nhà nước hơn tám trăm đồng một tấn, thép giá thỏa thuận một ngàn hai, thép chợ đen một ngàn bảy. Tôi không mua được hàng giá chuẩn, ngay cả hàng thỏa thuận cũng không xoay được, quy ra giá chợ đen thì một tấm sàn chính là ba mươi đồng rồi. Bác tìm cho tôi được một tấn hàng giá chuẩn, tôi tiết kiệm được một nửa vốn. Bác tìm cho tôi được ba tấn hàng giá chuẩn, tôi coi như đó là hàng thỏa thuận, cũng tiết kiệm được hơn một ngàn đồng chi phí, trừ gộp vào chi phí bốn mươi lăm tấm sàn của bác rồi, thế nên tôi biếu không bác. Giờ thì hiểu rồi chứ?"

"Ồ! Ồ ồ ồ." Ngô Ngọc Sơn hiểu ra, bừng tỉnh đại ngộ, bảo sao hắn dám biếu không tấm sàn cho người ta chứ!

"Bác suy nghĩ đi, bác chú, xem bác có người họ hàng nào làm ở chính quyền, ở nhà máy, hoặc có cửa nẻo nào móc nối được hàng giá chuẩn không, giá thỏa thuận cũng được nữa!" Xưởng trưởng nói, "Tôi sẽ không để bác chịu thiệt đâu."

Lại là xưởng trưởng nhắc nhở lão, lão nhớ tới người em cọc. Lão lại không tiện nói ra ngay lập tức, e làm ra vẻ nôn nóng, mà lại chưa chắc chắn nữa! Lão cố ý giả vờ ngơ ngác thất vọng nói: "Chuyện tốt thế này... chỉ tiếc là... kẻ nông dân thô kệch này bước chân ra ngoài mắt tối om, làm sao quen biết vị quan chức nào... bán thép chứ?"

"Thế thì bác cứ móc ba mươi đồng một tấm ra nhé!" Xưởng trưởng nói.

Ngô Ngọc Sơn đứng dậy, phủi bụi trên mông, thong thả ra về.

Về đến nhà, Ngô Ngọc Sơn đem chuyện này nói với bà lão, bà lão lập tức xúi lão đi tìm em rể ruột của bà. Con trai vừa hay cũng về tới, đồng ý với ý kiến của mẹ, nhất định phải do đích thân cha ra mặt. Để con trai đi tìm chú dượng thì e không đủ trang trọng, dù sao cũng là hàng hậu bối! Đàn bà đi thì e nói không rõ ràng, hỏng mất việc lớn.

Hôm sau, Ngô Ngọc Sơn bắt xe vào Tây An.

Thật khó mà hình dung được, Trịnh Kiến Quốc và cô em gái của vợ thể hiện một sự nhiệt tình cảm động, dường như khiến lão không chịu nổi. Lão nghe họ tranh nhau nói những lời nói nồng thắm quan tâm lão; tranh nhau đưa thuốc pha trà cho lão; ghế mềm vốn đã đủ êm rồi, hai vợ chồng còn kéo lão ngồi xuống ghế sofa, càng mềm hơn; liên tục bưng lên bàn bảy tám đĩa thức ăn, rồi còn xào thêm, ba chai rượu đã mở nắp, thế mà vẫn còn lấy thêm từ trong tủ ra...

Ba tấn thép, chuyện nhỏ như con thỏ, em cọc đưa cho lão một tờ giấy do chính tay hắn viết, cô em vợ lại nhét đầy vào gùi của lão những bánh ngọt, kẹo, táo và lê, đúng là thân càng thêm thân.

Lão đưa tờ giấy đó cho xưởng trưởng.

Ngô Ngọc Sơn nhìn thấy vị xưởng trưởng người như có cây sắt định hình ngang thắt lưng này cúi rạp người xuống, đôi mắt vốn thích nhìn lên trời kia hướng về lão hỉ hả cười, lại còn thỏ thẻ cất lời, khẳng định chắc nịch: "Bác chú ơi! Bác mà lại kiếm thêm được ba bốn tấn hàng giá chuẩn nữa, tôi biếu không bác tấm sàn của tòa nhà hai tầng luôn."

Ngô Ngọc Sơn lắc đầu, làm hai tầng sao? Sức kinh tế không kham nổi đâu!

"Hai tầng sàn tiết kiệm được bao nhiêu? Hơn hai ngàn đấy! Bác chỉ cần mua gạch với cửa ngõ là xong rồi." Xưởng trưởng hoạch định cho lão, rất chân thành: "Nhà bằng một tầng, mùa hè nóng không chịu nổi đâu! Bây giờ người ta toàn chuộng cất hai tầng, mới đủ khí phái!"

Đến nhà em cọc đi một chuyến, lấy một tờ giấy là đổi được tấm sàn cho ba gian nhà bằng, không tốn một xu. Lão dù thế nào cũng không hiểu nổi rốt cuộc trong này dùng trò ma quỷ gì, mà lợi ích đột ngột nhận được lại khiến lão vui mừng, cũng khiến lão có chút bất an. Trong lòng lão quả thực thấy không thỏa đáng, bởi vì số tấm sàn trị giá hơn một ngàn ba trăm đồng này thu về quá dễ dàng, quá nhẹ nhàng, điều này khiến cho một lão nông dân cả đời quen với việc lao dịch nặng nhọc và mồ hôi giá rẻ để đổi lấy thù lao cực nhỏ bỗng mất đi cảm giác an tâm. Thử nghĩ mà xem! Lão tháng Giêng bắt hai con heo con, chăm bế nguyên một năm, nuôi tốt lắm thì được hai trăm năm sáu mươi cân, bán được hai trăm đồng đã vui mừng như vơ được vàng, làng trên xóm dưới đều bảo lão có "mạng nuôi heo" đó thôi! Bây giờ, lão đi xe buýt chỉ tốn có hơn một đồng tiền xe mà thu về giá trị tấm sàn của ba gian nhà bằng, cách làm giàu kiếm tiền này dĩ nhiên nhanh tới mức khiến người ta không dám nghĩ tiếp nữa! Nhặt tiền cũng phải cúi cái lưng xuống chứ!

Con trai dường như không có món nợ tâm lý phức tạp thừa thãi này, vừa nghe cha kể xong liền không chút đắn đo, đề nghị xây gác hai tầng, trùng hợp hoàn toàn với xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông. Con trai làm công nhân hợp đồng bên ngoài, kiến thức trải nghiệm nhiều hơn cha, nó bảo người bên ngoài (chỉ người thành phố) bây giờ ai cũng nghĩ đủ mọi cách để kiếm tiền, vơ tiền, bảo người kiếm tiền lớn thực ra chẳng bỏ bao nhiêu sức lực, còn người bỏ sức lực lớn ra thực ra chỉ kiếm được tiền lẻ. Trong lời ăn tiếng nói, ngay cả cách kiếm tiền vụng về của cha — như nuôi heo — cũng không giấu nổi vẻ mỉa mai chế giễu.

Ngô Ngọc Sơn lại vào thành phố một chuyến, tìm Kiến Quốc một lần, xin về một tờ giấy... Thế là đủ trọn chín mươi tấm sàn cho căn nhà hai tầng ba gian.

Mấy ngày sau, trời sẩm tối, một chiếc xe jeep bán mới chạy vào làng Ngô, đỗ ngay trước cửa nhà Ngô Ngọc Sơn. Xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông bước xuống, cứng rắn kéo Ngô Ngọc Sơn lên xe, chạy một mạch vào thành phố, nhất định đòi Ngô Ngọc Sơn tiến cử hắn gặp Trịnh Cục trưởng.

Lúc đó trời đã tối mịt, trên tòa nhà tập thể gia đình rực rỡ ánh đèn, phát ra âm thanh âm nhạc hỗn tạp từ tivi và đài cassette. Xưởng trưởng và một thanh niên khác bưng một chiếc tivi màu lớn vào căn hộ của Kiến Quốc, Ngô Ngọc Sơn dẫn đường.

Từ đó về sau, xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông trực tiếp qua lại với Trịnh Kiến Quốc, không còn lôi kéo Ngô Ngọc Sơn làm trung gian nữa. Con trai lão cũng nghỉ việc công nhân hợp đồng, sang làm nhân viên thu mua cho xưởng cấu kiện bê tông, quan hệ với vị xưởng trưởng kia vô cùng thân thiết...

Lão già như mơ hồ dự cảm được, chuyện sắp hỏng, hỏng chính là từ chỗ đó mà ra?

Ngô Ngọc Sơn lặng lẽ khóc hồi lâu, trong lòng thấy thoải mái hơn một chút, nhưng đầu lại hơi đau u u, tay chân bủn rủn, tâm lực và thể lực đều vô cùng mệt mỏi, không nhấc nổi tinh thần. Ngày trước, vào những buổi sáng sớm đầu xuân sương mù giăng giăng, lão quẩy một chiếc lồng tre cũ kỹ bước ra khỏi làng, đi qua cây cầu gỗ nhỏ, bước vào chợ heo dê sầm uất ở trấn Tang Thuần, tinh thần hăng hái biết bao! Để bắt được một con heo con ưng ý mà lại tốn ít đi một đồng tiền giá, lão kiên nhẫn hết sức mặc cả với chủ bán. Khi lão quẩy con heo con hăm hở bước trở lại cổng nhà mình, thả con heo nhỏ bị buộc chặt đến tê dại vào chuồng đất, một niềm hy vọng vĩ đại và sống động liền nhảy múa trong lòng! Cuộc sống gian khổ ngược lại khiến lão quật cường đi phấn đấu, mà sự gặt hái quá đỗi dễ dàng ngược lại khiến lão mất đi niềm tin vào cuộc sống như thế. Lão từng nghĩ, nếu dựa vào việc lão nuôi heo kiếm tiền, đến chết cũng đừng mong dựng nổi tòa nhà gác đàng hoàng thế này. Giờ đây, tòa nhà gác hai tầng của nhà lão sừng sững trong khoảng sân nhỏ, vô cùng đập vào mắt, vô cùng nổi bật, chỉ vì nó đến quá dễ dàng, quá nhẹ nhàng khiến lão không trải qua quá trình gian khổ phấn đấu cho quả ngọt này, giờ đây lại mất đi niềm vui khi nhận được quả ngọt, khiến trong lòng người ta thiếu đi một cái gì đó không thể gọi tên.

Bây giờ, khi lão nhận ra quả ngọt này là dùng cái cóng tay bằng sắt thép lạnh ngắt trên cổ tay "đồng cọc" Trịnh Kiến Quốc để đổi lấy, Ngô Ngọc Sơn hổ thẹn đến mức không còn lỗ nẻ nào mà chui, không còn mặt mũi nào ngẩng đầu ngắm nhìn vẻ ngoài xinh đẹp của tòa nhà gác nữa, thậm chí mất đi cả sự nhiệt tình đối với lũ heo.

Cánh cửa hẻm đang khép kín "két" một tiếng, bà lão bước vào.

Ngô Ngọc Sơn nhốt người đứng phắt dậy, quan sát nét mặt bà lão, xám xịt, chắc chắn chẳng có kết quả tốt đẹp gì. Hôm qua bà đã lên nhà em gái ở thành phố để khuyên giải và an ủi người em gái có chồng bị bắt đi, giúp trông nom việc nhà, một gia đình giàu có êm ấm giờ đã hoàn toàn loạn cào cào.

"Kiến Quốc giờ thế nào rồi?" Lão nôn nóng đuổi theo vào trong nhà.

"Vẫn còn ngồi đình lạnh kìa! Vẫn chưa... định ra thế nào..." Bà lão nói, "Tội nghiệp chết đi được! Toàn là giúp đỡ người khác, bán giúp thép với gỗ, lần này lại đè chết tay mình rồi!"

Ngô Ngọc Sơn cúi gục đầu. Không hỏi nữa, lão lo lắng chuyện của em cọc sẽ không dễ dàng rũ bỏ được. Dù nói có những kẻ là loại trở mặt không nhận người quen, nhưng chiếc tivi màu lớn mà xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông khiêng tới nhà em cọc là do chính mắt lão chứng kiến. Kẻ ngốc cũng đoán được, những kẻ ban đêm lén lút mò tới nhà em rể, có ai đi tay không đâu? Đi tay không mà lấy được thép sao? Người khác không nói, ngay cả con trai mình đùng một cái được xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông lôi đi, trả lương hậu đãi làm nhân viên thu mua, dựa vào cái gì chứ?

"Chú ấy... haiz..." Qua một lúc lâu lão mới cất tiếng, lão muốn hỏi, dì nó thế nào rồi? Chắc là khóc thành người nước mắt rồi chứ? Rốt cuộc lại không thốt ra lời được, lão cảm thấy mình có lỗi với Kiến Quốc, cũng có lỗi với dì của lũ trẻ, làm cho nhà người ta tan nát gia đình, còn mình thì lại ở nhà lầu... Haiz!

"Dì nó ngược lại gan dạ rắn rỏi lắm!" Bà lão nói.

"Ồ?" Ngô Ngọc Sơn giật mình ngẩng đầu lên.

"Dù sao dì nó cũng là người thành phố, trải đời nhiều, thấy rộng hiểu sâu, gặp chuyện không bị cuống kê lên. Trong lòng đau khổ dĩ nhiên là đau khổ, hoàn toàn không giống người quê mình, gặp phải loại chuyện này chỉ biết khóc lóc mất đầu mất đuôi! Dì nó tâm trí không loạn —" Bà lão mang theo giọng điệu khá kính phục nói, "Đáng tìm ai là tìm người đó, bảo họ lúc này phải đứng ra nói chuyện. Tôi lên đó hai ngày mà chỉ gặp nó có một lần, suốt ngày suốt đêm chạy vạy bên ngoài, nửa đêm mới về, sáng sớm lại đi. Tôi nghe nó nói một hai câu, đang đi tìm 'người chống lưng' đó..."

"Ồ ồ ồ!" Ngô Ngọc Sơn gật đầu, trong lòng cũng khâm phục dì của lũ trẻ. Loại chuyện này mà rơi xuống đầu mình thì bà lão đã sợ tới mức thành ruồi mất đầu — bay loạn đâm quàng rồi. Dì của lũ trẻ có tính toán, chống đỡ nổi, "Đúng đúng đúng! Khóc thì giải quyết được gì chứ? Khóc chết cũng làm được gì đâu? Vẫn là dì của lũ trẻ có chủ ý."

"Con mụ đó từ nhỏ đã có tính toán..." Bà lão lấy thân phận chị gái ra nói.

"E là nhiều năm qua đi đây đi đó thấy rộng..." Ngô Ngọc Sơn bổ sung, "Những người ra ra vào vào nhà người ta, có ai là kẻ đần độn đâu? Trừ tôi ra!"

Trong sân vang lên một đợt tiếng bước chân, lão nghe ra là con trai Hữu Niên.

Hữu Niên bước vào cửa, phía sau là xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông.

Ngô Ngọc Sơn vội vàng đứng dậy, dường như không thể chờ đợi thêm được nữa, gấp giáp muốn hỏi con trai và xưởng trưởng xem vụ kiện tụng đó xử thế nào rồi? Kết cục ra sao?

"Vụ án vẫn chưa kết thúc. Hiện giờ hoàn toàn xem vào thái độ của mấy người làm chứng." Con trai nói, "Người làm chứng mà một mực khẳng định nói không có chuyện đó thì dượng sẽ không làm sao cả, người làm chứng mà không..." Nó không nói ra cái kết cục tồi tệ có thể dự đoán được nữa.

"Tòa án hỏi hai đứa thế nào? Hai đứa trả lời ra sao?" Ngô Ngọc Sơn vội hỏi.

"Cái tòa án đó đừng mong móc từ miệng hai đứa này ra một chữ có ích nào!" Xưởng trưởng trợn mắt, vỗ nhẹ một cái xuống bàn, "Trước khi Trịnh Cục trưởng xảy ra chuyện, công an tìm tới tôi, tôi một mực từ chối ngay, không có! Chúng tôi không cho Trịnh Cục trưởng một xu đồ nào hết! Bây giờ vẫn là câu đó, không có! Có bẻ gãy răng cũng là không có!"

Người ta nói dối thế nào? Làm sao biến lời dối trá thành lời thật thà? Chính là giống như xưởng trưởng xưởng cấu kiện bê tông đang nói đây. Ngô Ngọc Sơn nhìn vẻ mặt mồm cứng răng cứng của xưởng trưởng, tuy rằng hắn gánh vác tai họa cho người họ hàng của lão, nhưng trong lòng lão lại có chút sợ hãi. Con trai mình làm việc cùng loại người này dường như tiềm ẩn một nguy hiểm nào đó, tuy nhiên lúc này lão chưa thể bận tâm tới những điều đó.

"Bác chú ơi! Tôi gặp bác lần đầu tiên đã thấy bác là người thật thà, giữ tín nhiệm." Xưởng trưởng nói, "Tôi sống ở làng tôi hơn ba mươi năm, bố tôi chỉ dạy cho tôi hai chữ làm người nguyên tắc 'nghĩa khí'. Người không giảng nghĩa khí thì không tính là người! Trịnh Cục trưởng viện trợ thép cho chúng ta, xưởng của chúng ta mới phát triển được, đây là thực tế, tôi không dối thâm tâm mình đâu. Xưởng chúng ta dựng lên, không mua được thép, sản xuất đình trệ, lương công nhân không phát ra được, tôi sốt ruột muốn nhảy giếng! Nhờ có bác giới thiệu cho tôi quen biết Trịnh Cục trưởng mới sống lại được! Chúng ta giờ kiếm được tiền rồi, không giấu gì bác, năm nay thực sự kiếm được tiền rồi, trong lòng chúng ta áy náy, biếu Trịnh Cục trưởng chút đồ đạc, hoàn toàn là báo ơn đó thôi! Hoàn toàn là tự nguyện đó chứ! Hiện giờ Trịnh Cục trưởng gặp nạn, chúng ta kiếm được từng đó tiền cũng thấy nhạt nhẽo lắm! Nếu đặt vào mấy kẻ tiểu nhân thì nó mới chả buồn quan tâm! Chỉ cần bản thân sống thong dong là được! Haiz... Ai bảo bố tôi từ nhỏ đã dạy tôi phải giảng nghĩa khí chứ..."

Lão già Ngô Ngọc Sơn gật đầu liên tục, những lời này rất hợp tính nết lão. Lão một đời hiền lành, chưa bao giờ nói năng tào lao với ai, lý lẽ rõ ràng, coi trọng nghĩa khí, khinh bỉ nhất là mấy kẻ ranh mãnh quật giật lật lọng. Trong khoảng thời gian một hai năm quen biết xưởng trưởng tới nay, lão đối với người này ấn tượng không thể nói là xấu, chỉ luôn cảm thấy cùng mình không chung một đường, nói cho hay thì lão là kiểu nông dân cổ điển, xưởng trưởng là kiểu nông dân đời mới, khoảng cách rất xa. Bây giờ lão phát hiện ra vị xưởng trưởng này và mình có một điểm tương thông: "nghĩa khí", cảm thấy lập tức có thể nói chuyện được rồi, xích lại gần nhau rồi.

Xưởng trưởng nghe vậy, vung vẩy nhả khói thuốc rất hãnh tiến.

"Tình hình hiện tại là thế này, vụ án của Trịnh Cục trưởng mấu chốt có hai chuyện, một chuyện là của Công ty Xây dựng khu Đại Tháp ở ngoại ô phía nam, một chuyện là của một xưởng đường phố trong thành phố." Xưởng trưởng nói, "Hai tụi con với dì đã bàn bạc xong rồi, chuyện xưởng đường phố trong thành phố thì để dì đi tìm người giải quyết. Chuyện Công ty Xây dựng Đại Tháp thì tôi đi thông đồng dàn xếp. Hai cái nút thắt này chỉ cần có thể lén lút 'tiêu hóa' đi là Trịnh Cục trưởng không có chuyện gì nữa, sau này ra ngoài vẫn làm Cục trưởng! Vạn nhất không được, 'tiêu hóa' được một cái thì vấn đề cũng thu nhỏ lại trong phạm vi một vạn trở xuống, cũng không có chuyện gì quá lớn đâu!"

Ngô Ngọc Sơn lúc này mới tỉnh ngộ, bản thân hoàn toàn là một kẻ bỏ đi, một gã đại đần độn. Mọi người đều đang tích cực giúp đỡ em cọc "tiêu hóa giải trừ", giải cứu người gặp nạn, còn bản thân thì chỉ biết ngồi xổm bên chuồng heo chảy nước mắt, đúng là vô dụng tới đỉnh điểm! Lão bây giờ đã hiểu cục cục diện đại thể: Nhà nước muốn tống Kiến Quốc vào tù, mà nhiều người lại đang tìm cách cứu hắn ra, tất cả đều đang đấu trí bí mật và căng thẳng. Nghĩ tới những kẻ muốn tống Kiến Quốc vào đại lao, lão cảm thấy sợ hãi, lão từ nhỏ đã có tâm lý e sợ đối với tòa án; nghĩ tới xưởng trưởng và dì của lũ trẻ — cái đám người muốn giải cứu Kiến Quốc này, lão cảm thấy họ thật lợi hại; mà nghĩ tới bản thân, không chỉ thấy mình vô năng vô dụng, thực sự cũng là không nắm được manh mồi, không tìm thấy kẽ hở. Lão một thời gian ngắn khó mà phán đoán ra được, rốt cuộc ai có thể đấu thắng ai?

"Tòa án còn muốn tìm bố đấy!" Con trai nói, "Đây là giấy triệu tập bảo con nhắn mang về."

Thần trí Ngô Ngọc Sơn giật thót, nhìn tờ giấy in mấy dòng chữ trong tay con trai mà chẳng dám giơ tay ra nhận. Gần sáu mươi tuổi, cả đời lão chưa từng dính dáng tới chuyện kiện tụng, giờ đây lại phải nhận lệnh triệu tập của tòa án!

"Bố cái gì cũng đừng nói." Con trai nói, "Chỉ nói không biết."

"Giả ngơ giả nghếch." Xưởng trưởng nói, "Bác cứ nói bác là gã nông dân đần độn, chẳng biết cái gì hết, mặc kệ họ hỏi gì đều bảo không biết, bảo họ tới hỏi tôi!"

Trong ánh mờ sáng của bình minh, lão già Ngô Ngọc Sơn đeo một cái gùi vải rách rưới, trong gùi đựng hai ổ bánh mì nướng, lên đường. Lão chấp nhận lệnh triệu tập của tòa án, phải lên một tòa án ở thành phố.

Sương muối phủ đầy mặt đất, một khung cảnh mùa đông tiêu điều lạnh lẽo, rét buốt khô khốc, chẳng thấy bóng dáng chim chóc.

Ngày trước, giờ này đáng lẽ lão phải vác công cụ ra đồng làm việc, hôm nay lại đi hầu kiện.

"Cái gì cũng đừng nói, chỉ nói không biết."

"Giả ngơ giả nghếch. Mặc kệ họ hỏi gì, cứ giả vờ ngơ ngác!"

Những lời của con trai và xưởng trưởng xoay vần trong lòng, vang vọng bên tai.

Đêm qua, trằn trọc xoay người, suýt chút nữa đạp sập cả cái giường sưởi mà vẫn khó lòng chợp mắt. Cho dù đau khổ thế nào, cuối cùng lão vẫn đưa ra lựa chọn: giả ngơ giả nghếch, đây là cách duy nhất. Ngô Ngọc Sơn chẳng có bản lĩnh gì khác, chứ giả ngơ giả nghếch lên thì đúng là giống một gã khờ ậm ừ chẳng biết cái đéo gì thật.

Lão bước đi, con đường đất đá dưới chân phủ đầy hoa sương, tuy chủ ý đã định, liệu cũng tuyệt đối an toàn, thế nhưng bước chân vẫn cảm thấy nặng trềnh trệch, không thể nhấc nổi tinh thần hăng hái lên...

Tháng 1 năm 1986 tại Bạch Lộc Nguyên

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.