Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thất Gia

❊ ❊ ❊

Mùa xuân năm ấy, huyện phái một đội tuyên truyền giáo dục đường lối đến điền trang của bọn họ. Sau vụ gặt lúa mạch, đội trưởng Mã của đội tuyên truyền mang trong túi một xấp tài liệu kinh nghiệm dày cộp, khải hoàn trở về.

Điều khiến người ta lạnh lòng là, chân trước đội trưởng Mã vừa nhổ neo rời điền trang, thì chân sau chú Chí Lương - đội trưởng đội ba của bọn họ - đã tuyên bố không làm đội trưởng nữa.

Tôi hoảng hốt.

Tôi là đội trưởng phó, lúc bầu cử đầu năm, mọi người bầu tôi, chẳng qua là thấy tôi làm việc không tiếc sức lực, làm ăn đáng tin cậy một chút, để tôi chạy vặt giúp chú Chí Lương, nhân tiện rèn luyện cùng chú. Còn về việc sắp xếp công việc đồng áng theo bốn mùa, kinh doanh quản lý, thì hoàn toàn phải dựa vào chú ấy, tôi vẫn chưa nhập môn đâu!

Lúc này đang là thời điểm quản lý bận rộn sau ba vụ mùa, chú ấy buông gánh nặng, tôi phải làm sao đây?

Ánh trăng rất đẹp, tôi chạy bổ vào sân nhà Bí thư Chi bộ Đại đội Điền Chí Đức.

Dưới gốc cây xoan ta, Điền Chí Đức bị một đám xã viên vây ở giữa, cãi cọ ầm ĩ.

Quách Cúc Ngải ở đội bảy, cổ cao họng lớn, hét lên: "Tường rào nhà ta bị đào đổ, hiện giờ phải làm sao đây? Bọn tiểu tặc mà vác mất số lương thực đó, một nhà tôi sống thế nào đây?"

Tôi nghe ra ý nghĩa rồi, nền nhà của Quách Cúc Ngải nằm ở phía tây cùng của thôn, lúc đắp tường rào đất, đã lấn ra ngoài một thước. Kỳ thực, bên ngoài khoảng đất trống một thước đó chính là mương tự chảy bằng xi măng do đội xây, tập thể vốn không tài nào phát huy hiệu quả của khoảng đất một thước này, lúc Quách Cúc Ngải đắp tường rào đã tiện tay lấn luôn khoảng đất một thước ấy vào trong sân, cán bộ và xã viên cũng không có ai hô hoán kiểm tra chuyện này. Đội trưởng Mã không biết đã điều tra ra chuyện này bằng cách nào, tự mình vác cuốc, dùng mệnh lệnh kiểu quân đội động viên dân binh, đào đổ tường rào phía tây nhà Quách Cúc Ngải, đòi lại một thước đất cho đại đội Điền Trang...

Điền Chí Đức nghe vậy, nhíu mày, mặt m mày khổ sở, nói: "Đừng vội! Đại đội họp, nghiên cứu đã!"

Lão già Thành Lâm đội hai vội vàng chen lời: "Tiền bán sữa dê bị tịch thu của nhà tao..."

Chuyện này tôi cũng biết. Đứa cháu nhỏ của lão Thành Lâm, vừa sinh ra đã không có sữa bú, lão mua một con dê sữa tốt, một ngày có thể vắt được sáu bảy cân sữa. Đứa bé ăn không hết, bốn người trong nhà khẩu vị đều một giuộc, đều uống không quen cái mùi gây của sữa dê, bèn dùng sữa dê đứa cháu uống thừa để cho lợn ăn. Vừa khéo trường tiểu học gần đó có một giáo viên mắc bệnh đau dạ dày, muốn đặt mua sữa... Tương tự, đội trưởng Mã cho rằng đây là thế lực tự phát tư bản chủ nghĩa, đã tịch thu số tiền đó...

Lông mày của Điền Chí Đức càng nhíu chặt hơn, biểu cảm trên mặt càng thêm khổ sở, lặp lại cùng một câu: "Đừng vội! Đại đội họp, nghiên cứu đã."

Tôi nhìn đống xã viên cứ quấn lấy không buông đó, trong lòng cảm thấy thương hại cho lão già Điền Chí Đức. Đội trưởng Mã chọc một đòn gánh ở phía đông Điền Trang, đập một gậy ở phía tây, đánh ra một nồi hồ nhão. Hiện giờ hắn vẫy mông một cái, về huyện nhận thưởng rồi, đem toàn bộ đống hồ nhão dính nhầy này trút lên đầu lão già.

Lão già như thể đã tê dại, mặc cho ai dùng giọng cao hét hò hay dùng giọng van xin kể lể đi nữa, lão hoàn toàn không động lòng, mở miệng ra là hai câu đó: "Đừng vội..."

Tôi dám khẳng định, những người đứng ở đây, không ai có chuyện trong lòng quan trọng bằng tôi. Tôi gạt mọi người ra, cố gắng hạ giọng hết mức nói: "Bí thư, đội trưởng nhà tôi buông cương không làm nữa rồi!"

Lão già bất ngờ ngẩng phắt đầu lên, kinh ngạc há hốc miệng: "Cái gì?"

Tôi nói lại một lần nữa. Lão cúi gằm đầu xuống nặng nề, một tay chống cằm, không thốt một lời.

Lão không hỏi tôi vì sao chú Chí Lương lại nửa đường buông gánh. Trong lòng lão còn rõ hơn tôi: Cội nguồn gốc rễ vẫn ở trên người vị đội trưởng Mã kia.

"Tôi đã mang nỗi lo này từ lâu rồi!" Lão lẩm bẩm một mình, đứng dậy nói với tôi: "Hai chú cháu mình cùng đi tìm Chí Lương."

Bước vào sân nhà Chí Lương, vừa gặp mặt, Chí Lương đã xua tay:

"Bí thư, chú đừng tìm, cũng đừng nói, nói gì cũng bằng thừa!"

Điền Chí Đức ngồi trên khúc gỗ bổ củi hút thuốc. Lão là một người tốt tính thật thà, không bốc đồng, cũng nghĩ không ra những lời lẽ hay ho nào để làm mềm lòng Chí Lương, hỏi hồi lâu mới nói: "Lúc đội trưởng Mã ở đây, sao chú không buông gánh? Lúc hắn ở thì chú buông, tôi bảo hắn sắp xếp đội trưởng cho đội ba!"

"Tôi sợ làm lỡ lúa mạch..." Chí Lương nói, "Bây giờ gặt lúa mạch rồi, gieo lúa thu rồi, tôi phải vái chào cáo lui thôi!"

"Thôi đi! Đừng làm khó dễ cho anh em nữa!" Điền Chí Đức khuyên nhủ, "Chú đếm xem mấy chục cán bộ lớn nhỏ của đại đội mình, không tính những người bị đánh xuống, ai mà chưa từng chịu qua sự giày vò? Còn chấp nhặt làm gì..."

"Anh đừng tốn nước bọt nữa! Đại ca!" Chí Lương bực bội nói, "Tính khí của tôi anh biết rồi đấy, nói không làm là kiên quyết không làm!"

"Mặc cho đội trưởng Mã giày vò chú thế nào, các xã viên trong lòng chúng ta đều không có thành kiến gì với chú!" Điền Chí Đức khó khăn lắm mới tìm được câu chuyện, càng thêm kiên nhẫn, "Mọi người đều vì chú..."

„Chúng ta không nói lời thừa thãi nữa!“ Chí Lương nhẫn tâm cắt ngang lời của lão già Điền Chí Đức, cứng ngắc nói: „Ai mà làm cán bộ nữa, thì coi như tổ tiên chôn ở bãi cát sông!“

Lão già Điền Chí Đức cười khổ đầy lúng túng, không nói được câu nào nữa. Chí Lương đã nói chuyện đến chết rồi.

Hết cách, lão già đành triệu tập hội nghị xã viên đội ba để bầu đội trưởng. Mở ba cuộc họp, bầu bốn người, không một ai chịu lên làm, cứ như thể có ai dạy cho họ cùng một đạo lý: „Người như Chí Lương còn bị chỉnh đốn, làm không nổi, thì còn ai có thể làm nên trò trống gì?“

Tôi thấy không bầu được đội trưởng, bản thân lại không gánh vác nổi cái ách này, dứt khoát cũng buông luôn! Chưa đợi tôi mở miệng, ngài cựu bí thư buồn bã vỗ vỗ vai tôi, nói: „Hết cách rồi! Cậu gánh lấy mà làm đi!“

Tôi vội vàng từ chối.

„Chú hiểu! Cậu không nói thì chú cũng hiểu! Nhưng hiện giờ còn cách nào khác chứ?“ Lão nói, „Chú tìm cho cậu mấy lão nông làm quân sư...“

Nhìn sắc mặt khó xử của bí thư, tôi không nỡ mang thêm phiền muộn cho lão, những lời muốn buông gánh nặng vội nghẹn lại không nói ra được. Cứ thế, tôi nơm nớp lo sợ lên làm đội trưởng đội ba.

Mùa quản lý ba vụ mùa căng thẳng bận rộn, ngô phải làm cỏ, kê phải nhổ cỏ dại, khoai lang phải lật dây, bông phải ngắt ngọn, tiếp theo là bón phân. Lượng phân hóa học cung cấp ít đến đáng thương, tôi đang lo hơn hai mẫu ruộng hoa màu này thực sự sẽ biến thành ruộng sạch cỏ mất thôi! Trời lại hạn hán khiến hoa màu vụ thu héou rũ. Tư tưởng xã viên tản mác giải thể, chắc là chẳng đặt mấy hy vọng vào tôi đâu nhỉ! Tôi lo lắng chạy ngược chạy xuôi, mắt cũng đỏ hoe, giọng cũng khàn đi. Nghe nói người đi tưới nước ban đêm thả nước vào ruộng, mặc cho nước chảy tràn lan, còn bản thân thì ngủ trên bờ mương, tôi không nhịn được nổi giận, nói không ít lời khó nghe, thế nhưng vẫn chẳng ăn thua gì!

Quân sư lão bí thư tìm cho tôi còn chưa xong, lão đã đi công xã tham gia lớp học tập gì đó rồi. Tôi tự mình tìm mấy lão nông ra bàn bạc, người thì bảo làm thế này, người thì bảo làm thế kia, người thì dứt khoát chẳng nói gì cả — sợ tôi làm hỏng đội ba, họ sẽ thành kẻ mang tiếng.

„Triền Mã, mau đến công xã tìm Chí Đức đi! Tranh thủ thời gian trút bỏ việc này đi!“ Mẹ nói, „Làm tiếp nữa, sợ là...“

„Hừ nha! Cái chức đội trưởng đấy dễ làm lắm chắc? Đó đâu phải là tranh bóng rổ!“ Bố dạy dỗ tôi, „Hơn một trăm lẻ mấy lao động, hơn hai trăm mẫu hoa màu, đấy là chuyện đùa chắc? Mày bản lĩnh thì ít mà gan thì to!“

Tôi vừa ăn cơm, vừa nghe những lời khuyên can lo lắng của mẹ, những lời răn dạy của bố, trong lòng bỗng hạ quyết tâm: Ăn cơm xong, lên công xã, tìm bí thư, không làm nữa — quả thực không làm nữa đấy!

Đã định đoạt xong xuôi, tôi vội vàng ăn cơm. Nào ngờ, vừa ngẩng đầu lên, phần tử phú nông Điền Học Hậu đang đứng ngay trước mặt. Kỳ lạ, hắn tìm tôi thì có chuyện gì được chứ?

Tôi hỏi: „Ông có chuyện gì thế?“

Hắn đáp: „Tôi đến nộp tài liệu báo cáo tư tưởng cải tạo.“

À, tôi nhớ ra rồi. Chiếu theo chế độ quy định nghiêm ngặt mà đội trưởng Mã đã lập ra cho đội vào mùa xuân, thành phần bốn loại cứ cách chín ngày lại nộp báo cáo ba lần cho đội trưởng kiêm đội an ninh, cuối tháng báo cáo cho đại đội, cuối quý báo cáo cho đồn công an công xã một lần. Hôm nay đúng mùng mười, tôi lại quên mất.

Tôi nói: „Ông cứ cầm lấy trước đi, ngày mai tôi không còn là đội trưởng nữa rồi!“

Hắn nói: „Tôi phải nộp đúng hạn, hôm nay cậu vẫn là đội trưởng!“

Kỳ thực cũng chẳng sao cả, thích nộp thì cứ nộp đi!

Hắn từ trong túi áo có viền vải xanh móc ra xấp giấy tài liệu được gấp gọn gàng, đặt lên chiếc bàn đá đang để bát cơm và đĩa thức ăn của tôi, quay người bước đi.

Tôi đâu còn tâm trí đâu mà đọc tài liệu báo cáo tư tưởng gì của hắn chứ! Hắn đặt ở đó, tôi hờ hững liếc nhìn một cái, đến hứng động đậy một ngón tay cũng không có.

Một cơn gió thổi từ cổng lớn vào trong sân, xoáy thành những vòng nhỏ, thổi tờ tài liệu từ trên bàn đá rơi xuống đất, lật qua lật lại mấy vòng rồi tơi tả ra.

Tôi nhặt hai trang giấy chi chít chữ lên, gấp lại như cũ, nhưng lại phát hiện trên mặt đất vẫn vương vãi một dải giấy rộng chừng hai ngón tay, liền tiện tay nhặt lên luôn.

Một cái liếc mắt vô tình, những chữ trên mẩu giấy đã thu hút ánh mắt của tôi, giống như nam châm hút lấy mạt sắt vậy, đôi mắt không sao dời đi được nữa.

Trời ơi, đố bạn đoán được trên mẩu giấy này viết cái gì đấy:

„Nước và phân bón là then chốt, tranh thủ tưới nước, ban đêm phải phái người đáng tin cậy đi. Mau tổ chức nhân lực phá tường cũ, đổi sưởi đất, ra tay chậm là không theo kịp đâu. Phụ nữ làm cỏ vụ thu, làm thành định mức. Mấy việc vặt khác có thể khoan thì khoan, cậu trực tiếp ra tay nắm bắt nước và phân bón. Đừng hoảng! Đừng loạn! Cứng rắn lên! Không được chùng bước!“

Tôi ngẩng đầu lên, không kìm được liếc nhìn ra cửa lớn, cái bóng lưng hơi còng ấy từ lâu đã biến mất. Cúi đầu nhìn mẩu giấy trong tay, nét chữ cứng cáp mạnh mẽ vẫn in hằn rành rành trên mẩu giấy.

Phải hiểu chuyện trước mắt thế nào đây? Nghe nói trước đây ông ấy từng làm bí thư chi bộ đại đội, lúc phong trào Tứ thanh đeo cho ông ấy cái mũ phần tử phú nông thì tôi vừa mới cởi truồng. Những gì tôi nhìn thấy, đã không còn là người nắm quyền đứng trước mọi người phát biểu, giải quyết công việc nữa, mà là một „phần tử phú nông“ quanh năm gánh một đôi thùng lớn đi gánh phân loãng cho đội, mùa đông và mùa xuân thì gánh phân bón lúa mạch, mùa hè thì bón ngô. Ông ấy làm một công việc đơn độc như vậy, rất ít khi cùng làm việc với các xã viên. Tôi không thể nói là căm hận ông ấy, cũng không mấy yêu thích, chiếu theo vai vế kéo dài trong thôn, tôi gọi ông ấy là Thất Gia. Ông ấy viết giấy cho tôi, chắc chắn là đã nhìn thấy bộ dạng chật vật của tôi rồi phải không?

Tôi ném hai trang tài liệu báo cáo tư tưởng lên bàn, kẹp mẩu giấy viết kế hoạch sản xuất vào một cuốn sổ tay bìa đỏ chưa từng dùng đến, đây là thứ không thể để người khác nhìn thấy.

Tôi cảm thấy trong lòng đã có tính toán, ngược lại còn sinh ra một loại dũng khí muốn thử sức, bỗng nhiên thay đổi chủ ý, không đến công xã tìm lão bí thư nữa.

Tôi gọi hội trưởng phụ nữ và người ghi công điểm tới, cùng xuống đồng ruộng, kiểm tra từng mảnh ruộng xem xét tình hình múa màu và cỏ dại, tùy theo tình hình mà ấn định tiêu chuẩn điểm công cho từng mảnh ruộng. Từ chiều trở đi, chia nhóm làm cỏ, quản lý theo định mức. Hội trưởng phụ nữ cười nói: „Triền Mã, lần này cậu yên tâm đi! Chị dâu sẽ hoàn thành nhiệm vụ cho cậu trong năm ngày!“

Ngay tối hôm đó, tôi cắt cử mấy xã viên thật thà đáng tin cậy đi tưới nước, quả nhiên tưới vừa nhanh vừa tốt.

Việc phá tường cũ đổi sưởi đất cũng được triển khai.

Mười ngày sau, toàn bộ hoa màu vụ thu đã làm cỏ đợt đầu, tưới xong nước đợt đầu, hạn hán đã được giải tỏa. Trên sân lúa mạch, chất đống một đống phân lớn như quả núi nhỏ.

Lại nửa tháng nữa trôi qua, hơn hai mẫu hoa màu vụ thu đều đã được bón phân, tận mắt chứng kiến hoa màu vụ thu của đội ba chuyển từ vàng sang đen, từ còi cọc thành mập mạp. Lúc đại đội kiểm tra bình xét, lá cờ đỏ lưu động lại được trao cho đội ba. Bí thư Điền Chí Đức vẫn hay nhíu mày nay đã giãn ra, vỗ vỗ lưng tôi: „Thằng nhóc con! Không ngờ cậu vẫn còn hai chiêu đấy!“

Lời khen ngợi của các xã viên lại càng nhiều hơn. Xã viên đội ba được tăng cường lòng tin, lòng người đồng lòng! Mấy kẻ nghịch ngợm, lười biếng giở trò cũng tự giác kiểm điểm hành vi của mình. Lời nói của tôi đã có trọng lượng rồi!

Nhưng tôi vẫn luôn muốn thăm dò, tìm hiểu về quá khứ của Thất Gia. Những lúc nghỉ ngơi lao động, tôi lại gần những người lớn tuổi đó, dần dần, tôi đã hiểu ra: Lúc tôi ra đời trên mảnh đất Điền Trang này, Điền Học Hậu đã cùng với nông dân nghèo tá nông của Điền Trang lật qua trang lịch sử thảm họa do Điền Diêm Vương thống trị Điền Trang từ lâu rồi, một trang mới toanh đang được mở ra trong tay ông ấy: Để quét sạch đói nghèo và khố rách áo ôm ra khỏi ngõ ngách Điền Trang, ông ấy đi đầu thành lập hợp tác xã nông nghiệp, bận rộn ngày đêm, bê trễ cả việc đồng áng nhà mình lẫn việc nhà, quả thực là vì việc công mà quên việc nhà! Chủ nhiệm hội nông dân, chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp, bí thư chi bộ đại đội Điền Trang nhân dân công xã — thời đại không ngừng biến đổi, xã viên và đảng viên tôn sùng những chức danh quan lại thích ứng với thời đại lên đầu ông ấy. Trong mười lăm mười năm ông ấy nắm quyền, đất đai của Điền Trang, từ những mảnh đất lớn của Điền Diêm Vương bị chia cắt thành từng dải từng miếng phân phát cho từng hộ gia đình canh tác; rồi lại nhổ bỏ những cột mốc ranh giới trên từng dải từng miếng ấy, sáp nhập thành những mảnh lớn hơn, toàn thôn tập thể canh tác; con đê phòng ngừa lũ lụt sông ngòi được đắp lên, từ vườn cây ăn quả ở hậu câu, mỗi năm không ngừng có những chiếc xe tải chở đầy táo, óc chó lăn bánh ra ngoài, tận mắt nhìn thấy những ngôi nhà ngói đỏ mới tinh lần lượt mọc lên... Đó là những năm tháng rực rỡ nhất trong lịch sử Điền Trang. Xã viên nam nữ độ tuổi bốn mươi nhung nhớ quãng thời gian hưng thịnh phồn vinh này trong lịch sử Điền Trang, vô cùng tiếc nuối người chủ gia đình tốt Điền Học Hậu không còn tại vị nữa; căm hận tổ công tác Tứ thanh mù quáng, ép buộc tròng cái mũ phú nông lên người vị bí thư tốt của họ cho đến chết...

Cái bóng lưng hơi còng ấy đứng vững trong lòng tôi, thật chân thực làm sao, gần gũi làm sao, ông ấy tính là phần tử phú nông gì chứ! Ông ấy chịu đựng áp lực chính trị và sự nhục nhã nhân cách, trong lòng nghĩ thế nào đây? Mỗi tháng cứ đến ngày mùng mười lại mang tài liệu báo cáo tư tưởng đến nộp cho tôi, bên trong chắc chắn kẹp theo một dải giấy dài ngắn khác nhau, trong lòng lại nghĩ gì vậy chứ?

Ngày mùng mười cuối cùng của tháng bảy đã tới, tôi theo lệ thường ngồi cạnh bàn đá trong sân, vừa ăn cơm, vừa chốc chốc nhìn cánh cổng lớn đang mở rộng, ngóng chờ bóng dáng hơi còng ấy xuất hiện.

Trong sự mong chờ, ông ấy quả nhiên đã bước vào.

Người đã xấp xỉ sáu mươi tuổi rồi, bước chân sao mà nhẹ nhàng, lanh lẹ thế chứ! Trên đầu điểm một lớp sương bạc, gương mặt lại đỏ hừng hực! Vóc dáng tuy không cao, nhưng bả vai lại vừa dày vừa rộng, quanh năm suốt tháng thắt một chiếc đai vải xanh ở lưng, cả người hệt như một thỏi thép có độ đàn hồi cực cao. Tôi nhìn ông ấy, bỗng nhiên nghĩ, một khi cái lồng ngực hơi còng ấy ngẩng thẳng lên, phỏng chừng có thể vác cả Điền Trang lên người mất!

Ông ấy bước đến trước mặt tôi, vẫn giống như mọi lần tới trước đây, không tự ti cũng không kiêu ngạo, không giận cũng không cười, nói: „Tôi đến nộp báo cáo cải tạo tư tưởng...“

Tôi nghe không nổi nữa, vội vàng đứng phắt dậy, lịch sự nhường chỗ cho ông ấy ngồi.

Ông ấy nhét tập tài liệu vào tay tôi, trong đôi mắt hiền từ và tinh anh xẹt qua một nụ cười hầu như không thể nhìn thấy, đoạn quay người bước đi.

Tôi nhìn bóng lưng của ông ấy cất bước chân nhẹ nhàng đi qua sân, biến mất ở cổng lớn. Tôi ngẩn ngơ đứng đó, tay cầm tập tài liệu ông ấy nộp không kìm được run lên. Mở ra, lại có một mẩu giấy nữa! Trong lòng tôi dâng lên một luồng ấm áp, hai mắt thế nào cũng nhìn không rõ những chữ viết trên mẩu giấy đó nữa...

Một tai họa từ trên trời rơi xuống lại từ đây mà sinh ra!

Buổi tối, khi tôi từ trong thôn trở về, bước vào căn phòng nhỏ ở nhà trướng mà tôi ở một mình, cho dù muộn thế nào, mệt thế nào, cũng phải lật cuốn sổ tay bìa đỏ đó ra. Lạ thay! Cứ hễ lật nó ra, nhìn những mẩu giấy viết chữ bằng đủ loại màu giấy khác nhau đó, đầu óc tôi lại vô cùng tỉnh táo. Có lúc, vì đạt được tiến triển trong sản xuất mà phấn khích, mẩu giấy lại dạy tôi bình tĩnh lại! Có lúc, vì một chuyện hóc búa mà bực bội cáu kỉnh, mẩu giấy lại khiến tâm tư tôi vững vàng! Thậm chí vì sai sót trong công việc mà rước lấy sự chỉ trích của xã viên, khiến người ta dễ nản lòng, mẩu giấy lại cổ vũ tôi đứng lên! Mẩu giấy không chỉ là bộ óc quân sư của tôi, mà còn trở thành „điều hòa không khí“ tâm trạng tư tưởng của tôi nữa!

Tôi lật cuốn sổ tay bìa đỏ ra, theo thói quen nhìn những mẩu giấy thân yêu, vặn bút máy, ghi chép lại những được mất trong hoạt động thực tiễn mà tôi tiến hành dưới sự hướng dẫn của mẩu giấy. Mẩu giấy đã gom dán được sáu bảy tờ, bản ghi chép thực tiễn của tôi cũng có hơn năm mươi mục, hơn một trăm trang rồi. Thậm chí tôi còn nghĩ, năm sau nếu tiếp tục làm đội trưởng, trong lòng tôi đã có con số chính xác rồi. Tôi từng nét từng nét ghi chép, trước mắt luôn có một mẩu giấy kỳ diệu đang bay lượn, lại có một đôi mắt hiền từ thân thiết đang chớp chớp, dần dần, mẩu giấy ấy biến thành đôi cánh của một chú bướm, bay lượn trên cánh đồng xanh ngắt...

Giữa tháng tám, huyện lại chia khu tổ chức kiểm tra lớn về quản lý hoa màu vụ thu, bình xét lớn. Trưởng đoàn kiểm tra của khu vực chúng tôi chính là đội trưởng Mã - người từng làm giáo dục đường lối ở Điền Trang vào mùa xuân. Chủ nhiệm Lưu của công xã đi cùng đoàn kiểm tra, bí thư Điền của đại đội và đội trưởng các đội đều tham gia kiểm tra bình xét.

Kết quả kiểm tra bình xét, tình hình sinh trưởng hoa màu vụ thu của đội ba đã có tên trong khu vực này. Những lời cổ vũ tôi của mọi người tạm thời không nhắc tới, đội trưởng Mã quả thực vui mừng khôn xiết. Hắn chốc thì vỗ vai tôi, chốc thì đưa cho tôi một điếu thuốc lá hiệu Hằng Đại, ép tôi hút. Tôi có chút lúng túng thối lui nghĩ: Mùa xuân năm ngoái, lúc cậu không màng sống chết phê phán „thuyết duy sản lực“ của đội trưởng Chí Lương, cũng tiện miệng ném cho tôi biết bao lời khó nghe! Lúc đó sắc mặt cậu khó coi biết bao, giọng điệu chỏng chẻo biết bao!

Lúc tổng kết bình xét, đội trưởng Mã lại ca ngợi tôi:

„Hoa màu vụ thu của đội ba Điền Trang, mọi người đều thấy cả rồi chứ? Phục hay không phục? Không phục cũng không được! Đây là ai dẫn dắt làm nên? Không phải râu dài, cũng không phải cạo râu, mà là tiểu tử miệng còn chưa ráo sữa! Mấy vị cao niên nào đó, có một chút kinh nghiệm sản xuất, đụng vào không được, cứ đụng đến là giở thói ra oai, buông gánh thị uy! Kỳ thực, kinh nghiệm của các anh, chẳng qua chỉ là thứ hàng hóa đồ cổ mà thôi! Đồng chí Triền Mã làm rất tốt! Chứng minh ý nghĩa sâu xa của cuộc giáo dục đường lối được tiến hành ở Điền Trang vào mùa xuân...“

Tôi nghe ra được, biểu dương tôi, là để mắng chú Chí Lương, lại là để che đậy cho hậu quả nghiêm trọng do hành vi làm bậy làm bạ của chính hắn ở Điền Trang gây ra. Trong lòng tôi giống như bị nhồi một nắm lông lợn, những lời ca ngợi đầy ý đồ xấu xa thái quá đó khiến tôi ngẩng không nổi đầu trước mặt mọi người, không có sức lực nhìn thẳng vào mắt bất cứ ai, đặc biệt là ánh mắt lo âu của lão già Điền Chí Đức, chỉ mong cuộc họp mau chóng kết thúc.

Sau khi cuộc họp kết thúc, đội trưởng Mã dặn dò thư ký rằng: „Hãy sắp xếp lại thật tốt những sự tích của đồng chí Triền Mã, viết thành tài liệu, một bản gửi cho tôi, một bản gửi cho tòa soạn báo, một bản gửi cho đài phát thanh huyện. Phải tạo dư luận, hiện nay rất cần loại tài liệu này...“

Sau khi các cán bộ giải tán, đội trưởng Mã lại bất ngờ niềm nở đề nghị: „Đi, chúng ta đến nhà Triền Mã thôi, trò chuyện đàng hoàng, tài liệu này phải làm cho nhanh!“

Tôi không thể từ chối, đành dẫn đội trưởng Mã và thư ký đi, những người đi theo khác cũng đi theo bí thư Điền nghỉ ngơi ăn cơm rồi.

Vừa ngồi định vị trong phòng nhỏ ở nhà trướng của tôi, đội trưởng Mã liền chỉ thị thư ký nói chuyện với tôi, còn hắn thì dựa vào cuộn chăn để nghỉ ngơi.

Thư ký hỏi tôi đầu đuôi câu chuyện lúc làm đội trưởng. Tôi ấp úng, nói năng không suôn sẻ. Mọi người nghĩ xem, đội trưởng Mã đang ở trước mặt, tôi nói thế nào đây? Muốn bịa cũng bịa không ra. Cuối cùng biến thành hình thức hỏi đáp, tôi càng ngày càng rơi vào thế bị động. Hắn lại hỏi tôi phong trào đại phê phán làm được bao nhiêu trận, bản phê phán viết được bao nhiêu bài, đấu tranh với phái thủ cựu phục hồi thế nào. Tôi đổ mồ hôi hột, cuối cùng lấy hết dũng khí nói: „Những việc đó đều là chưa kịp làm...“

Thư ký khó xử dang tay ra, liếc nhìn đội trưởng Mã một cái.

Đội trưởng Mã kiên nhẫn cười cười: „Đừng có cứng nhắc quá! Linh hoạt một chút, ví dụ như phê phán, cậu ở ruộng đồng bờ bãi, nói chuyện với xã viên, phê bình một số khuynh hướng sai lầm, thế thì coi như là tính rồi!“

Thư ký được truyền cảm hứng, lại quay sang hỏi tôi.

Tôi lại bất ngờ nhìn thấy, đội trưởng Mã đã chộp lấy cuốn sổ tay bìa đỏ ở ngay đầu giường của tôi rồi! Trời ơi, thứ đó sao lại dám để cho hắn xem chứ?

„Đội trưởng Mã, cuốn sổ đó ghi chép linh tinh cả đấy...“

„Xem lướt qua thôi!“ Đội trưởng Mã vô cùng có hứng thú, „Tư tưởng của rất nhiều nhân vật tiên tiến, đều được phát hiện từ trong nhật ký...“

Muốn cứu vãn cũng không kịp nữa rồi.

Đội trưởng Mã vừa lật xem, vừa kỳ lạ hỏi: „Mấy mẩu giấy này là ai viết thế?“

„Trong thôn... một... lão nông.“ Tôi nói dối.

„Lão nông này không tồi nha! Chống lưng cho cán bộ trẻ cơ đấy!“ Đội trưởng Mã càng có hứng thú hơn, hưng phấn hơn, „Thêm đoạn này vào tài liệu, giáo dục cho mấy kẻ già cả không biết điều đó một bài học, cứ bám chặt lấy vị trí không chịu nhường cho người trẻ tuổi, xem phong cách của lão nông này cao biết bao nhiêu chứ!“

Trong lòng tôi dở khóc dở cười.

„Lão nông này là ai?“ Đội trưởng Mã hỏi.

„Một... lão già... không có tên tuổi gì...“ Tôi lấp lửng.

„Tên gì?“ Hắn hỏi thẳng.

„Thất... Thất Gia...“ Tôi hoảng hốt, vẫn không dám nói ra tên.

„Thất Gia nào?“

„Chính là Thất Gia đó! Điền...“

„Ồ! Điền Lão Thất? Phần tử phú nông Điền Học Hậu?“ Đội trưởng Mã giật mình lật người ngồi dậy từ trên sập, trừng to mắt to bằng quả trứng gà, sau một loạt câu hỏi dồn dập, hắn trầm mặc, tức giận đến mức không thốt nên lời, hồi lâu sau mới ngâm nga nói: „Hèn gì ta cứ thấy nét chữ quen mắt. Mùa xuân, lúc ta ở đây, từng bắt hắn viết tài liệu tự thú về các hoạt động phá hoại! Không ngờ...“

Sắc mặt hắn biến đổi rất nhanh, ý tứ niềm nở xuất hiện trong mắt khi bước vào nhà đã bay đi sạch sạch, nghiêm khắc huấn thị tôi: „Cái gì mà ‘Thất Gia’? Là phần tử phú nông! Cậu sao lại có thể gọi kẻ địch bằng gia? Giác quan giai cấp chạy đi đâu mất rồi?“

Thư ký cài bút máy lại, gấp sổ ghi chép lại, dịch chiếc ghế ra xa tôi một chút.

„Tài liệu phản diện hiếm có!“ Đội trưởng Mã nói, „Vấn đề nghiêm trọng đây! Kẻ địch đã chui vào tận trái tim chúng ta rồi, sao lại không nghiêm trọng chứ!?“ Hắn nhanh chóng đưa ra quyết định, lập tức phái thư ký đi tìm chủ nhiệm Lưu của công xã và lão già Điền Chí Đức của đại đội, lại gọi họ đưa Thất Gia tới đây. Hắn muốn tự mình tóm gọn cái „xu hướng mới“ này.

Chủ nhiệm Lưu và Điền Chí Đức vừa bước chân vào cửa, nhìn thấy sắc mặt đội trưởng Mã đang mây mù giăng kín, không biết đã xảy ra chuyện gì. Lão già Điền Chí Đức lập tức nhíu chặt mày, linh tính mách bảo điềm gở đứng sang một bên, nhìn đội trưởng Mã, lại nhìn tôi. Tôi đã gây họa cho bí thư, đau khổ cúi đầu xuống.

Chủ nhiệm Lưu lại chẳng bận tâm, cố tình cười hề hề trêu đùa với đội trưởng Mã: „Triền Mã, trưa nay không bôi mỡ lên miệng Chủ nhiệm Mã à? Tôi thấy người ta đang bĩu môi trề mặt đây này... Á chà!“

„Hừ! Đừng có cười cợt lung tung!“ Đội trưởng Mã nghiêm khắc cảnh cáo, ra vẻ vô cùng đắc ý, „Các anh cứ chờ mà xem!“

„Báo cáo!“ Ngoài cửa có tiếng gọi.

Đây là giọng của Thất Gia. Ông ấy đứng ở ngoài cửa, (chiếu theo điều luật quy định, diện kiến cán bộ lớn nhỏ, bắt buộc phải báo cáo trước) phỏng chừng vẫn chưa biết, tôi đã mang lại tai họa gì cho ông ấy rồi! Lão già đáng thương...

„Vào đi!“ Đội trưởng Mã uy nghiêm ra lệnh.

Thất Gia bước lên bậc thềm, bước qua ngưỡng cửa, đứng ở trong cửa. Ông ấy không nhìn chằm chằm ai cả, không hoảng hốt, cũng chẳng nịnh nọt.

„Dạo gần đây ông đang làm gì?“ Đội trưởng Mã bắt đầu thẩm vấn.

„Gánh phân loãng.“ Thất Gia đáp, bình tĩnh và điềm nhiên.

„Có hoạt động phá hoại gì không?“

Thất Gia do dự một lát, dường như đang nghĩ xem: Có cần thiết phải trả lời câu hỏi nực cười này không. Ông ấy khẽ nói: „Không có.“

„Cãi cùn!“ Đội trưởng Mã đập mạnh một cái xuống bàn.

„Cậu hoàn toàn có thể đi điều tra.“ Thất Gia vẫn bình tĩnh và điềm nhiên.

„Tôi muốn ông khai ra!“ Đội trưởng Mã nói, „Thật thà vào!“

„...“ Thất Gia ngậm miệng lại, không thốt một lời.

Đội trưởng Mã rốt cuộc không nhịn được nữa, mở tung „tang chứng vật chứng“ trong tay — cuốn nhật ký của tôi — „bốp“ một tiếng đập mạnh lên bàn: „Cái này là ai viết?“

Thất Gia nghiêng đầu, liếc nhanh mấy mẩu giấy xui xẻo đó một cái, ngẩng phắt đầu lên, trừng trừng nhìn chủ nhiệm Mã, nói: „Tôi viết.“

„Khai rõ động cơ của ông ra!“

„Tôi thấy Triền Mã mới lên làm, tay chân luống cuống, nên góp ý vài câu về sản xuất cho cậu ấy!“

„Ông là cái thá gì, mà cũng xứng góp ý?“

Câu nói này quá mức hống hách bắt nạt người ta! Cơn giận trong gan tôi không kìm được từ trong lòng bốc ngược lên. Nhìn sang Thất Gia, nếp nhăn giữa chân mày ông ấy khẽ giật giật, hai bên má cắn chặt lại thành hai đường gân cứng rắn, nói: „Tôi dựa vào đội ba để ăn cơm, xã viên cũng dựa vào đội ba để qua ngày, tôi sợ đội ba nát bét! Tôi là cái thá gì ư? Tôi trong sạch! Xứng hay không xứng góp ý? Tôi lại quên mất tiêu rồi đấy...“

„Hồ ngôn loạn ngữ! Ông là cáo mùng chúc thưa gà!“

„...“ Thất Gia lại ngậm miệng, không thốt một lời.

Đội trưởng Mã càng thêm đắc ý, mỉa mai nói: „Chưa từng thấy, phần tử bốn loại lại đi quan tâm đến tập thể cơ đấy? Hoàn toàn là muốn lấy lòng nhân tâm!“

Thất Gia vẫn trầm mặc, cắn chặt đến mức trên má lại nổi phồng lên một đường gân. Ông ấy phỏng chừng vĩnh viễn không tài nào khiến đội trưởng Mã hiểu được lời mình nói, dứt khoát không lên tiếng nữa, mặc cho anh nói gì cũng không muốn biện minh nữa.

„Để cướp quyền, mua chuộc lòng người!“ Đội trưởng Mã lặp lại lời hắn một lần nữa, áp sát lại gần Thất Gia, chĩa thẳng vào mặt hỏi: „Có phải thế không?“

Thất Gia khẽ ngẩng đầu lên, nhìn chằm chằm vào mắt đội trưởng Mã, không nhanh không chậm, nói: „Lòng người, thứ đó là không thể lấy lòng được đâu. Kẻ muốn lấy lòng lòng người, kết quả đến tấm lòng của một người tốt cũng không lấy lòng nổi; có những người không cần lấy lòng, lòng người đánh cũng không tan rã! Nói thế nào ấy à? Hoàn toàn tùy thuộc vào đạo đức của bản thân thôi...“

„Phát tán độc tố!“ Sắc mặt đội trưởng Mã từ vàng chuyển sang đỏ, rồi lại từ đỏ chuyển sang vàng, chịu đựng hết nổi rồi, hét toáng lên, „Ông không cam tâm xuống đài, mưu đồ cướp quyền, phục hồi tư bản!“

„Cướp quyền gì cơ! Cướp quyền của cái tên đội trưởng nhỏ Triền Mã đó á?“ Thất Gia nói, „Nhỏ quá rồi! Quyền của Triền Mã quả thực nhỏ quá rồi! Muốn cướp, thì phải cướp đại quyền, ít nhất phải giống như huyện trưởng...“

„Mày...“ Mặt đội trưởng Mã giống như vừa ăn một chiếc đế giày, nắm chặt hai tay lại, thiếu chút nữa là ra tay đánh người rồi.

Lúc này, chủ nhiệm Lưu cầm cuốn nhật ký của tôi, đầu kề đầu cùng bí thư Điền lật xem ở một bên. Càng xem, chủ nhiệm Lưu càng khẽ gấp cuốn sổ lại, rồi đặt lên bàn, phỏng chừng lúc này mới làm rõ được nguyên nhân ngọn nguồn của cơn phong ba này. Ông ta đứng dậy, đối mặt với vị đội trưởng đang vô cùng giận dữ, thở dài ảo não: „Á chà! Không ngờ tới, thực sự không ngờ tới, một phần tử phú nông, vậy mà lại đi làm cái loại chuyện này!“ Ông ta quay người lại, tiếp tục mắng mỏ Thất Gia: „Sao ông lại dám cãi chày cãi cối với chủ nhiệm Mã hả? Về nhà viết kiểm điểm, nghiêm túc kiểm điểm động cơ của ông đi.“

Thất Gia quay người, bước ra khỏi cửa, đi xuống bậc thềm.

Chủ nhiệm Lưu xoa dịu giúp đội trưởng Mã: „Chủ nhiệm Mã, anh vừa đến đã phát hiện ra chuyện này, giác quan cao hơn chúng ta rồi! Chuyện này, cứ giao cho chúng tôi xử lý đi! Xử lý nghiêm khắc!“

„Phải phê phán cho thật hăng vào!“ Chủ nhiệm Mã lúc này mới chịu bước xuống bậc thang, „Làm báo cáo viết tay gửi lên huyện ủy về tình hình này.“

„Được chứ! Được chứ!“ Chủ nhiệm Lưu gật đầu.

Bí thư Điền lại mang gương mặt khổ sở, khó xử nói: „Chuyện này, nếu công khai trước quần chúng, thì chẳng ai thèm phê phán ông ấy đâu! Đây tính là hoạt động phá hoại gì chứ, là chuyện tốt rành rành ra đấy chứ lỵ!“

„Xem kìa xem kìa! Gốc rễ chôn sâu ở chỗ này đây! Biểu hiện ở kẻ địch, nhưng gốc rễ lại chôn trong nội bộ Đảng!“ Đội trưởng Mã nói, „Mùa xuân làm giáo dục đường lối với anh một lượt, anh mãi chẳng thấy tiến bộ lên tí nào! Tôi thấy tư tưởng của anh, quả thực theo không kịp tiến độ rồi...“

Chủ nhiệm Lưu lại tuôn ra một tràng: „Phó chủ nhiệm Mã, đừng có lãng phí thời gian quý báu của anh nữa! Vấn đề của những người này, cứ giao hết cho tôi! Sau này có vấn đề gì nữa, cứ tìm tôi! Lão Điền, đừng há mồm ra nữa!“

Đội trưởng Mã tức điên lên, cơm nhà tôi cũng không thèm ăn nữa, đến một câu cũng chẳng thèm nói với tôi lấy một lời. Hắn phỏng chừng giống như chuột chui vào tổ ong, mật chẳng trộm được miếng nào, ngược lại còn bị chích cho sưng vù cả mũi lẫn mặt...

Chủ nhiệm Lưu và bí thư Điền đi tiễn đội trưởng Mã và thư ký, tôi không nhúc nhích. Bọn họ vừa ra khỏi cửa, tôi liền ngã vật xuống sập, nước mắt rốt cuộc không nhịn được nữa, tuôn trào ra.

Thảo nào mấy năm nay người ta vẫn nói: Người tốt bị cùm gông, gấu mù được ngồi kiệu. Điền Thất Gia từ cách mạng cải cách ruộng đất đến phong trào Tứ thanh, ở Điền Trang thực sự đã lập được công trạng hãn mã, kết quả đến cuối cùng lại bị tròng lên đầu một cái mũ phần tử phú nông! Chú Chí Lương là một mãnh tướng dưới tay Thất Gia, là đội trưởng kiên cố được bồi dưỡng qua phong trào hợp tác hóa, bị đánh xuống trong phong trào Tứ thanh, nhiều năm qua đội ba nát bét như cháo đậu! Năm ngoái mọi người kiên quyết đẩy chú ấy lên, sản xuất của đội ba vừa mới hồi sinh, mùa xuân năm nay lại bị chỉnh đốn! Chú Chí Đức suýt mất mạng trong phong trào Tứ thanh, nơm nớp lo sợ giữ lại được, hiện nay cứ hễ phong trào tới là lại đau đầu... Còn tôi thì sao? Mới làm đội trưởng được nửa năm, bây giờ lại dính phải „vấn đề đường lối“...

Tôi không muốn làm nữa! Nhân lúc chủ nhiệm Lưu của công xã và bí thư Điền đang ở đây, nói thẳng ra luôn là vừa khéo.

Nghe thấy tiếng xe ô tô nổ máy ngoài ngõ, đoán chừng đội trưởng Mã đã xuất phát về nha môn rồi, quả nhiên, chủ nhiệm Lưu và bí thư Điền quay lại phòng nhỏ của tôi.

Bí thư Điền lúc này chẳng còn kiêng dè gì nữa, trút hết nỗi khó khăn, dang rộng hai tay, đầy rẫy oán hờn: „Chủ nhiệm Lưu, anh nói xem, cái chức bí thư này của tôi làm thế nào đây? Đội trưởng Mã mùa xuân tới, làm Điền Trang rối tung rối mù lên, xã viên suốt ngày vây quanh mông tôi vo ve như ruồi! Mấy cái ban bệ của các đội bị anh ta chọc cho tan đàn xẻ nghé, tôi khó khăn lắm mới gom lại được một cục, hôm nay tới lại chọc thêm một gậy nữa! Anh trở về bàn bạc lại với đảng ủy công xã đi, miễn chức cho tôi đi! Tôi càng làm càng không biết làm, cũng chẳng dám làm nữa rồi!“ Lão ấm ức muốn khóc đến nơi.

„Được đấy! Không muốn làm thì buông đi!“ Chủ nhiệm Lưu châm chọc nói. Ông ta không giải thích cho bí thư, cũng không phê bình, cứ nhởn nhơ: „Buông đi! Đều buông cương hết đi! Làm cách mạng hóa ra còn phải chịu ấm ức nữa cơ đấy? Trời ạ! Ngày mai tôi cũng buông cái quái này ra cho mụ nội nó xem! Dựa vào cái quái gì mà tôi phải nết na cười nịnh Mã Nhị Cầu! Không làm cái chức chủ nhiệm này nữa, không chịu cái cục tức này nữa!“

Bí thư Điền ngược lại cạn lời, ngẩn ngơ nhìn vị lãnh đạo này.

Tôi nhất thời không đoán thấu ý trong lời nói của chủ nhiệm Lưu, nhìn thấy ông ta đang nổi giận, mặc dù nói năng phóng khoáng, nhưng ánh mắt thì không lừa được người. Tôi bèn nuốt lời định nói trở vào.

Chủ nhiệm Lưu quay mặt lại, hỏi tôi: „Cậu thanh niên, lời khen ngợi còn chưa ráo, cái tát đã giáng xuống rồi — chịu đựng nổi không?“

Tôi không nói nên lời, nước mắt lại trào ra.

„Nghĩ đến chuyện buông cương rồi chứ gì?“ Chủ nhiệm Lưu nói, „Làm cán bộ vừa tốn sức chịu uất ức lại vừa bị chỉnh đốn! Cán bộ nông thôn lại chẳng có lương tháng, làm cái quái này làm gì cơ chứ! Mẹ nó chứ! Dựa vào cái gánh này của tao, chỗ nào mà chẳng kiếm ra điểm công!“

Tôi cúi đầu. Ông ta vạch trần hết suy nghĩ của tôi rồi, còn nói gì được nữa đây?

Chủ nhiệm Lưu châm một điếu thuốc, nhả ra một ngụm khói dày đặc, đổi giọng, đầy cảm xúc nói:

„Từ chuyện hôm nay, hai người có nghĩ tới Điền Học Hậu chút nào không? Tại sao ông ấy lại muốn viết mẩu giấy? Nếu là một kẻ có tư tưởng không trong sáng bình thường, sau khi xuống đài, nhìn thấy Điền Trang của các cậu càng nát bét, thì càng vui mừng chứ sao! Còn ông ấy, nhìn thấy đội ba rối tung lên, lại ra tay vá víu lỗ hổng, chuyện này, thực sự rất hiếm có! Nói về áp lực, nói về uất ức, chúng ta ai sánh được với ông ấy...“

Chủ nhiệm Lưu dừng lại, tròng trắng mắt ánh lên một lớp màng tơ hồng nhạt: „Tôi và Điền Lão Thất là quen thuộc nhất đấy! Hai chúng tôi cùng trốn lính tráng, làm thợ máy kéo sợi ba năm tại một nhà máy kéo sợi ở Tam Nguyên, người trong thôn cứ tưởng tôi chết rồi cơ đấy! Giải phóng rồi, tôi về thôn mình lập hợp tác xã, còn ông ấy lập ở Điền Trang, bản lĩnh của ông ấy mạnh hơn tôi! Lý do mà ông ấy không được điều động lên hương trấn, là vì cân nhắc thôn Điền Trang lớn, công việc phức tạp, cần phải có một tay gộc! Cái mũ đó, dựa vào cái gì mà tròng lên đầu ông ấy? Hai chúng tôi trốn lính tráng bỏ đi, nhà ông ấy không có lao động, lúc bận rộn thì thuê thợ gặt ngắn hạn, lúc gặt lúa mạch thì gọi vài thợ gặt lúa mạch đến, ai mà không rõ chứ? Sao lại có thể tính là thuê nhân công dài hạn? Đừng nói là ông ấy không phục, đến tôi cũng không phục! Tôi không có cách nào giải thoát cho ông ấy, chỉ là muốn tin tưởng, sẽ có một ngày...“

Bí thư Điền ngắt lời chủ nhiệm Lưu: „Thế anh còn hứa với chủ nhiệm Mã, là sẽ phê đấu Lão Thất cơ mà?“

Chủ nhiệm Lưu cười xòa một tiếng, khinh miệt nói: „Cứ để hắn đợi tôi viết báo cáo cho hắn đi! Cứ thong thả mà đợi đấy!“

Điền Chí Đức mở to hai mắt: „Anh lừa hắn á?“

„Đối với cái loại hàng này, không thể dính líu nhiều! Càng dính càng phiền phức! Lừa cho hắn cút quách đi cho rảnh nợ, tai thanh mắt tịnh.“

Bí thư Điền vẫn không yên tâm, lải nhải: „Thế nhỡ người ta lại truy cứu chuyện này thì sao?“

„Cậu mặc kệ đi, để tôi ứng phó. Tôi dắt mũi cái thằng nhãi đó như dắt khỉ ấy chứ!“ Chủ nhiệm Lưu nói xong, vỗ vỗ vai lão bí thư, đầy tình cảm nói: „Cậu nhìn chuẩn lắm, ai mà phê phán Điền Lão Thất ở Điền Trang này, người đó sắp gặp vận đen rồi!“

Bí thư Điền bỗng nhiên cũng dâng trào cảm xúc, tiếc nuối nói: „Hai chúng tôi cùng tay nắm tay làm việc ở Điền Trang bao nhiêu năm nay, tôi lại không biết nhân phẩm của ông ấy thế nào chắc? Người tốt! Người có tài cán! Ông ấy làm bí thư, tọa trận, vô cùng vững vàng đấy chứ! Chúng ta không phải tướng tài! Chúng ta chỉ biết làm việc thôi! Hiện giờ bảo tôi tọa trận ở Điền Trang, tôi mới biết mình không phải tướng tài...“

Lúc này, ngoài cửa có một người bước vào, tôi giật mình, thực sự không thể ngờ tới, lại chính là chú Chí Lương.

Trên mặt chú ấy rõ mồn một vẻ hổ thẹn, vừa bước vào cửa đã nói với chủ nhiệm Lưu: „Chuyện này trách tôi...“

Chủ nhiệm Lưu trừng mắt: „Trách cậu thế nào?“

„Nếu như cháu không buông cương, thúc phụ Thất cũng sẽ không viết giấy, đâu ra cái màn...“

„Thôi đi! Đồng chí ạ! Ai thèm nghe cậu sám hối chứ!“ Tính tình chủ nhiệm Lưu thật lạ lùng, tính cách sống động cực kỳ, „Về đi! Về ôm vợ bồng con nhặt trứng gà đi! Đây là chốn thị phi đấy nhé!“

Tôi thật sự thấy ngượng ngùng thay cho chú Chí Lương, chủ nhiệm Lưu này sao lại đi làm công tác tư tưởng cho người ta thế này chứ! Hoàn toàn không giống trên phim ảnh: Ngồi dưới gốc cây, ra điều nghiêm túc...

Chí Lương đỏ bừng mặt, cười ngượng ngùng: „Anh đừng châm chọc em nữa! Chủ nhiệm Lưu! Em đến tìm anh, chính là muốn nói... nếu như xã viên đồng ý, em... làm...“

Thực sự vượt ngoài mong đợi! Nghĩ đến lần tôi và bí thư Điền đến nhà chú ấy, chú ấy nói những lời khó nghe biết bao!

Chủ nhiệm Lưu cười ha hả: „Cậu không sợ lại bị ăn đòn nữa à?“

Bí thư Điền kinh ngạc mừng rỡ cười nói: „Chí Lương, chú làm thế này là thế nào? ‘Làm loạn cả huyện’ đấy à?“

„Không! Trưa nay em nghe chuyện thúc phụ Thất viết giấy, cơm cũng nuốt không trôi! Em có lỗi với sự bồi dưỡng của chú ấy! Chú ấy mang tiếng oan, mà nghĩ cái gì? Em đeo bảng đảng viên, mà nghĩ cái gì? Thẹn thùng quá...“

„Thôi được rồi được rồi!“ Chủ nhiệm Lưu nói, „Thế này mới được coi là nói được một câu tiếng người!“

Chủ nhiệm Lưu cười ha hả, đầy cảm thán nói: „Chí Đức! Vẫn là lão Thất nhà người ta lợi hại. Cậu xem đi! Chí Lương không làm nữa, thề thốt độc địa không làm nữa! Tôi làm công tác tư tưởng cho người ta, cũng chẳng thuyết phục nổi. Lão Thất bị chủ nhiệm Mã của huyện phê phán một trận, Chí Lương lại nhảy bổ lên chiến tuyến rồi kìa! Cậu nói xem, ai lợi hại? Lão Thất lợi hại chứ gì? Mang tiếng oan, mà vẫn phát huy tác dụng làm gương ảnh hưởng trong sự nghiệp của Điền Trang, lợi hại hay không chứ?“

Lão già Điền Chí Đức cười, nói: „Lão Lưu, cậu xem, trải qua bảy mươi chín lần trắc trở, hết khó khăn này đến khó khăn khác, Chí Lương đã lên chiến tuyến rồi, đội hình của tôi lại tề tựu đầy đủ rồi! Nhân cơ hội này tối nay cậu mở một cuộc họp cho chúng tôi đi, cổ vũ tinh thần cho mọi người một chút...“

„Được!“ Chủ nhiệm Lưu đáp lời ngon ngọt, lại hạ giọng nói: „Tối nay, chúng ta đi thăm lão Thất trước đã. Hai người có dám đi hay không?“

Chí Lương cười nói: „Em từ trước đến nay chưa từng coi chú ấy là phú nông bao giờ! Ra vào nhà chú ấy như cơm bữa. Anh là chủ nhiệm công xã, anh không sợ mang tội danh, chúng ta ai mà sợ chứ?“

Lão già Điền Chí Đức cũng cười. Lúc này tôi mới nhìn thấy, vẻ u sầu vẫn luôn bao trùm trên mặt lão, nay đã tan thành mây khói. Lúc này tôi mới nghe thấy một giọng điệu dứt khoát, đầy tự tin của lão: „Đi đi đi! Mấy người chúng ta cùng đi một chuyến!“

1979.8 Tiểu Trại

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.