Sau khi rửa sạch xong nồi niêu bát đũa, dọn dẹp nhà cửa, dỗ cho đứa cháu nhỏ ngủ say, Ngọc Thiền xách giỏ trúc ra phố mua thức ăn.
Người trong ngõ sâu đông đúc đến thế, không cẩn thận là va phải bã vai nhau. Tên đàn ông ăn mặc loè loẹt, chải chuốt bóng bẩy kia rõ ràng là cố tình va vào! Thật đáng ghét!
Trên sàn xi măng trong cửa hàng rau, bày một đống cà tím mùa thu đã phai màu, bí đao già, đây đúng là thời điểm giao mùa giữa các vụ rau mà! Trên sườn đồi xanh ngắt của quê nhà, rau thúc túc vụ thu chắc đang tươi non lắm nhỉ? Tỏi tây chắc vẫn chưa trổ ngồng, mùi vị đó còn tươi ngon hơn cả hẹ...
Cửa hàng hoa quả đối diện, nam thanh nữ nữ vây kín mít. Ngọc Thiền bước tới gần, ồ, táo đỏ đã bày bán rồi! Táo tươi mới ngon làm sao... Táo ở Táo Lâm Cổ của chúng ta chắc cũng đỏ rồi nhỉ? Những dãy núi xanh trùng trùng điệp điệp, rừng táo xanh ngút ngàn không thấy điểm cuối. Táo đỏ nhiều như hạt tỏi, trĩu cong cả cành. Xã Oa ca chắc đang hái táo nhỉ? Gương mặt rám nắng phúc hậu và đầy đặn như quả táo đỏ của anh ấy, chắc đang cười vui lắm đây! Anh ấy đang giận mình phải không? Chắc chắn là vậy rồi...
Từng quả táo xanh đỏ mọng nước từ mâm cân của người bán hàng lăn vào giỏ trúc của cô, Ngọc Thiền lùi ra ngoài, tim vẫn đập thình thịch. Táo Lâm Cổ mới đẹp làm sao...
- Thiền nhi ——
Giọng nói mới quen làm sao! Ngọc Thiền ngẩng đầu lên, tìm kiếm người gọi mình trong dòng người.
Giọng nói mới thân thiết làm sao! Ở ngay cửa phụ của cửa hàng hoa quả, cô thoáng thấy khuôn mặt bánh dốc của Ngọc Sơn thúc, đang cười hiền hòa, giơ chiếc tẩu thuốc cán dài có cột túi thuốc bằng da cừu màu đen lên vẫy chào cô.
- Thúc ơi, thúc vào thành làm gì thế ạ?
- Mang táo đến. - Ngọc Sơn thúc dùng cằm chỉ về phía quầy hàng hoa quả đông đúc, tự hào cười nói. - Táo bán ở kia chính là táo ở Táo Lâm Cổ chúng ta đấy.
- Ồ! Hèn chi, cháu vừa nếm thử vị này... đã thấy rất quen rồi! - Ngọc Thiền nhi nói.
- Nếm ra được vị táo nhà ta cơ à?
- Nếm được chứ! Cháu ngậm một miếng là nhận ra ngay! - Ngọc Thiền nói. - Lúc nãy cháu còn nghĩ, quả này giống táo đại ở Táo Lâm Cổ nhà mình làm sao! Quả nhiên là...
- Hôm qua mở vườn hái táo, ta đã tiện tay chọn cho con một bọc, toàn quả to bằng trứng gà, định bụng hôm nay vào thành mang đến cho con, ngặt nỗi lại quên mất con ở ngõ nào...
Ngọc Sơn thúc nói nghe thật cảm động.
- Thúc vẫn còn nhớ... cháu...
Ngọc Thiền đột nhiên cảm thấy trong lòng chột dạ, ngượng ngùng nói.
- Nhớ chứ! Con đã bỏ ra không ít công sức ở Táo Lâm Cổ nhà ta, sao lại không nhớ chứ! - Ngọc Sơn thúc lớn tiếng khẳng định, giọng điệu vô cùng nhiệt thành. - Từ lúc táo có vị đến nay, ta với Xã Oa ngày nào chẳng nhắc đến con mấy bận!
- Cháu không tin đâu! - Ngọc Thiền bĩu môi. - Không mắng cháu mới là lạ đấy!
- Ồi chao! Thiền nhi, con thật sự oan uổng lòng của thúc, lại còn oan uổng cả lòng của Xã Oa nữa! - Ngọc Sơn thúc mở to đôi mắt cười híp lại, bĩu đôi môi có để chỏm râu con kiến, ra vẻ rất đau lòng nói. - Con thật sự đã oan uổng tấm lòng của tụi ta rồi...
- Ý cháu là... cậu ta...
Ngọc Thiền nói nhỏ, không kìm được mà đỏ mặt, liếc mắt nhìn Ngọc Sơn.
- Nó á —— Xã Oa ấy à? - Ngọc Sơn thúc cố tình hỏi vặn, như thể đoán được tâm tư của Ngọc Thiền, lắc đầu khẳng định chắc nịch hơn. - Nó ấy à, còn nhắc nhiều hơn cả ta đấy!
Tim Ngọc Thiền lại nóng lên, thẹn thùng cúi đầu. Cậu ấy nhắc thế nào nhỉ? Nhắc những gì cơ chứ?
- Con không biết đấy thôi, cái hồi con vừa đi, Xã Oa mặt mày ủ dột, suốt ngày chẳng thấy nụ cười. Một mình chui rúc vào Táo Lâm Cổ, cắm mặt cắm mũi làm việc, không thèm giáp mặt với ta...
Ngọc Sơn thúc dùng giọng điệu rõ ràng là đã phóng đại, nói vô cùng cảm xúc.
- Ta thực sự sợ nó bức bối đến phát bệnh mất, liền gọi nó ra khỏi khe núi, bắt ngồi xuống, nói lời khuyên giải...
- Cháu thèm vào mà tin! - Trong lòng Ngọc Thiền cứ như có con sâu nhỏ đang nguầy nguậy bò, ngoài miệng lại cố tình thốt ra những lời ngược lại.
- Con không tin á? - Khuôn mặt bánh dốc của Ngọc Sơn thúc tràn đầy vẻ nghiêm túc. - Hôm kia, ta đến bệnh viện, nó vẫn còn hỏi thăm con đấy...
- Bệnh viện? Cậu ấy vào bệnh viện làm gì? - Ngọc Thiền ngạc nhiên, vội hỏi.
- Ồ! Con còn chưa biết đấy thôi, Xã Oa đang nằm viện đấy! - Ngọc Sơn thúc buồn bã nói.
- Bệnh gì thế ạ? - Ngọc Thiền giật mình.
- Đau bụng...
- Đau bụng mà cũng phải nằm viện á?
- Đau dữ dội lắm! Đau đến mức Xã Oa lăn lộn dưới đất... ngất lịm đi!
- Á —— - Ngọc Thiền sợ hãi biến sắc mặt. - Bệnh gì mà đau thế ạ?
- Giảo tràng sa! - Ngọc Sơn thúc nói. - Bác sĩ bảo là viêm ruột thừa...
- Ồ! - Trái tim đang đập dồn dập của Thiền nhi chợt tĩnh lại. - Bây giờ thế nào rồi ạ?
- Khỏi rồi! - Ngọc Sơn thúc chuyển sang điệu bộ vui vẻ, sảng khoái nói. - Cắt chỉ rồi! Thêm một hai ngày nữa là xuất viện thôi!
- Đang nằm ở bệnh viện nào thế ạ?
- Bệnh viện huyện nhà mình. - Ngọc Sơn thúc nói. - Con nên tranh thủ thời gian đến thăm nó đi!
- Cháu á? - Ngọc Thiền nói. - Người ta thèm khát gì cháu đến thăm chứ!
- Thăm chứ thăm chứ thăm chứ thăm chứ! Cái con bé này —— - Chỏm râu con kiến của Ngọc Sơn thúc lại bĩu lên. - Tâm tư của con nhiều quá đấy! Lúc nãy vừa nghe tin Xã Oa bệnh, con sợ đến mức mặt mày tái mét cơ mà! Lúc này, miệng lại toàn nói những câu khách sáo!
Mặt Ngọc Thiền bỗng chốc nóng bừng lên, vành tai và chân tóc đều rần rần máu chảy. Trong cảm xúc căng thẳng bỗng nhiên nghe được tin dữ Xã Oa ca bị bệnh nặng phải nhập viện, cô đã vô tình làm lộ ra bí mật giấu kín đáy lòng. Cái tên mặt bánh dốc mưu mô này đã giăng bẫy cô, dò ra được tâm tư của cô... Cô dứt khoát nói thẳng thừng:
- Cháu... không đi!
- Con không đi thì ta cũng chẳng ép. - Ngọc Sơn thúc lạnh lùng nói, sau đó đổi sang điệu bộ ra vẻ ta đây. - Xã Oa vừa nằm viện, toàn thể cán bộ lớn nhỏ trong thôn đều đến thăm, rất nhiều xã viên cũng đến, ngăn thế nào cũng không hết. Bí thư công xã Vương cũng đến thăm rồi. Hôm qua lúc ta đi, Bí thư huyện ủy Khương đang ngồi bên giường bệnh của Xã Oa, Bí thư đoàn thanh niên thì đứng cạnh hầu chuyện...
- Á... - Vương Thiền hối hận vì đã thốt ra câu không đi.
- Xã Oa lên báo đấy! Còn đăng cả bức ảnh nó và ta ghép cành táo cơ! - Ngọc Sơn thúc vô cùng tự hào nói. - Con không xem báo à?
- Ồ... - Ngọc Thiền ngượng ngùng cúi đầu, thực sự chấn động, trong chốn núi non ấy lại xảy ra chuyện mới mẻ nhường này! Vinh quang vốn dĩ thuộc về mình... Thế nhưng, mình lại rời khỏi Táo Lâm Cổ trong chốn núi non ấy rồi...
- Sĩ quan xung kích Trường Chinh mới! - Ngọc Sơn thúc ra vẻ rất oai phong nói. - Tỉnh thưởng cho một khung ảnh lớn lắm, một chiếc ti vi, Xã Oa đã quyên tặng cho tập thể, để ở văn phòng đại đội rồi.
- Á! - Tâm trạng ra vẻ ta đây của Ngọc Thiền bay biến sạch sành sanh, trong lòng trống hoác vô cùng.
- Một thanh niên mới ngoài hai mươi tuổi mà được từng ấy người kính trọng, đâu phải chuyện dễ dàng gì! - Ngọc Sơn thúc cảm khái nói. - Con người sống trên đời này là vì cái gì chứ?
- ... - Ngọc Thiền thấy hổ thẹn làm sao!
- Đi đi! Con nên đến thăm nó đi! - Ngọc Sơn thúc chân tình khuyên bảo. - Ba chúng ta đã cùng nhau làm việc ở đó mấy năm trời...
- Cậu ấy có giận cháu không...
Ngọc Thiền nói ra nỗi lòng.
- Nói gì thế hả cháu! - Ngọc Sơn phủ nhận hoàn toàn. - Không phải thúc nói con đâu, con cái mặt nào cũng tốt, chỉ là có hơi đứng núi này trông núi nọ, không bằng Xã Oa...
Ngọc Thiền ngậm miệng lại, hổ thẹn đứng trước mặt Vương Sơn thúc, vặn vẹo tà áo, trong lòng vô cùng khó chịu, sao mình lại thành ra thế này chứ. Đứng núi này trông núi nọ! Đứng núi này trông núi nọ! Cô đã phải chịu biết bao thiệt thòi vì cái thói đứng núi này trông núi nọ rồi! Tại sao bản thân lại chạy từ Táo Lâm Cổ trong chốn núi non đến cái thành phố lớn này chứ? Chị bảo mình đến trông con giúp, rồi lại bảo anh rể tìm cho một chỉ tiêu công nhân hợp đồng, làm mấy năm rồi tính chuyện biên chế... Chẳng phải tại bản thân đứng núi này trông núi nọ hay sao chứ? Còn mặt mũi nào mà đi gặp Xã Oa ca nữa đây?
- Thiền nhi, mua táo đỏ ở đâu thế? Tươi thật đấy! - Chị vừa nhai táo giòn rộp rộp vừa nói. - Cho xem cái này hay lắm này!
Thiền nhi ủ rũ chẳng buồn nhúc nhích. Trong đầu toàn là rừng táo xanh ngút ngàn, táo đỏ nhiều như hạt tỏi, và gương mặt đầy đặn như quả táo đỏ của Xã Oa ca. Cô ghét cái âm thanh chị nhồm nhoàm nhai táo đầy thèm thuồng ấy, cũng ghét cả cái giọng điệu đắc ý của chị.
- Em xem này —— - Chị chìa một tờ bảng cứng vào trước ngực cô, cười đắc ý nói. - Mau đi điền vào đi.
Thiền nhi đón lấy tờ bảng, liếc nhìn, đây là một tờ bảng đăng ký công nhân hợp đồng, cô nhẹ nhàng đặt lên bàn, nói:
- Em không muốn điền nữa!
- Á chà! Em bị làm sao thế hả? - Chị há cái miệng đầy thịt táo, trừng mắt ngơ ngác.
- Em không muốn làm cái... công nhân hợp đồng đó nữa.
Thiền nhi cuối cùng cũng thốt lên được.
- Cái con bé này! Ba ngày hai bận đổi ý, lúc nào cũng đứng núi này trông núi nọ! - Chị oán trách nói. - Anh mày vì cái suất công nhân hợp đồng này, đã phải nhờ vả bao nhiêu người, chạy đôn chạy đáo bao nhiêu đường, tốn bao nhiêu tâm sức! Em chẳng lẽ không thấy à? Lúc nãy vừa lấy về tay, đã đòi mang trả lại rồi!
- Em ở... trong thành phố... quen đâu!
Nghĩ đến chuyện anh chị vì muốn mưu cầu cho cô một suất công nhân hợp đồng mà quả thực người thì không ít lần tìm kiếm, đường thì không ít lần chạy, tâm can thì không ít lần tổn hại, những lời oán giận đến miệng rốt cuộc không nói ra được, đành nói là bản thân không quen. Nhưng chị cũng bảo cô đứng núi này trông núi nọ, chẳng phải tại cậu làm người ta mất hết chủ kiến hay sao!
- Giá mà! - Chị trách mắng nói. - Sao lại không ở quen chứ? Vặn vòi nước một cái là nước chảy vào nồi. Về nông thôn, ngày nào em cũng phải ra khe gánh nước đấy...
- Em thà đi gánh nước còn hơn! - Ngọc Thiền bướng bỉnh nói.
- Thà thế á? - Chị hất đầu nói. - Một ngày công được ba hào tiền, em làm một năm không bằng hai tháng lương của chị! Em không biết tính toán à?
- Lúc nãy em nghe Ngọc Sơn thúc nói, năm nay đội sản xuất làm thêm mấy nghề phụ, tiền công lao động sắp vượt qua một đồng rồi, chẳng kém công nhân hợp đồng là mấy đâu!
- Ồ! Hèn chi em lại thay lòng đổi dạ rồi chứ gì! - Chị ra điều tỉnh ngộ thở dài nói. - Em nghe cái lão bánh dốc ấy làm gì! Toàn khoác lác!
- Đội thực hiện chế độ trách nhiệm rồi, năm nay hoa màng cũng mọc tốt. Em ra ngoài làm công nhân hợp đồng, tự kiếm tiền cho mình, không vẻ vang chút nào cả! - Ngọc Thiền nói.
- Anh mày đã làm bao nhiêu việc cho đội rồi? San phẳng con đường đi, thì nói thế nào cũng chẳng ai chê trách được đâu! - Chị bĩu môi, ra vẻ rất đắc ý nói.
Ngọc Thiền không lên tiếng nữa. Anh rể rất biết cách lo liệu. Dịp Tết Nguyên Đán, anh rể cùng chị dẫn cháu về dưới núi thăm mẹ, lúc biết nhà máy của đội không mua nổi máy tiện, liền ôm trọn gói vào mình, chưa qua một tháng, một chiếc máy tiện cũ tám phần đã được đưa đến sơn thôn, giá tiền lại được quy đổi theo máy tiện sắt vụn. Thế là, các cán bộ đội nhìn anh rể kính trọng tựa thần linh. Sau đó lại liên hệ sẵn đầu ra sản phẩm cho đội..., anh chỉ làm việc, mà không đưa ra bất kỳ yêu cầu cá nhân nào, đến khi "san bằng con đường" rồi, cán bộ nào còn nỡ lòng nào cản trở Ngọc Thiền vào thành làm công nhân hợp đồng chứ? Xã viên có ý kiến á? Cứ việc có ý kiến đi! Cậu có mua được máy tiện hợp thời không nào?
Anh rể rất có năng lực! Mối quan hệ rộng! Cậu ta tìm người lo việc, chạy ngược chạy xuôi suốt ngày không nghỉ. Lại có thêm rất nhiều người tìm đến tận nhà, nhờ vả cậu ta lo việc. Chị ở trước mặt cô cứ luôn miệng đắc ý kho어 khoang, nào là thứ gì khó mua đến đâu anh rể cũng mua được hết, Bắc Kinh, Thượng Hải, công ty ngoại thương, chỗ nào cậu ta cũng có người quen, chỗ nào cũng len lỏi được... Hơn nữa lại tiêu rất ít tiền mà làm được việc lớn. Cái chiếc tivi đặt trên tủ lửng kia chỉ tốn hơn ba mươi đồng, bảo là hàng nội bộ bán thử nghiệm, chuyện này quả thật đã mở mang tầm mắt cho cô thôn nữ Ngọc Thiền... Ở đây —— nhà của chị —— là một thế giới, một tầng thế sự; còn cô cùng Ngọc Sơn thúc và Xã Oa ở Táo Lâm Cổ thuộc sườn núi xanh lại là một thế giới khác, một tầng thế sự khác; hai tầng thế sự, hai thế giới ấy, Ngọc Thiền chỉ có thể bằng trực giác để nhận ra sự tồn tại và khác biệt này, mà lại không thể nghĩ thông... Dù sao cứ nghĩ đến thế giới Táo Lâm Cổ kia là trong lòng cô lại thấy vui sướng khôn tả! Nghĩ đến thế sự nhà chị, bộ dạng ra vào đầy vẻ bí ẩn của anh rể, cô lại thấy vô cùng chán ngán!
- Con người sống trên đời là vì cái gì chứ? - Lời của Ngọc Sơn thúc bỗng nhảyót ra từ trong tâm trí, Ngọc Thiền bất chợt hỏi người chị.
- Chỉ vì tiền thôi á?
- Càng nói em càng ngốc nghếch! - Chị cười nhạo nói. - Chị biết ý em rồi nhé! Vì cách mạng à? Ha ha ha... Vì chủ nghĩa cộng sản à? Ha ha ha... Vì cống hiến to lớn hơn cho nhân loại à? Ha ha ha... Giá muội muội à, chỉ vì mấy cái đó đấy! Sao lại có thể vì tiền được chứ?
Nghe tiếng cười nhạo lúc trầm lúc bổng của chị, Ngọc Thiền cảm thấy hơi thở nghẹn lại cuồn cuộn trong lồng ngực. Chị, Xã Oa, anh rể, Ngọc Sơn thúc, sao mà mặt mày trái ngược, cách xa nhau đến thế! Nhìn bộ dạng hung hăng của chị, Ngọc Thiền nói:
- Con người ta, phải làm việc tốt cho tập thể thì mọi người mới tôn trọng mình chứ...
- Á chà! Không nhận ra đấy nhé, nhà chúng ta lại xuất hiện cả một Lôi Phong sống cơ đấy! - Chị càng thêm cay độc mỉa mai nói. - Em muốn học tập Lôi Phong à? Muộn quá rồi! Lôi Phong của thập niên sáu mươi, thập niên tám mươi không còn thịnh hành nữa rồi! Bây giờ chuộng quần loe, tóc dài, nghĩ cách kiếm thật nhiều tiền...
- Kiếm tiền thì cũng phải đường đường chính chính chứ! - Ngọc Thiền nói. - Nếu ai nấy cũng tự tìm lối đi riêng làm công nhân hợp đồng, thì đội sản xuất chẳng có cách nào hoạt động nổi nữa!
- Điều này là không thể nào! Nông dân không thể nào đều vào thành làm công nhân hợp đồng được! - Chị sầm mặt lại. - Thực tế là không thể!
- Không có người anh rể tốt như chị chắc! - Ngọc Thiền sốt ruột, hờn dỗi nói.
Chị khựng mặt, đỏ bừng, đầy vẻ sát khí, nghẹn họng cứng họng nửa ngày không nói nên lời, ánh mắt trầm xuống, gần như nghẹn ngào kể lể:
- Mày đừng có cãi cùn với tao! Tao đến đây vì cái gì? Mấy năm trước, nhà mua lương lương thực chợ đen không có tiền, tìm tao! Tết nhất qua lại không xong, tìm tao! Làm tao bị quấy rầy không được yên thân! - Càng nói càng bốc hỏa. - Mày có chí khí, mày yêu nông thôn, mày "con người sống vì cách mạng", sao lúc tiêu tiền lại tìm tao?
Ngọc Thiền không sao cãi lại được, cảm thấy bản thân rơi vào thế hạ phong đầy khó xử. Những năm trước, nông thôn thiếu lương thực, làm lụng cả năm còn bị âm vốn, quả thực đã tốn không ít tiền của chị! Tiêu tiền của người ta thì có lý cũng đâm ra cụt hứng! Chị chưa từng coi những lời của Giá muội ra gì cả! Bởi vì nhiều năm liền được chị trợ cấp trong sinh hoạt, bố và mẹ vô cùng tôn sùng chị cứ như sùng bái nương nương chốn cung cấm vậy! Mọi chuyện trong nhà, đều phải nghe ý kiến của chị, mẹ mở miệng ngậm miệng trước mặt người ta đều là "Con gái lớn nhà tao bảo thế này thế nọ!". Khi cô và Xã Oa đã có ý tứ với nhau rồi, Ngọc Sơn thúc hớn hở sang ngỏ lời gấm tơ cho hai bên gia đình, bố mẹ Xã Oa tự nhiên chẳng có ý kiến gì, còn bố mẹ cô lại nhẹ nhàng đẩy Ngọc Sơn thúc ra khỏi cửa. Bố chỉ cười mà không hé răng, đưa mắt liếc nhìn mẹ. Bố không làm chủ được chuyện trong nhà, mọi chuyện trong nhà đều do mẹ quyết định. Mà mẹ thì việc gì cũng phải để chị quyết định giúp. "Để tao bàn bạc với con gái lớn nhà tao đã rồi tính..." Ngọc Sơn thúc lạnh cả cõi lòng! Xã Oa buồn rầu cau mày! Cuối cùng hôn sự này chẳng thành, ngược lại còn khơi gợi sự nghi ngờ và đề phòng của mẹ và chị... Kết quả là tống cổ cô lên thành phố! Bảo là đến trông con giúp chị, vừa đến là loay hoay tìm mối lo lót suất công nhân hợp đồng. Cô uyển chuyển bày tỏ với chị, trông trẻ mấy tháng rồi, cô vẫn muốn về quê, vả chăng suất công nhân hợp đồng khó khăn đến thế, đừng để anh rể phải vất vả nữa! Chị không hề lay chuyển, khăng khăng bắt em gái làm theo ý mình. Cô không dám trái ý chị. Cô biết vị trí của chị trong gia đình. Cái gọi là hôn nhân tự chủ, có tự chủ được đâu cơ chứ! Sườn núi xanh ngập tràn sự sảng khoái, Táo Lâm Cổ, Xã Oa ca đáng yêu mà cô đem lòng say đắm, đành phải trở thành ký ức ngọt ngào vậy thôi! Cô không đành lòng, ban đêm cứ hay mơ mộng, mơ thấy non xanh và Xã Oa, tình cảm con người sao mà kỳ lạ thế...
- Tao vì cái gì chứ? - Chị hạ hỏa. - Em hãy suy nghĩ cho kỹ đi.
Ngọc Thiền chẳng muốn nói gì nữa, một cô thôn nữ nghèo khổ, trong mắt chị thì hiểu được cái thá gì chứ!
- Chiều nay em về, bảo đại tiểu đội đóng dấu vào! - Chị nói. - Sáng mai đến, nước xiết mới dễ bắt cá!
- Đúng lúc quá! - Trong lòng Ngọc Thiền sáng bừng lên. - Em vừa vặn có thể đến bệnh viện huyện, thăm Xã Oa ca!
Cô nhét tờ bảng vào trong túi.
Bấy giờ là tiết Thu Phân. Vừa qua buổi trưa, miền núi đã hiện lên cảnh sắc trời thu trong trẻo mát mẻ. Sau trận mưa nhỏ, mặt trời rải xuống những tia sáng rực rỡ đến lạ thường. Non xanh, khe suối, ruộng bậc thang trồng ngô, lúa vàng óng ả ở hạ lưu sông, đều được phác lên một lớp ánh vàng lộng lẫy. Trong không khí hòa quyện hương thơm ngào ngạt của ngũ cốc chín mọng, thấm đẫm vào tim gan.
Ngọc Thiền dắt xe đạp, trèo lên đỉnh núi Thập Bát Bàn. Cô chẳng kịp ngắm nghía kỹ hơn cảnh sắc núi non quen thuộc đáng yêu, lại tung người leo lên xe, thả dốc theo con đường nhựa. Gương mặt vừa đổ mồ hôi, bị gió thổi qua, dễ chịu vô cùng.
Vừa đến chân khe núi, từ đằng xa đã có thể nhìn thấy một mảng sắc xanh do Táo Lâm Cổ tỏa ra, làn gió mát mang theo hương thơm thoang thoảng của táo, thoang thoảng nghe thấy tiếng cười nói vui vẻ của các xã viên đang hái táo. Ngọc Thiền nhảy xuống xe, đứng sững ở đó, phóng tầm mắt ngắm nhìn. Non xanh mới thân thiết và mê hoặc làm sao...
- Thiền nhi, anh cho em xem cái trò hay này —— - Xã Oa bí ẩn nói.
Cô đi theo cậu, chạy từ trong thôn ra, vượt qua sườn đèo Lưu Mã, chui vào khe Toan Táo, đâu đâu cũng là sườn đồi đá đỏ, đâu đâu cũng là những bụi táo mèo mọc um tùm. Trong cái khe núi rách nát này, có trò hay gì để xem chứ? Tay Ngọc Thiền bị gai táo đâm thủng hai lỗ, mặt cũng bị cào rách mấy đường rướm máu, vậy mà vẫn đi theo Xã Oa chui sâu vào khe núi.
- Em xem này —— - Xã Oa dừng chân, đứng trên một khoảng đất sườn đồi, chỉ vào một bụi táo mèo đã bị cắt cụt cành, hé lộ bí mật.
- Ớ kìa! Ghép thành công táo đại rồi kìa! - Ngọc Thiền nhìn thấy bụi táo mèo bị cắt cụt ấy, được băng bó bằng màng nhựa, nứt ra một chồi cành táo đại, cao bằng một chiếc đũa, xanh non mơn mởn, đầy sức sống, cô kinh ngạc kêu lên. - Cậu ghép kiểu gì thế...
Thế là, cô và Xã Oa kéo đội trưởng, bí thư vào khe Toan Táo, lúc ấy họ kinh ngạc biết nhường nào...
Thế là, tổ chuyên trách táo ghép táo mèo thành táo đại được thành lập ở đại đội Thanh Sơn, đại đội cử Ngọc Sơn thúc dẫn cô và Xã Oa vào khe Toan Táo, đóng cọc lập trại...
Thế là, khe Toan Táo bao trùm một rừng táo nhìn không thấy điểm cuối...
Ấy chết! Sao mình lại bỏ chạy giữa chừng ra thành phố lớn thế kia chứ? Bỏ lại Xã Oa và Ngọc Sơn thúc, vẫn còn chôn chân nơi non xanh Thanh Sơn... Mình đúng là đứng núi này trông núi nọ!
- Xã Oa ca! Cậu thấy em làm việc ở tổ táo từ trước đến nay, có thiếu sót gì không? - Sau khi ghép xong một gốc, cô lau mồ hôi, hỏi.
- Không có! Cậu làm còn giỏi hơn cả tớ ấy chứ. Tay cậu khéo lắm!
- Toàn bộ... mọi mặt luôn... có thiếu sót gì không...
- Đều không có! - Cậu khẳng định chắc nịch hơn, dứt khoát cúi đầu, tiếp tục ghép xong gốc cây táo mèo đó.
Cậu ấy thật thà quá mức! Không tài nào nghĩ ra được ẩn ý trong lời nói của người ta! Ngọc Thiền thầm nghĩ, đối với người thật thà thì không thể vòng vo tam quốc đi quá xa được. - Xã Oa ca! Cậu đã xem bộ phim "Kẻ lang thang" chưa?
- Xem rồi. - Xã Oa vừa quấn dải nhựa, vẫn không ngẩng đầu lên. - Lúc đi họp lâm nghiệp trên huyện được bao trọn gói...
- Ra-dít... và Li-đa, ở dưới nước... chơi trốn tìm... ngượng chết đi được! - Ngọc Thiền trêu chọc Xã Oa, mặt cô nóng bừng lên trước, trái tim trong lồng ngực đập thình thịch.
- Người nước ngoài có để ý đâu. - Xã Oa ngồi xuống, xoa bóp những ngón tay mỏi nhừ, ra điều đứng đắn từng trải nói. - Người ngoại quốc yêu nhau cũng thoáng lắm!
Ngọc Thiền lại một lần nữa thất vọng. Cái khúc gỗ mục thật thà này! Cậu có thể nghĩ ra cách ghép táo đại lên cây táo mèo, chứ tâm cơ thì chẳng kém chút nào đâu! Cô dứt khoát hỏi toạc móng heo:
- Thế... người Trung Quốc... người nhà quê... thì... yêu nhau thế nào...
- Cái này thì...
Xã Oa không trả lời được, ngẩng đầu lên, lúc bốn mắt nhìn nhau với cô, gương mặt đỏ lựng vì táo bỗng chốc đỏ lựng lên như gấc, như tỉnh ngộ lại, cậu nheo nheo đôi mắt, giọng run run, đầy bất ngờ và vui mừng liếc nhìn Ngọc Thiền, rồi nói:
- Chúng mình...
Vừa nói vừa vùng đứng phắt dậy, vươn hai cánh tay ra.
- Cậu... thật là đáng ghét! - Ngọc Thiền dùng ngón tay trỏ chọc vào cái trán đần độn của cậu, xoay người chạy biến đi, tiếng cười lảnh lót vang vọng trong khe núi tĩnh mịch, đá dăm trên lối mòn nhỏ lăn lóc lạo xạo.
Đến giờ nghỉ ngơi buổi chiều, Ngọc Thiền nhìn thấy Ngọc Sơn thúc đang mắng mỏ Xã Oa: "Tao bảo mày... thế mà vẫn chưa sáng mắt ra à! Đây... không phải Ấn Độ đâu nhé!" Đầu Xã Oa cúi gằm giữa hai đầu gối, ngượng ngùng không dám ngẩng lên. Ngọc Thiền không dám bước tới nữa, lủi thủi chui vào sâu trong khe núi. Cái tên mặt bánh dốc mưu mô này, sao lại phát hiện ra những gì cô và cậu ấy nói chứ? Tư tưởng lại phong kiến cổ hủ đến thế là cùng!
Nào ngờ đâu, tối hôm đó, lúc cô đi chơi ở đại đội bộ về, lại nghe thấy Ngọc Sơn thúc đang nói chuyện với bố mẹ trong nhà! Ban đầu còn tưởng lão bánh dốc đến mách tội cô với mẹ, nghe kỹ lại hóa ra ông đang sang ngỏ lời chuyện hôn sự giữa cô và Xã Oa với mẹ. Thật đúng là một lão già tốt bụng! Toàn tại mẹ đẩy người ta từ chối...
Lúc ấy nếu mình không bỏ chạy thì sao nhỉ? Ngọc Thiền nghĩ vậy, mặt lại nóng bừng lên. Hồi ở Táo Lâm Cổ, ba người sống sảng khoái biết bao, vô ưu vô lo; bây giờ lại trắc trở gập ghềnh, khó mà giáp mặt nhau; sao lại nông nỗi này chứ? Cô chống chân xe cho vững, ngồi thụp xuống phiến đá xanh bên bờ suối, muốn rửa mặt. Trong vũng nước trong veo như ngọc, phản chiếu gương mặt hồng hào của cô, cô rụt tay lại, nhìn đôi mắt đẹp đẽ của thiếu nhi trong làn nước, tự lẩm bẩm: Tại mày cứ đứng núi này trông núi nọ, suýt chút nữa thì làm hỏng việc lớn rồi đấy! Một vốc nước hất lên, bóng hình tan biến, cô vã nước ào ào lên mặt, tự cổ vũ bản thân trong lòng: Đến bệnh viện huyện! Đi thăm Xã Oa ca! Đem hết những lời uất ức kể sạch cho anh ấy nghe; anh ấy là người thật thà, sẽ không mắng đâu; có mắng thì cũng chẳng sao...
- Thiền nhi ——
Thiền nhi nghiêng đầu sang một bên, nhìn thấy Ngọc Sơn thúc đang đạp xe từ Thập Bát Bàn xuống, nhảy phắt khỏi xe, cười ha hả nói:
- Ta đoán thế nào hôm nay con cũng thể nào cũng phải về cho bằng được mà! Quẻ của ta tính chuẩn thật đấy!
Đôi mắt cười híp lại trên khuôn mặt bánh dốc ấy, trân trân nhìn chằm chằm vào gương mặt vừa mới rửa sạch của Ngọc Thiền, cứ như muốn thấu thị tâm can người ta vậy! Ngọc Thiền nói:
- Cháu về có việc của cháu! Quẻ của thúc không chuẩn đâu!
Cô lật tìm tờ bảng đăng ký công nhân hợp đồng trong túi xách, đưa thẳng vào tay Ngọc Sơn thúc.
Ngọc Sơn thúc vừa nhìn thấy tờ bảng ấy, sắc mặt lập tức xám xịt lại, trông chẳng khác gì một miếng bánh dốc nhăn nheo chính hiệu, cả khuôn mặt ngập tràn vẻ thất vọng đầy hối tiếc, chớp chớp mắt, lại đưa tờ bảng ấy trả về tay Ngọc Thiền, mang theo giọng điệu rõ ràng là coi thường chê bai:
- Hay lắm! Hay lắm...
Vừa nói, vừa đi dắt chiếc xe đạp của mình.
Ngọc Thiền cầm lấy tờ bảng, giật phắt mấy cái, xé nát tơi bời, vém ném thẳng xuống vũng nước, hờn dỗi bước ép sát vào Ngọc Sơn thúc:
- Có hay không nào!
- Á! Cái con bé này —— con bị làm sao thế hả? - Khuôn mặt bánh dốc của Ngọc Sơn thúc tựa như bản tin dự báo thời tiết, từ trời râm chuyển sang nhiều mây, chớp mắt cái lại từ nhiều mây chuyển sang trời quang mây tạnh rồi. Ông cười, cảm thán, vỗ vai Ngọc Thiền. - Hay! Quẻ của ta vẫn chuẩn chán!
Ngọc Thiền cũng không kìm nén được bản thân, ào ạt trào ra hai hàng nước mắt nóng hổi.
- Ngọc Sơn thúc...
Ngọc Sơn thúc giơ lòng bàn tay thô ráp lên, giống như dỗ dành con gái, tiện tay lau đi những giọt nước mắt cho cô, vui vẻ nói:
- Hôm nay trên đường đi ta đã tiện ghé công ty dược liệu ký hợp đồng rồi, chúng ta sẽ trồng dược liệu cho nhà nước, trạm dược liệu sắp gieo giống rồi đấy nhé! Người miền núi chúng ta dựa núi ăn núi, chuyện tốt mới chỉ bắt đầu thôi...
- Dựa vào người khác không sống ngẩng cao đầu được đâu, chị em ruột thịt cũng thế thôi! - Ngọc Thiền nói. - Dựa vào đội nhà mình làm giàu, mới là chính đạo, tự do tự tại!
- Đúng đúng đúng! Có chí khí! - Ngọc Sơn thúc mừng đến mức gật đầu liên hồi. - Đi! Chúng ta về!
- Cháu không muốn về đâu...
Ngọc Thiền làm nũng ra vẻ hờn dỗi nói.
- Sao thế hả? - Ngọc Sơn thúc lại ngẩn người.
- Chẳng phải thúc vừa phê bình người ta... đứng núi này trông núi nọ hay sao? Lần này, cháu nhất tâm nhất ý!
- Hả! Nhất tâm nhất ý, tốt! - Ngọc Sơn thúc nói. - Ồ, thế ra con muốn ghé qua Táo Lâm Cổ nhà mình xem trước đã à? Đi thôi!
Ngọc Thiền lấy hết can đảm, lớn tiếng nói:
- Cháu đến bệnh viện huyện cơ...
- Ồ ồ ồ ồ ồ! Lại hóa ra ta lú lẫn mất rồi!
Đợi đến khi Ngọc Sơn thúc phản ứng lại, khuôn mặt bánh dốc đã cười nở hoa, nhìn con bé Thiền nhi ấy, sớm đã phóng xe lên, dọc theo con đường nhựa dưới chân núi Thanh Sơn, lao vun vút đi nhanh như tên bắn...
1980.4 Bá Kiều