Trần Trung Thực Đoản Thiên Tiểu Thuyết Tập

Lượt đọc: 504 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chuyện Phiếm Về Đại Biểu Vưu

❊ ❊ ❊

Dưới rãnh Kê Quan, bên bờ suối nhỏ, có một ngôi làng tên là làng nhà họ Vưu. Dân làng ở đây có câu cửa miệng: Người qua một trăm, đủ mọi hình th sắc; có kẻ thích mặc đỏ, có người thích mặc đen; có kẻ thích hát tuồng, có người thích làm trộm; có kẻ thích thủ tiết, có người thích dắt mối; có kẻ lòng dạ thiện lương, có kẻ thất đức; có kẻ ban ngày đạo mạo nghiêm túc, nửa đêm lại lén lút với con dâu khoét tro bếp... Làng Vưu là một ngôi làng lớn hơn nghìn nhân khẩu, những nhân vật đủ mọi thể loại này tự nhiên không thiếu ví dụ thực tế; chỉ là sau khi xuất hiện nhân vật "Đại biểu Vưu", mới khiến tất cả những kỳ nhân dị sự khác đều trở nên kém cỏi, lu mờ.

Đến làng Vưu, trong những lúc trà dư tửu hậu nghỉ ngơi lao động ngoài đồng ruộng, các xã viên bàn tán về đại biểu Vưu, tiếng cười xua tan đi sự mệt nhọc của lao động; trên chiếc giường sưởi ở những buổi qua lại thăm hỏi xóm giềng phía đông nhà nọ phía tây nhà kia, đại biểu Vưu một cách rất tự nhiên lại trở thành đề tài vui vẻ. Khi cha mẹ răn dạy con cái, cũng quen lấy nhân vật mà tất cả nam phụ lão ấu làng Vưu đều có thể thấy, có thể sờ này ra để làm gương.

Đại biểu Vưu gần như có mặt ở khắp nơi!

Đây đúng là một nhân vật...

"Người vượn" Đông Câu

Đồng chí An Lão, tổ trưởng tổ công tác Tứ Thanh, từ trên giường sưởi nhảy xuống, bước đi trong khoảng trống chật hẹp giữa giường sưởi và cái bàn. Anh vừa ở nhà một xã viên ăn sáng xong về, đang đợi hai thành viên trong tổ, đã hẹn trưa nay sẽ đi thăm một hộ nông dân nghèo chưa từng giáp mặt.

Đồng chí An Lão vừa đi dạo bước vừa cảm thấy sốt ruột, vào làng tính ra cũng gần một tháng, các loại hình hội nghị nhằm vạch trần các vấn đề chính trị và kinh tế của bí thư chi bộ thôn Vưu Chi Mậu cùng toàn bộ cán bộ đại đội và tiểu đội đã mở mấy chục cuộc, vậy mà vẫn chưa túm được vấn đề lớn nào. Rốt cuộc là thế nào nhỉ?

Công tác đã đủ tỉ mỉ, đủ vững chắc rồi chứ. Anh và các tổ viên đã đi thăm hỏi từng nhà đối với tất cả các xã viên nông dân nghèo và trung nông dưới ở làng Vưu, vào cửa trước tiên là hỏi han ân cần, ôn nghèo nhớ khổ; quét nhà gánh nước, phụ giúp làm việc; ngồi trên mép giường sưởi, hoàn toàn không sợ rận chui vào cạp quần. Thế nhưng, hễ nhắc đến vấn đề của cán bộ đại đội và tiểu đội, những người đàn ông và phụ nữ đang cười ngây ngô chân thành kia lập tức trở nên câu nệ, ấp úng, nói năng không thành câu...

Vị cục trưởng văn giáo khu thành phố lần đầu tiên xuống nông thôn này, mấy ngày nay lòng dạ vô cùng bất an, ban đêm thường xuyên mất ngủ. "Bản tin chiến đấu Tứ Thanh" phát hành mỗi tuần một kỳ của tổng đoàn Tứ Thanh huyện đăng tải biết bao nhiêu chiến quả hiển hách! So sánh ra thì tiến độ công tác ở làng Vưu lại chậm chạp, chỉ có thể coi là ở mức kém. Cán bộ ở đây —— làng Vưu —— thực sự không có vấn đề gì sao? Không thể nào! Bởi vì tuyệt đối không thể tồn tại một thế ngoại đào nguyên phẳng lặng không gợn sóng. Vậy là, phương pháp công tác không đúng phương châm ư? Hay là quần chúng lạc hậu? Hay là giống như "Bản tin chiến đấu" đã cảnh báo nhiều lần, "một số đồng chí" có tư tưởng hữu khuynh? Da đầu anh bắt đầu tê rần...

Dù thế nào đi nữa, cục diện không thể tạo ra chiến quả về mặt chính trị và kinh tế thì không thể tiếp tục kéo dài được nữa. Từ tối qua đến sáng nay, anh liên tiếp mở hội nghị toàn thể cán bộ tổ công tác, phân tích nguyên nhân, quyết định tiếp tục phát động quần chúng...

Ngay trong cuộc họp buổi sáng, sau khi phân tích hoàn cảnh của tất cả các xã viên nông dân nghèo và trung nông dưới từng hộ một, anh chợt phát hiện ra, trong quá trình thăm hỏi đã bỏ sót một hộ nông dân nghèo. Là ai thế nhỉ? Trải qua tra cứu cẩn thận, mới dò la được ở cái rãnh phía đông làng có một hộ cư dân sinh sống. Anh quyết định dẫn hai tổ viên đích thân đến thăm, để bù đắp sự sơ suất đáng lẽ không nên có trong công tác.

Hai tổ viên lần lượt đến nơi, một người là Tiểu Mã nhiệt tình cao, hăng hái lớn, văn hóa thấp, là phần tử tích cực được điều động từ nông thôn huyện ngoài đến; một người khác là Tiểu Quách, sinh viên từ thành phố tới.

Ba người ra khỏi làng, đi dọc theo một con đường nhỏ hẹp, xuôi theo Đông Câu đi lên. Tiết tháng năm, trong rãnh một màu xanh tươi mơn mởn, cây đào kết đầy những quả lông tơ từng chùm từng chùm, nụ hoa hình vuông trên cây hồng chực chờ hé nở, hoa dại đốm đốm, ong bướm kêu vo ve. An Lão và hai vị tiểu tướng không có tâm trạng thưởng ngoạn cảnh quan, vừa đi vừa nhìn, tìm kiếm nơi ở của người anh em giai cấp sống cô độc ở Đông Câu.

Đi lên một sườn dốc, dưới vách bờ phía tây rãnh, có làn khói xanh lững lờ bốc lên, ở đó có một cái hang gốm. Ba người nhìn nhau, bước chân nhanh hơn.

An Lão và hai tổ viên bước vào hang gốm, nhìn thấy dưới nền nhà trải một ổ rơm lúa mì, vứt bừa bãi một đống ruột chăn bông. Ba hòn đá tảng lớn kê một chiếc nồi sắt nhỏ, tro củi đã đốt trải dài tận cửa hang. Một kẻ ăn mặc rách rưới, quỳ trên mặt đất, hướng về đống lửa dưới nồi sắt mà thổi lửa, trong hang tràn ngập khói củi cay xộc, ba người đồng thời ho sặc sụa.

Người nọ ngẩng đầu lên từ dưới đáy nồi, khói lửa huân đính đầy mặt dầu mỡ, quẹt những đường nhọ nồi, chỉ có đôi mắt tròng trắng nhiều tròng đen ít ấy là chớp chớp lóe lên tia linh quang. Hắn từ dưới đất đứng dậy, nhìn thấy từng ấy nhân viên mặc đồng phục, sợ đến mức run lẩy bẩy, đứng tại chỗ không nhúc nhích, hồ nghi đánh giá những người đến trước mặt.

An Lão cười, ôn tồn hỏi: "Anh tên là gì?"

"Vưu Hỉ Minh." Giọng nói cũng có chút run rẩy.

"Thành phần gì?" An Lão càng ân cần hỏi hơn.

"Nông dân nghèo nghèo thật sự đấy ạ!" Vưu Hỉ Minh đáp với vẻ đầy cảm xúc.

"Anh ở đây mấy năm rồi?"

"Bảy tám năm rồi." Vưu Hỉ Minh thở dài một tiếng.

"Cán bộ đại đội tiểu đội không ai hỏi han anh sao?"

"Haiz..." Vưu Hỉ Minh không biết phải trả lời thế nào, muốn nói lại thôi.

"Anh đừng sợ!" An Lão nói.

Trong mắt Vưu Hỉ Minh lóe lên một tia sáng, bày ra vẻ mặt khổ sở khó giãi bày: "Người ta quản gì tới tụi mình chứ!"

"Sao anh lại ra nông nỗi này?" An Lão vô cùng xúc động hỏi, "Anh kể thân thế của mình nghe xem nào, để chúng tôi được nhận giáo dục."

"Haiz! Nói ra thì dài dòng lắm!" Vưu Hỉ Minh tuôn dòng nước mắt, "Tôi mồ côi cha mẹ từ nhỏ, địa chủ Vưu Hồ Lô chiếm đoạt đất đai của tôi, Quốc Dân Đảng mấy lần bắt tôi đi lính tráng. Giải phóng rồi, được lật thân, thế mà vợ lại ly hôn với mình, cán bộ thì toàn ức hiếp mình..."

Đây rõ ràng là một nông dân nghèo khổ lớn thù sâu rồi, An Lão và hai tổ viên không hẹn mà cùng trao đổi ánh mắt với nhau, trong lòng nặng trĩu vô cùng, anh nén cảm xúc lại, cảm thán nói: "Nhìn xem! Ở đại đội xã hội chủ nghĩa làng Vưu, lại đang sinh sống một người tối cổ! Đồng chí Vưu Hỉ Minh đang sống cuộc sống giống như người vượn."

Tiểu Mã phẫn nộ nói: "Kẻ nắm quyền Vưu Chi Mậu, nhà mới nhà cũ bốn gian lớn. Sự đối lập quá mãnh liệt!"

Tiểu Quách càng cảm sâu sắc hơn: "Sự phân hóa giai cấp nông thôn, không ngờ lại nghiêm trọng đến mức độ này!"

Khói củi trong hang đã tan đi, sáng sủa hẳn lên, An Lão vén chiếc nồi sắt nhỏ lên, bên trong đang nấu nửa nồi cháo ngô lẫn tấm. Cái vò sành nhỏ duy nhất trong hang chứa nửa vò ngô, đây chính là toàn bộ gia sản. Anh quay người lại, nói với hai đồng chí tổ viên trẻ tuổi: "Các cậu đi tìm Vưu Chi Mậu, bảo hắn trước tiên kiếm ít lương thực cho Vưu Hỉ Minh!" Nói xong, anh trang trọng cởi thắt lưng, cởi chiếc quần mặc ở vòng ngoài ra, đưa vào tay Vưu Hỉ Minh, nước mắt rưng rưng, giọng run rẩy: "Đổi cái quần rách đó của anh đi... anh em giai cấp..."

Vưu Hỉ Minh "oà" lên khóc, "phịch" một tiếng quỳ sụp xuống đất, ôm chặt lấy đôi bàn tay da dẻ mịn màng của đồng chí An, khóc không thành tiếng: "Các anh... đúng là cứu mạng... ân nhân..."

Mau đứng lên! Mau lên!" An Lão dùng cả hai tay đỡ Vưu Hỉ Minh đứng dậy, ngồi lên đống rơm lúa mì, "Anh có khổ, cứ kể ra đi..."

"Trời không diệt Vưu"

Tiễn ba vị đồng chí của tổ công tác đến tận chân rãnh, rồi lại tiễn đến đầu làng phía đông làng Vưu, Vưu Hỉ Minh bị sáu bàn tay đồng thời chặn lại, mớinLưu luyến không nỡ dừng bước. Nhìn bóng lưng của ba vị đồng chí đã bị những đống củi khô trong ngõ làng che khuất, hắn mới quay đầu lại, xuôi theo rãnh đi lên, quay trở về cái hang gốm mà tổ trưởng An gọi là nơi ở hang ổ của người tối cổ.

"Trời không diệt Vưu!"

Đứng ở cửa hang, hắn suýt thốt lên câu cảm thán trào dâng từ tận đáy lòng.

"Hà da! Ta cứ tưởng đời này kiếp này không ra khỏi Đông Câu được chứ!" Vưu Hỉ Minh mừng rỡ khôn xiết, nghĩ đến việc tổ công tác bảo ngày mai mình lên đài vạch trần tố cáo Vưu Chi Mậu, lòng hắn mất đi sự cân bằng, cứ mãi không giữ được bình tĩnh, chỉ muốn nhảy chồm lên: "Ta đây, sắp được nói chuyện trên đài cao của làng Vưu rồi! Hổ da..."

Hắn chợt cảm nhận rõ ràng rằng hang gốm quá chật hẹp, ra vào hang đều phải cúi đầu khom lưng. Lạ thật, từ eo cho đến cổ, dường như cắm vào một cây gậy cứng, đầu không cúi xuống được, eo cũng không khom xuống được. Trong hang gốm quá cô quạnh, quá khúc khuỷu. Đứng trên khoảng sân nhỏ ngoài hang gốm, Đông Câu dưới tầm mắt, dường như trong chớp mắt cũng trở nên xấu xí và chật hẹp, khó lòng dung chứa thân hình năm thước của lão Vưu nữa!

Ngày mai phải mở đại hội quần chúng đầu tiên kể từ khi phong trào làng Vưu bắt đầu, đấu tranh bí thư chi bộ Vưu Chi Mậu, Vưu Hỉ Minh phát biểu đầu tiên, tố cáo, An Lão gọi là "phát súng mở màn"! Oanh tạc mở tung cục diện! Sẽ nói thế nào đây? An Lão đặt bao nhiêu nhiệt tình và hy vọng vào hắn thế cơ chứ!

Hắn ngồi xuống, trong lòng có chút chột dạ, An Lão không rành đất đai con người, mang đầy vẻ ngây thơ của trí thức, rất dễ lừa gạt. Thế nhưng ngày mai một khi lên đài, dưới đài toàn là nam nữ làng Vưu, ai mà không biết rõ từng đường gân thớ thịt của hắn — Vưu Hỉ Oa chứ?

Hắn hoàn toàn không kìm nén nổi dòng suy nghĩ bên dưới mái tóc đã điểm bạc của mình, những chuyện cũ không mấy vẻ vang từng bị người ta chế giễu bao nhiêu năm nay, giờ phút này lại bướng bỉnh trào lên...

Khoảng năm giải phóng đó, Vưu Hỉ Minh hai mươi ba, hăm bốn tuổi đã bán tráng đinh năm sáu lần rồi. Mỗi một lần, hắn nhét số tiền giá thân vào cạp lưng, ăn uống thỏa thích mấy ngày liền ở quán cơm trong thị trấn nhỏ, rồi sau đó chờ lệnh xuất phát đi bất cứ đâu, chẳng đau lòng cũng chẳng rơi nước mắt. Chưa qua nửa tháng, Vưu Hỉ Oa lại sống sờ sờ xuất hiện ở làng Vưu, kể lại cho những bác nông dân ngu ngơ vụng về nghe những trải nghiệm ly kỳ khi trốn khỏi đội ngũ lính tráng...

Đó là lấy cái mạng nhỏ đổi lấy một miếng cơm ăn đấy thôi..." Vưu Hỉ Minh vừa khóc lóc kể lể với đội trưởng đội công tác cải cách ruộng đất, nước mắt nước mũi đầm đìa, "Tôi côi cút một mình là Hỉ Minh, không có lấy một chút cách nào..."

Đây là sự thật. Các bậc cha chú làng Vưu tràn đầy lòng trắc ẩn đã xác nhận điều này với vị cán bộ Bát Lộ quân mặc đồng phục xám. Chủ nhiệm hội nông dân Vưu Chi Mậu cũng chứng minh rằng những gì Vưu Hỉ Minh, người cùng trang lứa, nói là sự thật. Thế là, khi phân chia tài sản địa chủ, Vưu Hỉ Minh nhận được hai gian nhà ngang. Vưu Hỉ Oa tích cực đến mức khiến những người nông dân hoa cả mắt, vỗ ngực: "Đảng cộng sản, tổ công tác, chính là cha mẹ sinh thành thứ hai của tôi! Tôi đây... vì cách mạng, núi dao dám trèo, biển lửa dám nhảy..."

"Hỉ Oa, nên thu tâm lại mà sống yên ổn thôi." Sau khi đội công tác cải cách ruộng đất rút lui, chủ nhiệm hội nông dân Vưu Chi Mậu tốt bụng khuyên nhủ, "Ở thôn khe rãnh trên núi có một người phụ nữ, kết hôn chưa qua một năm thì người chồng mắc bệnh lao qua đời. Nếu cậu vừa ý, để thưa chị cậu mai mối cho..."

"Được chứ được chứ!" Vưu Hỉ Minh nôn nóng không đợi được, "Chỉ cần người ta không chê tụi mình, tụi mình chê người ta cái gì chứ!"

Vợ của chủ nhiệm hội nông dân ra tay làm mai mối. Thoạt đầu, người phụ nữ đó vui vẻ đồng tình ngay. Qua hai ngày sau, hình như nghe ngóng được vài gốc gác đáy tích của Vưu Hỉ Minh, lại đâm ra không vừa ý lắm. Vưu Hỉ Minh sốt ruột, hắn nài nỉ chủ nhiệm hội nông dân đích thân đi, dùng uy vạn mà mình sở hữu ở hai bờ sông nhỏ để thuyết phục người phụ nữ đang dao động kia. Vưu Chi Mậu đã đi, trấn an được trái tim người phụ nữ đó, cuối cùng kéo một quẻ, nói là phải "cân nhắc lại xem sao"!

Vưu Hỉ Minh vẫn không yên tâm, cứ "cân nhắc" mãi thế này, sợ là sẽ sinh chuyện rắc rối. Thừa lúc trời tối, hắn lên núi, đích thân tìm tiểu quả phụ kia rồi. Đầy miệng tuôn ra như suối những danh từ mới mẻ và tiến bộ, những lời hứa hẹn nhiệt tình và lay động lòng người, cộng thêm gương mặt từng rạng rỡ tuổi trẻ hồi hai mươi mấy tuổi đó chứ, Vưu Hỉ Minh vậy mà lại chinh phục được trái tim tiểu quả phụ. Đến mức lúc tiểu quả phụ tiễn hắn ra cửa, hắn dám cả gan đè ngã thốc quả phụ xuống đống rơm lúa mì ngoài cửa...

Tôi đây..." Vưu Hỉ Minh kết hôn rồi, mặt mày hớn hở, vỗ ngực.

Trong cao trào xây dựng đang ào ạt xây dựng ở Tây An, Vưu Hỉ Minh là nông dân đầu tiên ở làng Vưu thể hiện thái độ không mấy lưu luyến với mảnh ruộng mới được chia, vào thành làm phu phen rồi. Hắn biết nói, biết chạy, rất hoạt bát! Chưa đầy một năm, đã được đơn vị kiến trúc thu nạp làm công nhân chính thức, lãnh đạo phu phen thi công rồi.

"Ly hôn!" Khoác lên mình bộ đồng phục xanh, trên ngực áo cài hai chiếc nắp bút máy sáng loáng, Vưu Hỉ Minh trợn trừng mắt, miệng cứng răng càng cứng hơn, nói với người vợ đang ôm đứa con trai ba tuổi: "Cô là một quả phụ! Tôi và cô không có tình cảm!"

Sau khi ly hôn, Vưu Hỉ Minh đập bỏ hai gian nhà ngang được chia thời cải cách ruộng đất, gỗ lạt và gạch ngói, bán sạch sành sanh, rời khỏi làng Vưu, không bao giờ quay lại nữa.

Cũng không biết đi lệch đường ở chỗ nào, Vưu Hỉ Minh dính líu vào một vụ án tham ô, bị cách chức, tay nải cõng trên lưng quay trở về làng Vưu, đến báo cáo với Vưu Chi Mậu.

Cậu xem cậu kìa, gây ra chuyện thế này!" Vưu Chi Mậu lúc bấy giờ đã là chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp tiếc nuối nói, "Hồi cậu ly hôn, tôi khuyên cậu, cậu không nghe. Cậu đập nhà bán nhà, tôi khuyên cậu, cậu vẫn không nghe. Giờ tính sao đây? Đồ ăn bên xã có thể phát cho cậu ít lương thực trước, còn chỗ ở thì sao?"

Tôi đây, phúc hưởng được, tội cũng chịu được!" Vưu Hỉ Minh hình như không hề mang tâm trạng lo lắng nặng nề như Vưu Chi Mậu, trái lại còn nghĩ thông suốt, "Chỗ ở, tôi nhắm trúng một nơi rồi, cái hang gốm canh giữ hoa màu ở Đông Câu của xã ấy, bình thường bỏ không, để tôi vào ở trước đã..."

"Ừ! Cái đó..." Vưu Hỉ Minh nhớ ra rồi, "Hang đó nhỏ quá, lại cách xa thôn xóm..."

Vưu Hỉ Minh ở lại Đông Câu, ở liền một mạch bảy tám năm. Mỗi khi mùa đông đến, cơ quan dân chính của chính quyền nhân dân phát tiền cứu trợ cùng bông vải, khi Vưu Chi Mậu họp bàn về đối tượng cứu trợ, theo lệ cũ luôn chừa lại một phần cho cư dân Đông Câu trước, sau đó mới đi bình nghị từng nhà từng nhà một.

Hỉ Minh, có một phần vải bông, xã đã may thành áo bông cho cậu rồi, cậu sang chỗ chủ nhiệm phụ nữ mà lĩnh." Vưu Chi Mậu nói.

Tôi tính cũng đến lúc nên phát rồi chứ!" Vưu Hỉ Minh chẳng hề thấy hổ thẹn chút nào.

Trong những năm tháng "lấy rau dưa làm lương thực thay thế", Vưu Hỉ Minh ngược lại còn thấy may mắn vì cái chỗ ở tuyệt vời ở Đông Câu này, khỏi phải nói ban đêm, ngay ban ngày trộm đậu đào khoai, cũng chẳng cần lo lắng có ai phát hiện ra. Hắn là một trong số ít những người ở làng Vưu không bị phù thũng...

Lúc này, Vưu Hỉ Minh ngồi ở cửa hang gốm, nghĩ đến những trải nghiệm phi thường nửa đời người. Từ trước đến nay, hắn là một nam tử hán chỉ nhìn về phía trước chứ không ngoảnh lại nhìn sau, những chuyện quá khứ chưa từng bao giờ nghĩ lại. Trong mắt người làng Vưu, Vưu Hỉ Oa ngủ trong cái hang rách, nếu nghĩ đến căn nhà đã bán, nghĩ đến người vợ và đứa con trai bị đuổi ra khỏi cửa, chắc là phải hối hận đến chết đi được ấy nhỉ? Thật ra, bản thân Vưu Hỉ Minh chưa bao giờ uống thuốc hối hận cả. Nếu không phải tổ trưởng An bảo ngày mai hắn lên đài "phát súng khai hỏa", hắn đời nào thèm nghĩ lại những chuyện cũ đã không thể vãn hồi đó chứ! Nghĩ lại, là để nói cho sao cho xuôi tai, khiến An Lão tin là thật!

Tuyệt đối không được nhắc đến những chuyện không mấy vẻ vang đó! Vưu Hỉ Minh thầm nghĩ, thế nhưng, Vưu Chi Mậu là một bí thư không tồi đâu nhé! Riêng đối với bản thân hắn, cũng chẳng có chuyện gì quá đáng cả! Thực sự nghĩ lại, người ở làng Vưu chu đáo chăm sóc cho Vưu Hỉ Minh hắn, tính ra vẫn phải là Vưu Chi Mậu đấy! Nghĩ đến những điều này, nhiệt tình và dũng khí của hắn tụt xuống, dựa vào cái gì mà đi đấu tranh với bí thư Vưu Chi Mậu chứ? Tổ trưởng An bảo Vưu Chi Mậu là kẻ nắm quyền đi theo con đường tư bản chủ nghĩa! Đoạn dài dằng dặc đó hắn nhớ không nổi, nhưng ý là, hắn chính là Vưu Hồ Lô của làng Vưu ngày nay, địa chủ mới!

"Sợ là sắp tiến hành cải cách ruộng đất lần thứ hai rồi!" Vưu Hỉ Minh đánh giá phong trào hiện tại như vậy, "Nếu là chuyện này, thì lão Vưu tôi đây không khách sáo nữa đâu!"

Ở giữa làng Vưu, có một lầu tuồng, cái này được xây vào một năm được mùa tốt đẹp đầu tiên sau khi hợp tác hóa năm năm sáu.

Vưu Hỉ Minh ngồi trên đài, vai áp sát vai với An Lão, trong lòng hắn thấy ấm áp vô cùng. Ngày thường, nam nữ làng Vưu có ai thèm dùng mắt chính mà nhìn lấy hắn một cái đâu chứ? Nhìn Vưu Chi Mậu đang đứng ở góc đài, hắn buồn cười trong bụng, anh dựng cái lầu tuồng này lên, sợ là chỉ biết mỗi mình đứng trên đài truyền đạt nghị quyết của cấp trên thôi nhỉ? Nào ngờ có ngày hôm nay phải không? Hay lắm! Bây giờ anh đứng thẳng lên cho tôi! Đứng ngay ngắn vào! Hai tay buông thõng theo đường quần... Dưới đài có biết bao nhiêu ánh mắt ngạc nhiên đang liếc nhìn hắn, nhìn đi nhìn đi! Vưu Hỉ Minh là nhân vật được ngồi trên đài, chứ không phải cuộn mình trong hang gốm rách ở Đông Câu nữa đâu...

Sau khi tuyên bố khai mạc đại hội, đồng chí An Lão bước lên trước đài, vẻ mặt mang theo sự đau thương lẫn phẫn nộ: "Ở đại đội xã hội chủ nghĩa làng Vưu, cho đến nay vẫn đang sinh sống một người tối cổ! Đồng chí Vưu Hỉ Minh đã trải qua cuộc sống như thế nào? Thật không nỡ nhìn! Kẻ đi theo con đường tư bản đã bức hại xã viên nông dân nghèo đến mức độ nào rồi? Quả thực chẳng khác nào người vượn..."

Tổ trưởng An động lòng xúc cảm, nói không nên lời nữa: "Bây giờ, xin đồng chí Vưu Hỉ Minh lên tố cáo..."

Vưu Hỉ Minh chợt đứng phắt dậy, bước ra trước đài, liếc nhìn An Lão một cái, dùng giọng điệu bi thương mà uất ức hô lên: "Các anh em giai cấp nông dân nghèo và trung nông dưới ơi..." Lời chưa dứt, "oà" lên một tiếng khóc lớn, thê thảm chấn động lòng người. Lúc lau nước mắt, hắn nhìn thấy trên mặt An Lão lộ ra biểu cảm vô cùng hài lòng, tiếng khóc này đã đến đúng lúc then chốt rồi.

Vưu Hỉ Minh vừa định mở miệng nói chuyện, dưới đài lại truyền đến một tiếng cười rộ lên, hắn có hơi hoảng. Tổ trưởng An lập tức bước ra trước đài: "Cười cái gì? Đây là vấn đề tình cảm giai cấp!"

Tiếng cười ngược lại càng lớn và vang dội hơn, từ phía trước đài lan ra phía sau, bên trái sang bên phải, cuồn cuộn dâng lên từng đợt sóng âm thanh cười cợt. Vưu Hỉ Minh cảm thấy tiếng cười quá chói tai, nhưng lại không hiểu vì sao.

Tổ viên tổ công tác Tiểu Mã từ dưới đài chạy lên, thầm thì to nhỏ bên cạnh tổ trưởng An Lão, mặt An Lão lập tức biến sắc, tức giận trừng mắt nhìn Vưu Hỉ Minh. Vưu Hỉ Minh không biết đã xảy ra chuyện gì, chỉ nhìn thấy tổ trưởng An cứ đăm đăm chằm chằm nhìn chằm chằm vào phần dưới cơ thể mình, hắn cúi đầu nhìn xuống, ôi trời đất ơi! Đã bao nhiêu năm nay không mặc quần đồng phục rồi, hôm nay mặc chiếc quần đồng phục An Lão tặng ngày hôm qua, lại quên mất chưa cài khóa quần trước...

Vưu Hỉ Minh dẫu sao cũng là Vưu Hỉ Minh, hắn sinh trí khôn trong lúc cấp bách, phắt một cái quay người lại, lao bổ đến trước mặt Vưu Chi Mậu, vung tay đấm một cú trời giáng nhắm thẳng vào lồng ngực vị bí thư: "Anh hại tôi khổ quá chừng!"

Tiếng cười dưới đài đột ngột dập tắt, không còn ai cười nổi nữa, hàng ngàn đôi mắt đàn ông và phụ nữ rời khỏi đũng quần của Vưu Hỉ Minh, đồng loạt quay sang nhìn Vưu Chi Mậu đang giãy giụa bò dậy ở đầu đài. Vưu Hỉ Minh đã cài xong khuy quần, chỉ thấy trong mắt An Lão phóng tới ánh nhìn tức giận, đứng ngây ra hồi lâu, An Lão mới tuyên bố lại lần nữa: "Bây giờ, xin mời đồng chí Vưu Hỉ Minh tiếp tục tố cáo..."

"Tôi muốn cách mạng"

Hành vi của Vưu Hỉ Minh lại nhận được sự báo đáp, hắn lại được phân cho hai gian nhà ngang. Đây chính là hai gian nhà ngang phía tây của cựu bí thư chi bộ làng Vưu, kẻ được bổ sung là phần tử địa chủ bỏ sót ở giai đoạn cuối phong trào — Vưu Chi Mậu.

Thật sự không thể ngờ tới, chuyện khoái trá nằm mơ cũng không dám mơ tới ấy, quả nhiên lại có cuộc cải cách ruộng đất lần thứ hai! Khi Vưu Hỉ Minh chuyển từ "hang ổ người vượn" ở Đông Câu vào căn nhà mới này, ngỡ ngàng cứ như trong giấc mộng, chỉ là tốn thêm mấy ngọn nước bọt, văng ra mấy chuỗi nước mắt nước mũi...

Đêm đến, Vưu Hỉ Minh chui vào chiếc chăn bông mềm mại, ngủ một giấc thật đã đời. Ngày hôm sau, lại đến cái hang gốm ở Đông Câu nơi hắn từng ở suốt bảy tám năm để đi làm. Ngay cửa cái hang ổ bị tổ trưởng An gọi là người tối cổ ấy, giờ đây treo một tấm biển gỗ nền trắng chữ đen, đã trở thành phòng trưng bày giáo dục giai cấp. Mỗi ngày tiếp đón từng nhóm học sinh, cán bộ, công nhân và chiến sĩ đến để nhận sự giáo dục hết nhóm này đến nhóm khác. Vưu Hỉ Minh hiện thân thuyết pháp, trở thành thuyết minh viên chuyên trách.

Vưu Hỉ Minh đứng trong hang, đối mặt với đám đông chen chúc chật ních trong và ngoài hang, ngâm nga đọc thuộc lòng kịch bản mà sinh viên Tiểu Quách đã biên soạn cho hắn:

"Các đồng chí công nông binh cách mạng! Đây chính là tội chứng kẻ đi theo con đường tư bản Vưu Chi Mậu bức hại tôi..."

Bộ áo quần vừa rách vừa bẩn đó, chiếc chăn bông rách đến mức không phân biệt nổi vải lót hay vải mặt ấy, giờ đây đều được treo dọc theo vách hang, dùng màng nhựa trùm kín mít lại. Ba hòn đá tảng đỡ chiếc nồi sắt nhỏ cũng được bày biện y nguyên như cũ, chỉ là dọn dẹp sạch sẽ lớp tro củi vương vãi trên nền nhà. Vưu Hỉ Minh chỉ vào từng món trưng bày một, vừa khóc sụt sùi vừa ngâm ngaệu giọng: "Tôi đã trải qua cuộc sống của người tối cổ. Hôm nay tôi mới giành được sự giải phóng." Tiếp theo đó, hắn liền vung tay hô hai câu khẩu hiệu, xong xuôi, để mặc họ tự do tham quan.

Đông Câu vốn chìm trong cô quạnh không biết bao nhiêu đời nay, bỗng chốc trở nên náo nhiệt hẳn lên, hàng ngũ dài như con rắn, xếp hàng từ cửa hang kéo dài tận xuống đáy rãnh, tiếng hô khẩu hiệu hùng hồn hào sảng nghênh đón mặt trời chiếu rọi vào Đông Câu, rồi lại tiễn đưa mặt trời lặn xuống sườn gò phía tây. Rất nhiều thiện nam tín nữ, không chịu nổi sự kích thích mạnh mẽ của hiện vật tại hiện trường, dùng khăn tay lau nước mắt, hào phóng vứt lại tiền, phiếu lương thực và quần áo trong hang gốm, bày tỏ sự đồng tình chân thành đối với người anh em giai cấp...

Cho đến khi nhóm tham quan cuối cùng đã xuống sườn núi, lúc bấy giờ Vưu Hỉ Minh mới ngồi xuống tảng đá tròn trước cửa hang, móc từ cạp quần ra bao thuốc lá nhãn "Kinh Tế" giá tám xu, châm một hơi thật sướng miệng, trong lòng thấy buồn cười: Ai mà chẳng biết ông lang vườn đi lang thang qua ngõ gõ cửa bán thuốc giả, thế nhưng người ta cứ cấm đầu thích mua đấy thôi! Mặc thây nó chứ! Tôi chỉ cần một ngày kiếm được mười điểm công là đúng bài rồi! Không đẩy xe, không nắm càng, ngồi trong hang mát nói vài câu, còn đỡ nhọc lòng tốn sức hơn cán bộ của công nhà nhiều! Sướng thật!

Đông Câu trở nên tĩnh lặng, bên tai Vưu Hỉ Minh cũng thanh tịnh hẳn. Thanh tịnh rồi, ngược lại lại thấy nhàm chán, những tâm sự không vui mấy ngày nay lại trào dâng lên.

Thành phần của Vưu Chi Mậu vừa được định đốn, tài sản vừa được phân chia xong xuôi, An Lão liền sắp xếp lại cán bộ cho làng Vưu. Khoảng bốn mươi, năm mươi cán bộ lớn nhỏ ban đầu của đại đội, gần như bị đánh gạt sạch sẽ một mẻ lưới, thế nhưng trong số cán bộ được sắp xếp lại cho đại đội, lại không hề có tên của Vưu Hỉ Minh. Chờ mãi đến khi sắp xếp cán bộ cho tiểu đội bốn nơi hắn ở, lại không hề đả động đến hắn! Đợt đảng viên mới phát triển đầu tiên, đã báo cáo lên tổng đoàn Tứ Thanh của huyện chờ phê chuẩn, vậy mà vẫn không có tên của Vưu Hỉ Minh nha! Thoạt đầu hắn đau lòng, tiếp theo đó là phẫn nộ. Giờ phút này nghĩ lại trong Đông Câu, suýt chút nữa thì chửi mắng ra tiếng: "Mẹ kiếp! Giống hệt như cái hồi cải cách ruộng đất vậy! Lúc tạo bầu không khí hoành tráng thì lợi dụng tao, đến lúc tuyển chọn cán bộ thì đá văng tao ra xa!"

Thực sự khiến Vưu Hỉ Minh đau lòng, tức giận. Hồi cải cách ruộng đất, hắn là kẻ đầu tiên dám lao vào nhà tên địa chủ Vưu Hồ Lô, giáng cho hắn hai cái bạt tai... Đến khi cải cách ruộng đất kết thúc, hắn chỉ rớt lại danh hiệu đại biểu nông dân nghèo hữu danh vô thực. Đợt vận động Tứ Thanh này — cải cách ruộng đất lần hai, nhìn đi nhìn lại xem chừng lại chẳng được làm cán bộ nào nữa rồi. Bây giờ chỉ còn lại chức vụ cán bộ tổ nông hội là chưa được định vị trí, hắn thầm nghĩ, có lẽ là đang chừa lại cho hắn một vị trí chăng? Khó mà nói trước được! An Lão đối với hắn ngày càng lạnh nhạt hơn, ngay sau khi đại hội đấu tranh Vưu Chi Mậu vừa kết thúc, An Lão với vẻ mặt nghiêm nghị đã chỉ trích hắn, sao lại có thể ra tay đánh người chứ? Lại còn ở trước mặt toàn thể xã viên trong làng nữa cơ chứ? Kể từ đó, hắn càng tích cực thì An Lão lại càng lạnh nhạt với hắn, hoàn toàn không còn sự nhiệt tình như lần đầu tiên đến Đông Câu nữa. Cả mấy ngày nay, đến cả mặt anh ta hắn cũng chẳng gặp được lấy một lần...

"Phải tìm anh ta nói chuyện góp ý mới được!" Vưu Hỉ Minh đứng phắt dậy, đi xuống rãnh, bước vào làng, đi thẳng một mạch vào căn tiểu viện nông hộ nơi An Lão ở. An Lão đang bị mấy người vây quanh, trả lời những câu hỏi thắc mắc, đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ, tóc tai bù xù, người cũng gầy đi, đen sạm đi. Vận động Tứ Thanh sắp đi đến hồi kết, tổ trưởng An đang bận rộn thu dọn chiến trường...

Sau khi những người đến hỏi việc tản đi hết, An Lão mới bước đến trước mặt hắn, với vẻ bận bịu công việc mà hỏi: "Hỉ Minh, anh có chuyện gì thế?"

Không có chuyện thì không được đến chắc? Vưu Hỉ Minh vừa nghe thấy cái giọng điệu lạnh nhạt đó là muốn bốc hỏa, hắn bày ra tư thế quyết liệt, lớn tiếng nói: "Tôi muốn cách mạng!"

Tổ trưởng An ngẩn người, chớp chớp đôi mắt sau cặp kính cận, hồi lâu sau, mới nói: "Anh muốn cách mạng, thế thì tốt quá chứ sao! Đâu có ai ngăn cản anh cách mạng đâu nào!"

"Tôi muốn làm công tác cách mạng!" Giọng của Vưu Hỉ Minh càng vang to hơn.

"Anh đang làm tuyên truyền viên ở Đông Câu kìa, đó chẳng phải là công tác cách mạng là gì!"

"Tôi muốn..." Vưu Hỉ Minh không sao thốt lên được lời muốn nói trong lòng.

"Này này! Lão Vưu!" Tổ trưởng An bắt đầu kiên nhẫn lại, "Nói cụ thể xem nào, rốt cuộc là anh muốn cái gì?"

Lúc này Vưu Hỉ Minh mới ngồi xuống, đăm đăm nhìn chằm chằm vào đôi mắt của tổ trưởng An, hỏi: "Tổ trưởng An, anh nói xem, tính chiến đấu của tôi thế nào?"

Tổ trưởng An có chút lúng túng, đáp: "Rất tốt... rất tốt!"

Vưu Hỉ Minh dồn ép tiến tới: "Lập trường có kiên định hay không?"

"Đâu có ai nói anh không kiên định đâu nào!" Tổ trưởng An nói, "Anh muốn nói chuyện gì, có yêu cầu gì, cứ nói thẳng ra đi!"

"Sao việc sắp xếp cán bộ lớn nhỏ, lại không có phần của tôi?" Vưu Hỉ Minh dứt khoát lật bài ngửa.

"Ưm..." Đôi mắt sau cặp kính cận của tổ trưởng An trợn trừng to lớn, đôi môi dày hé mở một nửa chẳng thốt nổi nên lời, anh ta có lẽ dự liệu được vạn sự trên đời, nhưng tuyệt nhiên không dự liệu nổi Vưu Hỉ Minh lại dám cả gan đòi hỏi yêu cầu được làm cán bộ!

"Làm hay không làm cán bộ thì vẫn cách mạng như nhau cả thôi mà!" Tổ trưởng An tỉnh ngộ từ trong sự mơ hồ, đối phó trả lời, "Đâu thể ai ai cũng làm cán bộ được..."

"Trời ạ tổ trưởng An của tôi ơi!" Vưu Hỉ Minh chợt đổi giọng, vẻ mặt đau khổ nói, "Tôi vì cách mạng mà nổ phát súng mở màn, đánh đổ Vưu Chi Mậu; tôi lần nào họp cũng phát biểu, vạch trần vấn đề; tôi không sợ đắc tội với người ta; phong trào kết thúc rồi, nếu tôi không mang cái mác cán bộ, người ta sẽ lén lút mỉa mai cười nhạo tôi, 'tích cực một bận, mà cũng chẳng...' Anh nhìn xem, trong tổ chức hội nông hội ấy, liệu có thể cho tôi mang một cái danh hiệu gì đó không..."

"Hả! Hội nông hội? Cán bộ của hội nông hội vừa mới được bầu xong chiều nay rồi." Tổ trưởng An đã phát bực lên rồi, trong giọng nói thể hiện rất rõ sự khinh miệt đối với đại biểu Vưu, nói: "Đừng tranh giành nữa..."

Xong đời rồi! Tiêu tùng rồi! Vưu Hỉ Minh lạnh toát từ đầu đến chân, đi cùng một con đường với cải cách ruộng đất, hắn bị vứt bỏ rồi, giống như vứt bỏ một món đồ phiền phức nào đó vậy. Hắn muốn nài nỉ thêm lần nữa, bỗng có một xã viên bước vào cửa, gọi An Lão đi ăn cơm tối. Vưu Hỉ Minh thở dài một tiếng, đứng dậy, ra vẻ như chẳng có chuyện gì xảy ra, thoải mái nói: "An Lão, không có gì đâu! Tôi tiện đường ghé qua trò chuyện với anh chút thôi, không có việc gì cả! Anh cứ yên tâm, việc cách mạng, tôi vẫn cứ làm như thường..." Hắn đã bước ra đến ngõ hẻm của làng Vưu rồi.

Tiền tuyến

Trận sương khô này tiếp nối trận sương khô khác, đã đánh rụng những chiếc lá trên cây hồng lớn trong tiểu viện, mùa đông đã đến rồi. Vưu Hỉ Minh từ nay không cần phải lo lắng chuyện chịu lạnh chịu đói trong mùa đông nữa. Trời vừa tối, hắn đã ngả lưng vào chiếc chăn bông mềm mại, thứ lót trên giường, thứ lót dưới đầu, toàn bộ đều là ba bộ đệm chăn mới tinh mà Vưu Chi Mậu chuẩn bị sẵn cho con trai kết hôn. Trần nhà của căn phòng ngang nhỏ, được bó buộc vô cùng chắc chắn bằng súng sậy mới và chiếu sậy mới, ba bức mặt tường trên giường sưởi, dán giấy hoa vi quang xung quanh. Nằm trong căn phòng mới vừa thoải mái vừa để nghênh đón tân nương thế này, Vưu Hỉ Minh rít hết điếu thuốc lá nhãn "Kinh Tế" này đến điếu khác, nếu như có thể phân chia cả nữ chủ nhân tương lai của căn phòng mới này cho hắn, tốt nhất là lúc này có thể nằm ngay bên cạnh hắn, thì cái đó... khoang mũi Vưu Hỉ Minh ngứa ngáy, hắt hơi liền hai phát vang trời dậy đất.

Hắn ngủ không yên giấc, dứt khoát ngồimDậy, tựa lưng vào bên cửa sổ, người trong căn phòng ngang đối diện giờ này đang làm gì nhỉ? Hắn bèn kéo chốt gỗ của ô cửa sổ nhỏ ra.

Trong tiểu viện vô cùng yên tĩnh, gió thổi những chiếc lá rụng trên mặt đất, xào xạc xào xạc vang lên.

Ngay sau khi phong trào vừa kết thúc, bầu không khí hỗn loạn và bi thảm xuất hiện trong tiểu viện này, dường như rất nhanh chóng đã bị thay thế bởi một thứ sự hòa hợp không lời. Phần tử địa chủ Vưu Chi Mậu, một mình ăn cơm dưới gốc cây hồng, ăn xong, người phụ nữ dọn dẹp bát đĩa trống không trên mặt đất, anh ta cứ thế châm từng nõ điếu thuốc lào này nối tiếp điếu khác. Trời lạnh rồi, vẫn cứ như thế này, giờ này anh ta vẫn chưa đi ngủ, ánh lửa của một lò thuốc lào đang lóe sáng dưới gốc cây hồng, là do thói quen thức đêm ngủ muộn đã hình thành từ khi làm cán bộ của anh ta ư? Hay là trong lòng mang hận thù đối với việc mình bị lật đổ, tài sản bị chia chớp nhoáng? Chắc chắn là vế sau rồi! Khó chịu thì anh cứ khó chịu đi chứ! Cũng phải để cho lão Vưu tôi đây được hưởng chút phúc chứ, đừng có chỉ hận mỗi mình tôi chứ, chính phong trào Tứ Thanh — cải cách ruộng đất lần hai đã mang lại hạnh phúc cho tôi cơ mà...

Cả con trai lớn của Vưu Chi Mậu là Vưu Niên bước ra từ căn phòng ngang kiêm luôn nhà bếp, chui vào cái lều củi làm bằng mái rơm rạ ấy rồi. Tài sản bị chia rồi, trong nhà ngủ không đủ chỗ, cậu ta qua đêm ở trong lều củi đó. Thằng nhóc này bình thường ra vào, mím môi xị mặt, từ sáng đến tối chẳng thốt lấy một câu. Nhìn thấy Vưu Hỉ Minh, lập tức quay phắt đầu sang một bên. Cô vợ sắp cưới sờ sờ ngay trước mắt vì sự thay đổi thành phần mà kiên quyết từ hôn rồi, không hận chết cái tên đại biểu Vưu là hắn mới là lạ đấy! Hận thì không sao, chỉ sợ thằng nhóc lì lợm này thèm vợ đến phát cuồng, một khi ra tay động chân động cẳng, chẳng phải sẽ tháo rời từng bộ phận cơ thể của Vưu Hỉ Minh hắn ra sao chứ! Phải né tránh chút mới được!

Hắn lấy làm lạ, tại sao người nhà này lại không cãi vã náo loạn gì cơ chứ? Kế toán đại đội cũ trong phong trào Tứ Thanh bị chỉnh đốn đến mức sụp đổ, phải bồi hoàn bảy, tám trăm đồng, thành phần thì lại không hề thay đổi, bị trừng phạt nhẹ hơn Vưu Chi Mậu nhiều, thế mà vợ của tên kế toán suốt ngày cãi vã với chồng, nhảy giếng này, thắt cổ tự tử nọ, lôi nhau ra công xã ly hôn! Trong tiểu viện này nếu như cãi nhau đánh lộn thì hay biết mấy, Vưu Hỉ Minh cách khung cửa sổ sẽ có màn hay để xem rồi... Tất cả đều là vì Vưu Chi Mậu có được một người vợ tốt. Cô ấy ngày ba buổi vẫn cứ ra đồng làm việc kiếm điểm công, về đến nhà thì cho lợn ăn cho gà ăn. Cô ấy không chê bai chồng đã trở thành phần tử địa chủ, vẫn cứ ngày ba bữa, bưng thức ăn đến dưới gốc cây hồng, hai tay dâng tận tay Vưu Chi Mậu, nói những lời khuyên giải an ủi anh ta. Ở trong nhà lại khuyên bảo mấy đứa con trai con gái đang bốc đồng...

Người vợ tốt của Vưu Chi Mậu rửa sạch xong nồi bát, từ trong cửa bước ra, cởi tạp dề, vỗ vỗ vào ngực áo và vạt áo phía trước ở dưới bậc thềm, kêu lốp bốp lốp bốp... Hơn bốn mươi tuổi đầu, vóc dáng mập mạp, dáng người đẫy đà, ngực nở nang, mông tròn trịa... Cô ấy vỗ phủi sạch sẽ, dẫn con gái Liên Liên đi ra cái hang phía sau, từ đó không thấy bước ra nữa... Cùng một người phụ nữ hiền thục mà ôn nhu thế này ngủ suốt một đời, Vưu Chi Mậu ở kiếp trước đã đốt nén nhang to bằng cái cối xay ở miếu thần hay sao... Cùng một người phụ nữ tuyệt vời như thế này ở bên nhau, cho dù có lang thang đầu đường xó chợ, đầu gối lên chân Phật ngủ ở thềm miếu, chắc là trong lòng cũng đều ngọt ngào lịm tim ấy nhỉ? Vưu Hỉ Minh thầm nghĩ, cảnh tượng gợi nỗi lòng, một thứ cảm giác trống trải và cô đơn không sao rũ bỏ được ập thẳng vào tâm can, cho dù hắn có ngủ trong điện Kim Lăng đi chăng nữa, thì trong lòng có thể có được sự ấm áp của con người không cơ chứ? Haiz! Do phong trào đã qua đi, làng Vưu không còn mở hội nghị nữa. Các xã viên lại ban ngày đi làm, ban đêm đi ngủ. Quan hệ nhân sự phức tạp xuất hiện sau phong trào, rất ít người qua lại nhà nhau để trò chuyện phiếm nữa. Đại biểu Vưu hiện tại ở giữa thôn, ra vào ngõ hẻm, người lớn trẻ con đều phớt lờ hắn, phụ nữ trẻ tuổi hễ thấy hắn đi tới, liền cố tình quay lưng đi... Phong trào xong rồi, cách mạng nguội lạnh rồi, đại biểu Vưu cũng hết thời rồi...

Vưu Chi Mậu từ dưới gốc cây hồng đứng dậy, chắp hai tay sau lưng, chậm rãi bước qua sân, đi vào căn phòng ngang đối diện, "kót két" một tiếng đóng cửa lại. Đêm càng thêm tĩnh mịch, Vưu Hỉ Minh thở dài một tiếng, quay mặt khỏi khung cửa sổ, chui tút vào chăn, mí mắt buồn ngủ cay xẻo, mọi tưởng tượng tuyệt vời đành phải phó mặc cho giấc mơ vậy...

Dưới cửa sổ vang lên mấy tiếng bước chân nhẹ nhàng, đêm đã khuya rồi, rốt cuộc là ai đang đi lại thế nhỉ? Vưu Hỉ Minh cơn buồn ngủ tan biến sạch, trèo phắt dậy, nhìn ra từ khe cửa sổ.

Ánh trăng mờ ảo lờ mờ nhìn thấy bóng dáng cây hồng và đống củi trong tiểu viện. Có một bóng người đi vào hướng trong sân, trên vai vác nửa bao tải lương thực, nhẹ chân nhẹ tay đi đến cửa hang, đặt bao tải xuống, tựa sát vào khung cửa, quay người lại rồi bước ra ngoài. Lúc đi ngang qua khung cửa sổ, Vưu Hỉ Minh đã nhận ra, hóa ra lại là chủ nhiệm hội nông hội Vưu Phúc Lai.

"Chủ nhiệm hội nông hội ơi là chủ nhiệm, mày làm chuyện tốt thật đấy! Lập trường giai cấp bay đi đằng nào rồi!" Vưu Hỉ Minh sớm đã bốc hỏa trong lòng, cái tên Vưu Phúc Lai cướp mất vị trí cán bộ của hắn này thì thá gì cơ chứ! Lúc đấu tranh Vưu Chi Mậu, hắn ta đã đổ ra chút công sức nào chưa, có sánh được với Vưu Hỉ Minh hắn không chứ? Thế mà lại cướp mất cái vị trí chủ nhiệm hội nông hội của hắn. Hắn thầm chửi rủa trong bụng: "Hèn chi lúc tịch thu tài sản, Vưu Chi Mậu bị chia cho cái bát cái vò sạch trơn, mà bây giờ vẫn có cái để mà ăn, hóa ra là có kẻ lén lút mang tới biếu tặng đây mà!"

Vưu Hỉ Minh nhè nhẹ kéo cửa ra, từ đối diện truyền đến tiếng ngáy nặng nề của Vưu Chi Mậu. Hắn bước đến cửa hang, trong hang tĩnh mịch không một tiếng động, người phụ nữ tốt tính ấy và đứa con gái đang chìm trong giấc mộng. Hắn nhấc nửa bao tải lương thực đó lên, sờ thử, toàn là hạt vỡ — ngô! Hắn rón rén bước đi lùi trở về phòng, đóng cửa lại, cởi ra, trong những hạt ngô vàng óng ánh ấy kẹp một mảnh giấy:

"Phân chia được lương thực của anh, tôi ăn không trôi."

"Mất sạch lập trường!" Vưu Hỉ Minh thầm hét lên trong bụng, "Mày đường đường là chủ nhiệm hội nông hội mà đem trả lại thành quả chiến thắng cho phần tử địa chủ, đây là lập trường gì? Đang mặc chung một cái quần với ai? Đang ngồi chung một chiếc ghế với kẻ nào?"

Nên đem lương thực đặt trở lại chỗ cũ, giữ nguyên hiện trường. Lập tức gọi chủ nhiệm trị an, bí thư chi bộ tới, xem anh Vưu Chi Mậu mày nói sao? Xem cái thằng nhóc Vưu Niên mày, thấy tao còn dám trợn trừng mắt nữa hay không? Xem cái tên chủ nhiệm hội nông hội Vưu Phúc Lai mày xuống đài thế nào?

Hắn túm lấy bao tải, lúc muốn buộc lại miệng bao lần nữa, nhưng những hạt ngô vàng óng ánh ấy lại không sao dứt ra khỏi tầm mắt được. Cần gì phải thế chứ? Trời không biết quỷ không hay, tự dưng nhặt được bảy, tám mươi cân ngô, chẳng phải là chuyện tốt hay sao? Lương thực tinh chỉ đủ để xay một cối, mùa đông năm nay sang xuân năm tới, tết nhất giáp hạt, chỉ húp cháo ngô thì sao mà chịu thấu cơ chứ! Hắn nhấc bao tải lên, bước về hướng cái tủ đựng ngô đã trống hoác ấy, ngọn lửa giận trong lòng sớm đã tan biến không còn tăm hơi, "Mày Vưu Phúc Lai ăn không trôi, nhưng lão Vưu tao đây ăn trôi tuốt! Đêm nào cũng có kẻ đem đến biếu tặng, thì tao có thể qua một cái năm thật sung túc rồi."

Đi đến trước cái tủ, Vưu Hỉ Minh lại do dự: Nếu như vác nửa bao tải ngô này đến công xã, đặt trước mặt bí thư An, anh ta sẽ nói thế nào đây? Vưu Hỉ Minh và Vưu Phúc Lai, ai mới là người cách mạng, chẳng phải sẽ đối lập rõ mồn một hay sao? Nói không chừng cái vị trí chủ nhiệm hội nông hội này phải nhường lại cho hắn ấy chứ! Biết đâu còn sẽ được khen thưởng, không chừng còn được rạng danh trên báo chí nữa kìa! Đồ ngốc đồ ngốc, sao có thể vì ham lam nửa bao tải lương thực mà đánh mất cơ hội tốt thế này cơ chứ!

Vưu Hỉ Minh chủ ý đã quyết, buộc chặt miệng bao tải lại lần nữa, phắt một cái vác lên vai, quay người khóa cửa lại, sải những bước chân dài, bước qua những con ngõ vắng lặng chìm trong giấc ngủ, ra khỏi làng Vưu, bước lên con đường lớn dẫn về công xã. Hắn vừa đi vừa vô cùng sung sức, người làng Vưu đang chìm trong giấc ngủ kia ơi, ngày mai lúc các ngươi vừa dụi mắt tỉnh dậy, sẽ nghe được một tin tức bùng nổ...

"Được rồi, anh để lương thực ở đây đi, về nghỉ ngơi đi!" Bí thư An nghe xong bản báo cáo của Vưu Hỉ Minh, bình tĩnh nói.

Lòng Vưu Hỉ Minh lạnh ngắt. Sao bí thư An không hề tỏ ra kinh ngạc chút nào thế nhỉ? Hắn khổ công nhọc sức chạy từ làng Vưu đến công xã, giữa đêm hôm khuya khoắt, mười mấy dặm đường, vậy mà đến một câu khen ngợi cũng không có! Đấu tranh giai cấp đã bị tao túm gọn, mang đến tận mặt bí thư anh rồi, vậy mà anh lại lạnh như băng chẳng thèm hứng thú gì cả! Vưu Hỉ Minh vô cùng nhụt chí! Chợt nghĩ lại, hắn bèn vỡ lẽ ra, bí thư An sau khi rút khỏi làng Vưu, được cấp trên giữ lại công xã làm bí thư đảng ủy, Vưu Phúc Lai chính là cán bộ do một tay anh ta sắp xếp. Bây giờ Vưu Phúc Lai đầu hàng địa chủ Vưu Chi Mậu, vạch trần ra thì đối với anh ta có vẻ vang gì đâu cơ chứ? Ồ ồ, hiểu ra rồi! Lúc ra cửa chỉ nghĩ về một phía, mà không ngờ rằng phía bên kia lại có những mối quan hệ dây mơ rễ má chằng chịt cơ chứ! Hắn hối hận vì đã mất trắng số lương thực dâng đến tận miệng.

"Được rồi! Anh về nghỉ ngơi đi!" Bí thư An giục giã nói.

"Vậy được, chuyện này xử lý thế nào đây?" Vưu Hỉ Minh không cam lòng, "Đấu tranh giai cấp, làng Vưu cực kỳ phức tạp, tôi ở ngay đối diện nhà Vưu Chi Mậu, chính là tiền tuyến. Bí thư An, tôi đi ngủ mà còn phải mở trừng một con mắt đấy!"

"Vấn đề do tổ chức giải quyết." Bí thư An vẫn không mấy hứng thú, "Giải quyết xong rồi sẽ cho anh biết sau."

"Tôi cũng muốn tham gia trận đấu tranh này!" Vưu Hỉ Minh nói.

"Khi nào cần anh tham gia, sẽ thông báo cho anh sau."

Vưu Hỉ Minh nghe ra được, bí thư An đang chán ngấy hắn, chẳng qua chỉ muốn nhanh chóng dỗ dành cho hắn đi quách cho xong chuyện, hắn ngược lại càng thêm nhiệt tình nói: "Tôi đợi! Anh khi nào thông báo, tôi khi nào đến! Đấu tranh giai cấp tụi mình không được lơ là đâu đấy!"

Vưu Hỉ Minh quay trở về nhà, đợi một tuần, lại đợi mười ngày, thấy nửa tháng trôi qua rồi, chẳng thấy thông báo nào của bí thư An cả, cũng chẳng thấy mở đại hội đấu tranh Vưu Chi Mậu, càng chẳng thấy bãi nhiệm chức vụ chủ nhiệm hội nông hội của Vưu Phúc Lai đâu cả. Hắn sốt ruột rồi, thực sự sốt ruột rồi! Phải đi hỏi cho ra lẽ bí thư An mới được, đấu tranh giai cấp rốt cuộc có còn phải nắm bắt mỗi ngày nữa hay không?

Hắn thật sự đến công xã rồi, đi đến ngã tư đường, thì bắt gặp bí thư An, đang đạp xe, chuẩn bị đi lên mấy đại đội trên sườn gò để kiểm tra sản xuất đây mà!

"Bí thư An, vụ án kia xử lý thế nào rồi?"

"Vụ án gì cơ?"

"Vụ án Vưu Phúc Lai đem lương thực biếu tặng phần tử địa chủ ấy."

"Chuyện đó... không phải là vụ án." Bí thư An nhạt nhẽo nói, "Tôi đã xử lý xong rồi."

"Tôi chẳng hề hay biết gì cả!"

"Tại sao anh nhất định phải biết chứ?"

Vưu Hỉ Minh thấy khó chịu, bí thư An nói chuyện với hắn khó nghe quá. Hắn bặm môi hỏi: "Xử lý thế nào vậy?"

"Phê bình giáo dục. Tôi đã nói chuyện với Vưu Phúc Lai rồi, cậu ta đã nhận thức ra rồi." Bí thư An bình tĩnh nói, đoạn chuyển giọng, ngược lại quay sang phê bình giáo dục Vưu Hỉ Minh: "Đồng chí Hỉ Minh này, anh cũng phải chú ý tham gia lao động sản xuất đấy nhé!"

"Tôi tiếp đón quần chúng đến tham quan, từ sáng đến tối..."

"Nếu như ít người rồi, có thời gian thì ra đồng đi, tham gia lao động vào." Bí thư An nói, "Phải chú ý ảnh hưởng quần chúng vào, tôi nghe được không ít ý kiến phản ánh đâu đấy!"

Lắng nghe giọng điệu khẳng định của bí thư An, cùng với thái độ khó chịu đó, Vưu Hỉ Minh chẳng muốn nói gì nữa, quay người bỏ đi.

Số người đến tham quan cũng thưa dần, những ngày tháng cô quạnh lại bắt đầu rồi.

Sáng hôm nay, hắn đột nhiên nghe thấy từ chiếc đài bán dẫn ở nhà vách bên cạnh truyền đến tin tức, cái gì mà cách mạng văn hóa bắt đầu rồi! Trái tim hắn đập thịch một cái, không kìm được mà vung tay lên, bước đi cũng thấy có sức lực hẳn. Tạm thời hắn vẫn chưa rõ, phong trào này làm cái gì thế nhỉ? Lại chuẩn bị chỉnh đốn ai đây? Cách mạng văn hóa, đó là chuyện của những người có văn hóa, nông thôn có làm hay không nhỉ? Hắn vừa nghĩ vừa đi, đi đến ngã tư ở trung tâm ngõ hẻm, tốt nhất là nông thôn cũng làm đi, có phong trào thì mới náo nhiệt chứ! Tốt nhất là làm thành...

Lượng ngô phân chia được của Vưu Chi Mậu đã ăn hết sạch rồi... Đợt này thực sự làm lớn lên, thì nên ăn của nhà ai đây...

1980.11 Bá Kiều

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.