Vết thương lòng chuyện cũ, tốt nhất là đừng có vạch ra, nếu vạch ra, thì vẫn sẽ chảy máu. Cho nên khi Đặng đại nương nhắc đến chuyện xưa, mặc dù sự việc đã cách đây hơn mười năm, nhưng vẫn nhớ rất rõ: Ấy là lúc sinh ra Yêu Cô, đến một chút đồ ăn cũng không có, nhờ có hàng xóm là Trương thẩm múc cho một bát cơm mới đầy đặn, mới lót dạ được một chút. Ấy là lúc chồng tái phát bệnh cũ mà qua đời, phải dập đầu bao nhiêu cái, cầu xin bao nhiêu lần với Triệu lão gia Triệu thái thái, mới được cho quan tài chôn cất. Ấy là lúc hỏi vay tứ phía không nơi bám víu, đi đến đâu cũng chịu ánh mắt lạnh lùng của người khác, chủ nhà giục chuyển nhà, dập đầu cũng không đồng ý, đến mức phải tìm người môi giới để tìm chủ thuê, ai nấy đều nói mang theo một đứa bé nhỏ thì không tiện, có người khuyên bà bán con đi, có người khuyên vứt đi, bà không nỡ, sau này, thật sự hết cách, đành nghe theo Trương thẩm làm mai, tái giá gả vào nhà họ Đặng. Tính ra, từ sau khi tái giá, mới không phải lo lắng chuyện cơm áo.

Đặng đại nương mỗi lần kể lể dài dòng thế nào cũng nói đến hai mắt đỏ hoe, nước mũi sụt sịt không ngừng. Có lúc còn phải đợi bác cả Đặng khuyên đến mức thiếu kiên nhẫn, nổi giận, hai vợ chồng cãi nhau một trận, mới thôi.

Thế nhưng, Đặng Yêu Cô luôn hoài nghi những lời mẹ cô nói, chưa chắc đã đáng tin hơn những gì Hàn nhị nãi nãi kể. Thỉnh thoảng cô lại hỏi Hàn nhị nãi nãi: "Người nghèo ở tỉnh Thành Đô, chắc cũng khổ lắm phải không ạ?" Mà câu trả lời nhận được lại là: "Đến kẻ ăn mày còn sống vui vẻ nữa là! Thử nghĩ xem, bảy đồng tiền mua được hai cái bánh quẩy, một đồng tiền mua được một miếng thịt bò nấu luộc to bản, một ngày kiếm đâu chẳng được hai mươi đồng, là có thể ăn mặn rồi! Bánh mười hai con giáp bán ở bốn cửa thành, năm đồng tiền ăn được tận hai bát lớn, ở vùng quê có được thế không?"

Người trẻ tuổi đại khái đều tin vào những điều tốt đẹp, chứ không tin vào những điều tồi tệ, cho nên tưởng tượng của Đặng Yêu Cô về Thành Đô, từ đầu đến cuối đều bị Hàn nhị nãi nãi chi phối. Trong lòng cô luôn ao ước sau này được đến Thành Đô sinh sống, lại còn được ở trong những gia đình quyền quý, nếm thử cái hương vị mà Hàn nhị nãi nãi miêu tả, như thế mới không uổng phí một đời người.

Nếu không vì Hàn nhị nãi nãi qua đời vào năm Đặng Yêu Cô mười tám tuổi, có lẽ cô đã có cơ hội đến Thành Đô sinh sống. Bởi vì Hàn nhị nãi nãi có lần nhờ cô thêu một chiếc yếm thêu hoa, nói là để tặng ba người em trai ở nhà mẹ đẻ của bà ấy. Theo lời bà ấy kể, ba người em trai của bà ấy đã đi thi hương, tuy không đỗ tú tài nhưng sách vở đều đã thông suốt. Người cũng tao nhã lịch sự, diện mạo khôi ngô hơn bà ấy, mười ngón tay thon dài, còn mềm mại hơn cả tay con gái. Năm nay hai mươi mốt tuổi, mọi người đang bàn chuyện cưới vợ cho cậu ta. Không biết Hàn nhị nãi nãi có ý gì không, khi nhắc đến chuyện hôn sự của ba người em trai, bỗng đưa mắt nhìn lên nhìn xuống đánh giá Đặng Yêu Cô một lượt thật kỹ. Cô cũng ngẩn ngơ chẳng hiểu gì, bỗng thấy tim đập nhè nhẹ, mặt liền đỏ bừng lên.

Cách đó hai tháng, Hàn nhị nãi nãi đã ngã bệnh, nhưng vẫn còn gượng dậy được, chỉ là ho hắng mãi. Khi Đặng Yêu Cô đến thăm, bà ấy nắm chặt lấy tay cô, hạ giọng nói: "Yêu Cô, chúng ta không thể cùng nhau làm việc, ... ngồi lê đôi mách nữa rồi! ... Ta vốn định gả em cho tam đệ của ta, ... bọn họ đã xem qua đường kim mũi chỉ của em, ... chỉ chê là môn đăng hộ đối không xứng. ... Nghe nói Lục thân ông muốn lấy một người thiếp, ... ông ấy tuy là người đã hơn năm mươi tuổi, ... hai người con trai đều đã bỏ tiền mua quan chức, ... nhưng gia cảnh rất khá, ... lại ở riêng bên ngoài. ... Ta đã nhắn gửi lời nhắn rồi, ... nhưng ta sợ rằng không đợi được hồi âm, ... Yêu Cô, chuyện của chính em, ... em tự mình quyết định đi nhé!..."

Cô vô cùng sốt ruột, rất muốn hỏi cho ra lẽ, nhưng trong phòng đông người thế này, sao có thể mở miệng? Định bụng đợi lần sau đến hỏi lại, nhưng mãi chẳng có cơ hội, cũng mãi thấy ngượng ngùng, mà Hàn nhị nãi nãi còn chẳng đợi nói cho rõ ràng đã qua đời đột ngột. Thế là, một hòn đá nặng trịch liền đè nặng trong lòng Đặng Yêu Cô.

Cái chết của Hàn nhị nãi nãi, vốn dĩ là một chuyện quá đỗi bình thường, thế nhưng Đặng Yêu Cô lại vô cùng đau lòng, cứ đến ngày tuần là phải đi khóc một lần, khóc trọn đủ bảy lần. Mọi người chỉ biết Hàn nhị nãi nãi ngày thường đối xử tốt với Đặng Yêu Cô, chắc là vì cô tình sâu nghĩa nặng; chứ ai nào biết chuyện Đặng Yêu Cô khóc, phần lớn là đang khóc cho số phận của chính mình. Bởi vì cô hiểu rõ, giá như cô có thể một bước lên mây mà đặt chân vào một gia đình quyền quý ở Thành Đô, thì bắt buộc phải nhờ cậy vào sức lực lớn lao của Hàn nhị nãi nãi, còn bây giờ ấy à, vạn sự hóa không thành mây khói!

Thực ra, cô nên oán hận Hàn nhị nãi nãi mới phải. Nếu như không gặp Hàn nhị nãi nãi, trong lòng cô hà cớ gì lại có hình ảnh ảo ảnh về Thành Đô, hà cớ gì lại biết được cuộc sống đáng ngưỡng mộ của phụ nữ trong các gia đình quyền quý ở Thành Đô, hà cớ gì lại khiến cô có sự so sánh về cuộc sống, để rồi càng khiến cô dần coi thường hoàn cảnh hiện tại, mà trong tâm trí cứ nung nấu ý định nhảy vọt sang một môi trường tốt hơn, nhưng không có cơ hội thực hiện, mà lại chẳng đành lòng sống thanh thản, để rồi dần sinh ra đủ loại bất an?

Từ sau khi Hàn nhị nãi nãi qua đời, cô quả thực đã biến thành một con người khác. Những việc thường ngày vẫn hay làm, bỗng nhiên không thích làm nữa. Nửa tháng mới rửa chân một lần, dải băng quấn chân dài cả trượng vứt đầy đất, cứ để mặc như thế hai ba ngày ở xó nhà, cũng chẳng thèm giặt, một chiếc áo lót cũng có bản lĩnh nửa tháng không thay. Hơn nữa lại lười biếng đến mức tột cùng, suýt chút nữa ngay cả cái kim rơi xuống đất, cũng chẳng buồn cúi xuống nhặt lên. Buổi sáng có thể ngủ nướng đến tận khi mặt trời chiếu vào mông vẫn không muốn dậy, có dậy rồi, thì cũng nửa ngày trời không chải đầu, không rửa mặt; ban đêm lại không chịu đi ngủ sớm, hoặc là đứng ngẩn ngơ dưới ánh trăng, hoặc là ngồi thừ ra bên ngọn đèn dầu đất, ngẩn ngơ chẳng biết đang nghĩ cái gì. Tính tình cũng trở nên vô cùng tồi tệ, ví dụ như bạn nhìn thấy cô bưng một bát cơm khô, ăn nghẹn ngào từng chút một, bạn khuyên cô chan thêm chút nước cơm, cô có bản lĩnh lập tức đặt mạnh bát xuống bàn cái rầm, quay người bỏ đi, hoặc là trợn trừng mắt nói: "Mặc kệ tôi!" Ngày thường đối xử với đại ca rất tốt, làm tất cho đại ca, vá đáy tất còn chẳng đợi mẹ mở lời; bây giờ tất của đại ca rách đến tận phần đáy không thể giặt nổi nữa rồi, vẫn cứ vứt ngần ấy thứ vào trong giỏ tre. Hơn nữa khi nói chuyện với đại ca, cũng luôn cau mày trừng mắt, trong vòng hai tháng, chỉ có duy nhất một lần, đại ca mua cho cô một chiếc khăn lụa in hoa từ Thành Đô về, cô coi như vui vẻ được chừng hai bữa cơm.

Trạng thái biến chất này của cô, người đầu tiên cảm thấy bất an, chính là bác cả Đặng. Có một hôm, lúc cô không có ở gần đó, ông vừa vê một điếu thuốc lá sợi, vừa nói với Đặng đại nương rằng: "Mẹ, mẹ có thấy dạo này Yêu Cô có chút gì đó không bình thường không? ... Con thấy con bé này e là đã biết động tâm rồi chứ?"

Đặng đại nương giống như giật mình hoảng hốt, trừng mắt nhìn ông nói: "Ý anh là nó đã hiểu chuyện nam nữ, đang muốn đòi lấy chồng đấy phỏng?"

"Không phải thế sao? ... Tính ra thì chỉ ba tháng nữa là tròn mười chín tuổi rồi. ... Chẳng lẽ không phải đã là người lớn rồi sao?"

"Chưa chắc đâu nhỉ? Hồi chúng ta mười tám mười chín tuổi, còn chẳng biết cái quái gì cơ mà. ... Nói thật với anh, năm hăm mốt tuổi tôi gả cho cái người chồng trước của anh, mãi cho đến lúc lên giường, vẫn là đồ ngốc nghếch, chẳng biết gì sất."

"Sao mà so sánh thế được chứ; người sinh ra vào thời vua Quang Tự thì thế nào..."