Mùa đông ở bình nguyên Thành Đô là khoảng thời gian tồi tệ nhất. Bầu trời thường bị che khuất bởi một tầng mây dày đặc màu xám trắng, từ sáng đến tối, từ hôm nay sang ngày mai, trước sau vẫn một vẻ như thế. Có chút gió lạnh, không tính là lớn, hoàn toàn không có sức mạnh để vén bức màn mây ảm đạm này lên đôi chút.

Giữa đồng ruộng, lúa tiểu mạch chưa mọc, đang là ruộng nước mùa đông nên tích đầy nước. Nhìn từ xa, ngoại trừ những khoảng đất trống sạch sẽ ra, thì chính là từng ô ruộng nước phản chiếu ánh sáng trời, trông giống như những cái ao ven sườn dốc vậy. Tuy nhiên, cây xanh lại rất nhiều, mỗi trang trại đều được che phủ bởi cây xanh cùng đủ loại tre nứa, cách một đoạn không xa lại là một lùm lớn.

Giả sử bạn nhìn xuống từ trên không, trông thực sự giống như những quân cờ có vẻ trật tự mà lại vô trật tự do lũ trẻ bày ra khi chơi đùa. Nếu là mùa xuân hoặc mùa hạ, chúng sẽ là những hòn đảo nhỏ màu xanh thẫm giữa muôn khoảnh sóng xanh, hoặc là những chậu cảnh giữa các bồn hoa trong khu vườn của người phương Tây.

Khí hậu không đến nỗi quá lạnh, mười mấy hai mươi năm họa hoằn lắm mới thấy tuyết rơi một lần, cho dù có tuyết, cũng chỉ đáng thương như một lớp sương dày. Nhưng người giàu trong thành rốt cuộc vẫn sợ lạnh hơn một chút, chẳng hạn như ở công quán họ Hấp, từ trên xuống dưới, ngoài quần bông bó và áo lót bông đã sớm mặc vào, các bề trên còn phải mặc áo ngắn da cừu, áo bào da cáo, túi ngủ lông linh miêu. Chưa dậy khỏi giường, chậu đồng đốt lửa đã được chuẩn bị xong xuôi, chỉ là có điểm khác với nơi khác ở chỗ, mặc dù cứ quay người lại phía lửa cho ấm, nhưng cửa sổ lại cứ phải mở toang, cho dù đó là căn phòng quay về hướng bắc cũng vậy.

Người vùng quê rốt cuộc vẫn khác, dẫu nói rằng gió ở vùng quê lớn hơn một chút, nhưng nỗi sợ lạnh lại chẳng bằng người trong thành. Giống như bác cả Đặng đang đi ngược gió bắc trên con đường lớn để quay về tòa viện phụ của từ đường lúc bấy giờ, há chẳng phải chỉ mặc một chiếc quần đơn bằng vải thô xanh được buộc cao lên hay sao? Phía dưới há chẳng phải giống như mùa hè, đi chân trần mang một đôi giày cỏ hay sao? Nhưng phần thân trên lại mặc nhiều hơn một chút: bên ngoài chiếc áo bông lớp vải bố, còn khoác thêm một chiếc áo mã khoác da cừu già, theo quy củ thì buông lơi ngực áo không cài kín. Tóc được búi lên trên đầu, trùm lấy cả búi tóc là một chiếc mũ dạ rộng vành màu xanh đã cũ. Ngày hôm nay có chút hơi mưa, trên tay bác cầm một chiếc ô giấy dầu lớn màu vàng. Mặc dù năm tháng và sự nhọc nhằn đã ép chiếc cổ của bác cong xuống, khiến tấm lưng còng đi, đôi vai rụt lại, nhưng trên khuôn mặt già nua sạm nắng, nhăn nheo mà khỏe mạnh ấy, nào có chút vẻ sợ lạnh nào chứ?

Khuôn mặt bác tuy không có vẻ sợ lạnh, nhưng cũng giống như sắc trời, mang theo một vẻ sầu muộn xám xịt. Nỗi sầu này không phải mới được tô vẽ gần đây, tính ra, từ ngày con rể bị bắt đi, con gái bị đánh bị thương, đã mang theo rồi.

Hôm nay bác lại vào thành đến phòng giam của huyện Thành Đô thăm con rể rồi trở về. Lúc đi thì ưu sầu biết bao, lúc về vẫn ưu sầu biết bao. Chỉ có điều gần đây khá hơn một chút, một là vết thương của con gái đã lành hẳn, trông lúc đầu đánh nặng là thế, tưởng chừng như gãy từng khúc xương, may mà lành lại được, đã hồi phục hoàn toàn, không để lại chút sẹo lác hay tàn tật nào; hai là ngày tháng lo lắng đã lâu, về mặt tình cảm đã sinh ra một loại tê dại, dường như chuyện nhân sự đã làm hết sức, đành phải cắn răng chịu đựng, phó mặc cho ông trời sắp đặt vậy.

Bác bước vào sân, nhìn thấy con gái đang co ro đôi tay, hơ lò sưởi, ngồi rụt rè trên một chiếc ghế đẩu bằng tre thấp ở ngoài cửa phòng, Kim Oa tự mình ngồi trên mặt đất, cầm một món đồ chơi vừa mới có được để đùa nghịch.

Cô ngẩng đầu lên, với vẻ mặt vô cảm, ngẩn ngơ nhìn bác. Gương mặt tuy không còn phờ phạc ảm đạm như trong lúc bệnh, tuy đã thoa một chút phấn hồng, nhưng so với trước kia, sắc thái thần khí không hiểu sao lại trở nên đơ cứng hơn nhiều, lạnh lẽo hơn nhiều, ánh mắt cũng đờ đẫn, lưỡi cũng lười cử động.

Bác đứng trước mặt cô nói: "Ngoài trời gió lớn, sao không vào nhà chính mà ngồi?"

Cô lắc đầu, đợi cho cha mình bước vào phòng đặt chiếc ô mưa xuống, rồi đi ra, lấy một chiếc kẹo xương gà mang về đưa cho Kim Oa, kéo một chiếc ghế đẩu cao ngồi xuống, lấy hộp thuốc lá lá da bò cái ra, lúc đang cuốn thuốc lá, cô mới lạnh lùng vô lực thốt lên một câu: "Vẫn như vậy sao?" Dường như đang hỏi bác, nhưng ánh mắt lại nhìn về phía con trai mình.

Đặng đại nương vừa làm xong việc, từ nhà bếp bước ra, vừa buông ống tay áo, vừa phàn nàn thịt bò quá dai. Thấy bác cả Đặng đã về, liền lớn tiếng kêu lên: "Biết anh cắt được ít thịt bò già nào ở ngoài chợ không? Hầm cái mớ ấy cả ngày trời, châm thêm mấy lần nước mà vẫn cứng như đá!"

Bác cả Đặng ngẩng đầu lên nói: "Người ta bảo đó là thịt bò vàng ngon, tôi đã hỏi rõ ràng rồi mới mua. Hơn nữa còn trả đủ giá đấy, ba mươi hai đồng tiền một cân!"

Hai vợ chồng già người trách mắng, người biện hộ, cãi nhau suýt chút nữa thì to tiếng. Đứa con gái út của họ lúc này mới cau mày, quở trách cả hai người cùng lúc: "Hai người gọi là nhiều chuyện làm gì? Vừa hầm không ra thịt bò, vừa mua không ra thịt bò, vốn dĩ hai người có ăn thứ này đâu, cứ thích nghe người ta nói nhảm: thịt bò bổ người, thịt bò bổ người! Tốn tiền nhọc sức một cách vô ích, khổ thế chứ lại! Con nói trước, hai người có tiêu tiền nữa, con cũng không ăn đâu."

Đặng đại nương vội vàng nói: "Sao lại không ăn chứ? Con vẫn còn hư nhược thế cơ mà!"

"Không ăn! Không ăn!" Cô bĩu môi không nói nữa, hai vợ chồng già nhìn nhau, người chồng rít thuốc, lắc đầu; người vợ thở dài, rồi đi ôm Kim Oa vào lòng.

Trầm mặc một lát, Đặng đại nương chợt hỏi chồng mình: "Bệnh lở loét của Thái đại ca đã khỏi hẳn chưa?"

Bác cả Đặng thở dài một tiếng nói: "Khỏi thì khỏi hẳn rồi, nghe nói vẫn phải tra hỏi, nếu không khai ra, thì phải dùng kẹp ngón chân, quỳ hòm nâng, ngồi lồng treo đấy!"

Thái Đại tẩu bỗng thấy rùng mình một cái, đôi mắt cũng ngấn lệ, hướng về phía cha mình nói: "Anh không hỏi đại ca xem nghĩ cách gì để làm vụ án này nhẹ bớt đi một chút sao?"

Cha cô ngẩng đầu lên nói: "Có cách gì chứ? Vụ án liên quan đến người nước ngoài, quan phủ làm nghiêm lắm, trừ phi người nước ngoài không giục giã thì mới nhẹ đi được thôi."

Cô căm hận nói: "Không biết tên khốn nạn vạn ác nào đã hại chúng ta một vố đau thế này!"

Mẹ cô nói: "Cũng là chuyện lạ! Tin chết của đại gia họ Chu đều đã nghe thấy, còn tung tích của La biểu gia thì hoàn toàn không dò hỏi ra được, giá mà biết được một chút thì tốt biết mấy!"

Thái Đại tẩu nhìn bà nói: "Ý của mẹ là gì? Lẽ nào lại muốn bảo kẻ ngốc khai ra La đại biểu gia sao?"

"Sao lại không chứ? Khai ra rồi, dẫu nhất thời không thoát khỏi ngục tối, cũng đỡ phải chịu những hình phạt đó chứ! Úc Cô à, con không thấy đấy thôi! Mẹ hôm nay đi thăm nó, riêng mấy đòn roi thôi mà đã đánh ác liệt như thế, hai bắp đùi lớn, thịt nát to bằng cái bát cạn, trông giống như quả hồng nhũn vậy! Lại còn nói đến hòm nâng, kẹp ngón chân ư? ... Ai chà! Cũng không biết hai vợ chồng chúng mày là vận mệnh gì nữa! Oán trời trách đất mà khiến cho cửa nát nhà tan, mày thì chịu đòn độc, nó thì chịu hình phạt của quan lại!..."

Thái Đại tẩu cũng thở dài thườn thượt, cúi gằm đầu không mở miệng.

Mẹ cô lại nói: "Nói đi cũng phải nói lại, sao lại không trách cái tên La biểu gia nhà con chứ? Muốn đi làm những chuyện tai vạ đó để liên lụy hại người! Nó thì cao chạy xa bay sạch sẽ, hại người ra thế này!..."

"Mẹ, mẹ lại nói thế nữa rồi, con rành rành ra đây, anh ấy vốn dĩ không làm chuyện đó. Ngày xảy ra chuyện ở Tam Đạo Yển, anh ấy đang ốm, nằm trên giường con cả một ngày trời, thậm chí cửa phòng còn chẳng bước ra."

Úc Cô à, con còn bênh vực nó nữa cơ à! Mối quan hệ lắt léo của chúng mày, mẹ cũng biết cả, nói là nó thật lòng yêu con, thì nó đã không bỏ trốn! Mặc kệ là thật hay giả, đã giáng xuống đầu rồi, thì có chặt đầu cũng phải gánh chịu chứ! Chẳng lẽ một kẻ từng trải lăn lộn như nó, lại không biết bản thân trốn đi sẽ liên lụy đến người khác hay sao? Đã trốn đi rồi, hạng người như chúng nó, chẳng lẽ không có tai hay sao? Con bị đánh đập tàn nhẫn, Thái đại ca bị bắt đi chịu hình phạt của quan lại, nó có thể không hay biết chút gì chắc? Nếu thật lòng yêu con, thì sau chừng ấy thời gian, cũng nên ra đầu thú rồi! Cho dù không đầu thú, cũng nên lén lút che đậy mà đến thăm con chứ! Con người vô lương tâm như thế! Mà con vẫn còn bênh vực nó!..."

Thái Đại tẩu lúc đầu nghe, còn có vẻ hơi tức giận, nhưng nghe đến đoạn sau, liền im bặt, đầu cũng cúi thấp xuống.

"... Trái lại là người ngoài, chẳng can dán gì mà lại có tâm. Con xem, Cố Tam Cống gia, lại chẳng phải họ hàng thân thiết gì với chúng mày, cũng chẳng phải bạn bè gì của chúng mày, ngày thường vốn không hề qua lại, tính ra, chẳng qua cũng chỉ là một người bạn nhạt nhòa ở sòng bạc của La biểu gia nhà con thôi. Người ta lại có lòng như thế, mới hơn nửa tháng nay mà đã đến thăm con mấy lần, còn mang theo đủ thứ đồ đạc, lại còn bảo sẽ giúp đỡ con để chạy chọt cho vụ án nhẹ bớt..."

Bác cả Đặng chen lời nói: "Nhắc đến Cố Tam Cống gia, bố mới nhớ ra. Đại ca con biết hắn đấy. Hôm nay nhắc đến, hắn hỏi bố có phải tên là Cố Thiên Thành không. Hôm nào đợi hắn đến, hỏi thử xem sao."

Thái Đại tẩu ngẩng đầu lên, trừng trừng nhìn cha mình nói: "Đại ca biết hắn ư? Hắn tên là Cố Thiên Thành á?"

"Vậy thì chắc chắn là hắn rồi. Đại ca con quen một người em của hắn, tên là Cố Thiên Tương. Tính ra, bây giờ hắn rất có thế lực, vừa là chủ đỗ đại bác, lại vừa theo đạo Thiên Chúa."

Vợ bác đứng phắt dậy nói: "Sao ông không nói sớm với Đại Oa hả? Sớm biết hắn theo đạo, thì đã có thể sớm nhờ vả hắn rồi!"

"Nhờ vả hắn thì có ích lợi gì? Hắn có phải người nước ngoài đâu."

"Ông thật là ngu ngốc! Kẻ theo đạo cũng được coi là nửa người nước ngoài rồi, chỉ cần hắn chịu đi cầu xin người nước ngoài, thì có chuyện gì mà nói không thông chứ? Hèn chi hắn bảo sẽ giúp đỡ để chạy chọt cho vụ án nhẹ bớt..."