Ý tưởng ấy là từ Quintin lan truyền ra, từ nhóm này sang nhóm khác. Theo Quintin, cái thế giới họ gọi là mới này chẳng có gì mới, thật là lố bịch khi nghĩ là chưa ai biết. Thực ra đây là một lục địa chết, một trong những miền đất bị nguyền rủa không dung dưỡng sự sống, nhất là sự sống con người. Và Quintin dẫn ra hàng chục đoạn trong Kinh Thánh ám chỉ việc đó.

Sáng ra, khi những sà lúp đầu tiên cập đảo, ai nấy đều ngần ngừ chưa muốn bước chân xuống. Bị ám ảnh bởi lời lẽ bi quan của Quintin, họ nhìn lớp bụi trắng mịn rải phơn phớt dọc bãi cát, nghĩ ngay đó là bụi xương. Cái mà lúc đầu họ tưởng là than cây đổ hóa ra là những bộ xương khô quắt vì nắng gió, nào xương cổ mảnh khảnh, đốt sống lưng, xương sườn, chúng liên tục phát ra tiếng răng rắc khe khẽ nghe rợn người, lại có cả từng chùm xương sọ nữa.

Đến khi bị buộc phải nhảy xuống nước và đặt những bước chân đầu tiên lên bờ, cảm giác sợ sệt mới tan dần, song họ vẫn run rẩy túm tụm đứng thành nhóm dưới bóng một rặng dừa. Tổng cộng là ba trăm người, do sáu chiếc sà lúp đi lại như con thoi đổ họ lên đảo, đúng giữa trưa, áp sát vào nhau, mắt láo liên sợ hãi nhìn ngang nhìn ngửa.

- Mẹ kiếp, bây giờ ai có đôi ủng thì bao nhiêu tiền tao cũng mua! – Martin chửi thề. Suốt từ bé đến giờ, hắn chỉ biết đi chân đất, vậy mà bây giờ dẫm lên đám rong tảo bầy nhảy, hắn phải rùng mình kinh sợ. Và hắn còn kinh hoàng hơn khi dẫm phải những vật hình cầu nan nát, có thớ thịt, nằm rải rác trên cát.

- Trời ơi! Chuột nhắt rừng chết thối! Hắn rên rỉ, cố tránh không đặt chân vào những mảnh thịt vụn ấy.

Just nhảy xuống từ một chuyến khác, lại không để ý xem chân mình dẫm lên cái gì. Cậu nhìn không chán mắt dãy núi vây quanh vịnh và mầu xanh rì của cây lá. Ngược lại với những người mà cảnh hoang vắng của đảo làm cho sợ hãi, cậu lại bị choáng ngợp bởi sự sống hiển nhiên lúc nhúc vô hình quanh quẩn. Cậu cảm thấy rõ rệt, vô số sinh vật đang yên lặng bao vây đoàn người, đáng sợ hơn cảnh hoang vắng. Mặc dù vẫn còn nghi ngại, Just không thể không nhận thấy, cảnh thiên nhiên bí ẩn này là một thách thức với nghị lực của cậu.

Một thủy thủ quát, làm cậu tỉnh cơn mơ mộng:

- Còn đứng nhìn trời đất gì nữa. Mau giúp khiêng những hòm này xuống.

Ngoài các sà lúp chở người, bây giờ là một cái bè gỗ trên chất đầy đồ đạc. Just lội nước đến ngang lưng, hang hái dỡ hàng, công việc này làm cậu giãn xương cốt và khỏi phải suy mung lung.

- Cẩn thận, níu chặt lấy bè! – Người thủy thủ nhắc.

Từng đợt sóng bất thường dồn dập đổ vào bờ, làm thuyền bè chòng chành. Lấy hết sức mình bám chặt bè gỗ, có lúc Just không chống nổi sóng. Hai lần rồi, các thủy thủ cố kéo bè lên cát mà không xong. Lần này nữa, nó trượt khỏi tay họ rồi bị sóng cuốn ra xa. Các hòm xiểng bật tung, đồ lề bên trong rơi tung tóe xuống nước.

- Đuổi theo, vớt tất cả lên! – Các thủy thủ nhao nhao.

Just không biết nên vớt cái nào trước, xung quanh dập dềnh, những quần áo, khăn lễ, sách sở. Mặc dù cát dưới chân dốc thoai thoải, cậu đã lội đến chỗ sau ngập cổ và dễ bị nước cuốn đi. Vật nặng bắt đầu chìm xuống đáy, vật nhẹ hơn thì bị cuốn ra xa.

Đúng lúc ấy, chiếc sà lúp chở Villegagnon, Thevet và tùy tùng đi tới: họ muốn chờ thoải mái trên tàu và đổ bộ sau cùng. Colombe cùng đi với họ. Sự tiếp đất muộn màng này mang ý nghĩa tượng trưng, kết thúc chiến dịch thắng lợi. Vừa từ trên thuyền xuống, vị chủ soái cúi nhặt một vốc cát rồi để cát lả tả rơi xuống, long trọng tuyên bố:

- Đất đai nước Pháp ta đây!

Le Thoret cầm cờ đứng phía sau. Lão trao cán cờ cho chủ, ông này giơ cao, mảnh vải có hình hoa huệ tung bay trước gió. Nghi thức tiếp theo phải là đưa cờ lên cắm trên điểm cao nhất của đảo, bỗng bị chặt đứt bởi tiếng kêu the thé của Thevet: lão đã nhận ra cái hòm của mình từ từ lênh đênh trôi xa bờ.

- Ôi đồ đạc của tôi! Sách vở của tôi!

Lão chạy ra mép nước, vớ vội vàng mớ vải và giấy nhàu nát lẫn bùn cát mà Just vừa cố sức vớt được, thét lên như súc vật bị chọc tiết:

- Quần áo của tôi! Đồ lễ của tôi!

Các sĩ quan chạy tới, cả Villegagnon cũng bỏ lá cờ, dẫn đầu cả nhóm, cộng với Just là sáu người, cố vớt vát những gì còn sót lại.

- Chiếc bình bánh thánh của tôi! – Thevet quỳ xuống than van

Cái gì mất thì tiếc, nhưng cái cứu được cũng chẳng làm vui hơn: sách vở ướt sung, mực phai nhòe nhoẹt. Tất cả những gì ghi chép được, tài liệu thu được, cả các dụng cụ đo đạc đều mất hoặc hỏng.

Villegagnon định tỏ lòng tôn trọng nhà vũ trụ học bằng cách cho đưa đồ của ông ta lên bờ trước, ai ngờ lại thế này, vì vậy ông rất ân hận không biết làm thế nào.

Khi rõ ràng là không còn gì để cứu nữa, họ quay về bờ, người ướt lướt thướt. Villegagnon rầu rầu nói:

- Tôi rất lấy làm tiếc, nhất là mất những đồ lễ của cha.

- Và cả bao nhiêu là tài liệu khoa học nữa chứ! – Thevet mếu máo

Mọi người đành an ủi và dìu ông ta đi. Đoàn người lại tập hợp nhau lại, nhưng người thì ủ rũ, người thì ướt như chuột lột, nên mất hết vẻ oai phong. Colombe được giao giữ cây cờ; lúc đầu cô cuộn nó lại, đến khi Just tới cùng thì cô thả cho nó tung bay trong gió với vẻ nghịch ngợm.

Vẫn theo sau Villegagnon và đoàn tùy tùng, họ leo lên đỉnh cao nhất của hòn đảo, trong khi đại bộ phận khách đi tàu lặng lẽ lẽo đẽo bước theo.

Đã gần trưa, thời tiết rất nóng. Càng vào bên trong, khí trời càng khô. Đất dưới chân họ trở nên cứng hơn và lên cao dần. Lúc này đã là vùng đất gieo và thông bá hương đã hoàn toàn thay thế cho dừa, không khí thoáng đãng hẳn lên. Colombe thấy rõ nét mặt căng thẳng của mọi người, kể cả Just. Riêng cô lại cảm thấy lâng lâng thoải mái. Tất cả, từ ánh nắng mặt trời chói chang, bóng râm của cây cối, tiếng gió thổi vi vu trong lá thông xào xạc đến màu xanh biếc của biển vây quanh, đều khiến cho cô thích thú. Ngoài sự ngạc nhiên chỉ có một mình mình có cảm giác như vậy, chẳng còn mối lo ngại, tiếc nuối nào làm hỏng được cái cảm giác thoải mái và hạnh phúc trong lòng cô.

Lên đến điểm cao ở trung tâm đảo, Villegagnon giục:

- Cờ đâu, đưa mau!

Colombe chạy lên. Rút ngắn mọi nghi thức, ngài đô đốc cắm cán cờ vào kẽ đá, song cũng phải dựng đi dựng lại hai ba lần mới được vì gió thổi mạnh. Thevet đọc kinh cầu nguyện. Villegagnon luôn miệng “a men” và thúc giục mọi người làm theo. Tiếng lao xao không xua tan được cái im lặng tuyệt đối đè nặng lên cảnh trí xung quanh.

Tiếp đó, ngài đô đốc cũng bỏ luôn bài diễn văn định đọc, và yêu cầu ai nấy giải tán. Bây giờ phải làm nhanh việc dỡ đồ và đã đến lúc cần mau chóng đi khảo sát hòn đảo. Villegagnon cầm đầu một nhóm người bước từng sải dài đi thăm thú tài sản mới của mình. Just vì tò mò cũng bám theo các hiệp sĩ. Có Martin cùng đi nên Colombe chọn ở lại. Càng ngày cô càng ghét tên ăn xin trẻ tuổi nói năng quá tự do này. Cô vẫn còn ác cảm với hắn về thái độ thô lỗ từ buổi tiếp xúc đầu tiên. Nhưng nguyên nhân thực của việc cô mất cảm tình với hắn lại ở chỗ khác.

Colombe ngồi nghỉ dưới bóng râm đám cây mọc đối diện với vịnh. Lá thông thanh mảnh như kim màu xanh non thưa thớt phủ trên mặt đất. Cô rơi vào giấc ngủ lúc nào không biết, thoải mái trên đất liền, không còn bị lắc lư như ở trên tàu nữa.

Một giờ sau, Just trở về, ngồi xuống cạnh cô. Cậu lắc đầu bi quan:

- Không có nước ngọt. Không ngòi, không suối.

- Vậy phải làm gì? – Colombe lo lắng hỏi.

- Vẫn ở lại. Ông Villegagnon nói sẽ đào những bể nước, rồi sang đất liền lấy nước về trữ.

Colombe có cảm giác khoan khoái khi biết là sẽ không rời bỏ nơi này ngay, và chính cô cũng không hiểu tại sao.

- Ngoài điểm cao chỗ ta đứng đây – Just kể tiếp ở hai đầu đảo có hai nơi cao nữa. Ông Villegagnon định xây công sự phòng thủ ở đó.

Trước mặt họ, tùy theo mặt trời chếch dần về phía tây mà cảnh tượng khu vịnh thay đổi màu sắc. Màu xanh lơ thẫm của biển cả nhìn thật mát mắt. Từ ba con tàu neo đậu ở xa vọng lại những tiếng í ới, tiếng cần trục và ròng rọc: việc dỡ hàng đang xúc tiến.

Martin tiến đến vẫn thận trọng ngó nghiêng xem chân hắn đặt và đâu. Mỗi tay hắn cầm một quả dừa đã phạt núm. Hắn chìa cho họ và bảo:

- Tớ phải tranh cướp mãi mới được đấy.

Just và Colombe say sưa uống chất nước ngọt lịm, đã lâu họ không được uống đã cơn khát như thế. Mắt đăm đăm nhìn về phía cuối vịnh vẫn mờ mờ trong cái nóng lung linh, Martin lại nói:

- Đêm nay, phải chú ý nhìn cho kỹ. Nếu có ánh lửa, là đúng hướng.

- Hướng gì cơ? – Colombe đang áp cùi dừa trắng mát vào môi vội lên tiếng hỏi.

Martin nhún vai:

- Những cơ sở của người Noócmăng, chứ còn gì nữa!

Đêm đến, Martin và Just đứng nhìn khu vịnh tối đen, chỉ nghe tiếng thở rì rào của biển. Nưng không có một ánh lửa nào, và Colombe đánh một giấc ngủ bình yên.

༺༒༻

- Mọi ăn thịt người! Mọi ăn thịt người!

Sáng sớm ra, những tiếng kêu thét vang từ bến neo đậu sà lúp làm ai nấy tỉnh giấc. Đang nằm rải rác khắp đảo, mọi người lao nhanh xuống bãi biển. Martin là người nhỏm dậy đầu tiên; vốn là trẻ hành khất lang thang, hắn đã quen chỉ ngủ một mắt. Just và Colombe vừa ngáp vừa chạy theo hắn.

Toàn bộ bãi cát trên đảo, đối diện với đất liền, đầy những người đứng lố nhố sát mép nước, nhìn sang bờ bên kia. Vạt biển ngăn cách khá hẹp, đứng bên này nhìn thấy rõ một đám thổ dân dễ có tới hai trăm tay thiện chiến.

Cái họa về mọi ăn thịt người ám ảnh đầu óc cả đêm đầu trên mảnh đất xa lạ này đã thành hiện thực.

Villegagnon hỏi Le Thoret:

- Ông đã cho rỡ các xúc vải và đá mầu xuống chưa?

- Đã

- Vậy bảo đưa một xúc dạ đỏ và một thùng đá đến đây. Rồi ông ra lệnh cho các thủy thủ: – Chuẩn bị chiếc sà lúp lớn nhất.

- Còn dàn sung hỏa mai có phải đưa ra không? – Gonzagues hỏi.

- Có, nhưng đặt chúng ở đây và sẵn sàng. Người ta nói bọn mọi này thân thiện với người Pháp, nhưng chưa ai biết sự thể sẽ ra sao. Phải có lệnh tôi mới được nổ súng.

Thủy thủ đã yên vị trên sà lúp, sẵn sàng tay chèo. Villegagnon nhìn quanh để chọn người đi theo. Thoret xin tình nguyện, mặc dù vẫn còn chán nản về việc bị mất đồ. Ngài đô đốc chỉ định thêm năm người Xcốtlen trong đội bảo vệ và Le Thoret. Rồi ông gọi Just đi cùng vì ông muốn ra mắt thổ dân có một thị đồng theo hầu cho oai và cũng vì, trong hai đứa, Just vạm vỡ hơn hẳn, trong trường hợp cần thiết có thể cần đến sức lực của cậu.

Ngần ấy người bước xuống sà lúp; Villegagnon đứng đằng mũi, người thẳng như chữ i, mũi hếch hiên ngang về phía trước.

Chiếc sà lúp nhanh chóng sang tới đất liền. Dân Anh điêng yên lặng nhìn họ tới gần. Villegagnon lệnh cho thuyền đậu ngang, để có thể dễ dàng quay mũi trở về nếu xảy chuyện bất ưng. Thuyền đậu như vậy có điều bất tiện là khách phải lội xuống nước khá sâu, ướt quần áo. Song ngài đô đốc vẫn hùng dung bước đi trên cát, như một ông hoàng tới nơi tiếp sứ thần. Những người Anh điêng vẫn không nhúc nhích. Trông họ hao hao giống nhau: tầm vóc vừa phải, cấu tạo giống như mọi con người, chứ không đến nỗi ba đầu sáu tay như ai nghĩ. Chính hình dạng bình thường như vậy khiến việc họ hoàn toàn trần truồng trở thành ngượng nghịu đối với những người mặc quần áo đàng hoàng. Chẳng có điểm nào ở họ giống loài vật, nếu đã quen nhìn họ trong tình trạng không một mảnh vải che thân, ngoài một lớp long dày. Chỉ có tư duy thời Cổ đại mới thấy trạng thái tự nhiên này là dễ hiểu và hơn nữa, là đáng phục.

- Pháp! Pháp đây!

- Mair! Thevet họa theo, dùng một từ trong ngôn ngữ bộ lạc Tupi mà lão đọc được trong sách, có nghĩa là “Pháp”.

Nghe nhắc đến sách, lòng ông ta lại nhói lên nỗi day dứt, tiếc ngẩn tiếc ngơ những cuốn sách cùng toàn bộ kiến thức đã chìm xuống đáy biển.

Nghe thấy từ mair ấy, đám thổ dân trao đổi một lúc với nhau bằng tiếng của họ. Một thanh niên trẻ, vạm vỡ, đầu cạo trọc, có một viên đá to dẹt treo ở môi dưới, tiến lên. Anh ta nói một thôi dài không ai hiểu, song giọng thì thân thiện. Villegagnon ghé tai Le Thoret thì thầm:

- Họ không có vẻ đối địch.

Song ông này, vốn đã dự nhiều chiến trận ở Ý, bị thương ở La Mirandole, vẫn cảnh giác, sẵn sàng tuốt kiếm. Kinh nghiệm cho thấy kẻ thù bên ngoài hiền lành nhưng bên trong lắm âm mưu tàn ác.

Nói xong một hồi, chàng Anh điêng bước về phía rừng sâu, những thổ dân khác vây quanh Villegagnon và tùy tùng, kéo họ đi theo. Càng rời xa biển càng nguy hiểm, vì ra ngoài tầm bảo vệ của súng hỏa mai. Tuy nhiên đô đốc không hề do dự. Cưỡng lại lúc này là tỏ ra mình ở thế yếu. Thừa ủy nhiệm của nhà vua, Villegagnon là chủ nhân ông ở đây, đất này là của nước Pháp, ông không phải sợ ai.

Đoạn bờ biển này, bãi cát khá hẹp. Chỉ đi một quãng ngắn, họ đã vào tới rừng rậm với nhiều tầng cây cối. Bóng râm âm u giữ cho lớp không khí gần mặt đất mát lạnh đến kỳ lạ. Đi khoảng trăm bước nữa tới mốt khoảng rộng, có ngôi nhà rất dài lợp gồi với những đứa trẻ trần trùng trục chạy lăng xăng.

Villegagnon và tùy tùng vừa xuất hiện, tiếng kêu thét vang động khắp khu rừng. Những người khách mới đến giật mình và ngài đô đốc hiểu ngay rằng không phải họ đã rơi vào ổ phục kích, nhưng lại tưởng rằng sự xuất hiện của đội bảo vệ người Xcốtlen, với dao găm cài ở bắp chân và với vẻ mặt quỷ tóc đó, đã làm lũ trẻ sợ hãi. Nhưng hóa ra không phải. Chính ông mới là người gây ra những tiếng kêu khóc thảm thiết của tất cả đám đàn bà con gái trong ngôi nhà đó.

Nhận ra Villegagnon với dáng bộ oai vệ và Thevet khoác áo choàng đen là những quan chức cao cấp nhất, thổ dân đưa cả hai vào ngồi chung một võng. Đu đưa một cách khổ sở trên cái võng chết tiệt đó, lại sát bên cạnh ông tu sĩ, chật chội đến nỗi không cựa nổi, Villegagnon phải tiếp tục chịu đựng trong vài phút nữa sự bày tỏ lòng mến khách của đám đàn bà sướt mướt và hò hét như điên dại ấy. Có tới mươi mười lăm phụ nữ tới phủ phục trước mắt họ, hai tay ôm đầu khóc lóc rên rỉ cứ như có người thân mới chết. Họ cũng trần truồng, vừa la hét vừa phô hết cả vú vê, đùi vế cả bộ phận kín nhất nữa, trước con mắt kinh hãi của ngài hiệp sĩ xứ Malte và ông tu sĩ. Trốn đi không được, hai ông đành bấm bụng chịu đựng. Cứ thế kéo dài mấy phút liềnĐàn ông Anh điêng thản nhiên đứng xung quanh, cho hai ông thấy rằng cảnh tượng kỳ quặc này chỉ là nghi thức xã giao bình thường để chào mừng khách quý.

Villegagnon chỉ hơi lo sợ khi thấy cái con lừa Thevet ấy, cảm động bởi tiếng khóc lóc thảm thiết, hơn nữa lại chưa lấy lại được tinh thần sau khi bị mất mát đồ riêng, tự nhiên rơi lệ thổn thức bên cạnh ông. Cơn yếu đuối trong phút chốc đã khiến các bà các cô thổ dân lại òa hết cả lên và một trận khóc mới lại bắt đầu.

Rồi tiếng òn ào dịu dần. Một người Anh điêng cao lớn, đứng tuổi hơn những kẻ đã đón tiếp hai vị khách, quanh hông và trên lưng dán một loạt lông tơ bằng nhựa dính, tiến về phía Villegagnon và nghiêng mình chào. Môi trên cũng treo miếng đá dẹt giống như những người đàn ông khác, ông ta bắt đầu phát biểu lời chào mừng dài dằng dặc.

Ngài đô đốc đứng lên, mặc cho Thevet vẫn tiếp tục khóc nức khóc nở trên võng, và ra hiệu cho Just:

- Cháu mang đồ mừng lại đây.

Just chạy về sà lúp, cùng một thủy thủ nữa ôm súc dạ và thùng đá quý tới, đặt dưới chân Villegagnon. Ông này vừa nói xong lời đáp từ và kết luận:

- … và vì vậy, Hoàng đế nước Pháp rất vui mừng có những thần dân mới là những chiến binh thiện chiến như các người đây. Xin nói thêm là các người đã phô bày cho chúng tôi thấy những bộ phận thân thể cường tráng, chứng minh rõ nam tính của các người, song từ nay không nên như thế nữa. Súc vải này, tôi hân hạnh tặng các người để may quần áo. Còn những viên đá lóng lánh này sẽ dùng để tôn vẻ diễm lệ của các bà các cô, nhưng họ phải chịu khó mặc quần áo đã.

Viên già làng đỡ lấy súc vải, đặt lên mốt thớt gỗ, trẻ con xúm lại giở tung ra trong đất cát. Còn thùng đựng đá màu, ông đặt xuống đất, lập tức đám đàn bà vây quanh và xục tay vào nắm từng vốc lên xem. Bây giờ thì không ai khóc nữa và tất cả đều thể hiện thái độ thân thiện mừng rỡ. Thổ dân khác ùa ra bắt tay, ôm các vị khách, tặng lông chim và các mảnh xương đẽo. Để khỏi phật lòng những người bạn mới, đám binh lính và thủy thủ để họ mặc sức sờ mó binh phục, dao kiếm, thậm chí tháo cả dây lưng ra ngắm nghía.

Trải qua nhiều phen lao đao từ vụ xuồng trôi dạt đến nay, Villegagnon vẫn luôn giữ gìn uy thế của mình. Nhưng trong không khí tưng bừng ồn ào, có vẻ như chẳng còn ai chú ý đến ông nữa, vì vậy ông lại càng quyết giành lại quyền lực tuyệt đối.

Ông chưa biết nên làm thế nào thì may thay mọi người bỗng im bặt, do có một người mới xuất hiện. Qua cách ăn bận, tưởng như đây cũng là một bộ tộc Anh điêng. Song khi người đó tới gần, Villegagnon mới biết là mình lầm. Ông ta nói giọng Pháp rất chuẩn:

- Kính chào ngài hiệp sĩ.

Và ai nấy kinh hoàng nhận ra đó là một người da trắng.