Với bọn tội phạm, các cuộc chiến tranh tôn giáo bao giờ cũng là cơ hội trời cho. Bạo lực bỗng trở thành điều thiêng liêng, được phép. Chỉ cần làm bộ sùng đạo, ít nhất ở cái lỗ mồm, là Chúa sẽ cho ngươi quyền làm đủ mọi điều bỉ ổi mà ngươi hằng mơ tưởng. Trong lúc hai phe kình địch nhau trên đảo, Vittorio đã không bỏ lỡ thời cơ. Trong thời gian dài Villegagnon rút vào ở ẩn, và Gonzagues đứng ra cầm đầu phái công giáo, Vittorio đã quỳ sụp xuống chân ông ta, thề sống thề chết xin được xích chặt vào sự nghiệp phụng thờ Đức Mẹ, miễn là được tháo cái xích bằng sắt mà đô đốc đã cho cùm vào chân hắn sau vụ mưu phản của tên Quạ. Gonzagues đã bùi tai nhận lời tha cho hắn, và từ đó hắn tỏ ra cúc cung tận tụy.

Tạng người gầy yếu, kinh nghiệm gươm giáo lại cao siêu đến mức chỉ đối phó được với những kẻ không một tấc sắt trên tay, vì vậy đưa hắn vào đội hình chiến đấu là không phù hợp. Nhưng sử dụng làm mật thám, gián điệp, thì hắn rất tài. Hắn là một trong số người ít ỏi có thể tha thẩn khắp nơi, kể cả sang bên Tin lành, vì hắn giả bộ rất hận Villegagnon do ông này đã đối xử tàn nhẫn với hắn. Tất cả những gì nghe ngóng được, hắn mang về tâu với Gonzagues, giúp ông nắm được các kế hoạch của kẻ thù.

Do sự tan vỡ sau cuộc lễ kết hôn, Vittorio tạm thời thất nghiệp vì phe Tin lành cấm tiệt không cho người lạ bén mảng đến khu vực mình. Đô đốc tỏ ra biết người biết của, liền giao hắn một nhiệm vụ khác, nguy hiểm hơn nhưng quan trọng hơn.

Villegagnon rất khôn ngoan. Ông đuổi bọn Tin lành đi khỏi đảo, sang tới bên ấy ắt chúng sẽ liên kết với bọn lâu la của Martin ven bờ, tạo ra mối nguy cơ mới. Dù căm ghét Martin đến cực độ, ông buộc phải chấp nhận sự hòa hoãn với hắn. Vì thế, trong cơn thịnh nộ lúc cuối lễ cưới, ông vẫn đủ sáng suốt để gia hạn cho phe Tin lành nửa tháng sau mới phải cuốn gói. Đó cũng là thời gian để ông thu xếp mọi việc.

Trong khi chờ đợi, ông phải nhanh chóng gửi một phái viên mật đến gặp tên Martin mà nghe đâu, đang cầm đầu một toán toàn bọn đầu trộm đuôi cướp ở đất liền. Nhờ Gonzagues giới thiệu, ông quyết định dùng Vittorio làm môi giới với Martin. Đây là việc mạo hiểm, vì nhân dịp này hắn có thể chuồn thẳng. Để giảm nguy cơ ấy, ông hứa với hắn sẽ thưởng lớn nếu làm tròn nhiệm vụ.

Và thế là một hôm, Vittorio được cài vào một nhóm xuống sà lúp sang bờ bên kia lấy nước. Hắn cố tình đi sâu vào phía trong, mọi người tưởng hắn bị lạc. Lúc về nghe báo cáo hắn mất tích, Villegagnon làm bộ không bằng lòng.

Vittorio đi đi lại lại khá lâu trên bãi cát trống trải dưới bóng lá dừa thưa thớt, chờ một tín hiệu chứng tỏ hắn đã bị người phái bên kia nhận ra. Những ai bỏ trốn khỏi đảo thường làm như thế. Thấy người lạ, thổ dân Anh điêng ven bờ được lệnh bắt ngay và điệu đến trình Martin để tùy hắn định liệu, nếu nhận ra người cùng một giuộc thì hắn sẽ thu nạp.

Vậy là sáng sớm hôm ấy, Vittorio đang thản nhiên gối đầu lên một đụn cát đánh giấc ngủ, thì bị một nhóm thổ dân bao vây. Không nói một tiếng, hắn ngoan ngoãn để đám mọi nguyên thủy môi xuyên thủng dẫn qua những đường mòn ngoắt ngoéo tới căn lều nơi Martin đang đợi.

- Ồ, thì ra là mày! – tên chúa lục lâm kêu lên.

- Ôi, Martin! Vittorio cũng nấc lên như người vừa từ địa ngục được trở về với đồng loại. –Thật là một bất ngờ thú vị!

Theo thói quen mà hắn đã học được ở ngài Gonzagues, thói quen nhắc hắn nhớ đến quê hương. Vittorio khuỵu đầu gối xuống tạ ơn Đức Mẹ. Nhưng tên Martin không để ý gì đến thái độ mừng rỡ của hắn. Tên cựu hành khất tân tướng cướp này còn đang ngây người nhìn Vittorio, vể mặt sững sờ pha lẫn thù địch.

Thấy Martin nhìn mình với vẻ nghi ngờ, hắn nói luôn:

- Ông tưởng tôi cũng bị treo cổ cùng thằng Quạ phải không?

- Không, tao không nghĩ thế. – Martin dằn từng tiếng, mắt vẫn hằn học chĩa vào người mới đến.

Martin ra hiệu cho mấy tên còn lảng vảng gần đấy đi ra, nói:

-   Ta có việc cần nói chuyện riêng.

Lần đầu tiên kể từ khi rời đảo, Vittorio bỗng phật phồng lo sợ. Khi chỉ còn hai người, Martin xích, đến ngồi đối điện hắn, hỏi:

- Sao mày biết là chúng tao tìm mày?

- Ông tìm tôi? –Vittorio ngạc nhiên. Tôi không biết.

Martin chăm chăm nhìn vào mắt kẻ mới đến, song chỉ độc thấy trên bộ mặt lì lợm ấy một sự nhớn nhác có vẻ thành thật. Song Vittorio đáng lo cuống cuồng trong bụng. Kế hoạch đô đốc đặt ra là hắn phải chiếm được lòng tin của Martin đến mức tên này cho phép hắn trở lại đảo. Mà hắn đang bị tên lục lâm nghi ngờ thế này thì khó đạt kết quả.

Martin nói:

- Đã tám ngày nay, tao moi óc để nghĩ cách nào bắt liên lạc với mày.

- Với tôi? –Vittorio càng lo, kinh nghiệm cho thấy nếu bị ai lùng tìm thì chỉ vì mục đích xấu.

- Phải, với mày.

Martin nheo mắt, hất hàm:

- Mày có biết để làm gì không?

Vittorio cố tìm trong trí nhớ xem mình đã làm gì hại đến phe cánh của Martin. Hắn nghĩ mãi mà không ra. Còn về những việc làm có lợi cho Martin thì hắn mất ít thời gian kiểm điểm hơn nhiều. Thì đúng lúc ấy, giữa khu rừng hãy còn ẩm ướt nước mưa đầu mùa, chỉ có cây cỏ hoa lá, vang bên tai tên gián điệp một từ làm hiện lên hình ảnh của một ngôi nhà mà mặt tiền sáng choang ở cảng Havre, hình ảnh tàu thuyền san sát rực rỡ ánh đèn, và giọng nói nhỏ nhẹ của Cadorim. Đó là “Ribère” mà Martin vừa thốt ra.

- Ông nói gì ạ? Vittorio như người trong mơ, hỏi lại.

- Ribère –Martin vừa nhắc lại vừa nhìn chăm chăm vào hắn.

Hai giọt nước mắt bỗng ứa ra và lăn xuống gò má lởm chởm râu ria của tên người Venise.

- Ôi, lạy Chúa!

Martin ngạc nhiên nhìn hắn, không giấu chút ngưỡng mộ. Vậy ra cái tên đạo chích mạt hạng mà y vẫn coi khinh, mặt mũi chẳng ra gì này lại là người mà một trong những cường quốc mạnh nhất châu Âu giao phó nhiệm vụ chính trị nặng nề. Hắn là tay chân của những người quyền quý, toàn những hoàng thân quốc thích, giám mục và cả chính thống đốc nữa, thế mà lại ẩn mình rất tài. Không còn nghi ngờ gì nữa, bề ngoài thì tăm tối nhưng bên trong lại ẩn giữ những trọng trách bí mật. Hắn đến được đây là do ý trời, chứng tỏ có một thế lực lớn sắp đặt mọi việc và điều khiển mọi hành động của hắn, mặc dù hắn vẫn chối, không hiểu do khiêm tốn hay thận trọng.

Trở về với thực tại, Vittorio hỏi ngay:

- Họ tới đâu rồi?

- Ai kia?

- Quân Bồ Đào Nha.

- Chẳng bao lâu nữa, họ sẽ tới. – Martin đáp, đôi mắt long lanh cùng chung một hy vọng như “Ribère”, vì đó là cơ hội để chúng hưởng vinh quang và giàu có.

Martin trở lại giọng ra lệnh:

- Mày phải trở lại đảo.

Vittorio hơi ngạc nhiên về quyết định như ra lệnh của Martin. Hắn vẫn tưởng, ngày mà hắn nghe được câu thành chú “Ribère” ấy thì tự do sẽ đến, hắn sẽ được đưa lên chín tầng mây. Vì nhiệm vụ mới mà người ta giao cho hắn lại trùng khớp với mệnh lệnh của Villegagnon, nhưng mục đích khác hẳn, hắn bèn gật đầu chấp nhận.

- Mày phải kiếm cách để lão Villegagnon cử mày sang bên này luôn.

- Việc đó dễ ợt, vì lão cũng trao nhiệm vụ cho tôi sang gặp ông.

Hắn kể tóm tắt vụ xung đột với phái Tin lành, và phái này sắp bị tống sang đất liền. Martin hứa sẽ không hỗ trợ, liên kết gì với chúng, điều đó thực ra không gây thiệt hại gì cho y, mà lại giữa kín được cuộc tiến công sắp tới của quan Bồ Đào Nha.

- Về nói với lão là ta hứa. – Y dõng dạc tuyên bố, cứ như đã là ngài công tước thực thụ.

- Vâng, tôi sẽ báo cáo, nhưng…

- Còn gì nữa? Thế chưa đủ sao?

- Đủ. – Vittorio xun xoe. Nhưng phải có bằng chứng là tôi đã được ông tin cậy.

Martin rút trong túi ra một vật nhỏ:

 – Thì đây, mang cái này về đưa Villegagnon.

Đó là một huy hiệu tròn, in hình chân dung phụ nữ.

- Tối hôm tấn công bất thành, tao đã lấy cái này trên bàn của lão. Bùa hộ mệnh đấy. Lần nào không xong việc là tao tranh thủ vơ một thứ gì đó cho bõ công.

- Tôi thì lại khác. Tôi chỉ thó đồ lần nào mọi sự như ý.

Martin nói tiếp:

- Từ nay, mày sẽ là liên lạc giữa hai bên. Cứ để lão tưởng thế, không ngờ là gậy ông đập lưng ông. Người Bồ Đào Nha cần biết tin tức thật nhiều về bộ máy phòng thủ trên đảo.

Y nói rõ những thông tin trước mắt cần thu thập. Vittorio giao hẹn:

- Trước khi tấn công, ông nhớ báo tôi biết, để tôi sang ẩn bên này ngay, kẻo…

- Được rồi. Nhưng mày phải ở đó đến phút cuối. Nếu mày làm tốt, có khi chẳng cần phải tấn công.

Vittorio bĩu môi. Hắn tán thành toàn bộ kế hoạch, chỉ trừ mỗi phần cuối. Nhưng hắn tự nhủ, đến lúc đó nói ra cũng chưa muộn. Hai đứa tiếp tục bàn bạc. Để làm quà, Vittorio báo cáo ngay những gì hắn đã biết. Tối hẳn, Martin dẫn hắn lên nhà tận trên cao để khoe khoang uy thế. Y dặn hắn khi về hãy tả cho Villegagnon thấy cái uy nghi của dinh cơ của y, tất nhiên không nói rõ vị trí chính xác.

Giữa trưa hôm sau, bọn canh gác do Martin bố trí trên bờ báo tin có một sà lúp chở lương thực đang về đảo. Vittorio ra tận mép nước vậy tay gọi. Sà lúc lại gần, thủy thủ nhận ra hắn và cho hắn lên. Martin nấp sau một bụi cây, nhìn theo bóng người đen trũi lội bì bõm trong làn nước trong veo và khó nhọc bám vào cọc chèo leo lên thuyền. Thật xót xa khi biết rằng số mệnh của nhiều quốc gia, ít nhất là trong thời khắc này của lịch sự, lại nằm trong tay một kẻ vô danh tiểu tốt dường ấy.

Đêm trước ngày đến hạn những người Tin lành phải rời đảo, mưa dông đầu mùa đổ xuống như trút suốt đêm, và đến sáng trời vẫn u ám những đám mây nặng trịu. Mặt đất lõm bõm thành vũng, nước chảy long tong từ các mái nhà tranh. Just hi vọng Villegagnon sẽ cho hoãn lệnh trục xuất. Nhưng không, đô đốc không thay đổi quyết định, và tin tác tốt lành do Vittorio mang về càng ông thêm kiên quyết.

Ngay từ sáng, Thoret đã cho bố trí kháp từ đồn xuống bãi một hàng lính vũ trang đến tận răng. Suốt dọc đường từ lán trại Tin lành xuống nơi thuyền đậu, một loạt súng hỏa mai gác sẵn nòng, chỉ chờ nhả đạn.

Just được trao nhiệm vụ nhắc lại lệnh trực xuất tới DuPont và cùng phe Tin lành tổ chức việc lên đường trật tự. Tế nhị nhất là phải tiến hành lục soát: đô đốc đã ra nghiêm lệnh không ai được mang vũ khí ra khỏi đảo. Từng người một phải được khám xét kỹ càng trước khi lên thuyền.

DuPont cực lực phản đối, đòi xem xét lại, cùng lắm thì chỉ khám lính trơn, người chỉ huy được miễn. Just phải chạy đi chạy lại mấy lần về thỉnh thị đô đốc, song Villegagnon không lây chuyển. Phái Tin lành xin một thời gian để bàn bạc nội bộ. Một giờ sau, Just trở lại thì thấy mọi khúc mắc đã được giải quyết một cách lạ kỳ. Richer tuyên bố:

- Đồng ý. Chúng tôi chấp hành.

Just thờ phào.

-   Nhưng với một điều kiện, người đứng ra khám phải là ông, chứ không phải ai khác. – Viên mục sư nói tiếp.

Chấp nhận điều này không khó, song Just bỗng nghĩ đến đám đàn bà con gái. Chẳng lẽ chàng phải muối mặt để làm việc đó với họ? Chàng nêu vấn đề ấy với DuPont. Ông ta khinh khỉnh:

- Tùy ông xem có miễn cho họ được hay không.

Tuy nhiên, mệnh lệnh của Villegagnon là rất rõ: tất cả, bất kể nam hay nữ, đều phải lục soát. Just phân vân. Cuối cùng chàng lại nghĩ: nếu phải làm, thì chính tay chàng làm hơn là người khác: chàng sẽ cố gắng tỏ ra lịch sự, và biết đâu đến phút cuối cùng lại tránh được, khỏi phải làm.

Sấm ầm ầm vang động núi rừng, trời lại mưa. Dân Tin lành túm tụm trước cửa lán, đồ lề nghèo nàn đắt dưới chân. Các túi và tay nải ướt sũng, trong nhếch nhác. Just bắt đầu khám xét từng tên lính một. Sau đó, họ lõm bõm lội bùn lần lượt đi ra bến. DuPont quyết định đi đầu, để sang trước bên kia lo chỗ hạ trại cho người đến sau.

Trời vẫn chưa tạnh, nước mưa đổ xuống ào ào, khiến không khí im lặng nặng nề trong đám bị trục xuất ra khỏi đảo bớt đè nén. Just cảm thấy mọi người nhìn mình một cách căm thù, song trong thâm tâm chàng không trách họ. Bản thân chàng cũng tự khinh mình khi phải làm cái việc nhơ nhớp này.

May sao, chuyến thứ nhất đã sẵn sàng rời bến và một tín hiệu từ phía phe Công giáo phát ra, hạ lệnh cho Just tiếp tục cái công việc khổ tâm ấy. Đầu óc mải lo hoàn thành nhiệm vụ, chàng không có thời giờ nghĩ ngợi lan man và tạm quên được nỗi nhục nhã và phân vân của mình. Hết toán thứ nhất, đến toán thứ hai tiến lại gần, hai tay giơ lên trời cho chằng sờ nắn từ trên xuống dưới. Việc khám xét không khó, vì nước mưa dán chặt quần áo họ vào da thịt, không dễ giấu cái gì bên trong.

Sự hồi hộp làm chàng thấy cổ khô rát. Chàng cười thầm về một ý nghĩ cay đắng mới nảy sinh: mình đang chết khát giữa bốn bề mênh mang những nước là nước. Cuối cùng còn lại Richer và số đàn bà con gái.

Viên mục sự nại lý đặc điểm của nữ giới không cho phép được khám xét ở nơi trống trải ngoài trời. Vả lại tất cả bọn họ vẫn đang trốn biệt trong các lều lán. Vậy là Just đi tới gian nhà đầu tiên. Lúc bước vào, chàng thấy một trong số những cô dâu mới cưới đang nép mình bên chồng, cả hai đều hoảng sợ ra mặt. Chàng không sờ người họ, chỉ ước nhìn để thấy là họ không mang vũ khí. Rồi im lặng đứng chờ một lát, đủ để người bên ngoài nghĩ là chàng đã khám kỹ. Chuyển sang gian thứ hai. Tới gian thứ ba, có hai bà vú đứng giơ tay sẵn lên trời, đôi mắt nháo nhác như cầu xin Chúa tránh cho họ mọi tủi nhục. Cuối cùng họ mới nhận ra là Just không đụng gì vào người họ nhưng cũng chẳng thèm tỏ ra biết ơn vì sự nương nhẹ đó. Ở những gian tiếp theo, bắt gặp hai cô dâu mới đây nhất nhưng không có chồng ở bên, có lẽ vì lễ lưới bị cắt ngang đột ngột nên chưa có giá trị. Ở gian tiếp theo, Just ngạc nhiên thấy tới ba bà vú – trong đó có Chantal – đều ở đó. Chantal nhìn chàng và mỉm cười kín đáo, như có ý muốn nhắn chàng điều gì.

Lúc chàng ra khỏi đó, cơn dông đã mạnh lên và biến thành mưa đá. Mặt đất đã ướt sũng, lại thêm một lớp những viên trăng trắng nằm lăn lóc khắp nơi. Làn sương đã lan cao lên tận bờ tường. Lòng hồi hộp, Just đứng im do dự một lúc lâu. Nhẩm tính số đàn bà con gái, Just thấy chỉ còn thiếu Aude. Vậy là chàng đang một mình chờ nàng ở gian cuối.

Có những giây phút mà tâm trí con người hết sức căng thẳng, lo lắng cho những người mà con tim ấp ủ nhưng, do một thế lực ngoài ý muốn, những người ấy sắp phải đón cái chết. Just cảm thấy sao mà thời gian cứ kéo dài vô tận, còn trong lòng chàng thì rối bời bởi bao ý nghĩ trái ngược đan xen.

Aude đứng sát cửa vào, nên khi bước vào gian nhà mờ tối, Just gần như đụng phải nàng. Nàng bận bộ áo váy đen, cổ xẻ rộng nhìn thẳng xuống bộ ngực phập phồng. Ánh sáng yếu ớt bên ngoài chỉ lọt qua khe rèm và, khi soi đến mặt nàng thì đã yếu hẳn và tạo trong bóng tối một khoảng xám xịt ở đáy lò sưởi. Chỉ có đôi mắt tròn to mở rộng của nàng là long lanh, và trong cảnh mờ mờ, người ta có thể tưởng như toàn bộ ánh sáng ban ngày đều tập trung vào đó.

Just cảm thấy hơi thở hổn hển của cô gái phả lên mặt, toàn thân chàng muốn chao đảo vì một niềm ham muốn bất chợt. Chàng sững người, bỗng dưng thấy kinh tởm chính mình, thân thể rời rã như chìm vào cõi hư vô. Nhưng ngay sau đó, chàng cảm nhận trên môi một niềm hoan lạc lạ kỳ, một lúc rồi hiểu ra là miệng của Aude đang áp vào miệng chàng. Và chàng lấy hết tâm hồn ra để hưởng úng nụ hôn, như người đang khát bỗng được ăn trái cấm.

Bên ngoài, mưa đá vẫn tuôn rào rào, tiếng va đập vô số tàu lá dừa nghe mạnh mẽ như một giai điệu phơi phới. Khí trời ấm nóng và ẩm ướt hòa quyện vào đôi thân quấn quít, như chất a-xít hòa quyện vào nước và biến đổi ngay nước không màu thành có màu. Bỗng nàng nhẹ nhàng hảy tay, lùi ra, miệng thì thào:

- Ông hãy cứu chúng em.

Just vẫn đang chìm trong vực thẳm êm đềm, không nghĩ nổi việc gì ra hồn. Đầu óc chàng quay cuồng các hình ảnh nối tiếp: chàng và nàng trên bãi cát, chàng và nàng trên một con tàu, chàng vào nàng dưới mặt trời chói chang nước Ý… Chàng da diết muốn ghì nàng vào lòng một lần nữa.

 – Gấp lắm rồi. –nàng nói nhỏ.

Đột nhiên, ba từ đó phá tan mọi hình ảnh đẹp như mơ, bóng tối và cơn dông lại ấp đến, hiểm nguy và tuyệt vọng lại bóp nghẹt trái tim chàng.

- Tôi làm gì được bây giờ? –chàng đáp, lòng thầm nhủ quyết sẽ làm những gì nàng sai khiến.

Tự nhiên, toàn thân nàng cứng ngắc như cây gỗ. Hiện tượng ấy lập tức truyền vào đôi tay chàng đang ôm ấp nàng, như một tín hiệu báo động. Giọng nàng rất đanh:

- Giết lão ta đi.

Chàng đứng yên, nhìn nàng chòng chọc, chỉ có đôi mắt ngơ ngác mở to, tưởng như đang gặp một cơn ác mộng.

- Giết lão, cứu chúng em! – Nàng nhắc.

- Ai?

Bây giờ đến lượt nàng đưa hai tay túm lấy cổ áo, kéo chàng vào sát người mình, nói to:

- Lão ấy!

Rồi như dùng ánh mắt căm hờn chưa đủ, nàng túm cổ áo chàng lắc lắc. Từ đôi môi trước đó làm ra vẻ mềm mại, dịu dàng nay bĩu lại đầy khinh bỉ, thốt ra cái tên người đáng ghét:

- Villegagnon!

Just buông nàng ra. Nàng dõng dạc át tiếng mưa rơi:

- Villegagnon. Hãy giết lão, và em sẽ thuộc về chàng.

- Không. Just đáp.

Một khoảng cách không gì đo lường được đã phân chia rạch ròi tình yêu và lòng căm hận.

- Không bao giờ. – chàng nói lại thật to, với tinh thần của người đã tìm thấy lại ý chí.

Mọi vật như ngưng đọng: cái ẩm ướt lạnh lẽo của khí trời, những bức tường nặng nề, ẩm mốc. Aude vùng lên:

- Quỷ tha ma bắt bọn công giáo các người!

Nhanh như chớp, giống như lúc nãy chàng không ngờ được hưởng nụ hôn êm ái, Just cảm thấy đau nhói một bên sườn và một cái gì nhớp nháp, âm ấm chảy ướt tấm áo đã ướt sẵn vì nước mưa. Chàng đưa tay ôm lấy một bên người.

Aude lách mình nhảy bổ ra ngoài, Just quay ngoắt chạy ra cửa, nhìn nàng xa dần trong màn mưa mau, đầu óc mụ mẫm, không để ý đến điều gì khác, ngoại trù việc mưa đá đã lại rơi tiếp. Nhóm phụ nữ và nhóm của Richer đã tụ lại với nhau đi xuống bờ cát. Aude chạy theo nhập bọn.

Just không có một cử động gì để ngăn họ lại, sự im lặng của chàng được các lính canh từ xa coi như sự đồng tình. Đến lúc chiếc sà lúp cuối cùng rời bến, Just mới nhìn vào bàn tay mình và thấy đầy máu. Chàng cố gượng nhìn con thuyền biến dần trong sương, bấy giờ mới rời tay khỏi vết thương và ngã gục xuống bùn nhão.