Martin thống trị trên giang sơn của hắn bằng sự khủng bố. Hắn có một nhóm tay chân – toàn những tên đầu trộm đuôi cướp – chuyên dùng vũ lực để khuất phục các thổ dân Anh điêng ở ven bờ, thì chính hắn cũng phải dùng đe nẹt, khủng bố để trị bọn tay sai ấy. Trong mấy tháng vừa rồi, hắn bị mưu sát năm lần. Khắp vùng ven biển này, hắn là người quyền lực nhất và có lẽ giàu có nhất, song không thoát khỏi mối lo thường trực của kẻ vô lại; lo giữ lấy mạng sống, luôn phòng ngừa, mưu mẹo. Hắn chỉ ngủ ban ngày, nằm trên võng vải mỏng, để có thể nhìn xuyên qua, những lúc thức, rình rập những bóng người lén lút lại gần. Tay phải hắn lúc nào cũng nắm chặt chuôi một thanh đoản kiếm, chưa kể một đoản đao khác đặt cạnh người. Ban đêm, hắn cùng lâu la nhậu nhẹt, nốc rượu cahouin, nghịch ngợm hú hí với đàn bà cho tới sáng. Hắn làm thế để thưởng công tay chân, củng cố quyền lực, song cũng nhằm xem trong lúc say sưa bọn chúng có nói gì bậy bạ, hở ra âm mưu đen tối gì với hắn. Trường hợp ấy, hắn cho thủ tiêu ngay.

Sự thật là hắn vẫn không thể nào quen được sự cô đơn tăm tối trong rừng. Đêm tối với hắn là thời khắc lo âu, sợ hãi. Hắn dựng nhà ở điểm cao nhất tựa vào ngọn núi bánh ngọt. Ở đó hắn thấy yên tâm hơn, vì tựa vào vách núi dựng đứng, ít nhất không sợ kẻ thù đột nhập từ sau lung. Còn ở phía trước mặt, từ sáng sớm hắn đã nhìn thấy biển xanh cùng hòn đảo chết tiệt, nơi từ đó hắn đã bị Villegagnon xua đuổi.

Căn nhà do một số thợ mộc đi theo hắn và các nô lệ Anh điêng dựng nên, hao hao giống nhà ở của các lái buôn ở bến cảnh Honfleur nước Pháp. Hồi còn lang bạt ở đó, sau mỗi vụ đạo chích thành công, hắn từng mơ trở thành nhà trưởng giả giầu có, được nề vì. Hắn mơ thấy mình ở trong ngôi nhà gỗ ấm cúng, mặc áo thêu kim tuyến ngồi tiếp toàn những khách sang trọng, nghe tiếng trẻ con chơi ríu rít trên gác, tiếng gia nhân kẽo kẹt múc nước giếng ở sân sau. Giờ đây hắn đã giầu hơn người giầu nhất của cái xóm nghèo Honfleur hồi ấy. Dưới chân hắn là khu vịnh to rộng, nơi sản vật phong phú của cả lục địa đổ về. Hắn thừa tiền mua cả chục ngôi nhà như hắn từng mơ ước ở Honfleur. Song hắn đang ở châu Mỹ, cai quản toàn những kẻ bất tài và hoang rợ, nên dinh cơ chỉ là một căn lều cố bắt chước làm ra trưởng giả, trang trí bằng đủ thứ đồ quý cướp từ nơi này nơi khác, sắp đặt lộn xộn không hệ thống. Nói chung khi cần hội họp, hắn thường kéo tay chân ra ngồi ở khu rừng thưa gần bờ, như trước đây Quạ vẫn làm.

Hắn chỉ đưa khách vào nhà khi muốn khoe quyền lực. Ban đêm, hàng chục bó đuốc được thắp lên soi sáng, mỗi phòng bố trí ba nô lệ phục vụ, những nô lệ này vận đồng phục màu xanh do hắn sai may cắt đặc biệt. Do đó khu nhà đơn sơ trở nên khá ấn tượng. Martin chọn ba cô gái thổ dân đẹp nhất bắt phủ phục dưới chân mình, còn hắn thì ngự trên một chiếc ghế bành Tây Ban Nha có chân chạm khắc hình móng sư tử. Với đôi mắt quầng thâm, nắm tay xù xì và chiếc mũi tẹt, hắn hiện rõ như một tên bạo chúa dâm ác. Cảnh đó đặc biệt gây ấn tượng với người lạ từ xa đến. Vì vậy, sáng hôm đó, khi được tin có tay chân từ Salvador về và dẫn một phái viên mật người Bồ Đào Nha tới, hắn lập tức cho dàn cảnh để tiếp đón.

Đêm đã xuống được hai tiếng. Trời không sao, tối đen, có vẻ như mây đen kéo tới. Nhưng chưa đến mùa mưa, nên Martin hy vọng nó đến thật muộn; nếu mưa to, nhà sẽ dột tứ tung, mất đi vẻ lộng lẫy. May mắn thay, khí hậu hãy còn khô và nóng, mặc dù gió thổi mạnh, làm rung rinh đám cây muồng xoan.

Khách tới bằng cửa chính, do một thổ dân Anh điêng vận y phục người hầu đưa tới. Tên tay chân được cử đi đón khách về là một tên gốc Hylạp, từng là tử tù và được Villegagnon chuộc ra. Thừa lúc Quạ đem quân tấn công đảo, hắn đã bỏ trốn ngay đêm đó. Martin dùng hắn, giao cho hắn những nhiệm vụ quan trọng, cần đến vũ lực và sự khôn khéo. Nhưng hắn không mong chờ gì tên Hylạp sẽ trầm trồ khen ngợi cơ ngơi của mình: cái con vật dốt nát này có biết cái quái gì đâu. Nhưng bù lại, người khách kia lại làm hắn hết sức hài lòng.

Vị khách người Bồ Đào Nha thấp bé, trông nhếch nhác vì phải đi đường lâu ngày, song vẫn lộ ra đường nét khoan thai, nghiêm nghị của người có dòng dõi cao quý. Về tuổi tác, có lẽ ông ta không hơn Martin bao nhiêu. Tuổi trẻ của ông ta được ẩn giấu sau chòm râu dày và mớ tóc ngắn nhưng khá xoăn. Mũi rất dài và nhỏ, gò má khá cao, ông ta có một vẻ mặt hiên ngang và dữ dội. Vốn là kẻ biết người biết của, Martin nhận ngay ra đây là một con người cao sang, khôn ngoan, đầy mưu lược. Khách nghiêng mình tự giới thiệu:

- Agostino Alvarez de Cunha

Khách xem ra có vẻ vị nể chủ nhà, lại mang dáng thoải mái như muốn nói: chúng ta cùng thuộc lớp người chuyên sai phái, ra lệnh. Martin rất hài lòng.

- Ngài Agostino, được biết ngài có ý muốn gặp tôi? – Martin vừa nói vừa thả tay xuống đặt lên đầu một nữ nô lệ ngồi sát ngai của hắn.

- Ông là người quyền lực nhất trên vạt bờ biển này, muốn làm việc gì ở đây mà không thỉnh ý kiến ông sao? – Agostino đáp bằng một giọng nịnh thần kèm một nụ cười duyên.

Ít khi Martin được nghe những lời hoa mỹ như vậy. Hắn khoái chí liếc nhìn bốn, năm tên tay chân đang ngồi như bụt mọc vây quanh, đáp bằng giọng cố làm ra lịch sự cho tương xứng với khách:

- Vậy thưa ngài, ngài có ý định rất hay gì ở đây ạ? – Martin hỏi tiếp, vẫn với cái giọng nhã nhặn mà hắn cố mãi vẫn không dạy nổi cho bọn tay chân.

- Kính bẩm ngài chí tôn, chỉ là những việc ngài vẫn làm mà thôi.

Kiểu thưa bẩm quá đáng ấy quả là lạ tai. Martin ngượng ngập nhìn bọn đàn em. Chắc chắn đến buổi nhậu nhẹt sau, chúng sẽ lấy chuyện này ra để đùa bỡn, châm chọc chủ soái.

- Tên tôi là Martin – hắn nói lại cho rõ.

- Tôi biết, thưa ngài Martin chí tôn – Khách vẫn một giọng tâng bốc.

Bỏ qua câu chuyện xưng hô, Martin đi vào vấn đề.

- Ngài nói “làm như chúng tôi vẫn làm” là nghĩa gì? Ngài muốn buôn bán, trao đổi gỗ quý và trái cây?

Hắn hỏi vậy thôi, để làm ra vẻ không vui của một thương nhân phải tiếp kẻ sắp cạnh tranh với mình. Chứ tên Hylạp, khi thu xếp cuộc gặp này, đã cho biết vụ làm ăn này với Agostino sẽ mang lại nhiều lợi nhuận cho Martin và cả bọn.

- Không – Agostino đáp. Chúng tôi không muốn xen vào việc buôn bán của ông. Mục đích chúng tôi là thuần túy chính trị: chúng tôi muốn đánh chiếm đồn Coligny, hạ thủ Villegagnon.

Trong cái giới mà chuyện bạo lực đã thành thường nhật, lời đề nghị trên được đón nhận với sự cảm kích hiền hòa mà người ta thường thể hiện khi nhận được quà sinh nhật. Martin đứng ngay dậy, tiến mấy bước và cầm lấy tay Agostino:

- Tuyệt cú mèo! Thật là một ý tưởng hay.

Viên sứ giả nói tiếp:

Theo các giấy tờ đã có từ trước, mảnh đất này thuộc về nước Bồ Đào Nha. Ai muốn đến đây trồng trọt hoặc buôn bán đều được hoan nghênh.

Ông ta nghiêng đầu thân thiện về phía Martin, Martin cũng nghiêng đầu đáp lại.

- Nhưng kẻ nào mang súng đạn tới đây thách thức quốc vương chúng tôi, cướp phá tài nguyên, đã thế lại gieo rắc tà đạo làm suy bại thần dân, chúng tôi kiên quyết đánh đuổi.

Martin trở lại chỗ ngồi và sai đưa ghế ra mời Agostino và tên Hylạp. Hắn gọi mang rượu và trái cây ra mời khách. Martin hân hoan thấy bao công lao của mình được người đời biết đến. Chỉ có trời mới hiểu, hắn đã vất vả biết bao nhiêu mới đưa được một tí chút quy củ vào tận rừng sâu này. Thậm chí, có lần hắn còn phải tự tay bóp chết một tên Anh điêng ngu ngốc vì tật cứ quen tay thọc vào chỗ cần kín đáo nhất trong khi hầu rượu. Và nay, vị khách quý tộc này sẽ đánh giá được công cuộc cải tạo của hắn và như vậy thì hắn đã không uổng công vô ích. Sau khi đã vài lần nâng cốc chúc mừng, khách nói tiếp:

- Quốc vương chúng tôi đã cử tới Bahia một thống đốc mới, ngài Mem de Sà. Tôi có vinh dự được tháp tùng Ngài. Chúng tôi đã tới Salvador được ba tháng. Ngài thống đốc ủy cho tôi mang tới đây lời chào của Ngài, nhân danh vương quốc.

Martin nở mày nở mặt. Hắn đã vượt Đại Tây Dương trong cảnh chui rúc dưới hầm tầu, đã qua tam khoanh tứ đốm mới thoát chết, mất bao nhiêu máu và nước mắt để gây dựng giang sơn, đã từng nếm thịt người cùng bọn Anh điêng, đã ngủ với hàng tá con gái thổ dân, vơ vét tiền bạc và giết bao mạng người không đếm xuể, vậy mà một quốc vương tận châu Âu phái người đến gửi lời chào…

- Xin ngài cho tôi cái hân hạnh được đáp lại lời chào tới quốc vương – Martin đem hết từ ngữ êm ái ra vận dụng. Và xin ngài thưa lại rằng, bất kỳ điều gì các ngài yêu cầu mà tôi có thể làm được, tôi xin thi hành ngay tức khắc.

- Hay quá.

Martin căng thẳng. Bắt đầu nói sang việc chính rồi.

- Ngài thống đốc là một tín đồ…

- Ngài thống đốc là một tín đồ sùng đạo. Ngài không làm như những người tiền nhiệm, chỉ lo bảo vệ những chủ trại và thương nhân. Chúng ta đến châu Mỹ không phải vì đường và bông, mà vì danh dự và đức tin. Ngài quyết định phái một đạo quân tới vịnh Rio de Janeiro tiêu diệt Villegagnon, lập một chính quyền trung thành với quốc vương, tiếp đó sẽ cử một đoàn giáo sĩ dòng Tên đến để truyền bá đức tin chân chính. Thưa ngài Martin, sự giúp đỡ của ngài là vào sự nghiệp này có tính chất quyết định.

Giờ không còn là lúc chào hỏi xã giao nữa. Martin đứng bật dậy để tiện đối phó nhanh và sắc bén hơn.

- Thì tôi đã sẵn lòng rồi. Song ngài cho biết, cụ thể chúng tôi phải làm gì?

- Lực lượng lấy từ các thuộc địa chúng tôi có giới hạn. Chúng tôi phải phòng hai nguy cơ. Thứ nhất là đạo quân phái đến không đủ mạnh, tên Pháp chó chết ấy có thể chống lại. Chúng tôi phải có cách đánh bại hắn, dù hắn có mạnh đến đâu chăng nữa. Nguy cơ thứ hai là đưa quá nhiều quân, thì địa bàn ở Salvador de Bahia, suốt trong thời gian chiến dịch này, sẽ bị sơ hở. Vì thế, chúng tôi cần biết rõ lực lượng quân địch có bao nhiêu.

- Có thể làm được – Martin nói. Có thể cử người quan sát dọc bờ biển, đếm các cỗ đại bác, vẽ sơ đồ…

- Tốt lắm. Song như thế chưa đủ.

Agostino ghé vài tai Martin, nói nhỏ hơn:

- Chúng tôi muốn biết rõ lực lượng ở bên trong kia. Mà hơn thế, chắc ngài đã hiểu, muốn làm thế nào để kẻ địch không sử dụng được những lực lượng ấy…

- Hiểu rồi. Phải có nội phản.

Agostino gật đầu. Martin sầm mặt, suy nghĩ rồi nói:

- Khó đấy. Chúng canh gác rất ngặt, làm thế nào đưa được người vào. Chí ít phải mua chuộc được đứa nào thường sang bên này. Nhưng chúng luôn đi theo nhóm, canh chừng lẫn nhau.

- Ngài khỏi phải tìm – Agostino hãnh diện nói. Người bên trong đó, chúng tôi đã có.

Martin lộ vẻ ngạc nhiên.

- Đúng vậy. chúng tôi có một người tại chỗ. Chúng tôi chỉ yêu cầu các ông bắt mối với hắn, đạt yêu cầu và chuyển các tin tức về cho chúng tôi.

Thật lạ lùng, khó tin. Martin yêu cầu cho biết thêm chi tiết. Agostino liền phác họa chân dung Vittorio. “Hóa ra là cái thằng khốn kiếp ấy!” Martin nghĩ bụng, song tự kiềm chế, không nói ra. Agostino nói tiếp:

- Muốn hai bên hận nhau, thì mật khẩu là “Ribère”.

- “Ribère!” Martin lặp lại và cười gằn, vì hắn vừa nghĩ đến Vittorio, khá khen cho tên điệp viên khéo giấu mặt bấy lâu nay.

- Để làm việc này, ngài đòi giá bao nhiêu? – Agostino hỏi.

Tên Hylạp đưa mắt hau háu nhìn Martin. Đã bảo mà, trong vụ này là có khối tiền. Một dịp kiếm bẫm, chủ soái hắn chắc không bỏ qua. Nhưng Martin lại ra chiều suy nghĩ. Qua đề nghị của Agostino, hắn nhận ra lợi thế: không có hắn giúp, quân Bồ Đào Nha rất có thể đại bại nếu vấp phải tài cầm quân của Villegagnon. Tương lai của Rio di Janeiro nằm trong tay hắn. Vấn đề không phải là tiền bạc. Quyền lực ở một nơi khỉ ho cò gáy thì ích gì. Hắn đã đủ giầu, đủ quyền lực, chỉ thiếu danh mà thôi. Hắn suy nghĩ một lúc lâu rồi mới nói:

- Tôi đồng ý, nhưng với một điều kiện.

Agostino ngồi yên. Ông chờ Martin đòi một số tiền lớn, và nhẩm tính cách mặc cả.

- Tôi muốn được nhà vua cấp giấy sỡ hữu cho mảnh đất này, tôi đã chinh phục nó bằng máu và công sức của mình, tôi xứng đáng được xác nhận chủ quyền. Và quốc vương của các ngài phải… phong tôi là công tước.

Trăng tròn đã lên cao, một làn gió hây hây thổi. Khí mát khiến Agostino thấy lạnh khắp tứ chi. Vừa say vì rượu vừa ngỡ ngàng trước điều kiện của Martin, ông vội xin được lui về nghỉ và suy nghĩ.

༺༒༻

Từ khi ra khỏi nơi ẩn dật, Villegagnon đứng ngồi không yên. Sự việc vừa qua với phái Tin lành coi như lời khai chiến. Ông đi khắp doanh trại để kiểm tra trước khi vào trận. Vắng chủ soái suốt mấy tuần, mọi việc đều trễ nải, ảnh hưởng lớn đến kỷ luật, tác phong, sinh hoạt. Tới đâu Villegagnon cũng buông lời mắng nhiếc và ra lệnh trừng phạt không thương tiếc. Đi qua cái giá treo cổ ở đó xác Quạ vẫn lủng lẳng và thối rữa, ông bỗng muốn mắc lên đó một số nạn nhân nữa để làm gương. Một tên trong khi đi lấy nước bị bắt gặp đang giở trò bậy bạ với một nữ nô lệ Anh điêng, bị ông ra lệnh treo cổ tức thì. Đến phút cuối, mọi người đều không tin là thật, kể cả kẻ bị trừng phạt, hắn vừa cười cười vừa đi lên giá treo cổ, đinh ninh đô đốc chỉ giơ cao đánh khẽ để ra oai. Song chính Villegagnon đưa chân đạp đổ cái thùng tô nô dưới chân hắn và tên can phạm quằn quại như vẫn chưa hiểu chuyện gì đã xẩy ra.

Các nô lệ Anh điêng cũng làm mồi cho cơn hung hãn mới của Villegagnon. Một người bị phạt đòn roi, lý do công khai là vì ngủ gật trong khi lao động, song lý do sâu xa hơn có lẽ tại anh ta dã dám cười cợt khi cử hành lễ cưới. Người được giao thi hành hình phạt này có vẻ đánh chưa mạnh tay, đô đốc đến giật roi và tự tay quật cho đến khi nạn nhân chết ngất.

Tất cả các nội quy kỷ luật đều siết chặt. Buổi tối bất cứ ai vơ vẩn không lý do ngoài bãi, dù không có dấu hiệu bén mảng đến bến neo sà lúp, đều bị bắn bỏ. Mọi tiếp xúc với người của phe Tin lành đều bị coi là hành vi phản bội, và bị đưa đến cho đích thân Villegagnon trị tội. Nghe sắc lệnh này, mọi người đều hiểu, cái chết vẫn là một hình phạt rất nhẹ, và đô đốc sẽ dành cho mình quyền xét xử đáng sợ hơn nhiều. Cầu kinh buổi sớm và tối là sinh hoạt bắt buộc. Không có người cử lễ, đích thân Villegagnon đứng ra chủ trì. Ông vẽ mẫu một loạt lễ phục, bắt thợ may làm ngày làm đêm cho kịp. Ông cho tháo rỡ hết màn trướng trong dinh thống đốc, giao cho họ cắt thành áo choàng và khan lễ. Riêng cho mình, ông sai may bằng vải Nam Kinh và tơ sống, bằng vải buồm, vải lanh và cả bằng da bọc ghế nữa. Và ông luôn xuất hiện trước đám đông trong những bộ lễ phục rườm rà đầy màu sắc, áo choàng dài lê thê quét đất, mũ không vành khâu túm, mũ có vành rộng, mũ bonê cắm lông chim.

Một anh thợ biết chơi kèn được ông trưng dụng, đi theo ông từng bước để thổi một hồi kèn báo hiệu mỗi khi ông bước ra khai mặc buổi lễ. Một anh thợ vá giầy, vì có mái tóc vàng và nét mặt hồn nhiên như trẻ con, được đánh giá là thích hợp cho vai trò thị đồng. Mỗi khi đô đốc làm lễ, anh ta lại phải đứng đằng sau, tay cầm bức tranh Đức Mẹ Đồng trinh của Titien áp vào bụng.

Just đã chứng kiến mọi thay đổi trong khu vực của phe Công giáo. Hai ngày sau vụ lộn xộn đáng tiếc, Villegagnon cho gọi Just đến dinh thống đốc, và tiếp chàng trong phòng họp lớn, chỉ có hai người đối diện. Just ngạc nhiên thấy đô đốc mặc áo sơ mi trần, bộ lễ phục mà ông chưng ra sáng hôm ấy được treo trên một người mẫu bằng gỗ.

Trước đó, đô đốc đã nói như ra lệnh:

- Cháu vào, và ngồi xuống đây.

Rồi yên lặng một lúc khá lâu, như đang suy tưởng tận đâu đâu. Cuối cùng nói đánh độp:

- Cháu đã lừa dối ta.

Just đã sẵn sang chịu nhận một hình phạt nặng nề. Nếu nó đến thật, chàng không thể phản đối, Villegagnon vẫn tiếp tục giọng ấy:

- Như vậy chứng tỏ cháu không tốt hơn những kẻ khác.

Rồi ông ngồi xuống đối diện Just, đặt khuỷu tay lên bàn và hạ giọng nói một cách nhẹ nhàng hơn:

- Song cũng không xấu hơn.

Ông đưa tay che đôi mắt mệt mỏi:

- Dù sao, cháu thông minh và can đảm. Tất cả mọi con người đều phạm tội lỗi. Ta đã lầm khi tưởng cháu có thể là ngoại lệ.

Just không biết nên xử thế thế nào: tỏ ý vâng chịu hay ăn năn. Chàng đành cứ ngồi hai tay đặt trên đầu gối, mắt nhìn xuống. Villegagnon vội nói tiếp:

- Ta tha thứ cho cháu. Tha thứ và lại đặt niềm tin vào cháu. Nói đúng hơn, lần này là tạm tin, vì ta sẽ luôn canh chừng. Ta giao cho cháu chỉ huy một nửa quân đội.

Cái từ này nghe là lạ, Just ngước mắt ngạc nhiên:

- Chúng ta đang chiến tranh, cháu không biết sao?

Just lắc đầu.

- Bây giờ ở đây không còn phân biệt lính và dân, nô lệ hay thợ thuyền. Tất cả là một quân đội. Có hai phần: một bên là các hiệp sĩ và những kẻ vốn đã là lính. Phần kia là tất cả những người cháu đã chỉ huy ở công trường, nay cháu sẽ chỉ huy họ chiến đấu.

- Nhưng họ chỉ biết lao động, không biết đánh nhau – Just chống chế.

- Cháu sẽ rèn họ vào kỷ luật, dạy họ kỹ năng quân sự cơ bản. Cho họ tập bắn súng, múa chùy. Ta đã bảo lò rèn đánh cho mỗi đứa một dao găm.

Villegagnon còn tiếp tục nói chi tiết hơn về những gì ông mong đợi từ đạo quân mới này. Trời giữa trưa đang nóng, oi bức như sắp có dông. Lời nói của đô đốc dần dần bớt sôi nổi hơn so với lúc đầu. Đến một lúc, giọng ông chuyển sang mệt mỏi, uể oải, không ra chỉ thị nữa mà biến thành tâm sự:

- Ta đã dạy cháu rằng con người vốn tính thiện. Đó là sai lầm lớn của ta. Chính bọn Tin lành ấy đã mở mắt cho ta.

Ông ngước nhìn bức tranh Đức Mẹ treo trên tường mà anh thợ vá giầy đã treo lệch. Trong ảnh, Đức Bà có vẻ hồng hào và sung sướng vì dạo này được ra ngoài trời đi dạo thường xuyên.

- Sự thật là con người đã mắc trọng tội ngay từ buổi đầu, nên luôn ít nhiều bị tội lỗi vấy bẩn. Một số còn có thể cải hóa được, song những kẻ khác thì không thể cứu vớt. Chúng là hiện thân của cái ác, thế thôi. Muốn nhân loại hoàn thiện, phải giáo hóa những người có thể giáo hóa… và tiêu diệt tất cả số còn lại.

Tiếng đô đốc càng nói càng nhỏ dần như người thiu thiu ngủ. Đột nhiên, ông bừng tỉnh, đứng phắt lên, gào to:

- Ta đã nhận ra sai lầm. Cháu hiểu không, lấy lý trí để chứng minh đức tin là vô ích. Đã tin là tin, có thế thôi! Con người không đi đến với Chúa, mà là họ nộp mình cho Chúa. Có nghĩa là đầu hàng trước Sức Mạnh Tối Cao.

Ông đi tới trước bộ lễ phục treo trên mác, mầu sắc lòe loẹt như lông vẹt.

- Muốn phụng sự Chúa, phải dùng sức mạnh. Mọi thứ áo lễ, nhạc lễ, nghệ thuật cao siêu nhất – loại nghệ thuật đè nặng lên con người, cho họ thấy mình thật nhỏ bé và vô nghĩa – đấy, Thượng đến chiến thắng chính là nhờ những cái đó. Nếu không thì họ chỉ còn là những kẻ độc ác, ngu dốt, những kẻ bị nguyền rủa…

Nói rồi, ông hếch mũi về phía tường thành, mà xa xa bên kia là lãnh địa của Tin lành, hậm hực:

- Chừng nào lũ lợn đó chưa xéo khỏi đây, thì ta chưa yên.

Rồi quay sang nhìn Just, ông bình tĩnh hơn, trở lại với công việc:

- Cháu phải lo việc chuyển họ sang bờ bên kia trong mười ngày nữa. Không được trì hoãn một ngày nào; với chúng, ta không được ngây thơ mềm yếu: chúng rất nguy hiểm.

- Nhưng sang bên kia thì họ ở vào đâu? – Just đánh bạo hỏi.

Villegagnon cười khẩy:

- Ở đâu ư? Việc đó để cho cái Đức Chúa ngụy tạo của chúng lo! Cho chúng ở hầm ở hốc, cho Chúa của chúng đẩy xuống địa ngục và thiếu sống! Hoặc nếu chúng muốn chui vào bụng bọn mọi ăn thịt người, cũng được!

Just giã từ đô đốc, tai vẫn còn văng vẳng những lời nguyền rủa nặng căm thù như vậy.

Tiếp đó chàng đi tới bản doanh của các hiệp sĩ, thấy họ đang tấp nập chuẩn bị. Nỗi buồn mênh mang xâm chiếm lòng chàng. Đành rằng được Villegagnon tha thứ là tốt, song chàng không chia sẻ sự kích động căm thù của ông. Lúc bàn chuyện xây dựng nước Pháp Nam cực, nhiệt tình của đô đốc đã truyền sang chàng trai, và Just rất hăm hở muốn cống hiến đời mình để bảo vệ một ý tưởng, đắp xây một sự nghiệp.

Những lời giảng giải đầy tính nhân văn của Villegagnon lúc đó gặp nhau như sự cộng hưởng của một tấm lòng khát khao lý tưởng. Còn hôm nay, toàn bộ con người chàng dấy lên sự bất bình trước cái triết lý đen tối mà đô đốc nói ra. Đối với việc được giao trách nhiệm to lớn của một trong những người chỉ huy đảo, chàng cảm thấy dửng dưng, và phần nào xấu hổ. Bỏ đi thì không được, nhưng ở lại thì không còn hăm hở với công việc. Cả việc nhớ Colombe, chàng cũng không dám nghĩ tới nữa, sẽ hổ thẹn biết bao nếu em gái nhìn thấy chàng lúc này.