Quintin ngồi phịch xuống một rễ cây, thở dốc và kêu:

- Cháu đi một mình, ta chịu thôi.

Đường ngày càng dốc và thiếu rắn chắc. Mặt đất hẫng hụt dưới bước chân họ. Thân cây thích trắng và muồng xoan vươn lên cao vút, rất xa thảm cỏ, cành lá xòe ra tứ phía như một mái nhà khổng lồ. Ánh nắng xuyên qua đám lá rung rinh, bị méo mó đi như qua tấm kính nhiều màu, tạo cho rừng rậm vẻ uy nghi bí hiểm như ở nhà thờ, khiến cho ông Quintin cảm thấy bất an trong long. Colombe bực mình, gắt:

- Thôi nào, bác không được nản.

Nàng cầm trên tay chiếc địa bàn mà Villegagnon đã cho mượn để định hướng trong rừng.

- Bác tưởng cháu thuộc đường rối, biết cách liên lạc với thổ dân rồi…?

- Thì cháu phải nói thế, đô đốc mới cho ta đi chứ. Colombe nói, mắt vẫn không rời khỏi mặt tôi tối của chiếc địa bàn.

- Trời ạ! – Quintin chi còn biết thở dài.

Ông lo nguy hiểm thì ít, nhưng sợ nhất là phải từ giã cõi đời không phải giữa đồng loại mà giữa bầy khỉ độc:

- Cứ nghĩ rằng ta không bao giờ được gặp lại họ nữa…

“Họ” đây là chỉ bốn người đàn bà mà suốt từ khi rời đảo, ông không ngớt nhắc đến.

Colombe mặc những lời than vãn của ông già, theo đuổi những ý nghĩ riêng. Nàng lẩm bẩm:

- Lạ thật, không hiểu nổi. Rõ ràng ta đã qua mỏm cao ngăn vịnh với biển bên kia. Mà sao không gặp ai cả.

- Cháu muốn gặp ai ở cái nơi chết tiệt này? – Quintin rên rỉ. Rõ ràng ở đây xưa nay làm gì có dấu chân người.

Đó là vì ông chỉ biết người Anh điêng qua bốn phụ nữ mà ông thuê để định đưa họ lên thiên đường. Nhưng Colombe thì nhớ rằng mình đã có lúc đi những dặm đường rừng dài trong yên tĩnh tuyệt đối như thế. Cô biết rằng người Anh điêng có khả năng giữ nguyên sự im lặng của rừng như trong nấm mồ, chỉ thỉnh thoảng mới vỡ ra một vài tiếng hót líu lo của chim rừng hoặc tiếng hú của loài khỉ mà chẳng ai nhìn thấy. Bởi vậy lúc đầu nàng mừng là đi lâu vẫn chưa gặp ai, vì còn sợ những bộ tộc đối địch ở ven bờ. Song bây giờ thì nàng lo thật sự. Chỉ có hai giải thích, đều đáng ngại cả. Hoặc là không có ai, có nghĩa họ đã lạc đường. Hoặc là tất cả các làng Anh điêng đều chuyển sang thái độ chống đối và chẳng chóng thì chày hai bác cháu sẽ rơi vào tay họ.

Colombe dán mắt vào la bàn, đi theo hướng nam, vừa đi vừa tránh các chướng ngại vật. Bỗng nàng rú lên.

- Cái gì vậy? – Quintin sững người, hét.

Lát sau ông đã chạy lại, nhìn quanh không hiểu.

- Dưới đất – Colombe đưa tay chỉ.

Một xác người trần truồng nằm ngửa, một người Anh điêng thuộc bộ tộc của Paraguacu, có viên đá xuyên qua môi dưới rất dễ nhận ra. Cái chết đã làm miệng anh ta dãn ra nhưng môi trên xuyên lỗ lại thễu xuống. Mắt mở trừng trừng. Một quầng trăng trắng lúc nhúc toàn dòi bọ, chắc chúng đã chui vào đầy ruột gan, nhưng phần thân thể ngửa lên trên vẫn còn nguyên. Chân tay, và toàn bộ da dẻ, ở đùi vẫn còn vết sơn lấy từ nhựa cây găng cơm, không có vết thương nào, chứng tỏ anh ta chết không phải vì đánh nhau. Vả lại, thổ dân ít khi bỏ rơi những người tử nạn trong chiến đấu, họ luôn chôn cất tử tế. Còn đối với kẻ thù, họ ăn thịt ngay ở bãi chiến trường, đấy là người ta đồn thế. Nhưng người này thì đang làm mồi cho sâu bọ.

Trong rừng khá tối nên không thể nhìn rõ được từng chi tiết. Quintin bịt mũi, đánh bạo ngồi xuống để xem xét thi thể kỹ hơn. Colombe chẳng quan tâm đến cảnh này lắm và định kéo ông Quintin đi tiếp thì ông ta ngăn lại và bảo:

- Nhìn này, rất nhiều mụn ở khắp người. Như là bệnh đậu mùa.

Việc phát hiện ra cái xác, tuy có đáng sợ, lại là một dấu hiệu khích lệ Colombe. Điểm này chứng tỏ làng thổ dân không còn xa nữa. Nàng nói:

- Người này chắc chưa kịp về đến làng. Và như vậy làng cũng gần đâu đây thôi.

Quintin không đòi ngồi lại nữa, cất bước đi theo Colombe. Khoảng một giờ sau, họ lại gặp một thi thể nữa, cũng có mụn.

Dù sao, Colombe khấp khởi mừng, vì đã mang máng nhớ ra phong cảnh nơi này. Hai người đã tới cổng làng. Nàng chỉ cho Quintin cái bẫy ngụy trang cần phải đi quành. Căn lều lớn đã nhìn thấy từ xa, Colombe mừng rỡ chạy tới, miệng gọi ríu rít.

Nhưng không có tiếng đáp lại. Nhà trống không, mái đã sụp xuống một mảng. Cây cỏ nhanh chóng mọc lan tỏa ở những chỗ trước kia là sân, bãi. Ngoài vài mảnh bát vỡ, không có dấu tích gì của cuộc sống trước đây. Nhưng cũng không có một xác chết nào.

Colombe ngồi lên một gốc cây, hai tay ôm đầu thất vọng. Quintin thì không quan tâm, chỉ thấy là lần đầu được dừng chân ở một nơi tạm tươm tất, nên rút luôn trong tay nải ra chiếc võng, mắc lên hai cái cọc để nằm nghỉ một lát. Võng đung đưa, làm ông bỗng nhớ giờ này chắc tên Quạ và tên đồng đảng đang lủng lẳng dưới giá treo cổ. Chính vì lý do đó mà Quintin rất vui khi được chỉ định đi theo Colombe. Nghĩ đến đây, ông ngồi nhổm dậy trên võng, đưa tay sờ lên cổ. Tình cờ đúng lúc đó ông nhìn thấy một bóng người từ trong lều đi ra, lẳng lặng luồn sau lưng Colombe định tuồn ra ngoài rừng.

Người này hẳn đã nấp bất động trong nhà khi họ đến. Nếu là thổ dân, chắc chắn hắn biết cách lẻn ra và tan biến vào thiên nhiên một cách dễ dàng. Nhưng hắn là người da trắng, nên không làm được như thế.

- Đứng im! – Quintin quát.

Ông khôn ngoan lợi dụng bóng tối xung quanh mình để người kia tưởng ông có vũ khí. Tiếng quát rất đanh thép, như trong tay ông có hai khẩu súng mắt kê đang chĩa về phía trước. Khổ thân ông Quintin, như mọi khi, ông không có bất cứ một thứ gì để tự vệ cả.

May thay, người kia không có vẻ dữ lắm. Biết bị lộ, hắn giang hai tay, đi vòng lại đứng ra chỗ sáng, trước mặt Colombe.

Ông ta có bộ mặt khắc khổ, khó đoán tuổi, bảo là già trước tuổi hay trẻ lâu cùng thời gian đều được. Tóc vàng khè, trên đỉnh đầu lại mọc ngược, chỉ dựng thêm một chút nữa thì coi rất giống quả dứa trong bộ sưu tập của Thevet. Y phục thì tạm bợ, làm bằng các loại vải kì cục, song khác với Quạ và đồng bọn, không có ý làm ra bộ sang trọng, quý tộc. Áo chẽn, quần cộc lửng đến đầu gối, gần giống đồ Colombe đang mặc. Ông ta đến ngồi xệp xuống đất trước mặt Colombe.

- Chào các vị! Ông ta bình thản nói.

- Ông là người Pháp? – Colombe hỏi, giọng vừa ngạc nhiên vừa bực tức, vì tưởng đi gặp các bạn thổ dân lại đụng phải một người da trắng.

- Ở đây, ai cũng là người Pháp cả, để khỏi bị ăn thịt. – Rồi ông ta nói thêm, giọng nhấn rất mạnh, khiến Colombe không hiểu lời ông rõ lắm. Cả tôi cũng là Pháp, mặc dù là người Anh.

- Và ông làm gì trong cái làng này?- Quintin hỏi, cố lên giọng đe dọa để lấy khí thế.

Nhưng người Anh vẫn điềm nhiên, không hề dao động, khiến ý đe dọa của Quintin trở thành vô tác dụng.

- Cũng giống như các vị thôi. Tôi đi ngang qua đây.

- Thổ dân đâu cả? – Colombe hỏi.

- Các vị từ đâu tới, không biết vì sao? – Người kia chăm chú nhìn Colombe.

Đôi mắt sâu thẳm lạ kì của nàng gây được ấn tượng mạnh, song ông ta không tỏ vẻ gì là sợ hãi cả. Ông ta nói tiếp:

- Có bệnh dịch, nên họ bỏ đi cả rồi.

Quintin từ trên võng nhẩy xuống, tiến ra ngoài ánh sáng, quên cả đề phòng vì quá hiếu kì.

- Bệnh đậu mùa, có phải không?

- Không biết. Ở đây làm gì có thầy thuốc. Ông biết người Anh điêng rồi đó: họ nói là do bị ma làm.

- Họ chết hết? – Colombe gặng hỏi.

- Chết hết thì không, nhưng cũng khá. Các vị có nghe nói đến Quoniembec?

- Không, là ai?

- Một thổ dân dũng cảm, giết chết nhiều quân địch, bắt nhiều tù binh, được dân chúng kính trọng như một ông vua. Ông ta quan hệ với các hãng buôn da trắng, họ dạy ông ta cả cách bắn súng lớn. Ông ta thích nhất là đặt hai súng lên hai vai, giữ chặt để cho người khác phát hỏa.

Người Anh đứng lên làm điệu bộ vác súng ngược trên vai, quay đầu lại để ngắm bắn và trút đạn về phía sau. Rồi ông ta lại ủ rũ ngồi xuống:

- Ông ta chết cách đây hai ngày, mình đầy mụn.

Quintin lắc đầu. Một tên Anh điêng hiếu chiến chết thì chẳng can gì đến ông, nhưng ông nghĩ tới bốn phụ nữ Anh điêng mà ông đã gặp.

- Các vị từ những cơ sở Noóc măng tới?

- Không, từ đảo tới. Chúng tôi là người của ông Villegagnon – Colombe đáp hơi hấp tấp, vì nàng tỏ vẻ tin người lạ.

- Thế thì khổ rồi! – Người Anh vụt đứng lên. Nếu gặp thổ dân, các vị chớ nói vậy. Họ đang tin rằng chính các vị đã đem bệnh tật đến đây.

Colombe hối tiếc ngay câu trả lời thật thà của mình và cảm thấy ông Quintin đã vội lùi lại.

- Ai làm cho họ tin như vậy?

- Bọn cướp ở ven bờ chứ ai.

- Thế ông không cùng bọn với chúng à? – Quintin nói.

- Tôi ấy ư? – Người lạ bất bình thốt lên.

- Xin lỗi – Quintin đấu dịu – tôi cứ tưởng tất cả người da trắng ở đây đều là đồng bọn của tên Quạ.

- Thằng Quạ! – người lạ nói giọng khinh bỉ. Ai bảo các vị chơi với nó. Và nó đã trả ơn thế đấy!

- Giờ này, thì hắn cũng đã trả giá rồi – Quintin đáp lại, bây giờ đã khá hả hê rằng tên Quạ đang lủng lẳng trên giá treo cổ.

Tiếp theo là một sự im lặng ngượng ngập. Người Anh lại hỏi:

- Các ông có nghe nói đến Paylo?

Colombe và Quintin lưỡng lự nhìn nhau:

- Tức là ông?

- Không. Đơn giản, tôi chỉ là Charles.

- Tôi là Quintin.

- Còn tôi Colin.

Tự giới thiệu rồi, cả ba cười vui vẻ. Colombe vẫn không tin được rằng cùng một khung cảnh nàng từng sống với người Anh điêng, nay lại là nơi gặp gỡ những nhân vật khác hẳn. Người Tupi sống ở đây chắc sẽ thấy rất khôi hài, việc hai người chỉ cần tự giới thiệu tên họ đã làm họ xích lại gần nhau và cho phép họ biết nhau là ai.

- Paylo là con người vĩ đại nhất ở toàn khu vịnh này – người Anh nói một cách nghiêm trang.

- Ông ấy thuộc bộ tộc nào? – Colombe hỏi.

Charles cười nhe cả mấy chiếc răng sâu còn sót lại sau rất nhiều chuyến vượt biển.

- Cùng một bộ tộc với chúng ta. Hay với các ông thì đúng hơn. Ông ta da trắng, và là người Pháp… trước khi trở thành… như ngày nay.

- Có nghĩa là?

Quintin hỏi như vậy rồi nhăn mặt, vì lo lại được nghe kể những chiến tích đánh nhau như Quoniembec, hoặc như Quạ.

- Là một người vô cùng khôn ngoan và hết sức tốt bụng.

- Vậy vị thánh sống ấy ở đâu? – Quintin hỏi, giọng mỉa mai.

Ông không tin rằng ở nơi rừng rú này một con người bản chất tốt đẹp có thể tồn tại.

- Ở cách đây hai ngày đường, trong một khu rừng thổ dân Tijuca.

- Tại sao ông hỏi chúng tôi có biết ông ấy? Colombe nói.

- Vì các ông muốn biết có phải tất cả người da trắng ở đây đều đi theo Quạ không. Và tôi đang giải thích rằng may thay, nhiều người không công nhận quyền lực của bọn chúng.

- Và Paylo là chủ soái của họ?

- Chủ soái! Ha ha, ông ta mà nghe thấy, chắc buồn cười lắm. Có thể, song dù sao tôi chưa bao giờ nghĩ như thế. Ông ấy là chủ soái, nhưng là một chủ soái không ra lệnh cho ai, không trừng phạt ai, cũng không ban thưởng ai.

Colombe và Quintin dửng dưng trước lời kể khoa trương về một người họ không quen biết. Nhất là Colombe, nàng càng nhớ những bạn gái Anh điêng.

- Chúng tôi đã từng quen biết thổ dân của làng này. Liệu có tìm lại được họ không?

- Phức tạp đấy – người Anh lắc đầu. thổ dân đã có tục lệ hễ đi là đi, chỉ một đêm là xong hết, vì thầy mo bảo có thế thì các thần mới đề yên. Hình như họ đi tới một con sông lớn ở phía tây và băng qua cánh rừng Amazones.

Colombe lấy chân đẩy đẩy hai cái vỏ ốc trắng nhỏ xinh, chắc ở một chuỗi vòng nào đó rơi xuống đất. Trong một khoảnh khắc, cô nghĩ đến việc theo những dấu vết đó để dò tìm bộ lạc người Anh điêng. Rồi cô lại gạt ngay đi vì thấy quá viển vông. Cô thở dài đánh thượt một tiếng.

Rồi Charles nói thêm:

- Muốn hỏi phải hỏi Paylo, chỉ mình ông ấy mới biết.

- Ông vừa mô tả ông ấy như một nhà hiền triết, vậy chắc ông ấy ở ẩn.

- Ở ẩn, nhưng lạ thế đấy, ông ấy biết tất. Mà tôi chắc ông ta biết cả các ông nữa.

- Chúng tôi? Ông muốn nói là biết Villegagnon?

- Tất cả các ông, đặc biệt là hai ông, nếu hai ông đã từng quan hệ với người Anh điêng.

Quintin lấn bấn một lúc rồi hỏi:

- Ông ấy biết tất cả, lại tốt như thế, sao không ra mặt, lại để cho bọn Quạ hoành hành, suýt nữa thì hại chúng tôi?

- Vì Paylo biết chờ đợi.

- Vậy ông cho rằng Paylo có thể giúp tôi gặp lại thổ dân? – Colombe hỏi.

Quintin không chờ lời đáp, hỏi tiếp:

- Và ông ấy có thể tiếp tế lương thực và nước ngọt để chúng tôi thoát cơn nguy hiểm?

Người Anh suy nghĩ rồi chậm rãi nói:

- Paylo không phải là nhà buôn. Ông chẳng có gì để bán, cũng không mua gì.

Quintin nhăn mặt thất vọng:

- Nhưng nếu việc ta làm là đúng, mà ông ấy muốn giúp, thì ông ấy có thể làm được tất.

Colombe đã quyết định xong, và khi quay lại nhìn Quintin, nàng hiểu là ông cũng đồng tình. Và nàng hỏi, mắt mở to nhìn ông Charles:

- Charles, ông có nhận dẫn chúng tôi đến gặp Paylo?

Người Anh nắm lấy tay nàng, reo lên:

- Ồ, tôi rất vui lòng. Rất vui lòng. Mỗi lần tôi giới thiệu được Paylo với ai xứng đáng, tôi cảm thấy mình làm một việc… có ích.

Bản chất tự kiềm chế của dân Anh không cho phép Charles lai láng hơn nữa, song trong giọng nói ông ta rõ ràng có sự xúc động. Ông nói tiếp:

- Nếu các ông muốn, ta có thể đi ngay tối nay. Ở đây hãy còn gần bờ biển quá. Quạ đã chết, nhưng nghe đâu có một tên trẻ tuổi trong bọn các ông đã bỏ trốn và tự xưng là thủ lĩnh.

Colombe nghĩ thầm: đúng là thằng Martin rồi.

- Mà có vẻ nó còn nguy hiểm hơn tên Quạ.

Quintin ra gấp võng. Họ ăn mỗi người hai con cá khô, uống chút nước rồi lên đường.

Charles đi trước dẫn lối. Ba người đi xuyên qua nhũng sườn đồi trồng kín cây thuốc lá toàn lá to bản và bụi cây nhựa nhai thơm sực. Rồi họ gặp lại những cánh rừng cây to và những bãi rộng, nơi các cây muồng đang trổ hoa.

Đường lên dốc liên tục, lại ngoắt nghéo vì phải tránh những tảng đá lớn, những con thác và sông suối. Thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ, họ nhìn thấy khu vịnh càng ngày càng xa. Cho đến một buổi sáng, họ đi vào một vùng đất trồng bông bát ngát, xa xa nhô lên những ngọn thông cao vút.

Charles rừng lại, đưa tay chấm mồ hôi trán, nói:

- Tijuca đây rồi. Chúng ta sắp gặp Paylo.