— Không, không tin được! Sáng nào cũng thế cả sao!

Pierre ngồi dậy trên giường một cách khó nhọc, đưa tay với máy điện thoại, tức tối cành hông vì bị dựng đầu dậy lúc 7 giờ trong khi anh đã lập trình cho chuông reo vào lúc 8 giờ. Anh hầu như không ngủ chút nào. Anh sắp sửa mắng mỏ cái giọng tổng hợp của máy thì nhận ra tiếng Clara.

— Pierre… Rốt cuộc! Anh đấy à! Nhưng anh ra sao rồi?

Ôi, nếu xét chung thì anh thích cái giọng nhân tạo kia hơn.

— Anh không gọi điện gì cả! Cả hai ngày trời mẹ con em không biết anh làm gì!

Nàng gào lên. Pierre thấy sững sờ. Dĩ nhiên, vợ anh không thể đoán được anh đã qua đêm ra sao, nhưng từ đó mà hung hăng gây gổ với anh như thế…

— Cưng ơi, tha lỗi cho anh, nhưng ở đây anh ngập đầu ngập cổ trong công việc, - anh nói với giọng ướt át, xa lạ với chính mình.

— Thôi đi, Pierre, tận thế rồi!

Clara khóc nức nở. Pierre đấm mạnh xuống đùi mình để cho chắc là mình không nằm mơ. Nhưng anh vẫn còn nghe tiếng nấc của Clara.

— Cưng ơi, bình tĩnh lại nào. Cưng nói chuyện gì vậy?

Người đàn bà trẻ sụt sùi:

— Thôi đi, Pierre! Anh không biết à? Nhà máy Atofina đã nổ tung.

— Nhà máy Atofina à? Nhà máy hóa chất đó sao?

Anh không hiểu nàng đang nói về cái gì. Clara nhấn mạnh:

— Có cả hàng trăm người chết. Còn tồi tệ hơn ở Toulouse nữa. Người ta đồn rằng Marseille đã bị xóa khỏi bản đồ!

— Nhưng em điên quá à! - Pierre giật nẩy mình, đột ngột nổi giận tím mặt. - Em đâu còn ở đó mà nói chuyện với anh nếu Marseille bị xóa khỏi bản đồ, thấy không nào…

— Pierre ơi, - Clara kêu rên, - vào ngày thứ tư, hôm qua đó! Cả nhà đi thăm mẹ em ở Alès, bà không được khỏe. Em định sáng nay về sớm. Nhưng nhà máy điện đã nổ tung vào lúc 1 giờ đêm qua. Người ta chỉ nói suốt về chuyện này thôi trên đài phát thanh, đài truyền hình… Em đã cố liên lạc với các bạn em, với hàng xóm, nhưng không xong, các mạng điện thoại không hoạt động nữa. Chính quyền đã phát ra báo động đỏ, không một ai được quyền đi đến đó, không được đến gần hai mươi cây số cách vùng nổ…

Pierre ngồi ở mép giường, đặt tai nghe xuống vài giây, hít vào chậm rãi và nuốt nước miếng trước khi nói chuyện tiếp. Sau khi tuôn ra xối xả những lời lẽ hốt hoảng, Clara bắt đầu lấy lại bình tĩnh. Nàng kể cho anh những gì nàng biết được lúc 6 giờ sáng, từ đài phát thanh, rồi từ đài truyền hình. Chưa một hình ảnh nào được phát sóng, và không ai biết được mức độ thiệt hại. Nhưng cách hơn mười cây số kể từ điểm nổ mà người ta còn cảm thấy các cơn rung chuyển do các vụ nổ gây ra. Chỉ những lính cứu hỏa trang bị đặc biệt mới có thể tiến vào vùng đỏ. Tin đồn lan nhanh như chớp. Người ta đồn rằng ở Marseille, trong khu phố có nhà máy phức hợp hóa dầu, xác chết nằm đầy đường và những người bị thương đẫm máu kéo nhau lê lết trên các vỉa hè. Người ta cũng tung ra rằng vụ nổ nhà máy lọc dầu Atofina đã để thoát vào trong không khí những hóa chất độc hại. Các bình luận viên nói đến chất “dioxine”.

— Các con bình yên chứ? - Pierre cắt ngang, cảm thấy nỗi sợ lớn dần.

Hơn cả nỗi sợ là ý thức phạm tội xâm chiếm anh khi hình dung ra cảnh Clara và mấy đứa nhỏ đã bị nguy hiểm chết người trong khi anh nằm trong vòng tay một người đàn bà nước ngoài ở bãi biển cho tới sáng. “Không bao giờ nữa”, anh tự nhủ.

— Em không muốn nói với các con mấy chuyện này, - Clara tiếp tục, - em muốn chúng không biết thì hơn, nhưng dù sao đi nữa, không thể làm thế được rồi. Garance chạy vào phòng ngay lúc em đang xem TV, cách đây mười lăm phút. Gaétan và Sixtine thì khóc lên khóc xuống, chúng lo sợ sẽ không bao giờ gặp lại bạn bè nữa… Pierre, anh phải về nhà ngay!

— Được rồi, Clara, anh biết mà. Anh sẽ xem, anh sẽ làm tất cả những gì có thể làm. Mọi sự sẽ ổn thôi, anh quả quyết với em đó… Anh yêu em.

Pierre cố gắng giữ bình tĩnh, hứa với Clara là anh sẽ tìm hiểu thêm thông tin và sẽ gọi điện ngay cho nàng khi có gì mới. Rồi anh tắt máy, sau khi nói là anh cũng nôn nóng quay về với nàng. Ngay lập tức anh bấm số của Franck, không xong, rồi anh tìm cách gọi hai người bạn chơi golf.

Một trong hai người đó ở hai mươi cây số phía Bắc thành phố Marseille. Nhưng không cuộc gọi nào tới đích.

Anh chụp cái thiết bị điều khiển từ xa và mở máy TV. Không một nhà đài nào có thể gửi phóng viên đến tận những nơi xảy ra tai nạn, và họ phát đi những mẩu tin giống nhau, lặp đi lặp lại nhiều lần. Anh bấm CNN. Và chính ở đài này mà anh sửng sốt biết ra tầm cỡ cái tai họa khủng khiếp này.

Thảm kịch ở Marseille, trong thực tế, chỉ là một mắt xích trong một chuỗi dài những tai họa. Vận đen. Ở Mỹ, ở Anh, ở Nhật, tình trạng khẩn cấp đã được ban hành trên tất cả hay một phần lãnh thổ. Bảy cường quốc kinh tế đứng đầu thế giới – G7 cũ – đã bị nhắm đến một cách có chủ ý. Trong các nước này, tổng cộng khoảng mười lăm nhà máy hóa chất hay nhà máy cung cấp điện cho các đại đô thị đã ngừng hoạt động, giữa 17 giờ và 19 giờ, giờ New York (tức là – Pierre tính nhanh – giữa 23 giờ và 1 giờ sáng, giờ ở Arromanches). Một trong những nhà máy điện nằm gần Thác Niagara thuộc tiểu bang New York đã nổ tung, giống y chang nhà máy ở Marseille tiếp sau một đám cháy không được giải thích. Một đặc phái viên đề cập đến những thông tin trái ngược liên quan đến nhà máy điện nguyên tử ở bang Pensylvania, nó cũng ngừng hoạt động từ 17 giờ 15, giờ New York: vài người nói đó chỉ là một buổi nghỉ tạm đơn giản để kiểm tra an toàn, người khác thì cho rằng đó là bắt đầu sự rò rỉ chất phóng xạ ra ngoài. Nhưng điều đáng lo ngại nhất, nếu tin vào các nhà báo, là vụ việc không phải là một loạt mưu hại cùng xảy ra: không một tên lửa, không một máy bay nào đã va nổ vào các nhà máy; mỗi lần xảy ra rối loạn chức năng là đến từ bên trong nhà máy.

Không giới hạn trong phạm vi thành phố New York chút nào, như người ta đã tin thế lúc đầu, sự cố mất điện xảy ra trên toàn bờ Đông nước Mỹ, bây giờ chìm trong bóng tối. Detroit, Cleveland, Syracuse cũng như Toronto, Ottawa và nhiều thành phố ở miền Ngũ Đại Hồ và Ontario. Tổng cộng là ba mươi lăm triệu người gánh chịu hậu quả. Tuy nhiên, thủ đô kinh tế của Hoa Kỳ trở thành tít lớn trên mọi bản tin. Ở đó, sự mất điện kéo dài từ hơn mười giờ rồi; nó xảy ra lúc 16 giờ 50, vào lúc người ta đi làm về. Đó là lần thứ sáu trong vòng bốn mươi năm – sự mất điện năm 1965, 1977, 1981, 1983 và 2003 vẫn còn nằm trong trí nhớ – mà New York bị chìm trong bóng tối hàng loạt và kéo dài vì cúp điện. Nhưng mọi sự xảy ra như thể dân chúng và chính quyền đã không rút ra một bài học nào từ những kinh nghiệm trước đấy. Những hậu quả mỗi lần mất điện thì tệ hại hơn lần trước, chắc là do mức độ tùy thuộc đối với điện tử, tức là đối với điện, không ngừng tăng lên.

Pierre không thể rời mắt khỏi hàng chữ chạy phía dưới màn hình. Các bản tin nối tiếp nhau: vào lúc cúp điện, tám trăm ngàn người bị kẹt trong tàu điện ngầm, và hàng triệu người khác kẹt trong các chung cư hay tòa nhà chọc trời. Và trái ngược với những diễn biến khi sự cố mất điện khổng lồ gần đây nhất xảy ra vào tháng 8 năm 2003, cuộc di tản đã không được tiến hành trong sự bình tĩnh mà hoàn toàn trong nỗi kinh hoàng. Chắc là, Pierre tự nhủ, vì vào tháng tám năm 2003, nguồn gốc tai nạn đã nhanh chóng được xác định, trong khi lần này, các nhà chức trách tỏ ra bất lực trong việc nhận dạng nguyên do gây ra hàng loạt tê liệt. Bóng ma của cuộc tấn công sát hại vào World Trade Center sáu năm về trước lại hiện lên một lần nữa.

Death toll, two hundred and fifty, may get worse since authorities… Tiếng Anh của Pierre đủ tốt để hiểu được bản tổng kết tạm thời – hai trăm năm mươi người chết – có nguy cơ nặng thêm rất nhiều. Người ta chưa biết bao nhiêu người đã chết, bị đè bẹp hay nghẹt thở trong tàu điện ngầm, ở các cầu thang hay các thang máy. Các bệnh viện quá tải, không thể đáp ứng đông đảo người bị thương lũ lượt kéo đến được nữa.

Hàng trăm ngàn cư dân loay hoay tự mình xoay sở trên đường phố, họ không có cách nào về nhà được. Những hình ảnh phát ra trên TV mang lại không khí kinh hoàng của cái đã-thấy-rồi: những đám đông hốt hoảng tràn ra trên các con đường trong khu thương mại-tài chánh và đi bộ qua cầu Brooklyn để rời bỏ đảo Manhattan bằng chân… Tuy vậy, phần lớn dân ngoại thành chọn ngủ lại trong công viên Central Park hay trên các vỉa hè, điều này còn có thể làm được vì thời tiết đang ở mùa hè Anh điêng[1]. Ba tháng sau mà gặp cảnh bão tuyết thì họ sẽ chết cóng hết.

Các nhà chức trách không thốt ra từ “mưu hại”, từ “phá hoại” cũng không, vậy mà thế này: những sự cố cúp điện hầu như cùng lúc – vả lại, các nhà máy điện hoàn toàn đâu có nối vào với nhau – nói lên khả năng hiện hữu của một “hắc thủ” hơn là một “vận đen” ập đến. Đó là thành ngữ mà tổng thống George W. Bush đã dùng trong bài diễn văn đặc biệt, phát sóng lúc 22 giờ, nhằm động viên đồng bào mình bị bất ngờ vì tình trạng khẩn cấp được ban hành. Thông điệp của ông thì không có gì gây ngạc nhiên: Không nên hốt hoảng, hãy tin vào chính quyền sắp tái lập tình trạng hoạt động như trước ở miền Bắc và Đông của đất nước, giống như chính quyền đã giải quyết xong sự cố mất Internet vào ngày hôm qua, chỉ mất chưa tới hai ngày thôi. Trong khi chờ đợi, ngài tổng thống mời mọi người cầu nguyện.

Truyền hình Mỹ, tất nhiên, không nói đến tai nạn ở Marseille. Pierre mở máy tính. Nhưng ngay khi anh nhấp chuột trên trang địa chỉ web thì giọng nói của người đọc tin trên CNN làm anh quay lại nhìn chiếc TV một lần nữa.

“Phóng viên thường trú của chúng tôi ở Boston mới vừa báo tin đột tử của ông Dan Barett, người sáng lập và chủ tịch công ty Controlware. Ở tuổi bốn mươi mốt, người giàu nhất nước Mỹ có lẽ là nạn nhân thứ mười lăm chết vì ngộ độc chất “mélatonine” mà chúng tôi đã nói tới trong các bản tin trước đây.

Barett đã đi Nam Phi vào đầu tuần này, nhưng người ta không biết xuất xứ của thuốc mà ông đã uống. Vợ và hai con ông ở Nam Phi – mà ông bay sang để gặp – có lẽ vẫn bình an vô sự và sẽ được hồi hương về Mỹ trong ngày hôm nay.”

Tiếp theo là một phóng sự về ông trùm ngành công nghệ tin học. Tiểu sử người quá cố chắc chắn là đã được sửa soạn sẵn từ lâu, giống như cho tất cả những nhân vật tai to mặt lớn trên thế giới. Người ta kể lại thời thiếu niên thần đồng của ông, tình bạn với Paul Abbott – người chung tay góp sức từ khi khởi nghiệp -, những mối quan hệ của ông với đám đầu bù tóc rối vui tính đã tạo dựng ra xí nghiệp giàu mạnh nhất thế giới, sức nặng của tập đoàn ông trong ngành công nghiệp tin học hiện nay và những hậu quả có thể thấy trước của sự qua đời đột ngột của ông. Trên thị trường chứng khoán New York, cổ phiếu Controlware đã sụt giảm nhanh, như hàng tin chạy phía dưới màn hình chỉ ra.

Pierre thả phịch người xuống giường, như thể vừa bị giáng cho một cú chết lịm. Chuyện thiếu ngủ hầu như không còn tác động đến anh nữa.

Anh hít thở từ từ và thử tìm một khoảng không gian sáng suốt trong đầu óc mình. Marseille, New York… Và, bây giờ, Dan Barett! Các hình ảnh lẫn lộn rối ren trong trí nhớ anh. Bất chợt anh nghĩ đến Emma. Có lẽ nàng phải té xỉu. Anh muốn gọi cho nàng nhưng rồi dằn lại. Tốt hơn là hai người không gặp nhau nữa. Dù sao đi nữa, chính nàng đêm qua đã nói câu: “Đây là lần đầu và cũng là lần cuối.” Hơn nữa, chính anh cũng có những ý định không kém rõ ràng. Những biến cố xảy ra đã giúp anh khỏi phải suy đi xét lại những mối ân hận. Anh kết nối với các trang mạng của báo Le Monde, L’Express và La Provence để cố biết thêm thông tin về thảm họa ở Marseille.

Ngôi biệt thự anh sống cùng Clara từ năm năm nay nằm ở khoảng mười cây số về phía Tây khi ra khỏi thành phố “Phocéenne”[2]. Hai vợ chồng anh đã cho xây nó để mà con cái được lớn lên ở đồng quê. Nó có bị trúng không? Tất nhiên là không. Nếu thế thì Clara đã nói rồi. Nhưng những biệt thự của hàng xóm, bạn bè, đồng nghiệp thì sao? Anh thấy tim mình thắt lại khi nghĩ đến những người trong bọn họ có lẽ đã bỏ mạng. Anh gửi vài thư điện tử để hỏi thăm tin tức. Rồi anh lướt qua một số trang mạng có sẵn nhưng không thấy gì mới. Ngoại trừ trên blog của một người bảo vệ môi trường thuộc “Greenpeace”[3] nêu bật rằng những hậu quả của vụ nổ sẽ nghiêm trọng hơn là những gì mà các nhà chức trách, theo thói quen bại hoại của họ, thừa nhận trước công chúng. Gió “mistral”[4] thổi lúc xảy ra vụ nổ và khí ga độc hại lan tỏa về những khu vực ở rất xa chỗ tai nạn. Nhưng những khu vực nào? Lan tỏa tới đâu? Khu nhà anh ở cũng bị nhiễm độc không? Bị sốc, Pierre mặc vội lại chiếc áo sơ mi hôm qua, không mất thì giờ cạo râu, và đi xuống sảnh khách sạn.

Một lần nữa, cả cái sảnh rơi vào tình trạng lộn xộn. Các khách hàng phụ nữ chen lấn nhau tìm một lối đi đến quầy. Ba anh bồi đến giúp các cô nhân viên lễ tân một tay. Một nữ đại biểu thẳng thừng đi ra phía sau quày và tìm cách giựt điện thoại từ tay cô phụ trách tổng đài nội bộ. Trong đám đông lộn xộn đó, Pierre nhận thấy cô gái tóc hung mà anh gặp tối hôm qua. Cô cho anh biết là những bà tổ chức của WAC đã quyết định tiếp tục đại hội cho tới cùng, ngay cả khi hơn một nửa đại biểu muốn rời khỏi Arromanches trong thời gian sớm nhất. Khốn khổ thay, chỉ có sẵn một chiếc xe bus thôi, và chỉ chở được ba mươi người đi về thành phố Caen. Một khi đến đó, các hành khách phải cần kiên nhẫn lắm vì không ai có thể nói được khi nào tàu lửa mới chạy: nhà ga Saint-Lazare đã đóng cửa vì bị báo động liên miên và vì hệ thống tin học trung tâm bị hỏng – việc này đã làm rối loạn toàn bộ mạng lưới xe lửa Pháp.

“Tội nghiệp hãng SNCF!” Pierre nghĩ.

Ngày hôm kia, sự cố mất Internet đã làm cho đạo quân kỹ sư bách khoa của hãng tức phát điên rồi kia mà. Và bây giờ, hệ thống tin học của hãng lại bỏ rơi hãng!

Khách sạn quyết định dành ba mươi chỗ xe bus cho những đại biểu ghi tên đầu tiên, và một quý bà lớn tuổi đáng kính, với giọng Mỹ rất nặng, đến quá trễ để nhận một chỗ, hét toáng lên:

— Tôi trả mười ngàn đô-la mua lại một chỗ.

Giọng nói của bà ta quá chói tai đến nỗi làm ngưng lại giây lát cảnh hỗn loạn đang ngự trị trong sảnh. Khi đó thì Pierre nhận ra một trong những kỹ thuật viên của mình đang ngồi bệt trên tấm thảm, ngay ở mặt đất, gần cửa ra vào, anh tiến về phía hắn; nhưng trước khi anh kịp mở lời thì hắn đã lớn tiếng hỏi anh:

— Ông đã thấy nó dẫn đi đến đâu rồi chứ, mấy thứ Internet ngu ngốc này?

Người đàn ông này ở tuổi ba mươi, hói đầu, mắt trũng sâu trong hốc và có khổ người đô vật; cái bĩu môi ngán ngẩm làm khuôn mặt hắn méo đi. Pierre tự nhủ hắn ta đã uống rượu, và uống nhiều lắm.

— Nhưng cậu nói cái gì vậy? Cậu không được khỏe sao? - Pierre trả lời, nhíu mày.

— Những nhà máy điện nổ tung, có lẽ không phải do ông! Nhưng tin học, Internet! Tôi luôn nói với ông là mấy cái trò này sẽ gây tai họa mà.

Tên kỹ thuật viên vung tay múa chân và trở nên khiêu khích. Pierre, nổi nóng, đáp lại cùng một giọng hung hăng:

— Sự cố mất Internet thì dính dáng gì đến những thảm họa của ngày hôm nay?! Mạng lưới toàn cầu đã được tái lập từ chiều hôm qua. Và hoạt động tốt! Tôi vừa mới gửi khoảng hai chục thư điện tử đó. Kiểm tra đi! Cậu sẽ thấy là mình đã ăn nói linh tinh!

— Thế à? Bởi vì việc mất Internet toàn cầu và cảnh lộn tùng phèo hôm nay không liên quan với nhau à? Ngài đây tưởng mình ở trên tất cả sao?

Pierre cố gắng lấy lại bình tĩnh:

— Có lẽ cậu có lý. “Hắc thủ”, ai cũng bàn ra tán vào nhưng không nói tên, chắc chắn là có nguồn gốc tin học, nhưng…

Hắn cắt ngang, giọng nhát gừng:

— Nhưng rõ ràng như ban ngày, chính là do tin học mà ra. Mấy tên khủng bố làm sao đi vào từng nhà máy điện một, không thể nào đâu. Có biết bao nhiêu nhà máy, và tất cả đều bị rán vàng cùng lúc là sao!

— Tất nhiên rồi. Nhưng để tôi nói hết. Có lẽ có những virus hay những “con ngựa thành Troie” đã đột nhập vào hệ thống tin học của những nhà máy điện. Và chúng đâu có vào đó một mình. “Hắc thủ”, chính nó đã hành động… Và những virus này nhất thiết đã quá cảnh Internet.

— Thì đúng như tôi nói mà! Internet đã gây ra bát nháo mọi sự!

Pierre thấy mất hết kiên nhẫn.

— Ngừng chút đi! Bình tĩnh lại nào! Có lẽ là qua Internet những tên tin tặc đã có thể đột nhập vào máy chủ của những xí nghiệp được bảo vệ tốt nhất, và ngay cả khởi động các tai nạn. Nhưng để làm được thế thì Internet phải ở trong tình trạng hoạt động bình thường chứ! Sự cố tê liệt lớn đã phong tỏa mọi người suốt hơn hai mươi bốn giờ thì không thể nào tiện cho bọn tin tặc được: nó khiến chúng phải hoãn lại các cuộc đột nhập!

Lời đáp trả không đến. Pierre đã thắng được một điểm. Tên đàn ông buộc tội anh từ vài phút trước ngừng vung tay múa chân, bây giờ đứng dậy, dựa lưng vào tường. Hắn nhướng mắt nhìn Pierre, quan sát anh vài giây rồi lên tiếng lại, một cách chín chắn hơn, lần này:

— Ông muốn nói là, nếu các nhà máy điện đã nổ tung ngay sau sự cố mất web, có phải do tình cờ hoàn toàn không?

— Cậu thấy khó tin nhưng tôi nghĩ là đúng vậy.

Vừa nói xong lời cuối cùng, Pierre đột ngột có cảm giác là mình đã khờ dại triển khai mấy thứ lý lẽ của chính quyền. Và nếu như tên kỹ thuật viên của anh rốt cuộc có nhiều lương tri hơn các chuyên viên? Và nếu như có một tương quan giữa hai biến cố? Và nếu như vấn đề là hai sự biểu dương lực lượng liên tiếp, cái này “ảo”, cái kia “thật” phát xuất từ cùng một nguồn thì sao? Dĩ nhiên, bằng cách tiến hành chiến dịch thứ nhất, cái đã làm tê liệt Internet, bọn tin tặc lại có nguy cơ làm tổn hại đến chiến dịch thứ hai, cái này thì cần sử dụng Internet, nếu không thì ít nhất phải dùng đến hệ thống tin học trong mạng lưới; nhưng các hệ thống này thì cũng có thể bị thiệt hại do sự mất Internet gây ra. Trừ phi,… trừ trường hợp là chính bọn tin tặc đó tự chúng biết cách khởi động lại mạng lưới sau cú sốc tê liệt; chúng có toàn quyền tái lập mạng lưới để hoạt động bình thường như trước. Nếu giả thuyết này đúng thì ta không phải đụng chuyện với đám khủng bố tin học đơn thuần chút nào đâu. Và vậy thì ta lo sợ cái kinh khủng nhất, trong thế giới ảo cũng như trong thế giới thật.

Không nói một lời, Pierre tựa lưng vào tường, bên cạnh kỹ thuật viên của mình. Nụ cười và cơn giận của anh đã biến mất. Hai chân anh run rẩy. Rốt cuộc, Đại Số Dách chẳng là gì cả. Có thể có những cái khác kinh khiếp hơn nhiều.

❀ ❀ ❀

[1] Été indien (hay tiếng Mỹ: an Indian summer): chỉ thời kỳ thời tiết nắng ráo, ấm áp vào giữa mùa thu (thường vào khoảng tháng 10) ở lục địa Bắc Mỹ, chỉ kéo dài năm ba ngày thôi. Không dính dáng gì đến Ấn Độ cả.

[2] La cité phocéenne tức là Marseille, vì thành phố này do người Hy Lạp từ thành Phocée (ở vùng Tiểu Á) đến lập ra vào năm 550 trước Công nguyên.

[3] Greenpeace (Hòa bình xanh) là một phong trào quốc tế tranh đấu cho mục tiêu hòa bình và bảo vệ thiên nhiên và môi trường trên thế giới, được thành lập ở Vancouver (Canada) vào năm 1971.

[4] Gió Bắc, mạnh, lạnh, khô… thổi dọc theo thung lũng sông Rhône ở Pháp.