Ở bãi Gold Beach, mực thủy triều xuống thấp để lộ toàn bộ các xà-lan bằng bê-tông to đùng, vết tích của Port Winston, một vụng cảng nhân tạo do quân Đồng minh xây dựng phục vụ cho cuộc đổ bộ. Emma thích chỗ này, vì khác với biết bao cảnh biển khác, nó không bị các tên chủ đầu tư địa ốc khai thác rầm rộ. Nàng thích đi theo con đường nhỏ chạy lên vách đá nhô cao trên biển và nhìn từ trên cao ngôi làng thu mình nhỏ lại dưới mái nhà đá đen. Hay là như hôm nay, ngày nước triều lớn, nàng thích đi bộ chậm rãi ra tới mép nước, để gặp con nước đang rút dần ra xa, về phía chân trời.

Nàng càng đi xa bãi đậu xe thì tiếng kèn xe cộ càng giảm, được tiếng kêu khàn khàn của chim mòng biển thay thế. Đến chỗ cát ướt, nàng cởi giày cầm tay. Nàng cảm thấy lòng bàn chân lành lạnh, được vuốt ve bởi màng nước rất mỏng, và bãi biển lúc này trông giống như sàn ván được đánh xi; nàng cũng cảm thấy nhoi nhói do các mảnh vụn vỏ sò ốc lạo xạo dưới gót chân. Trong khi nàng đi tới, quay lưng về phía vách đá nhô trên biển của mũi đất Manvieux, các lưỡi sóng mà biển bỏ lại đằng sau khi rút đi trở nên khó hơn để đi vòng quanh.

Emma bước đi cho tới mép nước rồi dừng lại, nhìn ra khơi. Từ đây nàng chỉ còn nghe tiếng lúc lắc của những hòn đá cuội và vỏ sò ốc nhào trộn bởi bọt nước. Tất cả quang cảnh này hiện ra rất xúc động đối với nàng từ khi nàng xem cuốn phim của Spielberg, Giải cứu binh nhì Ryan. Nàng không thể lúc nào bước đi trên một bãi biển vùng Normandie mà không thấy hiện lên những hình ảnh lính tráng xơ xác, thân thể tan nát dưới làn mưa đạn vào sáng ngày 6 tháng 6 năm 1944. Nửa giờ đầu tiên của cuốn phim khiến nàng bắt đầu lo âu. Phần còn lại thì làm nàng bực mình. Sướt mướt, cung cách Hollywood nhàm chán, biết trước phần kết cả rồi. Trừ phi là chính câu chuyện – một người đàn bà tìm kiếm dấu vết của bốn đứa con trai mất tích trong chiến tranh – đã gây cho nàng cảm giác khó chịu. Brad đã chọc ghẹo nàng về chuyện này, cố tìm những nguyên do thuộc về phân tích học để hiểu phản ứng chối bỏ của nàng. Và, như từ trước đến nay, anh ta không quên đối chiếu với trường hợp của Rebecca: anh ta muốn nàng nói sự thật với con gái của nàng biết bao…

Nàng giận lắm. Nàng đã hứa là sẽ nói tất cả với Rebecca khi nó mười tám tuổi. Nhưng trước đó thì không. Tại sao Brad lại tỏ ra quá hấp tấp như thế? Vả lại, anh ta biết gì về tình cảm người mẹ? Anh đã có hai đứa con khi hai người quen nhau và không bao giờ nài nỉ có thêm con khác nữa. Anh ta trách nàng cái gì cơ chứ? Trách nàng tỏ ra vô cảm trước cái chết của một đứa con hay sao?

Cái chết à? Nàng thường đề cập đến cái chết, nhưng không phải với Brad. Với Barett thì có. Emma quả quyết là có cái gì đó sau cái chết. Dan tuyên bố mình theo triết lý bất khả tri. “Về phương diện phân phối tài nguyên, thì tôn giáo không có hiệu quả lắm, chàng nói với nàng một ngày nọ, theo cách thẳng thừng của mình. Có những điều ích lợi để làm ngày chủ nhật hơn là đi lễ nhà thờ.” Chàng nghĩ gì về chuyện này ngày hôm nay? Chàng đang ở đâu? Bây giờ chàng đã biết cái sau-cái chết thì chàng có đổi ý không? Nàng nhớ lại cuộc nói chuyện cuối cùng giữa hai người về đề tài này. Đó là ở Ushuaia nước Argentina, vài tháng sau khi Mary, con gái chàng ra đời. Chàng vẫn tin chắc là không có gì trong trí óc con người mà không thể, một ngày kia, lập trình được, dưới dạng một dãy số 0 và 1.

— Vậy sự xúc cảm thì sao, như xúc cảm của bà mẹ trước con mình? - Emma đáp trả. - Hôm nay thì anh hiểu cái chết hơn rồi, em chắc thế, phải không Dan?

Barett không nháy mắt.

— Một ngày kia người ta sẽ biết tách rời các yếu tố của trí óc con người giống như ta tách rời các yếu tố của một phần mềm. Nhưng em có lý, câu hỏi thực sự trong trường hợp này là tự hỏi về tính mục đích của sự hiện hữu của cái “phần mềm” này. Tại sao nó được tạo ra? Với mục đích gì mà người ta nghĩ ra nó? Vì ai?

Và chàng đã kết luận bằng một trong những câu nói bí ẩn này mà Emma yêu thích, bởi vì nó mở cửa cho một cuộc thảo luận khác mà hai người sẽ bắt đầu sau này.

— Thỉnh thoảng khi anh quan sát trí óc con người, sự ngạc nhiên mà nó mang lại cho anh thì gần với tình cảm sùng đạo hơn là sự phân tích khoa học.

Emma hạ mắt xuống cát trong khi nước mắt chảy trên đôi má. Cuối cùng thì nàng cũng khóc được! Nàng cảm thấy nhẹ người khi thấy vị mặn nước mắt trên môi. Nàng khóc tự nhiên, không kiềm chế. Giả như muốn chận lại nỗi buồn rầu se thắt cả cõi lòng thì nàng cũng không thể. Nàng do dự có nên nhảy xuống giữa các làn sóng, tự để mình chìm sâu giữa lòng biển mặn hay không.

Nàng chọn một tảng đá rồi ngồi bó gối, gục đầu giữa hai cánh tay. Tiếng sóng xô bờ át đi tiếng nức nở và nhấn chìm nỗi đau của nàng vào những cụm bọt biển. Nàng ngồi như thế nửa tiếng đồng hồ, người lả đi, mặc cho thân xác mình trút hết cơn buồn khổ.

Khi nàng tỉnh trí lại thì biển vẫn còn ở xa. Nàng cúi người lượm các vỏ sò ốc nhỏ xíu lấp lánh dưới ánh mặt trời. Đôi mắt nàng đẫm lệ. Nàng mơ hồ cảm thấy rằng cách duy nhất tiếp tục yêu Dan là trả lại công lý cho chàng. Chắc chắn là chàng đã tiên liệu những gì xảy ra hiện nay. Barett là một con người rất thận trọng, chàng đã đưa lên thành nguyên tắc quản lý là công ty Controlware lúc nào cũng phải giữ trong ngân quỹ số tiền tương đương với một năm thu nhập để dự phòng mọi vấn đề. Một người như thế thì không thể nào quên để lại đâu đó, cho ai đó, cái chìa khóa của backdoor. Nhưng mà ai đây?

Và bất chấp tất cả, nếu chính nàng là người giữ chìa khóa mà nàng không hay biết gì cả thì sao? Trí nhớ nàng rất thất thường, một mặt nó đủ sức ghi nhớ hàng ngàn con số và dữ liệu thống kê, nhưng mặt khác thì đôi khi lại quên phứt một cái tên, một khuôn mặt hay một giai đoạn trong cuộc sống của nàng. Vậy thì, nàng tự hỏi, vào lúc nào – và nhất là bằng cách nào – Barett có lẽ đã nói về backdoor với nàng? Những ý tưởng đêm qua không ngừng quay lại trong đầu nàng. Những hình ảnh cũng vậy, hình ảnh trên TV mà nàng đã bật lên vì không thể chợp mắt, lúc 2 giờ sáng. Đài CNN phát đi phát lại nhiều lần một phóng sự về Barett, một “nécro”[1] như các nhà báo thường gọi. Người ta thấy vài cảnh trong cuộc đời ông chủ Controlware: khi còn bé với bà mẹ, được bà gọi tên dùng trong nhà là “Treo”; sau đó là với mười hai nhân viên đầu tiên của xí nghiệp, tất cả đều để râu và tóc dài, trừ chàng; cuối cùng là Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc, trong văn phòng của chàng, một không gian đơn giản hết sức, chỉ trang trí bằng vài tấm ảnh: ảnh bộ vi xử lý Pentium, cùng ảnh Einstein và Henri Ford, Amelia và các đứa con, ảnh Emma và chàng chụp chung trong chuyến đi kinh doanh ở Trung Quốc, tất cả nằm kề chân dung vua Louis XIV. Tất nhiên, Emma chẳng thấy thêm điều gì mới trong cái phóng sự đó.

Không có gì làm nàng ngạc nhiên, ngoại trừ một cảnh ngắn trong đó người ta nhận ra Barett ở Versailles dự bữa tiệc tối xa hoa của Hội những người bạn Mỹ ở Galerie des Glaces trong lâu đài. Emma còn nhớ buổi dạ hội này, Barett có kể lại cho nàng nghe. Một loại dạ tiệc không thể nào quên được đối với một người Mỹ, dù từng quen gặp các ngài tai to mặt lớn của thế giới. Những người “khách mời”, phần lớn là các nhà tài trợ cho lâu đài, đã trả mười ngàn đô-la cho một chỗ ngồi ăn. Barett được đặt ngồi bên cạnh công chúa de Kent, cạnh Steve Rockefeller (chắt của John, chính là nhà tài trợ lớn đầu tiên của Versailles) và Malcolm Forbes, ông trùm báo chí. Những ngọn đèn chùm của hành lang soi sáng, bên ngoài, cái bóng lạnh lẽo của các bể nước trên khoảng vườn Bắc và Trung tâm. Những pho tượng xung quanh đều được rọi sáng. Và một nghệ sĩ ánh sáng đương đại cho quét những tia sáng dọc theo Tapis vert cho tới bể nước Apollon. Cảnh nhìn thật là hoành tráng, giống như dạ tiệc… và các món ăn. Fondant d’espadon sur son lit de courgettes et d’oeufs de caille. Vénus framboisier à la vanille de Madagascar,[2] vv… Không thể nào dịch ra được. Một bữa ăn do Pierre Gagnaire đứng nấu và các món tráng miệng do Lenôtre sửa soạn. “Cái anh Lenôtre này, đẳng cấp quá đi, đáng lẽ em nên xem!”, Barett xuýt xoa kêu lên, dù anh chẳng thích ăn các món tráng miệng gì cho lắm, khi anh kể lại bữa ăn cho Emma. “Chính là nghệ thuật nằm ngay trong dĩa thức ăn đó em! Là sáng tác, chỉ là sáng tác không thôi, em không thể tưởng tượng nổi đâu! Các anh chàng đó không những có trực cảm về nghệ thuật nấu bếp mà còn về cái đẹp. Và cái đẹp, Emma ơi, em biết rõ mà, chính nó sẽ cứu vớt thế giới. Những anh chàng như Gagnaire hay Lenôtre, nghe anh nói nè, họ sẽ cứu vớt thế giới một ngày nào đó, Dan tiếp tục trong sự cường điệu dễ thương. Emma, lặp lại theo anh này! Lenôtre sẽ cứu vớt thế giới! Đừng bao giờ quên điều này nghe!”

Emma còn nghe câu nói đó vang dội bên tai. Một trong những câu nói lạ lùng, tiêu biểu này nơi Barett khi chàng bắt đầu tỏ ra cuồng nhiệt. Vả lại, đó là lúc duy nhất mà Dan làm nàng bực mình thực sự: khi thấy lạc hướng vì những lỗ hổng trong các kỷ niệm của cô bạn mình – cái mà anh gọi là “những lỗ đen trong trí nhớ sống động của nàng” – chàng đòi nàng lặp lại theo chàng câu cách ngôn xuất sắc mà chàng vừa tung ra hay các đặc điểm của một nơi chốn họ vừa đi xem. “Hạnh phúc không nằm ở chỗ nhận được cái gì mình muốn, nhưng muốn cái gì mình nhận được. Emma, lặp lại này! Nhớ đấy nghe Emma!”, “Con cái ư? Ta nên để lại cho chúng đủ tiền để chúng có thể làm những gì chúng muốn, và đủ ít để chúng bị bắt buộc phải làm cái gì đó.”, “Một nơi chốn đẹp nhất thế giới là đây, dưới mắt em: ngày 29 tháng tư, vào lúc 17 giờ, em đã thấy từ trên cao của Corcovado[3], hai bãi biển đẹp nhất thế giới, Ipanema và Leblon. Emma, lặp lại này! Corcovado! Ipanema, Leblon! Lặp lại theo anh nào!” Mỗi khi Barett ra lệnh như thế, Emma cảm thấy khó chịu; nàng không còn chắc chắn đó là một trò chơi nữa, nàng tự hỏi không biết chàng đang bước qua, vào lúc đó, cái biên giới mong manh ngăn cách thiên tài với điên khùng. Nhưng rồi nàng cũng quên đi. Cái duyên của Dan, tình thương yêu mà nàng dành cho chàng, cũng như sự cuốn hút nào đó, dù từ lâu rồi giữa họ với nhau thì “tính dục đã bị vượt qua” như chàng nói, tất cả các thứ này nhanh chóng chế ngự nỗi bực dọc nơi nàng.

Thủy triều bắt đầu dâng lên. Emma còn ngồi thêm một lát trên tảng đá nhìn biển và để cho những luồng nước đầu tiên dịu dàng trượt qua hai bàn chân nàng rồi một lát sau sẽ khiến nàng lui về phía bãi cát sỏi. Rồi nàng đứng dậy, quay người đi lên từ bãi biển để về khách sạn. Lên tới mặt đường, nàng đi dọc nhà hàng La Marine: nó đầy nghẹt khách tụ tập trước màn hình TV. Tiếng huyên náo trong ngôi làng Arromanches vẫn không chấm dứt. Con đường trước khách sạn thì bị chặn lại. Một tài xế xe bus đang gây gổ với một gã lái xe kéo, có lẽ vì đã không để anh ta đậu xe. Nhiều người lái xe đã bỏ mặc xe mình trên các lề đường, thậm chí ngay giữa lòng đường. Chỉ có các xe mô tô còn có thể len lách giữa đám xe hơi. Emma băng qua đường thì đột ngột phải dừng lại trước một xe tải giao hàng nhỏ đậu chắn ngang đường. Nàng nhận ra bảng hiệu của chiếc xe này: đó là cái lôgô của Lenôtre. Lạ thật! Nhà thầu ăn uống này đã phải giao các món ăn cho các đại biểu thì có gì đâu mà ngạc nhiên, nhưng điều lạ là trúng vào chuyện nàng nghĩ đến ông làm bánh danh tiếng này chỉ vài phút trước đó thôi.

“Emma, lặp lại theo anh này! Lenôtre sẽ cứu vớt thế giới.”

Nàng đành nhếch mép cười lúng túng và nghĩ thầm: “Ông ta không sắp sửa cứu vớt thế giới đâu, cái ông Lenôtre tốt bụng này. Bị kẹt ở đây, như mọi người.”

Vậy mà vẫn có cái gì làm nàng bức bối trong câu nói này của Dan mà nàng không tài nào quên được. Nàng đã cố tìm nhưng cũng vô ích… Dan nói như đinh đóng cột những lời có ý nghĩa với chàng nhưng đối với nàng thì chúng có vẻ vô nghĩa. Trong phần lớn trường hợp, chàng thốt chúng ra để báo cho nàng biết là hai người đang sống cùng “một thời điểm quan trọng” và ra lệnh cho nàng đừng bao giờ quên. Nhưng chuyện Lenôtre thì sao? Các suy tưởng của chàng về ông đầu bếp và cái bí mật của riêng chàng chẳng có lợi ích chi cả. Emma cắn môi. Dan, dù xuất chúng đến mấy đi nữa, đôi khi vẫn nói để không nói gì.

Trong khách sạn, cảnh náo động đã lên đến đỉnh điểm. Các cô, các bà phụ trách tổ chức cuối cùng đành từ bỏ các phiên họp chót của WAC và hủy buổi tiệc tối bế mạc. Hẳn là họ chỉ còn một mục tiêu: tìm ra xe cộ để đưa các đại biểu về lại Paris.

Vào lúc Emma sắp sửa đặt chân lên cầu thang bộ để về phòng thì Pierre xuất hiện, thở hổn hển. Áo sơ mi của anh đẫm ướt và mở phanh một nửa. Mái tóc đen của anh dính bết vào hai bên thái dương vì mồ hôi. Nàng phải dằn lòng để không lao vào vòng tay anh. Chính anh tiến về phía nàng, đặt bàn tay lên cổ tay nàng. Chỉ cái tiếp xúc đơn giản này mà nàng thấy rung động cả lồng ngực. Một cảm xúc nhanh như chớp và không thể giải thích được. Nàng xoay đầu sang hướng khác.

— Emma! Em có vẻ không khỏe…

Nàng thích dấu hiệu quan tâm này, dù tình trạng anh thấy cũng chẳng tốt gì hơn.

— Không, không sao… em từ biển về đây và mặt dính bụi nước. Nhưng anh, nói đi, trông mặt anh lo lắng quá! Mọi chuyện ổn chứ?

— Mệt đến chết! Anh trải qua buổi sáng phát điên. Chẳng có gì chạy cả. Làm sao mà sắp xếp mọi thứ với những cái bất thường thế này cơ chứ? Hệ thống điện thoại thì bị nghẽn. Anh không biết cách nào chở đồ thiết bị xuống Marseille, bình xăng xe tải thì đã cạn hết ba phần tư và các trạm xăng thì chẳng còn một giọt.

Chàng nói mà không rời mắt nhìn nàng. Bộ váy áo của superwoman trên người nàng thì đối nghịch với bộ mặt ủ rũ và đôi mắt thâm quầng. Anh thấy ra cổ áo sơ mi nữ khoét sâu của nàng. Người Anglo-Saxon có một từ để chỉ khoảng không gian giữa hai vú đàn bà, cái lũng da màu sữa óng ánh: “cleavage”. Từ này cũng đẹp như cái nó chỉ định.

Pierre không muốn để Emma bỏ đi. Ai biết khi nào mới gặp lại nhau?

— Em đi ăn nhẹ cái gì không? - Anh đề nghị.

— Em đã sắp sửa lên phòng, em cũng mệt nhừ cả người đây…

Emma cảm thấy không đủ sức ăn ngay cả một ngọn xà lách nhưng nàng vẫn theo anh đến phòng ăn. Nàng thấy các bắp thịt trên vai anh dưới lớp áo sơ mi và quan sát hai cẳng tay rám nắng. Nàng tự nhủ là hai người đã không chọn những tình thế tốt nhất để khởi động. Nhưng khởi động cái gì cơ chứ? Một tình bạn sao? Một quan hệ tình ái à? Nàng không thể làm như chẳng có chuyện gì xảy ra. Và càng không thể phủ nhận sự cuốn hút mà nàng cảm nhận khi gặp anh.

Hai người vào phòng ăn; một anh bồi lại gần bàn họ.

— Đồ uống thì có nước khoáng Perrier hay “demi”[4], nhà hàng chỉ còn thế thôi, - anh ta nói với giọng chán nản.

Emma gọi một chai Perrier và Pierre một “demi”.

— Em biết đấy, - anh thở dài, - đầu lắc lắc, anh tự hỏi các bạn em có lẽ tốt hơn nên hủy bỏ cuộc họp buổi sáng cuối cùng của WAC. Nó hỗn loạn làm sao ấy! Chẳng có gì chạy cả.

— Sáng nay thì chạy chứ, - Emma đáp trả. - Trong buổi hội nghị khai mạc toàn thể, đâu có vấn đề gì.

Pierre đã nghe bài nói chuyện của Emma trong vài phút, anh vẫn thấy mình bị quyến rũ bởi sự đối chọi giữa một Emma Shannon trong vai trò “bà thầy của vốn đầu tư mạo hiểm” với các nụ cười ước định và giọng lưỡi quả quyết, và người đàn bà dịu dàng và vô tư lự mà anh đã làm tình ở bãi biển. Anh ước gì ôm nàng trong vòng tay để thấy nàng hóa thân thêm một lần nữa. Nhưng phép lạ thì chỉ xảy ra một lần thôi.

— Đúng thế, cho tới 10 giờ 30, - anh cố nói tiếp, - nhưng ở các phòng họp khác và buổi họp tiếp theo thì tai họa xảy ra. Hai cái Barco ở tầng một bị nổ. Bọn anh đã lọ mọ chắp nối sao đó để cho buổi họp ban trưa, nhưng đến đó thì lại thiếu người họp: chỉ còn ba chục chị em ta là nhiều nhất…

Anh bồi mang đồ uống và hai khay đồ ăn làm sẵn.

— Anh chỉ có mấy thứ này thôi à? - Pierre hỏi.

— Pierre, đừng có kêu ca! Chính Lenôtre giao đồ ăn nấu sẵn đó. Và bây giờ đã 15 giờ 30 rồi.

— Rồi sao nữa? Lenôtre hay ai khác, thức ăn trên khay thế này, anh ăn quanh năm suốt tháng đó! Anh chán ngấy với mấy thứ cá hồi đông và bánh táo, với mấy con dao nhựa cắt kêu kèn kẹt trên dĩa giấy. Tối nay anh sẽ đi tiệm và…

Emma không để cho anh chấm dứt câu nói và đưa tay cầm ly Perrier.

— Các vị ở Pháp này, các vị làm tôi cười thật đó! Khi các vị không có được bữa ăn trưa hoàn hảo, nóng hổi, mặn vừa đủ, cho tiêu vừa đủ, ăn suốt hai giờ, thì các vị kêu ca đến điếc tai! Anh nên đi qua Mỹ thường hơn. Những đầu bếp cỡ Lenôtre, bọn tôi nhập khẩu hàng tá! OK., bọn tôi biết làm mấy cái phần mềm, mấy cái cầu dẫn, nhưng các vị thì có những tay làm bánh ngọt xuất chúng! Ông ta tên là gì nhỉ, cái ông đã tạo ra thương hiệu Lenôtre đó? André phải không?

— Chắc chắn là không phải André rồi, - Pierre phản ứng. - André, chính là người tạo vườn cảnh cho vua Louis XIV. Và tên ông ta viết bằng hai từ cách nhau: “Le” và “Nôtre”. Với chữ N viết hoa.

Emma đặt mạnh ly nước xuống bàn làm nó trào ra.

— Không, không thể thế được!

— Có chuyện gì vậy?

— Chờ một chút…

— Nhưng gì cơ chứ, nói đi!

Emma nhìn chằm chằm vào mắt Pierre và nói thật nhanh:

— Em vừa hiểu ra điều gì đó. Pierre, phải đi đến Versailles, giải pháp ở ngay chỗ đó, em chắc mẩm như thế!

— Cái gì? Em muốn đi đâu đây?

Nàng nói nhanh đến nỗi anh chỉ hiểu được một nửa câu nói. Anh bảo nàng lặp lại. Trễ quá rồi. Emma Shannon đã rời khỏi phòng ăn và vội vã đi về phía sảnh khách sạn.

❀ ❀ ❀

[1] Viết tắt của từ “nécrologie”, ở đây có nghĩa tiểu sử một nhân vật vừa mới qua đời.

[2] Dù tác giả cho là “intraduisible”, (không thể dịch được, có lẽ sang tiếng Anh vì nhân vật Barett là người Mỹ), trang 237, người dịch cũng cố gắng chuyển tên các món ăn này sang tiếng Việt để độc giả có một ý niệm tương đối: “Cá kiếm hấp mềm đặt trên bí ngòi xanh và trứng cút luộc. Bánh quả mâm xôi với va-ni Madagascar”. Vénus, theo thần thoại La Mã, là nữ thần tình yêu và sắc đẹp, dùng đặt tên cho món tráng miệng này cho có vẻ “văn hóa” chứ không có ý nghĩa cụ thể nào cả, còn va-ni đến từ đảo quốc Madagascar thì đắt tiền nhất và có tiếng là thơm ngon nhất trong tất cả các loại va-ni.

[3] Corcovado là ngọn núi đá cao 715 mét nằm ngay trung tâm thành phố Rio de Janeiro (Brazil), nổi tiếng thế giới với tượng Chúa Giê su cao 38 mét đặt trên đỉnh núi. Ipanema và Leblon là hai bãi biển gần đó.

[4] Cốc bia có dung tích ¼ lít.