Tống Giang có từng nghĩ đến chuyện làm hoàng đế hay không? Rất khó nói.

Lý Quỳ là người chủ trương Tống Giang làm hoàng đế. Chuyện này Lý Quỳ đã công khai nói rất nhiều lần, hơn nữa hễ có cơ hội là sẽ nói. Đơn cử như việc Tiêu Cải trúng tên ở Tăng Đầu thị, mất mạng. Vì có di mệnh của Thiên Vương từ trước, Tống Giang dứt khoát không chịu lên ngôi chủ trại. Thế là Lâm Xung đành phải mời Tống Giang "lấy đại cục làm trọng", tạm làm thủ lĩnh, để tránh cảnh rắn mất đầu. Thế nhưng Lý Quỳ lại kêu lên: "Ca ca đừng nói chuyện làm chủ Lương Sơn Bạc, cho dù làm hoàng đế đại Tống, há chẳng tốt sao!" Kết quả bị Tống Giang quát lớn: "Tên đen này lại đến hồ đồ rồi! Đừng có nói nhảm nữa, cắt lưỡi ngươi trước bây giờ!" Lý Quỳ nói câu này chẳng đâu vào đâu. Lâm Xung và những người khác mời Tống Giang đến sảnh Tụ Nghĩa bàn việc, vốn dĩ là muốn thảo luận vấn đề chủ trại. Hay nói cách khác, là muốn để Tống Giang ra chủ trì công việc, sao lại kéo sang chuyện có làm hoàng đế hay không? Cho dù có muốn làm hoàng đế, thì cũng phải làm chủ trại trước đã rồi hãy tính.

Nhưng Lý Quỳ là người nóng tính, chỉ mong bước nào ăn chắc bước nấy, lại có phần chướng mắt trước vẻ ấp úng vòng vo của Tống Giang, cho nên chẳng màng thích hợp hay không, cứ thế mà lớn tiếng hô lên.

Thật ra Tống Giang cũng từng có ý nghĩ này. Khi Tống Giang gặp nạn ở Giang Châu, nguy trong gang tấc, các anh em xuống Lương Sơn, cướp pháp trường, phá Vô Vi quân, giết Huỳnh Văn Bính, cứu lấy tính mạng Tống Giang, cùng lên núi tụ nghĩa. Hơi thở chưa định, Tống Giang đã sốt sắng nói về câu sấm "Háo quốc nhân gia mộc, đao binh điểm thủy công", lại còn phải giải thích từng câu một, vẻ đắc ý bộc lộ rõ ra ngoài. Lý Quỳ là người trực tính, vừa nghe thấy thế liền nhảy dựng lên khen ngợi: "Ca ca hay lắm, đúng hệt như lời tiên tri trên trời. Mặc dù chịu chút khổ cực, nhưng tên giặc Huỳnh Văn Bính kia cũng bị ta cắt một cách sảng khoái. Sờ sờ ra đó chúng ta có bao nhiêu quân mã, thì cứ việc làm phản, sợ cái gì chứ? Tiêu Cải ca ca làm hoàng đế đại Tống, Tống Giang ca ca làm tiểu hoàng đế đại Tống, Ngô tiên sinh làm thừa xướng, Công Tôn đạo sĩ làm quốc sư, tất cả chúng ta đều làm tướng quân, đánh thẳng về Đông Kinh, cướp lấy cái ngai vàng chó chết ấy, ở đó mà sung sướng, há chẳng tốt sao? Không hơn cái đầm nước chó chết này à?" Lời này tuy lập tức bị Đới Tông quát ngừng, nhưng tâm tư của Tống Giang, rốt cuộc cũng bị Lý Quỳ vô tình hay cố ý chọc thủng.

Vậy, Tống Giang có điều kiện này không? Phải nói là, ít nhiều gì cũng có một chút.

Lực lượng quân sự của Tống Giang rốt cuộc lớn đến mức nào, rất khó nói. Song, cho đến trước khi đầu hàng, quan binh giao phong với Lương Sơn, chưa từng thắng nổi một trận. Cho dù là Cao Cầu, Đồng Quán mang quân đến, cũng chẳng ăn thua. Có thể thấy nếu muốn tranh giành thiên hạ với tên hôn quân Tống Huy Tông đó, không phải là hoàn toàn không có khả năng. Bản thân Tống Giang, phải nói là cũng có tố chất của một lãnh tụ. Văn không bằng Tiêu Nhượng, võ không bằng Lâm Xung, mưu không bằng Ngô Dụng, dũng không bằng Lưu Đường, nhưng những người này lại tâm nguyện ý tình đoàn kết xung quanh hắn, nhất hô bách nả, có thể thấy Tống Giang quả thực có sức hút cá nhân. Cho nên, nếu Tống Giang thực sự quyết định "đánh về Đông Kinh, cướp lấy ngai vàng", các anh em nhất định sẽ đồng loạt hưởng ứng: "Nguyện đi theo ca ca". Thử nghĩ xem, Tống Giang muốn đầu hàng, anh em dù trong lòng một trăm phần trăm không muốn, thì cũng đà đi theo. Bắt họ theo Tống Giang đi đánh giang sơn, há có lý nào lại không chịu?

Thế nhưng Tống Giang lại không chịu, bởi vì Tống Giang là "Hiếu nghĩa hắc tam lang".

Chữ "hiếu" của Tống Giang rất nổi tiếng. Vì "hiếu", hắn hết lần này đến lần khác không chịu lên núi làm cướp, để tránh "khiến người ta mắng là bất trung bất hiếu". Chữ "nghĩa" của Tống Giang cũng rất nổi tiếng. Vì "nghĩa", hắn bất chấp vương pháp triều đình, thả đi đám "cướp" Tiêu Cải. Chính hai chữ "hiếu nghĩa" này đã giúp Tống Giang giành được danh tiếng tốt trên giang hồ; nhưng cũng chính hai chữ này, khiến Tống Giang sau khi nghe câu sấm "Háo quốc nhân gia mộc, đao binh điểm thủy công", tuy không tránh khỏi có chút bay bổng, nhưng vẫn không dám có dã tâm vượt phận.

Thế nào là "hiếu"? Bản chất của "hiếu" chính là "cung kính thuận theo", cho nên còn gọi là "hiếu kính", "hiếu thuận". Thế nhưng, hiếu kính hay hiếu thuận, đều hoàn toàn trái ngược với "làm phản". Cho nên, Khổng Tử nói, một người nếu làm tròn chữ hiếu đễ, mà lại phạm thượng làm loạn, thì xưa nay chưa từng nghe thấy.

Vậy, thế nào là "nghĩa"? Nghĩa, có nghĩa khí, tình nghĩa, chính nghĩa, trung nghĩa. Tống Giang cứu Tiêu Cải, nói về tình nghĩa; đầu hàng triều đình, lại nói về trung nghĩa. Hơn nữa, trong tâm trí Tống Giang, trung nghĩa hiển nhiên được đặt lên hàng đầu. Cho nên, Tiêu Cải vừa chết, Tống Giang dù chỉ là "quyền chủ trại", liền lập tức đổi "sảnh Tụ Nghĩa" thành "đường Trung Nghĩa". Thậm chí có thể nói, trong mắt Tống Giang, trung chính là nghĩa, nghĩa chính là trung. Giải cứu Tiêu Cải, là trung với tình bạn; đầu hàng triều đình, thì là trung với đất nước. Một con người như vậy, bắt hắn làm chút trò mèo ngoài vương pháp thì có thể; còn bảo hắn "đánh về Đông Kinh, cướp lấy ngai vàng", thì tuyệt đối không thể.

Trên thực tế, những kẻ dựa vào bạo lực để cướp lấy chính quyền trong lịch sử, đều chẳng phải là kẻ giảng đạo lý trung hiếu nhân nghĩa gì. Lưu Bang bất chấp sống chết của cha ruột và con đẻ, có chữ "hiếu" nào chứ? Chu Nguyên Chương vừa lên ngôi báu, liền mở đại khai sát giới, tàn sát công thần, lại có chữ "nghĩa" nào? Đúng như tiên sinh Lâm Ngữ Đường đã nói trong cuốn sách "Người Trung Quốc" (còn có tên khác là "Đất nước và người dân của tôi"), việc thiết lập một triều đại mới "cần đến thiên tài yêu chuộng chiến tranh và hỗn loạn — coi thường tinh thần thượng võ, học thức và luân lý Nho gia, cho đến khi bản thân ngồi vững vàng trên ngai rồng, rồi mới nhặt chủ nghĩa quân chủ Nho gia lên, đây quả là một thứ cực kỳ hữu dụng". Tống Giang mới chỉ là một tên vua cỏ, mà đã coi thứ này như báu vật, thì có được không?

Cho nên, dẫu là kẻ hiếu thảo hay người nghĩa hiệp, thì đều không thể làm hoàng đế làm phản. Những kẻ làm được, đều chỉ đành gác bốn chữ "trung hiếu tiết nghĩa" lên xó nhà, ít nhất là tạm thời gác lại. Tống Giang không thể dứt bỏ bốn chữ này, thì tuyệt đối không thể "đánh về Đông Kinh, cướp lấy ngai vàng". Đã không chịu làm hoàng đế, cũng không chịu làm cướp, thì đành phải chọn làm "đứa con hoang đàng quay đầu", quy hàng chiêu an.