So sánh mà nói, vận khí của Dịch Sơn tốt hơn rất nhiều. Đương nhiên, bản lĩnh nói dối của hắn cũng lớn hơn rất nhiều.

Dịch Sơn cũng vừa đến Quảng Châu là đã nói dối. Hơn nữa, xét về gan dạ, hắn còn lớn hơn cả Dương Phương; xét về trình độ, còn cao hơn cả Y Lượng Bố. Dịch Sơn cũng giống như Y Lượng Bố, đều biết biên soạn câu chuyện, nhưng nội dung phong phú hơn, tình tiết sinh động hơn, tính văn học và tính dễ đọc cũng mạnh hơn. So với Dịch Sơn, Y Lượng Bố đã không thể coi là "tác giả", mà chỉ có thể gọi là "tay viết văn".

“Tác phẩm tiêu biểu” của Dịch Sơn chính là bản tấu chương ngày 4 tháng 6 của hắn. Bối cảnh của bản tấu chương này, phía trước đã nói qua, là việc ngày 24 tháng 5 quân Anh tấn công Quảng Châu, ngày 25 đổ bộ hoàn tất, ngay trong ngày liền chiếm lấy pháo đài Việt Tú Sơn, đặt thành phố Quảng Châu dưới miệng pháo của đại quân dã chiến địch, ngày 26 Dịch Sơn cầu hòa với quân Anh, ngày 27 đạt được hiệp định đình chiến, ngày 31 trả sạch toàn bộ tiền bồi thường. Việc bây giờ cần làm, là làm thế nào dụ dỗ Đạo Quang Đế phê chuẩn khoản bồi thường và thông thương đã thành sự đã rồi.

Thế là Dịch Sơn biên ra một câu chuyện.

Dịch Sơn nói, theo báo cáo của binh lính thủ thành, ngoài thành có người di hướng vào trong thành vẫy tay, hình như có chuyện gì muốn nói. Tham tướng Hùng Thụy thò đầu nhìn ra, thấy mấy tên đầu sỏ di nhân, dùng tay vừa chỉ trời vừa chỉ tim. Hùng Thụy không hiểu, liền gọi thông dịch viên tới hỏi. Lúc này mới biết, những di nhân này yêu cầu được yết kiến đại tướng quân, nói là có "nỗi khổ tình muốn kêu oan". Tổng binh Đoàn Vĩnh Phúc nghe xong, liền quát lớn một tiếng rằng: Đại tướng quân đường đường của Thiên triều ta há lại chịu gặp các ngươi? "Phụng mệnh mà đến, chỉ biết có chiến!" Tên đầu sỏ di nhân kia nghe vậy, liền cởi mũ quân sự, lui hết tả hữu, đem tất cả vũ khí vứt hết xuống đất, hướng về tường thành hành lễ. Quan thông dịch bên ta liền xuống thành hỏi hắn, nói các ngươi những kẻ này kháng cự Trung Hoa, nhiều lần làm càn rẫy bậy, rốt cuộc có oan ức gì? Hóa ra, Anh di là dựa vào việc thông thương để sống qua ngày. Nếu không cho phép mậu dịch, hàng hóa không thể lưu thông, "vốn liếng hao hụt, nợ nần không cách nào trả", thì không có cách nào sống nổi. Chỉ vì "hai bên pháo lửa oanh kích, không thể truyền lời", đành phải chạy đến nơi này, "cầu đại tướng quân chuyển lời xin ơn trên Đại hoàng tử mở lòng nhân đức, truy thu nợ thương nhân, chuẩn cho thông thương", bọn di cam đoan sẽ lập tức rút khỏi Hổ Môn, giao trả các pháo đài, tuyệt đối không dám gây chuyện thị phi nữa.

Điều này đương nhiên là bịa đặt không có căn cứ, nói năng bừa bãi, đổi trắng thay đen, quan hệ thắng bại chiến hòa hoàn toàn bị đảo lộn. Tướng bại cầu hòa bồi thường lại trở thành kẻ ra vẻ ta đây, hơn nữa còn "Phụng mệnh mà đến, chỉ biết có chiến!" Kẻ cướp tay cầm binh khí sắc bén hổ hổ uy phong ngược lại thành "dân oan" cầu xin khổ sở, hơn nữa còn đáng thương hề hề. Đúng là chuyện chẳng ra làm sao cả!

Nhưng những chi tiết đó, lại "chân thật" đến mức không thể chân thật hơn. Nào là "chỉ trời chỉ tim", nào là "cởi mũ làm lễ", nào là "lui tả hữu", nào là "vứt hết binh khí xuống đất", trong khoảng thời gian đó còn đan xen những tình tiết như "vướng vào thành vẫy tay, hình như có lời muốn nói" và "Hùng Thụy không hiểu, lập tức gọi thông sự (phiên dịch) đến hỏi", khiến người ta không thể không tin.

Đương nhiên, sự "thành công" của Dịch Sơn, chủ yếu không nằm ở việc hắn nói dối "tròn trịa" đến mức nào (lời nói dối của Y Lượng Bố và Dương Phương cũng rất "tròn trịa"), mà nằm ở chỗ tâm tư của Đạo Quang Đế đã xảy ra thay đổi. Đạo Quang là một người năng lực bình thường, trong lòng không có chí lớn, chỉ muốn sống qua ngày đoạn tháng (tức cái gọi là "thủ thành"). Đối với cuộc chiến tranh này, ông ta vừa không có niềm tin tất thắng, kỳ thực cũng không có yêu cầu tất thắng. Điều ông ta quan tâm nhất, là chiến tranh khi nào kết thúc (khi nào có thể dẹp yên ngòi lửa chiến tranh); điều lo lắng nhất, là đừng có kéo dài vô tận. Bởi vì như vậy tốn quá nhiều tiền. Ông ta từng nói với Y Lượng Bố rằng: "Thử hỏi binh dân nội địa, tài nguyên quốc gia, có lý nào lại chịu sự tiêu hao này chứ?" Cho nên, ban đầu ông ta vẫn định dùng việc thông thương làm điều kiện để kết thúc cuộc chiến tranh này. Trong cùng một bản ngự phê, ông ta còn nói với Y Lượng Bố rằng: "Cũng may bọn chúng chí ở thông thương, lại còn kêu oan, đây là cơ hội để trẫm xử lý thuận tay, há chẳng phải chỉ một lời một tờ giấy, xa vời hơn mười vạn hùng binh hay sao?" Xét từ ý nghĩa này, ngoài việc không nên bồi thường ra, Dịch Sơn và những người khác thực ra không có gì sai cả.

Vậy thì, cũng là "tìm cách ràng buộc", cũng là "khẩn khoản xin thông thương", vì sao Y Lượng Bố và Dương Phương lại sai? Hóa ra, điểm mấu chốt của Đạo Quang Đế, ngoài "chí ở thông thương" ra, còn có điều khoản "lại kêu oan" nữa. Thế nhưng biểu hiện của "Anh di" lại khiến bệ hạ thất vọng: không những không cầu xin khổ sở, ngược lại còn vô cùng kiêu ngạo, quả thực là "kiêu ngạo khó thuần". Đã "không biết điều" như thế, sao có thể không trừng trị thật nặng, giáng cho đòn chí mạng? Cho nên, Y Lượng Bố "thu hồi" đất mất, ông ta không vui mà còn giận; Dương Phương tấu xin "lấy thông thương đổi hòa bình", ông ta không buông tha. Nhưng đến khi Dịch Sơn ký kết điều ước dưới thành, ông ta dường như đã chán nản thất vọng, không còn quan tâm đến việc "tiêu diệt" có "sảng khoái" hay không nữa. Chỉ cần đã "tiêu diệt" qua một lần, thì cũng coi như đối phó xong. Huống chi Dịch Sơn nói dối giỏi biết bao! Vạn tuế gia chẳng phải rất quan tâm đến việc "lại kêu oan" đó sao? Vậy thì hãy để tên di đó kêu một trận "oan" cho đàng hoàng là được! Dù sao thì những tên "nghịch di" đó cũng đâu nhìn thấy tấu chương của mình. Có thể thấy, nói dối cũng không dễ dàng gì, một là phải có kỹ thuật, hai là phải gặp vận may. Vận khí Dịch Sơn tốt, hợp với tâm tư của Hoàng đế, cho nên hắn đã "thành công".

Thế nhưng lời nói dối rốt cuộc vẫn là lời nói dối. "Anh di" đã không phải là đến để "kêu oan kể khổ", đương nhiên sẽ không vì thế mà ngoan ngoãn an phận như lời Dịch Sơn nói, "không dám gây chuyện". Ngược lại, bọn chúng càng thêm kiêu ngạo hoành hành, vênh váo tự đắc. Ngày 30 tháng 4 năm 1841, "Tổng giám đốc thương vụ trú Hoa" vốn luôn đại diện cho chính phủ Anh giao thiệp với phía Trung Quốc là Elliot đã bị nội các bãi miễn (ngày 8 tháng 8 nhận được thông báo). Ngày 10 tháng 8, "Khâm sứ đại diện toàn quyền" mới của Anh là Pottinger đã đến Quảng Đông, lưu trú tại Ma Cao (cùng đi trên con tàu này còn có tư lệnh hải quân viễn chinh mới Parker), ngay trong ngày liền phát ra công hàm, yêu cầu mở lại đàm phán, đồng thời tuyên bố trước khi phía Anh cảm thấy thỏa mãn, quân Anh sẽ không ngừng tấn công. Ngày 21 tháng 8, chủ lực quân Anh quả nhiên tiến về phía bắc, bản thân Pottinger cũng lên chiến hạm vào ngày 22 từ Quảng Đông đi ngược lên phía bắc, bày ra tư thế chiến tranh không những không kết thúc, mà ngược lại vừa mới bắt đầu.

Điều này cách xa tít tắp so với tấu trình "vĩnh viễn không gây sự" của Dịch Sơn. Biện pháp của Dịch Sơn là tiếp tục nói dối. Dịch Sơn và những người khác nói, nguyên nhân Elliot bị tội, là vì "nhiều năm gây chiến" (sự thật đành phải ngược lại, Elliot bị bãi miễn, là vì ngoại trưởng Anh Palmerston cho rằng ông ta quá "yếu đuối" và "khiêm nhường"). Elliot mang lòng bất mãn, liền cố ý không nói cho Pottinger biết việc Hoàng đế Đại Thanh ta đã ban ân chuẩn cho thông thương. Pottinger không rõ chân tướng, lại không đợi phản hồi của phía bên ta, liền vội vã "ra biển chạy về phía bắc". Đây là trúng kế của Elliot. Tâm địa quỷ quái của Elliot là: Pottinger nếu như tiến lên phía bắc khẩn cầu bến tàu, rất có thể sẽ nổ súng châm ngòi chiến tranh. Một khi chiến tranh nổ ra, hắn ta sẽ phạm sai lầm giống như Elliot, và Elliot vừa vặn có thể "nhân đó mà từ chức". Cũng may tri phủ Quảng Châu Dư Bảo Thuần đã truyền đạt thánh dụ cho "phó lãnh sự" (thực ra là thư ký) Marjoribanks, đồng thời tiến hành khuyên can, tên Marjoribanks đó sau khi nghe tuyên đọc cũng liên tục "gật đầu khen ngợi", biểu thị nếu như có thể đuổi kịp Pottinger giữa đường, "nhất định sẽ tuân theo thánh dụ mà truyền đạt" các thứ.

Đây lại là một lời nói dối tày trời đến cái bóng cũng không có, thế nhưng Đạo Quang lại tin. Bởi vì những đại văn thần võ tướng dưới quyền tự thân ông ta cũng đấu đá câu tâm đấu giác như vậy. Huống chi dưới ngòi bút của Dịch Sơn và những người khác, những "tên di" như Elliot, Marjoribanks không có tên nào là không "lời lẽ cung thuận", đương nhiên cũng sẽ không quá coi trọng tình hình quân sự khẩn cấp mười phần này.

Dịch Sơn và những người khác lại một lần nữa che đậy cho qua chuyện.

Trên thực tế Dịch Sơn bọn họ không nói dối cũng không được, bởi vì lời nói dối không thể che đậy được chân tướng. Thế là bọn họ đành phải dùng lời nói dối mới để che lấp đi sơ hở cũ, sau đó lại dùng lời nói dối mới hơn nữa để giở trò. Cho đến khi nào lời nói dối này kết thúc, đại khái trong lòng bọn họ cũng không có đáy, chính là làm tướng quân một ngày nói dối một ngày mà thôi!