Cứ hai tiếng lại đổi hai người đến thay phiên giám sát trong phòng tôi, từ nỗi sợ hãi tôi đã cảm nhận được sức mạnh để không vứt bỏ mình trong thời khắc quan trọng nhất. Sở dĩ tôi khiếp sợ là vì từ khi bước vào chính giới đến nay, đây là lần đầu tiên tôi được nếm thử mùi vị sợ hãi mất đi tự do và tôn nghiêm. Sở dĩ tôi có thể hấp thu được sức mạnh từ nỗi sợ hãi, là vì tôi đã dự cảm ngày này sớm muộn cũng sẽ đến, nhưng tôi không ngờ họ lại dùng cách câu cá mềm mỏng này. Tôi luôn tưởng tượng đến cảnh tôi và Bành Quốc Lương đang ngồi trên xe, đột nhiên bị mấy chiếc xe cảnh sát rú còi bao vây, chiếc Audi màu đen của chúng tôi bị ép dừng lại bên đường, cuối cùng là mười mấy tay cảnh sát trang bị vũ trang đầy đủ từ xe cảnh sát nhảy xuống, áp giải tôi và Bành Quốc Lương ra khỏi xe, lần lượt đeo còng vào tay, sau đó kéo chúng tôi vào xe cảnh sát, tiến về trại giam.
Cảnh tượng này đã tái hiện vô số lần trong giấc mơ của tôi. Theo lý mà nói, tối đó Thị trưởng phải thết đãi Bộ trưởng Bộ thương mại, do chị dâu mời tôi đến dự sinh nhật, nên tôi không đi cùng Bành Quốc Lương từ trưa. Nhận được điện thoại của Tống Đạo Minh, tôi vội bắt một chiếc xe, trên xe, tôi đã bấm di động gọi cho lái xe mấy lần, đều ngoài vùng phủ sóng, điều này khiến tôi có dự cảm không lành. Bởi suy nghĩ thế nào tôi cũng không hiểu rốt cuộc có việc gì quan trọng mà Thị trưởng Lưu đêm hôm lại mời Bành Quốc Lương đến văn phòng trao đổi, hơn nữa khi tôi bước vào trụ sở Ủy ban nhân dân, không thấy xe riêng và lái xe của Thị trưởng Lưu đâu, cũng chẳng thấy xe riêng và lái xe của Phó Thị trưởng Bành, điều này càng khiến lòng tôi phủ thêm một màn u ám. Theo lý mà nói, hai chiếc xe riêng phải nối đuôi nhau đậu trước cổng tòa nhà văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố, hai lái xe đang vừa hút thuốc vừa tán gẫu với nhau, thế nhưng trước cổng trụ sở Ủy ban nhân dân ngoài hai chiến sĩ cảnh sát vũ trang ra, hoàn toàn vắng vẻ chẳng khác nào một nhà tù. Khi tôi tiến vào tòa nhà văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố vô cùng quen thuộc, một cảm giác bỡ ngỡ chưa từng có bỗng nhiên nảy sinh, hệt như một tù nhân lần đầu bước vào nhà tù của mình, cùng với chiếc thang máy không ngừng lên cao, tôi lại có cảm giác cuộc đời mình đang chìm xuống dưới.
Mãi đến khi bước vào văn phòng của Tống Đạo Minh, nhìn thấy vẻ mặt cố tỏ ra bình an vô sự của Tống Đạo Minh, thì nỗi lo sợ của tôi càng thêm mạnh mẽ, đến nỗi khi đẩy cửa văn phòng của Thị trưởng Lưu, trong đầu tôi hoàn toàn trống rỗng.
Văn phòng của Thị trưởng Lưu không một bóng người, nhưng tôi lại cảm thấy có vô số người đang ngầm mai phục mà tôi không thể nhìn thấy, đi xuyên qua văn phòng là một phòng họp nhỏ. Tôi chần chừ đứng lại, đang nghĩ có nên bước vào không thì cánh cửa phòng họp bật mở, Thị trưởng Lưu bước tới, nhìn thấy tôi ông ta liền nhiệt tình tiếp đón rồi nắm lấy tay tôi, ôn tồn nói: “Tiểu Minh đến rồi sao, đến bằng gì vậy?” Lời của Thị trưởng Lưu tuy bình dị dễ gần, nhưng vẫn có chút gượng gạo ấp úng. Tôi kính cẩn đáp: “Em bắt xe đến, Thị trưởng Lưu, Phó Thị trưởng Bành đâu?” Thị trưởng Lưu vỗ vỗ vai tôi tỏ vẻ tiếc nuối nói: “Tiểu Minh, tôi gọi cậu đến là muốn báo với cậu một chuyện, Bành Quốc Lương do có liên quan đến vấn đề kinh tế nên vừa bị Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy song quy rồi, hiện tại tổ chuyên án đang đợi cậu đấy. Đi đi, qua đó xem thế nào đi.” Nghe câu nói của Thị trưởng Lưu, tôi đứng đờ ra như tượng gỗ một lúc lâu, sau đó y như kẻ bị thôi miên, tôi mơ mơ hồ hồ theo Thị trưởng Lưu vào phòng họp.
Trên ghế trong phòng họp có tổng cộng sáu người, tôi cảm thấy những người này đang đổ dồn ánh mắt đầy hung dữ về phía tôi. Dễ nhận thấy nhất là người đứng đầu tổ chuyên án ngồi chính giữa, vầng trán hói bóng của anh ta phát sáng lấp lánh dưới ánh đèn neon, nhưng không hiểu sao khi ánh mắt anh ta chăm chú nhìn tôi, lại khiến tôi cảm nhận được một ý tứ xâu xa đằng sau ánh mắt ấy. Dù trong căn phòng họp bé tẹo thêm tôi nữa là tám người, nhưng sau khi Thị trưởng Lưu giới thiệu tôi xong, căn phòng họp này trở nên lặng ngắt hệt như phòng làm việc bị lãng quên. Mãi đến lúc Tống Đạo Minh bước vào, người đứng đầu tổ chuyên án mới tự giới thiệu, anh ta tự xưng là tổ trưởng tổ chuyên án, tên là Đặng Hoằng Xương. Trong khi anh ta đang giới thiệu, tôi cố giữ bình tĩnh quan sát, lờ mờ nhận thấy, người này chắc hẳn phải là một tay lão luyện trong xử lý án, nhìn cái đầu trơn tru sáng bóng hệt như hòn đá bị nước chảy lâu ngày đánh bóng, tôi có thể cảm nhận được những góc cạnh sắc nhọn ẩn chứa tận trong cốt tủy anh ta.
Giới thiệu xong, Đặng Hoằng Xương nghiêm nghị nói: “Hy vọng anh nhận định đúng tình hình, không nên ảo tưởng về bất kỳ vận may nào, tích cực phối hợp với tổ chức để làm rõ vấn đề của Bành Quốc Lương, bây giờ chúng ta đi thôi.” Nói xong anh ta đứng dậy, những người khác cũng đứng dậy theo, lúc này tôi mới chú ý trong sáu người này có một cô gái trẻ dường như tôi đã gặp ở đâu rồi. Nhìn kỹ tôi mới nhận ra chính là Thượng Tiểu Quỳnh của phòng tạp vụ, mới vài ngày trước vẫn thường xuyên quét dọn văn phòng của Phó Thị trưởng Bành, thế nào mà thoắt cái đã biến thành thành viên của tổ chuyên án vậy? Rõ ràng, tình hình lúc này vốn không cho phép tôi nghĩ được nhiều, sau khi sáu người đứng bao vây quanh tôi lần lượt bắt tay cáo từ Lưu Nhất Hạc và Tống Đạo Minh, áp giải tôi khỏi phòng họp, trước khi đi tôi còn kịp nhìn sang Tống Đạo Minh bằng ánh mắt đầy thù hận, hắn không dám nhìn thẳng vào tôi. Khi hai mắt chạm nhau, hắn liền quay đầu sang hướng khác.
Vậy là tôi bị sáu người áp giải ra khỏi trụ sở Ủy ban nhân dân thành phố, sau đó bị hai tên to cao ngồi hai bên kẹp tôi ngồi giữa trên ghế sau chiếc Santana màu đen. Áp lực quá lớn khiến tôi khó tránh khỏi nảy sinh cảm giác mình là tội phạm, suốt dọc đường tôi luôn cố tìm ra lý do, tôi không phạm tội, mà tại sao lại có thứ cảm giác phạm tội thế này? Không những thế, đoàn xe rời khỏi trụ sở Ủy ban nhân dân thành phố càng xa, cảm giác này càng rõ rệt.
Mọi người trên xe đều im lặng, nghiêm túc nhìn về phía trước, vô tình tăng thêm sự uy hiếp với tôi, sự uy hiếp này khiến tôi xác nhận mình thực sự có tội. Bất cứ ai chỉ cần bị kẹp ở giữa giống tôi, chắc chắn đều sẽ nảy sinh cảm giác tội lỗi. Cảm giác này khiến tôi không thể không bới lông tìm vết, tự tìm kiếm sai sót của mình, nhưng vì nhất thời không thể tìm được nên lại càng thêm sợ hãi.
Đoàn xe vòng vèo quanh thành phố Đông Châu hai tiếng đồng hồ mới đến nơi cần đến, chính là trụ sở quân khu tỉnh. Nếu đúng lộ trình bình thường thì chỉ chạy chưa đến nửa tiếng, nhưng tôi không hiểu tại sao lại lãng phí nửa tiếng đi đường như thế. Đến trước cổng trụ sở quân khu tỉnh, lại dừng thêm nửa tiếng, mới chầm chậm tiến vào cổng quân khu. Trong đầu tôi bỗng hiện lên cảnh tượng “trước cửa pháp luật” của Kafka. Người gác cổng gân cổ quát người thôn quê: “Bất kỳ người nào cũng không được vào cửa này, bởi cánh cửa này dành riêng cho anh, bây giờ chúng tôi phải đóng nó lại.” “Cánh cửa này dành riêng cho tôi”, trong đầu tôi cứ lặp đi lặp lại câu nói ấy, thậm chí còn vui mừng nghĩ rằng, mình còn may mắn hơn “người thôn quê” trong tác phẩm của Kafka, đến lúc chết anh ta cũng không thể bước vào “cánh cửa của pháp luật”, còn tôi không hề gặp phải bất kỳ trắc trở gì, chỉ ngồi lên xe, vòng quanh thành phố Đông Châu mấy vòng là đến, tôi không biết may mắn này là phúc hay họa nữa. Bởi cánh cửa này khiến cảm giác có tội của tôi càng thêm mãnh liệt, chính thứ cảm giác có tội này khiến trong lòng tôi nảy sinh một nỗi sợ hãi to lớn, cảm giác sợ hãi này khiến biểu hiện của tôi càng giống biểu hiện của một tội phạm. Bên tai tôi không ngừng vang vọng một câu nói của vị mục sư trong tác phẩm của Kafka: “Hiểu đúng về một sự vật và hiểu sai về cùng sự vật đó, hai cách hiểu này hoàn toàn không bài trừ lẫn nhau.” Giờ phút này, cuối cùng tôi cũng hiểu, một người nảy sinh cảm giác có tội hoàn toàn không phải do anh ta phạm tội, mà do anh ta bị song quy. Anh ta đã bị song quy, vì thế lẽ hiển nhiên anh ta sẽ phải nếm trải cảm giác có tội.
Tôi bị tạm giam trong một căn phòng tiêu chuẩn trên tầng ba của nhà khách quân khu tỉnh, Đặng Hoằng Xương bước vào vỗ vỗ lên vai tôi để tôi tự suy nghĩ, sau đó để lại hai người rồi đi. Xem ra mình thực sự có vấn đề rồi, rốt cuộc mình có vấn đề gì? Tôi suy nghĩ suốt ba ngày, mà vẫn chẳng có ai đến thẩm vấn, cứ hai tiếng lại có hai người đến canh chừng tôi, trong ba ngày này dường như tôi đã nhớ lại tất cả những việc làm tư lợi của mình kể từ khi bước chân vào chính giới đến nay, thế nhưng vị kỷ không có nghĩa là phạm tội, không tìm ra được tội lỗi của mình đồng nghĩa với việc không giúp đỡ, hợp tác với tổ chuyên án. Thế là tôi lại tiếp tục kiểm điểm lại hành vi của mình, kể cả lời nói và suy nghĩ trong lòng tôi cũng không bỏ qua, sau một hồi đấu tranh nội tâm, cuối cùng tôi đã hiểu, mình không những phạm tội, mà tội còn rất nghiêm trọng, bởi trước khi Bành Quốc Lương xảy ra sự cố đã giao cho tôi một gói giấy Kraft được bọc kín bằng túi bóng trong suốt, ông ta nói đó là tiền tiêu vặt, bảo tôi cất kỹ trong nhà. Tôi mở ra xem số tiền là bao nhiêu, quả nhiên là nhân dân tệ, khoảng bốn năm vạn gì đó, nếu bốn năm vạn này là đô-la Mỹ, sẽ tương đương với mấy chục vạn nhân dân tệ, trời ơi! Nếu quả thật đây là tiền tham nhũng, chẳng phải tôi trở thành kẻ chứa chấp tài sản trái phép hay sao?
Nghĩ đến đây, tôi cảm thấy đầu óc đang căng cứng lên, nhưng nghĩ lại Khổng Tử từng nói: “Nếu cha anh ta trộm cừu nhà người khác, anh ta có đi trình báo hay không? Nếu cảm thấy nhất định phải đi, thì chẳng phải anh ta rất bất hiếu sao?” Ngay đến Khổng Tử cũng ủng hộ việc “cha che giấu cho con, con che giấu cho cha, sự ngay thẳng nằm ở chính trong việc bao che đó.” Tôi và Bành Quốc Lương tuy không phải cha con, nhưng tình như thủ túc, nếu tôi giao bọc tiền này ra, tuy không phải bất hiếu, nhưng là “bất nghĩa”, ngay đến thánh nhân Khổng Tử còn đề xướng “cha con che giấu cho nhau”, sao tôi có thể làm chuyện ném đá kẻ đã rơi xuống giếng, bán đứng lãnh đạo của mình như thế được chứ? Thực chất “cha con che giấu cho nhau” chính là “chế độ dung thứ” do ba hệ thống pháp luật lớn ở phương Tây đề xướng, thể hiện đầy đủ sự chú trọng đến nhân tính. Cá nhân tôi cho rằng, nếu người thân không trình báo, phán họ tội chứa chấp, chính là vô nhân tính nhất. Tôi tuy không phải là người thân của Bành Quốc Lương, nhưng là thư ký sát sườn của ông ta, cũng tương đương với người thân không có quan hệ huyết thống, về cơ bản phù hợp với phạm vi của “thân nhân che giấu lẫn nhau”, vì thế, tôi quyết định không làm chuyện vạch trần, bán đứng ấy.
Nghĩ vậy, cảm giác sợ hãi của tôi cũng dần tan biến, tâm trạng rối như mớ bòng bong bỗng trở nên bình tĩnh lạ thường. Mặc dù vậy, đã một tuần tôi không nhìn thấy ánh sáng ban ngày, ngày ngày nằm trên giường, dở mê dở tỉnh nhớ lại quá trình tòng chính của mình, dường như đã tìm khắp những tiểu tiết vụn vặt trong mọi hành vi cử chỉ, nghĩ tới nghĩ lui thì vấn đề cũng chỉ có gói tiền kia, tôi suy xét và tự hỏi, tại sao Bành Quốc Lương biết sẽ phát sinh sự cố mà giao túi tiền kia cho tôi? Nghĩ nát óc cũng chỉ có một lý do để giải thích, đó là Bành Quốc Lương đã có kế hoạch trong trường hợp xấu nhất trước khi xảy ra sự cố, ông ta nghĩ một khi mình không thoát được, tài sản trong nhà chắc chắn sẽ bị tịch thu, khoản “tiền tiêu vặt” ông ta giao lại cho tôi hẳn là muốn để lại cho con trai ông ta! Nghĩ vậy, tôi càng cảm thấy trách nhiệm của mình thật nặng nề. Nhưng tôi cũng thừa hiểu, có thể giữ được khoản tiền này hay không, không hoàn toàn phụ thuộc vào tôi, mà quyết định bởi Bành Quốc Lương có giữ kín được bí mật này hay không. Đồng thời tôi cũng nghĩ, nếu khoản tiền này không rõ nguồn gốc, Bành Quốc Lương không bưng bít được, đổ bát phân này lên đầu tôi thì phải làm thế nào? Nghĩ vậy, tâm trạng tôi lại trở nên cực kỳ căng thẳng. Nhưng dù thế nào, tôi cũng không thể làm một kẻ phản bội, thà để Bành Quốc Lương phụ tôi, chứ tôi tuyệt đối sẽ không phụ ông ta trước.
Thời khắc này, nắng chiều gay gắt rọi thẳng vào cửa kính, giấc mơ của tôi nhanh chóng bị bóng tối nhấn chìm. Tôi biết mình chắc chắn là một tội nhân, dù không xuống địa ngục, nhưng cũng có thể phải chuộc tội như trong Thần khúc của Dante, vĩnh viễn không lên được thiên đường. Khi Virgil và Dante xuống chân núi chuộc tội, nhìn thấy bầu trời xanh biếc quang đãng, thấy sao kim xuất hiện ở bầu trời phía Đông, lại thấy xa xa là biển cả lung linh; sáng sớm, khi họ đến lạc viên trên mặt đất, không chỉ thấy rừng cây um tùm xanh biếc, hoa tươi tỏa hương ngào ngạt, dòng suối trong vắt thấy đáy, còn có gió xuân lướt nhẹ qua mặt, tiếng chim hót véo von, đứng trước cảnh đẹp mê hồn này, dù không lên thiên đường cũng có sao? Huống hồ trong lạc viên có hai con sông chung nguồn, một tên là Lotte, linh hồn uống nước sông này vào sẽ quên hết mọi tội lỗi phạm phải ở đời trước, một tên là Acheron, linh hồn uống nước sông này vào, sẽ quên hết những việc thiện đã làm ở đời trước. Sau khi uống nước sông, linh hồn sẽ được tái sinh, có thể bay lên thiên quốc. Nhìn lại quãng đường từ khi bước chân vào chính giới đến nay, thật đáng tiếc là tôi chưa từng phạm bảy loại tội lớn: Kiêu ngạo, đố kỵ, tức giận, lười nhác, tham tiền, tham ăn, tham sắc. May mà Dante đều quy bảy tội này thành sai lầm trên phương diện “yêu”, bao gồm “yêu” sai đối tượng, “yêu” những điều không đủ thiện, “yêu” hưởng thụ vật chất trần thế thái quá, so sánh ba loại sai lầm trên phương diện “yêu” này, trường hợp của tôi cũng miễn cưỡng có thể xem là “yêu” nhầm đối tượng. Huống hồ lạc viên trên mặt đất dưới ngòi bút của Dante, thực chất chính là vườn Địa Đàng, nơi Adam và Eva phạm tội trước đây, linh hồn có thể tôi luyện trong vườn Địa Đàng, núi chuộc tội dù có cao đến mấy, tôi cũng có đủ can đảm leo lên.
Sau bữa cơm sáng vào thứ hai, Đặng Hoằng Xương và Thượng Tiểu Quỳnh đến, vừa bước vào cửa, Đặng Hoằng Xương đã hỏi tôi thấy thế nào rồi? Tôi nói những điều cần suy ngẫm tôi đã suy ngẫm cả rồi. Anh ta bảo vậy hãy nói đi. Tôi hỏi nói vấn đề gì trước? Anh ta nói, hãy nói về bản thân mình trước. Tôi liền đem toàn bộ những gì đã làm từ khi bước chân vào chính giới đến nay kể hết một lượt. Tôi vừa kể, Thượng Tiểu Quỳnh vừa ghi chép. Kể xong, Đặng Hoằng Xương im lặng phút chốc rồi nở nụ cười điềm nhiên, nói tôi vẫn chưa thực sự hối lỗi, bề ngoài là đang kiểm điểm, nhưng trên thực tế là đang ca ngợi bản thân. Với thái độ này, tôi vẫn tiếp tục phải kiểm điểm. Tôi nói không cần nữa, tôi đã kiểm điểm suốt một tuần rồi, từ trong sâu thẳm, tôi thực sự đã thực hiện một cuộc kiểm điểm lớn, hối lỗi lớn. Đặng Hoằng Xương khinh bỉ nói: “Nếu đã vậy, thực sự không tìm được vấn đề nào sao?” Nhìn Đặng Hoằng Xương trước mặt tôi, vẻ mặt ôn hòa, thái độ ung dung hệt như lãnh đạo nói chuyện với cấp dưới, nhưng tôi lại cảm thấy mỗi câu anh ta hỏi đều chứa đựng một khí chất hiếm có. Đến nỗi anh ta vừa mở miệng, tôi lập tức trở nên nhát gan, chính vì thế, tôi mới có thể biến phê bình và tự phê bình mà tôi đã chuẩn bị sẵn sàng thành biểu dương và tự biểu dương. Mỹ miều hóa bản thân không chỉ vì bảo vệ bản thân, mà hơn hết là còn để giữ gìn sự tôn nghiêm. Nhưng xem ra, tôi càng như vậy, Đặng Hoằng Xương càng cho rằng tôi đã thực sự khuất phục, bất kỳ người nào đứng trước một kẻ mạnh hơn mình, đều sẽ biểu hiện sự khiếp nhược cùng cực, đó là sức mạnh vốn có của những kẻ mạnh đó, nhưng tôi lại thầm cho rằng có áp bức ắt có đấu tranh, tôi không thể xem khuyết điểm thành tội lỗi, càng không thể gán ghép mình từ vô tội thành có tội, huống hồ việc “người thân che giấu lẫn nhau” cũng là vạn bất đắc dĩ, tôi không thể mở miệng được, bởi dù phải vứt bỏ tất cả, tôi cũng không thể vứt bỏ nhân tính của mình.
Cứ như vậy, tôi tìm thấy một khoái cảm kín đáo mà lạ lùng qua quá trình hỏi đáp này. Mặc dù loại khoái cảm này trong mắt Đặng Hoằng Xương là nỗi sợ hãi đáng mai mỉa. Đặng Hoằng Xương dường như rất hiểu tôi, anh ta hoàn toàn không để mất nhiều thời gian với tôi, mục tiêu chính vẫn là Bành Quốc Lương, từ trong những câu hỏi của anh ta tôi có thể cảm nhận được, suốt một tuần nay anh ta chưa khai thác được bất kỳ thứ gì có giá trị từ miệng Bành Quốc Lương. Trong nhóm người Bành Quốc Lương, Ôn Hoa Kiên, Trần Thực và Hồ Chiếm Phát, tôi là người nhỏ tuổi nhất, có lẽ thấy tôi trẻ có thể bắt nạt được, muốn nhắm vào tôi hòng đạt được một bước đột phá chăng! Đúng là tôi biết chuyện Bành Quốc Lương đánh bạc ngoài biên giới, cũng biết một số chuyện phạm pháp khác của ông ta, nhưng chưa từng tham dự vào, mỗi lần ông ta đi Hồng Kông, đều để lại tôi một mình ở Thâm Quyến. Sở dĩ tôi biết được tất cả là do nghe lại từ miệng của những bạn bè thương nhân nước ngoài từng tiếp xúc với ông ta, thường thì người nói vô tình nhưng người nghe lại hữu ý. Nói thật, trước khi làm thư ký cho Bành Quốc Lương, tôi luôn giữ thái độ sùng bái tôn kính, nhưng sau khi theo ông ta, tôi đã hối hận, tự trách mình ham hố thăng quan tiến chức, không nghe lời khuyên ngăn của anh trai, cuối cùng rơi vào tình cảnh người không ra người ma chẳng ra ma. Điều khiến tôi đau đớn hơn là theo nhầm một kẻ cắp gà trộm chó, lý tưởng và hoài bão chính trị mà mình khổ cực theo đuổi bị hủy hoại trong chốc lát. Mỗi khi nghĩ đến những điều này, trong tôi luôn dâng trào một nỗi căm hận đối với Bành Quốc Lương, hắn không chỉ vô trách nhiệm với tôi, mà còn có lỗi với cha mẹ vợ con hắn, đúng là thứ bất trung, bất hiếu, bất nhân, bất nghĩa! Thế nhưng bong bóng dưới chân đều do mình giẫm lên, tôi không có nghĩa vụ và trách nhiệm gánh thay cho hắn, từ khi tôi bị nhét vào chiếc xe Santana màu đen kia, tôi đã thầm hạ quyết tâm sẽ không làm tổn thương bất kỳ ai, dù hắn có là kẻ tàn ác đáng ghê tởm, cũng là chuyện của hắn, tất cả những trách nhiệm của tôi đều phải xuất phát từ nhân tính, có như vậy sau này tôi mới có được sự thanh thản. Hơn nữa tôi không có gì phải hổ thẹn với lương tâm, ngay đến quỷ có gọi cửa tôi cũng không sợ, huống hồ gì là người gọi!
Rất rõ ràng, Đặng Hoằng Xương vốn không coi thường sự khôn vặt của tôi, hắn chỉ muốn thừa cơ chộp lấy sơ hở từ trong lời nói của tôi để tìm ra manh mối, hắn bảo tôi hãy nói về Bành Quốc Lương, tôi vừa buông mấy câu ca ngợi thành tích chính trị của Bành Quốc Lương, liền bị hắn ngăn lại, xem ra đúng như dự đoán của tôi, Bành Quốc Lương cũng đã tự biểu dương mình một hồi rồi. Đặng Hoằng Xương bảo tôi chỉ nói về những vấn đề của Bành Quốc Lương thôi, còn nói đây là thử nghiệm của tổ chức đối với tôi, nếu tôi tích cực hợp tác, tổ chức có thể căn cứ vào biểu hiện của tôi mà cho tôi về nhà kiểm điểm; nếu tôi vẫn ngoan cố, thì chỉ còn cách tiếp tục ở lại đây. Đương nhiên, tôi mong mỏi được sớm về nhà, tôi đột ngột mất tích, vợ con tôi nhất định sẽ rất lo lắng, nhất là mẹ tôi, bà đã sắp bảy mươi, sức khỏe đã yếu, chỉ mong anh trai và chị dâu tôi đừng nói gì với bà. Nhưng giấy không thể nào gói được lửa, tổ chuyên án song quy chúng tôi tại trụ sở quân khu tỉnh, làm ra vẻ bí ẩn, sau nhét chúng tôi lên xe, đoàn xe không đến thẳng trụ sở quân khu tỉnh, còn vòng vo quẹo rẽ suốt hai tiếng đồng hồ, hòng khiến chúng tôi bối rối. Thực chất ý đồ này càng bí mật bao nhiều, càng khiến người ta biết rõ bấy nhiêu. Tôi đoán giờ này chuyện Bành Quốc Lương bị song quy đã trở thành chủ đề bàn tán khắp hang cùng ngõ hẻm của cả cái thành phố Đông Châu này rồi. Đương nhiên trong lúc bàn tán, cũng không ít người sẽ buông mấy câu châm biếm mỉa mai thư ký của ông ta, đã cùng Bành Quốc Lương bước lên lầu, làm gì còn ai cho rằng bạn vô tội? Không những chẳng ai cho rằng bạn vô tội, mà còn tội ác tày trời, đúng người đúng tội, không cần tra hỏi, lập tức lôi ra bắn bỏ, không có gì phải hối tiếc! Tôi luôn cảm thấy cuộc sống của con người ngày nay càng sung túc, những thứ đáng thù ghét lại càng tăng lên, nào là tâm lý ghét kẻ giàu sang, ghét kẻ quyền quý, đương nhiên người ta càng thù ghét lũ quan lại tham nhũng đến tận xương tủy, ghét không khác gì như ghét quạ đến nhà, và đương nhiên tôi cũng trở thành một con quạ không hơn không kém.
Câu chuyện giữa tôi và Đặng Hoằng Xương nghe thì có vẻ rất hòa nhã, nhưng thực chất chúng tôi đang đấu gan đấu trí. Sau một hồi vắt óc suy nghĩ, cuối cùng tôi đã nghĩ ra một chủ ý, vừa có thể tích cực phối hợp với tổ điều tra vừa không gây tổn thương đến những người tôi không muốn gây tổn thương, đó là hướng sự chú ý của Đặng Hoằng Xương lên Ôn Hoa Kiên, Trần Thực. Tôi nói nhiều về những ấn tượng xấu với hai người này, nhưng toàn là những chuyện vạn bất đắc dĩ, nói nhiều đến sự phẫn nộ chứ không đả động đến thực chất của vấn đề, chúng tôi cứ đấu như vậy suốt ba tiếng đồng hồ và buổi sáng đã trôi qua.
Đặng Hoằng Xương và Thượng Tiểu Quỳnh đi rồi, qua miệng của hai người canh giữ tôi biết được một thông tin, bạn trai của Thượng Tiểu Quỳnh cũng làm việc trong văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố, trùng hợp hơn là làm ngay trong phòng Tổng hợp 2 – phòng giúp việc cho Bành Quốc Lương, tôi vội hỏi tên gì, hai người trả lời là Chu Đại Vỹ. Thực chất câu hỏi của tôi quá ngu xuẩn, trong phòng Tổng hợp 2 chỉ có duy nhất Chu Đại Vỹ là chưa kết hôn, biết được mối quan hệ giữa Chu Đại Vỹ và Thượng Tiểu Quỳnh, tôi bất giác hít một luồng khí lạnh đến tận xương sống. Mấy ngày nay tôi và những người canh giữ mình dần trở nên thân thiết hơn, từ miệng họ tôi biết Thượng Tiểu Quỳnh là nhân viên cấp chủ nhiệm thuộc phòng 6 Ủy ban kiểm tra tỉnh ủy, sở dĩ đến tổ tạp vụ văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố Đông Châu hoàn toàn là để tìm kẻ chủ mưu biên soạn cuốn Bút ký công chức. Điều này có nghĩa là hơn một năm trước, đúng lúc tôi vừa tiếp nhiệm Hồ Chiếm Phát, Bành Quốc Lương đã nằm trong tầm ngắm của Ủy ban kiểm tra tỉnh ủy. Điều này cũng chứng tỏ khi đó Chu Đại Vỹ đã biết thông tin này, Thượng Tiểu Quỳnh là bạn gái của hắn, đang nghiễm nhiên làm việc tại Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy, sao đột nhiên lại bị điều đến tổ tạp vụ chuyên quét dọn văn phòng cho lãnh đạo được? Dù vì nhiệm vụ mà Thượng Tiểu Quỳnh phải giữ bí mật với Đại Vỹ, thì với tính cách của Đại Vỹ, chắc chắn cũng sẽ truy rõ ngọn ngành, vì thế tôi dám chắc hắn đã sớm biết Tề Tú Anh xuống tay với Bành Quốc Lương từ hơn một năm trước, chẳng trách lúc đầu hắn ra sức tranh giành chức thư ký riêng cho Bành Quốc Lương với tôi, sau đó bỗng nhiên không giành nữa, còn tỏ vẻ dâng cả hai tay cho tôi. Hóa ra Đại Vỹ có tay trong, đã sớm đứng về phía Lưu Nhất Hạc, bỏ tối theo sáng, đây quả đúng là “trong thành có lũy, phòng thủ nghiêm ngặt”. Tôi luôn tự cho mình tài đức song toàn, lại thâm trầm quyền biến, nào ngờ tiền đồ trước mặt chưa chờ được cơ hội mở mang đã vì chọn nhầm người mà hủy hoại chỉ trong một sớm, thật đúng là một bước sai là vạn bước đều sai!
Mấy ngày sau đó chuyện của Đại Vỹ cứ luôn ám ảnh tôi, càng nghĩ càng hối hận. Do thời gian theo Bành Quốc Lương chưa dài, hơn nữa lại chưa từng xuất cảnh với ông ta, sau khi tổ chuyên án tìm tôi nói chuyện thêm hai lần nữa, cuối cùng đã hủy song quy đối với tôi.
Trước khi được thả về, Đặng Hoằng Xương còn lên lớp giảng chính trị cho tôi đến nửa tiếng đồng hồ, chủ yếu là nêu rõ tính phức tạp của cục diện chính trị Đông Châu, yêu cầu tôi sau khi rời khỏi phải tuyệt đối giữ bí mật tất cả mọi chuyện đã trải qua và nghe được tại trụ sở quân khu tỉnh, thứ nhất là để bảo đảm sự an toàn của cá nhân tôi, thứ hai là để tránh những kẻ có liên quan đến Bành Quốc Lương quấy nhiễu thụ lý án, thứ ba là không muốn làm ảnh hưởng đến cục diện cải cách mở cửa tốt đẹp của thành phố Đông Châu. Tóm lại, đây là nguyên tắc chính trị, chỉ cần phát hiện ra bí mật bị lộ ra ngoài từ miệng tôi thì họ sẽ lập tức mời tôi quay trở lại. Cân nhắc đến chuyện tôi là người đầu tiên rời khỏi trụ sở quân khu tỉnh trong vụ án song quy Bành Quốc Lương, trở về Ủy ban nhân dân thành phố nhất định sẽ tạo nên một làn sóng tin đồn xôn xao to nhỏ, vì thế tổ chuyên án đã xin cho tôi nghỉ phép, trước khi vụ án Bành Quốc Lương kết thúc, tôi có thể ở nhà nghỉ ngơi nhưng phải có mặt bất cứ lúc nào khi tổ chuyên án gọi và không được tùy tiện ra khỏi tỉnh, đương nhiên xuất cảnh lại càng không được phép.
Sau khi Đặng Hoằng Xương lên lớp giảng chính trị cho tôi xong, liền cho xe công vụ đưa tôi về nhà, vừa bước vào cửa tôi nhớ ngay đến một bài thơ nổi tiếng của Bùi Đa Phi: “Sinh mạng thật đáng quý, tình yêu càng quý hơn, nhưng nếu mất tự do, cả hai đều đáng bỏ.” Không hiểu vì sao, một ý nghĩ nảy sinh bất ngờ cứ vây bủa lấy tâm trí tôi, rằng: Tôi phải từ chức! Nhưng rốt cuộc vì sao từ chức? Nhất thời tôi chưa nghĩ ra lý do thuyết phục, chỉ hận là không thể lập tức dứt hẳn khỏi những phiền phức từ vụ án của Bành Quốc Lương, tránh xa tất cả những chuyện thị phi này. Tôi biết đây chỉ là mong muốn chủ quan của tôi mà thôi, trước mắt còn chưa biết sẽ có bao nhiêu va đập bầm dập đang chờ đợi tôi, tôi thầm tự an ủi mình, đã vấp phải rồi, hãy thẳng thắn đối mặt, có ai sống suốt đời mà không trải qua năm ba kiếp nạn đâu.
Tôi thản nhiên châm một điếu thuốc, mệt mỏi thả mình trên ghế, cảm thấy đầu óc trống rỗng, mãi đến lúc vô tình ngẩng đầu lên nhìn thấy bức ảnh của vợ tôi trên tường, tôi mới giật mình nhận ra từ hôm đó đến giờ bà xã không nhận được tin tức gì của tôi đã lo lắng đến mức nào rồi, phải lập tức gọi điện cho cô ấy, nói với cô ấy tôi được thả ra rồi! Nhưng thật bất ngờ! Vợ tôi sau khi nhận điện thoại lại không hề tỏ vẻ lo lắng như tôi tưởng tượng, ngược lại rất bình tĩnh. Nhận được điện thoại đương nhiên cô ấy rất vui, cô ấy nói hôm tôi xảy ra chuyện, rất nhiều bạn bè gọi điện đến nhà thăm dò tin tức, lúc vợ tôi mới biết tin cũng hoảng sợ không khác gì chim sợ cành cong, không biết phải xoay xở thế nào, nhưng sau cô ấy khi gọi điện thoại cho anh trai tôi, tâm trạng đã bình tĩnh hơn rất nhiều. Lúc đó anh trai tôi điềm tĩnh lạ thường, tin tưởng chắc chắn tôi sẽ không xảy ra chuyện gì, khuyên vợ tôi yên tâm. Từ sau khi cha tôi mất, anh trai trở thành trụ cột của cả nhà chúng tôi, truyền thống quê hương Sơn Đông chúng tôi là anh cả như cha, một mặt anh trai căn dặn vợ tôi không được nói với mẹ tin tôi xảy ra chuyện, một mặt tận dụng các mối quan hệ để thăm dò thông tin của tôi, chính vì thế vợ tôi đã biết trước tôi bị tạm giam ở trụ sở quân khu tỉnh. Bà xã tôi vừa nhắc đến mẹ, tôi đã ứa nước mắt. Mặc dù vợ và anh chị đã giấu nhẹm chuyện của tôi, nhưng mẹ tôi vẫn nghe ngóng phong thanh từ hàng xóm, nửa tháng nay bà luôn khổ sở lo lắng cho tôi, sợ tôi theo Bành Quốc Lương làm chuyện gì phạm pháp, nên chưa có đêm nào bà được ngủ ngon giấc, tôi vội bảo vợ sẽ đến cơ quan đón cô ấy, sau đó cùng đi thăm mẹ.
Đặt điện thoại xuống, tôi lại gọi vào di động cho anh trai, báo tôi đã bình an trở về. Nghe thấy giọng tôi, anh ấy vô cùng vui sướng, nói tối sẽ đến an ủi tôi. Qua điện thoại, tôi cảm nhận được anh trai tràn đầy tin tưởng tôi, nhưng ngay cả vợ tôi cũng không biết, trong lòng tôi luôn có một tảng đá đè nặng, đó chính là túi tiền Bành Quốc Lương giao cho tôi trước khi xảy ra sự việc. Tôi giấu vợ để chiếc túi này trong tủ bát ở bể tắm gần nhà bếp, mặc dù thuận lợi rời khỏi trụ sở quân khu tỉnh, nhưng không lấy gì đảm bảo tôi không vì chiếc túi này mà phải quay trở lại một lần nữa, tôi đã nảy ra một chủ ý, nhất định phải bảo quản tốt túi giấy ấy, sau này sẽ giao cho Trương Bội Phương, xem như không uổng một cuộc duyên phận giữa tôi và Bành Quốc Lương.
Lúc ăn tối, anh trai thấy tôi có tâm sự, nên nhân lúc bà xã và chị dâu tôi vào nhà vệ sinh, anh vừa rót rượu cho tôi vừa nói, có chuyện gì tuyệt đối không được giấu anh đấy, tôi năm lần bảy lượt khẳng định không có chuyện gì, anh trai tôi nửa tin nửa ngờ cùng tôi uống cạn ly rượu.
Do di động của tôi tạm thời bị tổ chuyên án tịch thu, vừa may tạo điều kiện để tôi cắt đứt liên hệ với bên ngoài, vợ tôi định sắm cho tôi chiếc di động khác, nhưng tôi không đồng ý, tôi nói tôi đang mong đừng ai tìm được mình, trong khoảng thời gian đặc biệt này càng im hơi lặng tiếng càng tốt. Ngày hôm sau, tôi trốn biệt trong nhà mẹ tôi đọc sách, vợ tôi sau khi tan ca cũng về nhà mẹ tôi. Sáng sớm trước lúc cô ấy đi làm, tôi dặn vợ tôi chỉ cần đến văn phòng lập tức tắt di động, có việc cần thì dùng điện thoại cơ quan để liên hệ. Không ngờ Trương Bội Phương sau khi biết tin tôi được thả, trong một ngày đã gửi cho tôi mấy chục tin nhắn, không còn cách nào khác, tôi đành phải gọi lại cho bà ta, bà ta hẹn tôi đến trà lầu Tĩnh Dạ Tư gặp mặt. Để cẩn thận hơn trước tình huống này tôi có kể cho anh trai, anh trai sợ tôi xảy ra việc bất trắc ngoài ý muốn nên nói sẽ lái xe đưa tôi đi.
Lúc đợi anh trai tôi đến, đột nhiên tôi nhớ đến cuốn tiểu thuyết Vườn hoa đường nhỏ giao thoa của Borges tôi đọc hai ngày trước, Albert nói rất đúng: “Trong tất cả những cuốn tiểu thuyết hư cấu, mỗi khi gặp một người đứng trước nhiều lựa chọn khác nhau, người ta luôn chỉ lựa chọn một khả năng, loại trừ những khả năng khác; nhưng trong cuốn tiểu thuyết phức tạp hỗn loạn này, nhân vật chính lại lựa chọn tất cả các khả năng. Điều này đã nảy sinh rất nhiều đời sau, rất nhiều thời gian khác nhau, tiếp diễn vô tận, sum suê phồn thịnh.” Giờ phút này, trong đầu tôi chính xác là đang lựa chọn tất cả những khả năng sau khi gặp Trương Bội Phương, bà ta gặp tôi là muốn biết điều gì? Bà ta có thể bảo tôi làm gì? Bà ta đến gặp tôi một mình? Lúc đến bà ta có bị tổ chuyên án theo dõi không? Tôi tự hỏi mình hết khả năng này đến khả năng khác, mỗi khả năng đều như một màn sương mù dày đặc, giống như tôi đang chơi một ván cờ với Trương Bội Phương vậy. Ở văn phòng, cao thủ đánh cờ là Chu Đại Vỹ, mặc dù kỹ năng đánh cờ của tôi không bằng cậu ta, nhưng tôi thích thấy tàn cuộc. Hơn một năm làm thư ký cho Bành Quốc Lương, tôi thừa hiểu Trương Bội Phương là người đàn bà không cam tâm rút khỏi vũ đài lịch sử, trong người đàn bà này tồn tại tất cả các khả năng, bà ta có thể khiến bạn nảy sinh bất kỳ kết cục nào.
Trên đường đến quán trà Tĩnh Dạ Tư, anh trai và tôi bàn luận về Vương Triều Quyền, tôi không ngờ thân phận thật của Vương Triều Quyền lại là cảnh sát nằm vùng, càng không ngờ đám người Bành Quốc Lương, Ôn Hoa Kiên, Trần Thực đều là cá nằm trên thớt của cậu ta. Đúng như câu nói của Borges: “Bất kỳ vận mệnh nào, dù có kéo dài và phức tạp đến mấy, thực chất cũng chỉ phản ánh trong một khoảnh khắc: ‘Khoảnh khắc thấu hiểu triệt để rốt cuộc mình là ai.’ Một điều chắc chắn là vận mệnh đen tối của Bành Quốc Lương đã thành khoảnh khắc tỏa sáng của Vương Triều Quyền, cho dù đến giờ ông ta vẫn chưa hoàn toàn thấu hiểu mình là ai.” Câu nói của anh trai tôi đậm chất triết lý, anh ấy nói mỗi người chúng ta đều sắm vai gián điệp, để sống tạm trên đời, chúng ta hoặc phải đánh cắp, hoặc phải phụ bạc, chỉ có vậy thôi. Có điều không biết Bối Bối là khoảnh khắc của Triều Quyền, hay Triều Quyền là khoảnh khắc của Bối Bối. Điều này khiến tôi nhớ đến một câu thoại của Trần Bạch Lộ, vai chính trong phim Mặt trời mọc: “Mặt trời lên rồi, nhưng mặt trời là của họ, tôi sắp ngủ rồi.” Nếu ví Vương Triều Quyền với mặt trời thì mặt trời đã lên rồi, nhưng đó không phải là mặt trời của Bối Bối, tôi không biết cô ta có cảm nhận gì, chỉ biết chắc rằng Bối Bối hoàn toàn không thể ngủ yên, bởi cô ta là một người có giấc mơ, sống trong mơ, lúc tỉnh chính là lúc cô ta đang ngủ.
Lúc tôi đến quán trà Tĩnh Dạ Tư, Trương Bội Phương đang ngồi trước bàn trà liên tục nghe điện thoại, không phải chỉ một chiếc mà ba chiếc luân phiên nhau. Tôi lặng lẽ quan sát tình hình xung quanh rồi mới bước lại gần. Do lúc này là buổi chiều, lại vào cuối tuần, nên trong quán trà hầu như không có khách, Trương Bội Phương lại là người phụ nữ có giọng nói lớn, tôi hiểu vì sao bà ta lại dùng một lúc ba chiếc di động, hơn nữa ba số đều là số mới, xem ra bà ta cũng ý thức được mình đã nằm trên chiến trường mịt mù khói súng rồi. Nhưng có một điều bà ta không biết và cũng không thể ý thức được đó là trong lửa đạn thì dù bạn là một con chim ưng, bạn cũng sẽ bị bắn rơi, huống hồ bạn chỉ là một con muỗi?
Tôi luôn cho rằng, hầu hết mọi người đều xem thể xác phiền toái là nơi ở của linh hồn, xem quyền lực là tín ngưỡng. Tất cả những kẻ hy vọng mượn tay quyền lực để cải trang thành rồng hay phượng hoàng đều chỉ có kết cục cuối cùng là chẳng thể thoát khỏi vận mệnh của cáo giả oai hùm. Người có thể đạt được cơ hội này vô cùng ít ỏi. Trương Bội Phương là người có được cơ hội này, nhưng do quá sùng bái quyền lực, bà ta đã ngộ nhận mình là phượng hoàng. Tôi đã lăn lộn mười năm trên quan trường, thừa hiểu con người ta một khi đã bước vào vòng xoáy của sự ngộ nhận này sẽ rất khó có thể thoát ra được, kết quả cuối cùng chỉ có thể hại người và hại chính mình. Vì thế khi ngồi đối diện với bà ta, dù cố tỏ vẻ thoải mái, nhưng trong lòng tôi vẫn phải rất đề phòng.
Câu đầu tiên Trương Bội Phương nói với tôi là: “Chú em, đã để chú phải khổ rồi!” Câu nói này mặc dù chưa hẳn đã xuất phát từ đáy lòng, nhưng tôi vừa nghe xong vẫn cảm thấy tâm tư hỗn loạn. Câu chuyện tiếp sau quả nhiên không ngoài dự liệu của tôi, bà ta muốn thông qua tôi tìm hiểu toàn bộ tình hình xảy ra trong trụ sở quân khu tỉnh, đương nhiên tôi đã khiến bà ta thất vọng, bà ta dùng ánh mắt “kẻ phản bội” nhìn tôi, dường như không thể tin nổi tôi lại từng là thư ký của Bành Quốc Lương. Nếu trước khi phát án bà ta nhìn tôi bằng ánh mắt này, thì tôi sẽ là kẻ trời đất không dung, nhưng đến bây giờ đối diện ánh mắt của bà ta tôi lại cảm thấy mình rất giống một quân tử, trong lòng dâng lên niềm sảng khoái vô hạn. Tôi thầm nghĩ, chồng bà đã từng làm những gì bản thân bà biết rõ nhất, tại sao tôi lại bị song quy nửa tháng nay, bà còn không biết sao? Bà có tư cách gì để nhìn tôi bằng ánh mắt đó! Nếu nói chồng bà có chút ơn tri ngộ với tôi thì tôi đã trả lại ông ta bằng nửa tháng đó rồi, một câu bán đứng ông ta tôi cũng chưa từng nói, nửa tháng nay linh hồn tôi đã phải trải qua sự giày vò như thế nào, bà có biết hay không? Bất kỳ kẻ nào chưa có vận may được trải nghiệm nỗi sợ hãi khủng khiếp này, đều không có quyền nhìn tôi bằng ánh mắt đó! Ai từng trải qua thử thách này, người đó sẽ không dám khẳng định mình có thể vượt qua được thử thách đó! Không sai, tôi là một người có hoài bão chính trị cao xa và niềm tin nghề nghiệp vững chắc, nhưng giống như bao người khác, tôi cũng không thể thoát ra khỏi thể xác phiền toái của mình. Dưới tiền đề không bán đứng lãnh đạo bị song quy, tôi cũng phải tự bảo vệ mình theo bản năng, bởi trời đất đều biết tôi là người vô tội, nhưng người khác lại không biết, vì sao? Chính là vì con người rất khó đột phá được khỏi rào cản của thể xác. Tôi cho rằng, đối với con người, linh hồn là quan trọng nhất, linh hồn và niềm tin là tiêu chí cao nhất để phân biệt người với những động vật khác. Nhưng thể xác cũng quan trọng, bởi nếu thể xác tiêu tan thì sinh mệnh cũng tan biến, có lẽ ngay đến sinh vật duy nhất trên đời này có thể hợp nhất linh hồn và thể xác cũng sẽ tiêu vong. Chính vì vậy lời hứa của bình minh cũng chỉ có thể sót lại chút ánh sáng nhạt nhòa của hoàng hôn, thậm chí ngay đến chút ánh sáng hoàng hôn nhạt nhòa này cũng không thể nhìn thấy.
Trương Bội Phương nhận ra sự đối chọi mãnh liệt qua ánh mắt của tôi trước ánh mắt nghi ngờ của bà ta. Nhận ra sự thái quá của mình, bà ta liền đổi sang ánh mắt hòa nhã, bằng giọng cảm kích khen ngợi tôi can đảm hơn Hồ Chiếm Phát, sau đó lại dùng ngữ khí tín nhiệm và giận dữ vu khống Lưu Nhất Hạc độc chiếm quyền lực, bài trừ đối lập, dụng tâm báo thù, đánh kẻ chết rồi; chửi Tề Tú Anh là nữ ma đầu hãm hại người trung lương, xúi giục tôi thu thập những chứng cứ tham ô phạm pháp của Lưu Nhất Hạc, báo thù rửa hận cho Bành Quốc Lương.
Tôi từ chối thẳng thừng, hơn nữa còn thành khẩn khuyên can bà ta không nên làm vậy, làm thế khác nào chơi với lửa, việc quan trọng trước mắt là mời luật sư, nghĩ cách cứu người! Trương Bội Phương nhất quyết không nghe, hết nước hết cái khuyên tôi giúp đỡ bà ta. Thực lòng tôi cảm thấy Trương Bội Phương càng nói càng xa chuẩn mực, vướng vào chuyện này chỉ có thể dẫn lửa thiêu thân. Con người tôi từ nhỏ đã không thích chơi với lửa, vì hồi nhỏ ở quê cũ Sơn Đông tôi có một người bạn vì nghịch lửa, lửa lan vào cây rơm thiêu chết, lúc đó tôi và mấy đứa trẻ có mặt tại hiện trường, tận mắt chứng kiến kết cục của kẻ chơi với lửa. Hiện tại giới quan chức Đông Châu chẳng khác gì đống lửa bùng cháy hừng hực, Trương Bội Phương vẫn chê lửa cháy chưa đủ mạnh, còn muốn đổ thêm dầu vào, trước hiện trường nguy hiểm như vậy thì chạy càng xa càng an toàn. Tôi nói dối là mẹ tôi bị bệnh, nên tôi phải ở bên, rồi không nói không rằng đứng lên cáo từ.
Tôi có thể cảm nhận được ánh mắt thất vọng của Trương Bội Phương nhìn tôi, có lẽ thầm chửi rủa tôi là “sói mặt trắng” vong ơn bội nghĩa. Nhưng tôi nghĩ bụng, nếu số phận là một chiếc lồng thì sa ngã dường như đã là chuyện chạy trời không khỏi nắng. Chỉ có điều không hiểu sao hạnh phúc chỉ là một khoảnh khắc trong vĩnh hằng, còn đau khổ là chuyện đầu tiên xảy ra trong phạm trù thời gian và không ngừng lặp lại trong vĩnh hằng.
Tôi quyết định không trốn ở nhà mẹ tôi nữa, dứt khoát trở về nhà mình. Anh trai tôi nói cuộc đời khó có được khoảng thời gian rỗi rãi như vậy để đọc sách, bảo tôi nên đọc nhiều kinh điển, mà tôi thì không thể bê hết sách đến nhà mẹ tôi được. Tôi đành phải chọn cách không nghe bất kỳ cuộc điện thoại nào trong nhà, trừ khi tổ chuyên án gọi đến.
Tôi chưa bao giờ cảm thấy cô đơn như lúc này, trên đời có hai loại người: Loại thứ nhất là sợ cô đơn, loại thứ hai là hưởng thụ cô đơn. Trải qua kiếp nạn khiến tôi thấm thía, những người vì sợ cô đơn và trống trải mà liều mạng tìm đủ mọi cách chạy đến những nơi náo nhiệt, sau buổi tiệc tàn, lại càng cảm thấy trống vắng và lạnh lẽo, hơn nữa còn bị sự trống trải đè chặt đến nỗi không thở nổi, họ sẽ vì trống trải mà suy sụp chán chường, thậm chí là trụy lạc sa ngã. Tôi là một kẻ từng sống rất sôi nổi, nhưng thực chất con người lại là một con cá, cô đơn là một chậu nước, sôi nổi là mặt trời chói chang. Người càng sợ cô đơn càng dễ bị mặt trời thiêu đốt. Sự cô đơn của tôi giống như đôi mắt đẹp của thiếu nữ lúc nổi giận, nó bao gồm cả sự cô đơn trong nội tâm, nó khiến tôi trút bỏ phiền não, tâm trạng không còn sầu muộn chán nản nữa. Tôi biết đó là sức mạnh của sách. Tôi rất thích cuốn tiểu thuyết Thư viện tháp chọc trời của Borges, ông ta cho rằng, vũ trụ là một thư viện. Thư viện này bố cục chỉnh tề, ngăn nắp gọn gàng, dường như không giới hạn, nhưng thực tế, thư viện này là một hình cầu, trung tâm của nó là một hình lục giác, xung quanh khó có thể tiếp cận được. Bên trong, tất cả các loại sách được sắp xếp gọn gàng. Tuy nhiên, khi bạn thử tìm một cuốn trong đó, hòng tìm hiểu vũ trụ, bạn sẽ phát hiện nó trở nên rối loạn, hỗn độn: Để tìm được sách A, bạn sẽ phải tìm sách B có liên quan đến sách A; để tìm được sách B, bạn phải tìm sách C có liên quan đến sách B, theo đó suy ra, cho đến vô hạn. Có lẽ trật tự của vô hạn vốn không tồn tại. Điều này khiến tôi nhớ đến một câu trong Đạo đức kinh của Lão Tử: “Cái tối ưu huyền nhiệm ấy chính là cửa phát sinh ra mọi điều huyền diệu.” Cho dù chúng ta so sánh vũ trụ này với thư viện, hay so sánh thư viện này với vũ trụ, đều là chuyện “cái tối ưu huyền nhiệm”, “huyền” ở đây là “vô thường”, cũng là “hữu thường”. “Cho nên vô thường để nhìn thấy cái có vi diệu trong cái không. Hữu thường để nhìn thấy cái không vi diệu trong cái có.” Kết hợp vô thường và hữu thường để nhìn nhận sự vật, chính là từ một chỗ huyền diệu bước vào một chỗ huyền diệu khác, cái này gọi là “cái tối ưu huyền nhiệm ấy chính là cửa phát sinh ra mọi điều huyền diệu”. Trên thực tế, để tìm được sách A, phải tìm sách B có liên quan đến sách A trước, cứ thế suy ra chính là cái “vô” này tồn tại thông qua cái “vô hạn”. Tìm kiếm lần lượt các cửa phát sinh ra mọi điều huyền diệu. Xem ra tâm hồn của Borges và Lão Tử có điểm chung, thậm chí họ đều có kinh nghiệm phụ trách thư viện, Borges từng nói: “Trong đầu tôi luôn tồn tại một ý nghĩ, hình dạng của thiên đường phải giống một tòa thư viện.” Thiên đường quả thật mang hình dáng của thư viện, tôi nghĩ hai vị trí này chắc chắn sẽ gặp nhau trong thư viện thiên đường và có lẽ lúc này họ đang bước từ một “cánh cửa huyền diệu” này vào một “cánh cửa huyền diệu” khác. Thậm chí tôi đã hơn một lần ảo tưởng rằng, nếu thư phòng của mình là một hình lục giác, có thể trong mơ hoặc trong một cuốn sách nào đó tôi gặp Borges hoặc Lão Tử, chắc chắn họ sẽ khuyên tôi nhanh chóng từ bỏ chức thư ký Thị trưởng, kéo tôi cùng đi ngao du các “cánh cửa mở ra mọi điều huyền diệu”, hạnh phúc đó sẽ như thế nào nhỉ?
Nhưng ảo tưởng cuối cùng vẫn chỉ là ảo tưởng, cảnh ngộ của tôi là cứ thỉnh thoảng lại bị tổ chuyên án gọi đi trợ giúp điều tra, và rõ ràng Ôn Hoa Kiên, Trần Thực và Hồ Chiếm Phát đã khai sạch, do có rất nhiều chuyện có mặt tôi ở hiện trường, mỗi lần họ nhắc đến tôi, tôi đều phải đến để làm rõ. Mỗi lần bị tổ chuyên án gọi đến tôi đều cảm thấy tâm trí bị giày vò khủng khiếp, tôi không biết những ngày tháng như vậy liệu đến khi nào mới kết thúc, bởi theo như tình hình tra hỏi của tổ chuyên án với tôi, xem ra Bành Quốc Lương vẫn đang liều chết chống đối.
Do trong năm người bị song quy, tôi là người duy nhất được thả, hơn nữa lại thường xuyên bị tổ chuyên án gọi đến hỗ trợ điều tra, nên tôi đã trở thành tiêu điểm gây sự chú ý của rất nhiều người. Người đầu tiên mưu đồ nhằm vào tôi là Trưởng phòng Tổng hợp 2 Dương Hằng Đạt. Từ khi làm việc chung với hắn đến nay, tôi luôn cho rằng hắn là kẻ ẩn giấu tài năng, bình thường hắn luôn cười ha hả ra vẻ sảng khoái, nói năng làm việc rất có chừng mực, nhưng thực sự tôi chưa bao giờ nhìn thấu con người hắn. Dương Hằng Đạt từng làm thư ký cho lãnh đạo cũ suốt năm năm, không chỉ biên soạn cho ông ta một công trình vĩ đại mang tên Bàn về vấn đề triết học của liệu pháp nước tiểu hơn 30 vạn chữ, hơn nữa còn đích thân uống nước tiểu suốt năm năm trời, đủ thấy độ thâm sâu của con người này. Anh trai tôi ngày ngày đều dặn tôi rằng thời điểm này là khoảng thời gian đặc biệt, bất luận ai tìm tôi, không thể gặp thì không gặp, nhưng riêng với Dương Hằng Đạt, dù có thể nào tôi cũng không thể từ chối không gặp. Nhưng với thân phận của tôi hiện tại, những kẻ bo bo giữ mình mong tránh còn không kịp, riêng anh ta tìm đủ cách để gặp tôi, muốn mời tôi đến Tây Sơn ngắm cảnh cho khuây khỏa, tôi thừa hiểu với sự khôn ngoan của Dương Hằng Đạt, lần này hẹn tôi hoàn toàn không đơn giản chỉ là “giải sầu”.
Nói thật, từ đáy lòng tôi rất muốn gặp Dương Hằng Đạt, thấm thoắt mới đó tôi đã rời khỏi văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố được hơn một tháng. Tôi như một tù nhân tuy thân thể đã được tự do nhưng linh hồn vẫn bị trói buộc, gần đây tôi thường xuyên nằm mơ thấy mình bị giam trong ngục tối, ngục tối giống như mê cung xây dựng trên hòn đảo Crete do thợ thủ công Dallos xây theo mệnh lệnh của đức vua Minos. Tôi bị giam cầm trong đó, tôi đoán rằng, trong mắt của các đồng nghiệp, tôi đã từ một thư ký Thị trưởng nhiều người thèm muốn trước kia biến thành một tên yêu quái đầu trâu bị nhốt trong mê cung, ác mộng này nhắc nhở tôi rằng, cuối cùng ai rồi cũng sẽ chết trong mê cung, khác biệt chăng chỉ là có người chết trong mê cung do chính mình tạo nên, có người chết trong mê cung do kẻ khác tạo nên. Sartre đã đề xuất trong Gián cách một mệnh đề có tên “người khác là địa ngục”, khắc họa chủ nghĩa tồn tại trong mối quan hệ giữa người với người. Sau khi được thả ra khỏi trụ sở quân khu tỉnh, tôi luôn giấu mình trong nhà không muốn gặp bất cứ ai chính là để né tránh sự chú ý của người khác, nhưng tôi biết rõ, trên bàn ăn tiệc rượu phòng hoa mỗi tối, tôi đều trở thành chủ đề bàn tán trà dư tửu hậu, thậm chí tôi có thể tưởng tượng được nội dung mà họ bàn luận về tôi. Tôi cảm nhận được một cách sâu sắc, giá trị của bản thân được thể hiện dưới cái nhìn chằm chằm của người khác, cảm giác nhục nhã càng thấm thía khi nhìn vào ánh mắt của người khác, ánh mắt của người khác chính là ngục tối trong ác mộng của tôi. Tôi thà cam chịu nghèo đói để được tự do tự tại, chứ không muốn no bụng ấm thân nhưng phải chịu cảnh cá chậu chim lồng. Thế nhưng trong cái xã hội đặt chức tước lên hàng đầu, con người ta đã quen với việc tôn sùng quyền lực, chỉ phát hiện ra sự tồn tại của bản thân dưới sự quan tâm đến quyền lực mà thôi. Nếu không có sự đánh giá mà quyền lực ban cho thì con người coi như không tồn tại. Loại người bị quyền lực vứt bỏ như tôi chỉ có thể sống trong cái ác có thiện chí. Mặc dù theo cách nhìn nhận của Sartre, đây là chuyện rất “buồn nôn”, nhưng sự tồn tại là chất dính, nó dính con người lại, giống như quét hồ lên tay, lên quần áo, khiến người ta “buồn nôn” kinh khủng. Tất cả chúng ta đều sống trong những cơn “buồn nôn” như vậy. Dương Hằng Đạt muốn gặp tôi, chắc chắn là ôm cái tâm lý “hồ dán” này, tôi đồng ý gặp hắn, và cũng không định mang một chậu nước theo để rửa sạch “hồ dán”, không làm vậy thì không thể nhìn thấu dụng ý thực sự của Dương Hằng Đạt.
Vừa nhìn thấy Dương Hằng Đạt, trong lòng tôi có trăm ngàn cảm xúc đan xen, không nén nổi phải ôm chầm lấy hắn. Hằng Đạt cũng tỏ ra khá thân thiết, vỗ lưng tôi an ủi như một người anh, còn luôn miệng nói chị dâu căn dặn, bảo hắn quan tâm nhiều hơn đến tôi, hắn không nhắc đến Trương Bội Phương thì còn đỡ, vừa nhắc đến bà ta tôi liền cảnh giác, nghĩ bụng, chắc Trương Bội Phương không moi được gì từ miệng tôi nên mới đặc biệt phái Hằng Đạt đến để nằm vùng? Nghĩ thế, ngay từ lúc bước chân lên xe tôi đã hạ quyết tâm lựa chọn phương án bịt miệng Hằng Đạt trước.
Tôi tỏ vẻ nghiêm túc hỏi: “Anh Dương, hỏi thật nhé, hôm nay anh thực sự có lòng đưa tôi đi giải khuây sao?”
Hằng Đạt liếc tôi một cái nói: “Tiểu Minh, xem ra chú đã bị tổ chuyên án làm cho hồ đồ rồi, đến anh mà chú cũng không tin sao?”
Tôi thừa thế nói: “Vậy thì được, anh Dương, hôm nay chúng ta chỉ ngắm cảnh, không bàn về vụ án, nếu anh không đồng ý, tôi sẽ lập tức xuống xe. Không chỉ mình anh, nếu chị dâu tìm tôi, tôi cũng sẽ nói như vậy.”
Hằng Đạt sợ tôi xuống xe thật, liền tỏ ý quyết không nói đến vụ án, đương nhiên tôi biết anh ta chỉ đang dùng kế đối phó tạm thời mà thôi. Tôi cũng tính, dù Hằng Đạt có dùng quỷ kế gì đi nữa cũng đừng hòng moi được bất kỳ điều gì có giá trị từ miệng tôi, đồng thời thông qua hắn, tôi còn phải làm rõ hiện nay văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố có dự định gì với tôi, chức thư ký Thị trưởng đã không thể trở thành hiện thực nữa rồi, tiếp theo cấp trên định sắp xếp tôi thế nào? Theo lý tôi có thể trực tiếp tìm Tiêu Phúc Nhân để nói chuyện, nhưng trước khi được thả ra, Đặng Hoàng Xương đã tìm tôi để nói chuyện, dặn tôi không được xuất đầu lộ diện, nói rằng làm vậy sẽ có lợi cho sự an toàn của tôi, tình thế phức tạp, tôi đoán Tiêu Phúc Nhân chưa chắc chịu gặp tôi. Một tháng trước khi vụ án bị phơi bày, Bành Quốc Lương từng khen tôi trước mặt Tiêu Phúc Nhân, rằng tôi là tư liệu tốt cho chức Phó chủ nhiệm ủy ban, còn hỏi riêng Tiểu Phúc Nhân, sau này tôi trợ lý cho ông ta thì thế nào? Lúc đó Tiêu Phúc Nhân nở nụ cười hào phóng nói, nếu quả thật như vậy, cậu ta khác nào như hổ mọc thêm cánh. Tôi biết Bành Quốc Lương nói vậy trước mặt tôi và Tiêu Phúc Nhân hoàn toàn không phải là ý thích bất chợt, mà mục đích là để gây sức ép với Ôn Hoa Kiên và Trần Thực, hai người này sớm đã cho rằng tôi không phải kẻ cùng hội cùng thuyền với bọn họ. Họ luôn nói với Bành Quốc Lương rằng: “Thị trưởng Bành, người tài đức song toàn như Tiểu Minh làm thư ký cho sếp quả là uổng phí tài năng, để cậu ta độc lập tác chiến lại là một biện pháp tốt.” Đừng tưởng hai thằng cha này trân trọng tài năng thật, mục đích thực sự của họ chính là muốn Bành Quốc Lương nhanh chóng tống cổ tôi đi, nhưng Bành Quốc Lương là một chính trị gia có dã tâm rất lớn, cái ông ta thiếu chính là người có thể làm Long trung đối(1), từ ngày dùng tôi, ông ta đã không muốn để tôi uổng phí tài năng ở cái chức thư ký này, nhưng cũng không muốn tôi rời khỏi ông ta quá xa, bởi chức Phó chủ nhiệm văn phòng là vị trí thích hợp với tôi nhất, lúc đó tôi đoán ông ta chỉ để tôi làm thư ký không quá hai năm sẽ sắp xếp cho tôi. Nghĩ đến viễn cảnh không đầy một năm nữa tôi đã có thể bước lên cương vị Phó chủ nhiệm văn phòng, trong lòng hạnh phúc không sao tả nổi. Thế nhưng, trời không chiều lòng người, cái cách để số phận khiến con người phải khắc ghi chính là làm tan vỡ những giấcmộng đẹp, giống như đổ thêm nước vào nước, những gợn sóng còn sót lại sẽ tan biến không vết dấu.
Nghĩ đến đây, tôi chán chường hỏi: “Anh Dương, anh đoán xem sau khi vụ án kết thúc, cơ quan sẽ sắp xếp tôi thế nào?”
Hằng Đạt thâm trầm nói: “Tiếp theo văn phòng sắp xếp chú thế nào, anh không thể nói chắc được, nhưng Chủ nhiệm Tiêu từng nói với anh rằng: thật đáng tiếc cho Tiểu Minh!”
Lời của anh ta nghe có vẻ không truyền tải bất kỳ tin tức gì, nhưng thực chất đã nói toàn bộ kết quả với tôi, cơ hồ loại người như tôi không ai còn dám dùng nữa, người nào trọng dụng tôi thì đồng nghĩa nói với mọi người rằng, anh ta là đồng bọn của Bành Quốc Lương, nếu không phải đồng bọn, thì ít nhất cũng đồng tình với quan tham nhũng, “tâm lý liên lụy” tuy nói là tàn tro trong truyền thống văn hóa, nhưng từ xưa đến nay trong tro tàn luôn còn hơi ấm sót lại. Một câu “đáng tiếc cho Tiểu Minh” của Tiêu Phúc Nhân đã thổi bay tia hy vọng nhỏ nhoi còn rơi rớt lại trong lòng tôi, nếu nói chuyến đi đến Tây Sơn gặt hái được gì, có lẽ “không thể trở lại chốn quan trường” chính là gặt hái duy nhất của tôi. Không quay trở lại quan trường liệu tôi còn có thể làm gì đây?
Từ sau chuyến đi Tây Sơn về, tôi rơi vào trạng thái mờ mịt mông lung khủng khiếp. Tôi hoàn toàn biến thành một kẻ bên lề hệt như Adam Poirot trong tác phẩm của Le Clézio, khác chăng chỉ là lý do tồn tại duy nhất của Adam Poirot là đặt tên cho mỗi hạt cát, còn lý do tồn tại duy nhất của tôi là để thỉnh thoảng lại được tổ chuyên án gọi đến để hỗ trợ quá trình điều tra vụ án. Chúng ta đều bị nhốt trong căn ngục tối do chính mình tạo nên, “hệt như những động vật bị nhiễm bệnh, động tác rất khéo léo, chúng giấu kỹ mình trong hang, phòng bị nghiêm ngặt, cảnh giác với tất cả những nguy hiểm từ mặt đất.” Mặc dù vậy, tôi cũng không bị thế giới bên ngoài lãng quên hoàn toàn, tôi thừa biết, chỉ cần vụ án chưa kết thúc, tôi sẽ thường xuyên được người ta nhớ đến, đây chính là chỗ tôi có giá trị hơn Adam Poirot, bởi tôi biết rất nhiều thứ, những thứ này còn có giá trị với rất nhiều người thích leo cao, mặc dù leo cao chỉ là một tư thế của bò sát mà thôi.
Dương Hằng Đạt không moi được bất cứ thứ gì có giá trị từ miệng tôi, nhưng qua miệng hắn, tôi lại biết được sau khi vụ án Bành Quốc Lương vỡ lở, biểu hiện của Hứa Trí Thái lại rất có khí phách “hảo hán Lương Sơn”, đương nhiên bốn chữ “hảo hán Lương Sơn” này thốt một cách khinh miệt từ miệng của Hằng Đạt, dụng ý sâu xa của hắn là “kiến càng đòi lay đại thụ thật không biết tự lượng sức mình”, nhưng tôi lại cho rằng Hứa Trí Thái chính xác đang chuẩn bị lên Lương Sơn, chỉ có điều hắn ta không phải vì ôm ấp bất bình bị ép lên Lương Sơn mà là bị chức tước ép lên Lương Sơn. Với tuổi tác của Hứa Trí Thái, mộng tưởng chính trị của hắn hiện nay cùng lắm cũng chỉ dừng ở chức Trưởng phòng Tổng hợp 2, tuy nhiên, giấc mộng này hắn đã mộng mấy năm nay rồi vẫn chưa thành hiện thực. Từ sau khi Bành Quốc Lương lên làm Phó Thị trưởng thường vụ đã vẽ lên trước mặt Hứa Trí Thái một chiếc bánh khổng lồ, chiếc bánh này hệt như mặt trời treo lơ lửng trên không trung, sáng rực rỡ chiếu rọi về phía hắn, dẫn dắt hắn, sưởi ấm hắn. Và nếu chẳng may mặt trời tức thời vỡ tan như bong bóng, điều đó đồng nghĩa với việc hủy hoại hoàn toàn giấc mộng của hắn, hắn không nôn nóng mới là lạ! Con bò già trên quan trường một khi đã giống con bạc đang đặt cược, ít nhiều cũng sẽ không tránh khỏi có chút mùi vị bi thảm. Ngay đến cách hắn ta tìm đến tôi cũng cho thấy rõ sự cố chấp, đồng nghiệp mà lại đứng trước cửa nhà tôi đợi suốt ba ngày để gặp được tôi.
Anh trai tôi sợ tôi chán quá đâm hoảng, nên đã cố tình xin nghỉ phép ba ngày để đưa tôi đến đảo Tiểu Vương chơi. Vừa xuống khỏi taxi, người còn đầy vị biển tanh nồng tôi đã lại phải cùng Hứa Trí Thái bước vào nhà hàng hải sản ngay cạnh nhà. Tôi nói, mấy ngày nay ở đảo Tiểu Vương đã ăn toàn hải sản nên gọi mấy món rau là được rồi, Hứa Trí Thái không nghe, vẫn gọi một con cá mú hấp. Thường ngày Hứa Trí Thái không phải là một kẻ hào phóng, hôm nay đột nhiên lại trở nên rộng rãi như vậy không khỏi khiến tôi có cảm giác vừa mừng vừa sợ. Tên đồng nghiệp cũ này thực sự nhớ tới bằng hữu, còn đặc biệt gọi tôi đi uống rượu, đúng là khiến tôi cảm động đến mức cạn với hắn ba chén liên tiếp.
Không ngờ chén thứ ba còn chưa xuống đến dạ dày, Hứa Trí Thái đã dùng giọng điệu “hảo hán Lương Sơn” đi thẳng vào vấn đề: “Tiểu Minh, lần này tôi đến là muốn thương lượng riêng với chú về việc phải làm thế nào để có thể cứu được Phó Thị trưởng Bành. Ông ấy có ơn tri ngộ với chúng ta, trực giác mách bảo tôi ông ấy nhất định là bị oan, mấy ngày trước tôi và Lâm Vĩnh Thanh đi thăm chị dâu, nhìn tình cảnh chị ấy thật khiến người ta phải xót xa. Hai anh em ta là những người hiểu Bành Quốc Lương nhất, bất luận thế nào chúng ta cũng không thể thấy chết mà không cứu được đúng không?”
Trước tình thế nguy nan, Hứa Trí Thái có thể nói ra được nhưng lời trượng nghĩa như vậy, đó là điều tôi hoàn toàn bất ngờ, chỉ có điều từ ánh mắt hắn có thể thấy rõ, động cơ phía sau vẻ trượng nghĩa kia hoàn toàn không trong sáng. Hứa Trí Thái mới chính là kẻ không thấy rõ hướng gió, lăn lộn trên quan trường bao năm như vậy mà hắn vẫn không hiểu đạo lý quyền lực chỉ bị khuất phục khi đứng trước quyền lực lớn hơn.
Tôi không lộ cảm xúc hỏi: “Cứu thế nào?”
Hứa Trí Thái thẳng thắn nói: “Chú là người duy nhất được tổ chuyên án thả ra, chú hiểu hơn ai hết tổ chuyên án đang điều tra cái gì. Nửa tháng chú bị song quy trong đó, bọn họ đã hỏi chú những gì rồi?”
Tôi vừa nghe đã biết hắn bị Trương Bội Phương sai khiến, Trương Bội Phương không moi được thứ gì từ miệng tôi nên không cam lòng, đầu tiên là sai Hằng Đạt, tiếp theo lại đến Hứa Trí Thái, thực sự có thể gọi là hao tâm tổn huyết, nhưng Hằng Đạt hoàn toàn không lật ngửa trắng phớ như Hứa Trí Thái. Hằng Đạt cho tôi cái cảm giác dường như hắn hoàn toàn không quan tâm đến số phận của Bành Quốc Lương, mà chỉ quan tâm đến việc có moi được thứ gì có giá trị từ miệng tôi không mà thôi. Hằng Đạt là kẻ thấu hiểu bản chất quan trường, chớ cho rằng hắn vỗ ngực tự cho hắn và tôi là hai cánh tay đắc lực của Bành Quốc Lương mà tin tưởng hắn, tôi đoán rằng hắn sẽ nhanh chóng thoát xác biến thành cánh tay đắc lực của kẻ khác, bởi hôm trên đường đi Tây Sơn, hắn luôn miệng nói mình là thư ký của lãnh đạo cũ, hoàn toàn không nhắc gì đến hắn là Chủ nhiệm văn phòng của Bành Quốc Lương. Ngược lại, Hứa Trí Thái rõ ràng nóng lòng cứu chúa hơn hắn ta.
Tôi nhếch miệng cười nói: “Anh Hứa, Hằng Đạt đã tìm tôi trước anh một bước rồi, không ngờ các anh đều quan tâm đến chuyện tổ chuyên án đã hỏi tôi những gì, nói thật với anh, đến chị dâu tôi còn không thể báo cáo, huống hồ là các anh! Tuy nhiên hôm nay anh đã lật bài ngửa hoàn toàn với tôi như thế, vậy tôi cũng có mấy câu muốn khuyên ông anh, Bành Quốc Lương bị hủy hoại bởi chữ ‘đánh bạc’, đương nhiên chữ ‘đánh bạc’ này không chỉ là đánh bạc trên casino mà còn là đánh bạc trên chính giới. Đánh bạc trên casino là đặt cược bằng tiền, đánh bạc trên chính giới là đặt cược bằng mạng, đến Bành Quốc Lương còn đánh không nổi, lẽ nào ông anh có bản lĩnh hơn cả Bành Quốc Lương?”
Lời tôi vừa thốt ra, Hứa Trí Thái liền thẹn đỏ mặt, hắn ấp úng hỏi: “Tiểu Minh, chú nói vậy là có ý gì?”
Tôi nói thẳng: “Anh Hứa, ý của tôi anh rõ hơn ai hết, anh đã làm chức Phó phòng mười mấy năm, kỳ thực leo được lên vị trí Phó phòng bên cạnh Thị trưởng không phải là dễ, con người ta nên học cách biết cám ơn, làm thế nào mới học được cách biết cảm ơn? Chính là biết mình muốn gì và có thể muốn gì?”
Hứa Trí Thái buồn bã nói: “Tiểu Minh, ý của chú là nói anh không hiểu chính mình có đúng không?”
Sở dĩ tôi chọc thẳng vào mạng sườn Hứa Trí Thái như vậy, mục đích rất đơn giản, tôi không muốn hắn trở thành vật tuẫn táng của Bành Quốc Lương. Thế nhưng không ngờ Hứa Trí Thái lại u mê không chịu tỉnh ngộ, tự nguyện sẵn sàng tư thế hai đao cắm sườn chiến đấu cho Bành Quốc Lương, dường như tôi biến thành một kẻ tiểu nhân thấy chết mà không cứu. Tôi không muốn thấy một kẻ rõ ràng vì chút tư lợi cá nhân giấu trong cốt tủy, nhưng lại đeo chiếc mặt nạ một người hùng “kẻ sĩ chết vì tri kỷ”, tôi nhằm trúng chỗ hiểm nói dứt khoát: “Anh Hứa, chớ cho rằng tất cả những kẻ ‘biết tự hiểu lấy mình’ đều là những kẻ thông minh, theo đánh giá của tôi, rất nhiều người suốt đời cũng không biết làm thế nào để ‘biết tự hiểu lấy mình’, Bành Quốc Lương chính là một kẻ không ‘biết tự hiểu lấy mình’, nên mới có kết cục như ngày hôm nay. Tương tự Ôn Hoa Kiên, Trần Thực, Hồ Chiếm Phát đều là những kẻ suốt đời cũng không ‘biết tự hiểu lấy mình’, nếu không bọn họ cũng sẽ không có kết cục như ngày hôm nay. Anh Hứa, anh hãy tỉnh táo chút đi, lẽ nào anh muốn giẫm lên vết xe đổ của bọn họ hay sao? Tôi khuyên anh hãy học tập Dương Hằng Đạt, nếu tôi đoán không nhầm, anh ta đã biến việc Bành Quốc Lương bị song quy thành cơ hội thăng nhiệm của mình rồi, nói không chừng chẳng bao lâu nữa sẽ thăng chức cũng nên!”
Hứa Trí Thái thẹn quá hóa giận nói: “Tiểu Minh, chẳng phải chú cũng muốn học theo Hằng Đạt làm một kẻ ba phải bất thành hay sao? Chả trách chị dâu bảo tôi ra mặt khuyên nhủ chú, chú đừng quên mình là ai, Phó Thị trưởng Bành một tay cất nhắc chú, lẽ nào chú lại biến mình thành ‘kẻ phản bội’?”
Tôi thấy hắn giở đòn quật ngược của Trư Bát Giới, không muốn mất thì giờ tranh cãi với phần tử đầu cơ hiếu chiến này, liền cười khẩy nói: “Anh Hứa, rốt cuộc ai mới là ‘kẻ phản bội’ hãy chờ thời gian chứng minh. Nhưng tôi khuyên anh một câu: ‘Hãy tránh chị dâu xa một chút, nếu không chỉ có thể dẫn lửa thiêu thân mà thôi.’ Còn nếu anh cam tâm tình nguyện, tôi cũng không còn cách nào khác. Không còn sớm nữa, tôi còn có việc, xin đi trước.” Nói xong tôi đứng dậy đi đến bên cạnh Hứa Trí Thái vỗ vỗ vào vai hắn, sau đó nghênh ngang bỏ đi.
Anh trai tôi nói gần đây Hứa Trí Thái rất thân với Lâm Vĩnh Thanh, đồng nghiệp cùng cơ quan của anh ấy. Tôi đã biết tên Lâm Vĩnh Thanh này từ trước, sau khi làm thư ký cho Bành Quốc Lương tôi đã hai lần tiếp xúc trực tiếp với hắn, một lần là Bành Quốc Lương mời hắn ăn cơm, một lần là con trai hắn kết hôn, tôi thay mặt Bành Quốc Lương tham gia và tặng hắn phong bì một vạn tệ. Trước khi làm thư ký tôi đã nghe nói về quan hệ giữa Lâm Vĩnh Thanh và Tề Tú Anh, từ khi Tề Tú Anh còn làm Bí thư Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy tỉnh K, tôi đã xem qua những bài báo có liên quan đến bà ta, đây là người đàn bà bị Hồ Chiếm Phát gọi là “nữ ma đầu”. Lúc nghe Hồ Chiếm Phát gọi Tề Tú Anh như vậy, tôi lấy làm khó hiểu, bởi Tề Tú Anh là một người đàn bà khiến phần tử tham nhũng hận thấu xương, Hồ Chiếm Phát một mặt thầm gọi Tề Tú Anh là nữ ma đầu, mặt khác lại công khai thay mặt Bành Quốc Lương mua chuộc Lâm Vĩnh Thanh, bây giờ nghĩ lại hành động lúc đó rất bất bình thường, nhưng khi ấy tôi đang bị tâm lý mau chóng thành công che lấp đi mất.
Thời đại học tôi đã quyết tâm đời này nhất định phải tạo dựng sự nghiệp chính trị. Nhưng bước chân vào quan trường tôi mới biết, trên chính giới có thể tỏ hết tài năng được hay không hoàn toàn không được quyết định bởi tài đức, mà chỉ được quyết định bởi thủ đoạn quyền biến, mà cơ sở của quyền biến là phải học loài nhện dệt nên một tấm lưới khổng lồ. Tấm lưới này bền chặt hay không phụ thuộc vào việc nó chăng trên cây gì, cây có thể che mưa chắn gió đương nhiên phải là cây cao chót vót. Tuy nhiên, số lượng “nhện” muốn trèo lên gốc cây cao chót vót này rất nhiều, liệu con nào có thể từ bỏ cơ hội không dễ có được này đây? Mặc dù lúc đó anh trai tôi đã hết nước hết cái khuyên nhủ ngăn cản tôi không nên trèo lên cái cây Bành Quốc Lương, nhìn bề ngoài cây này rất xum xuê rậm rạp nhưng thực chất gốc của nó đã thối rữa. Lúc bấy giờ tôi chỉ ngửa cổ nhìn lên trên, vốn không thèm nhìn xuống dưới, kết cục giờ đây phải tự gánh lấy hậu quả. Hiện tại Hứa Trí Thái cũng có tinh thần trèo cây giống tôi lúc đó, đừng tưởng tôi luôn miệng một anh Hứa hai anh Hứa, thực chất từ đáy lòng tôi luôn xem hắn là một kẻ không có bản lĩnh, không ngờ đến chuyện cứu Bành Quốc Lương, Hứa Trí Thái lại biểu hiện quyết tâm phi thường đến vậy, đương nhiên, quyết tâm của hắn được biểu hiện thông qua Lâm Vĩnh Thanh.
Một tháng sau khi tôi chia tay Hứa Trí Thái trong nhà hàng hải sản, Lâm Vĩnh Thanh đã bịa ra một bài báo tiêu đề là Những ảnh hưởng tiêu cực nên tránh của bí ẩn phía sau vụ án nghi ngờ tham nhũng của Bành Quốc Lương đăng trên tờ Nội tham chuyên viết cho lãnh đạo cao cấp đọc. Thông tin này do anh trai tôi nói với tôi, ngay lập tức Trương Bội Phương sung sướng gọi điện thông báo tin mừng này cho tôi, ngụ ý rằng chồng bà ta đã được “gột sạch oan khuất”. Theo lẽ thường tình, vui quá hóa buồn, sau khi tôi biết tin này, biết Hứa Trí Thái xúi bẩy Lâm Vĩnh Thanh châm đám cháy lớn ấy, khiến tôi không khỏi lo lắng cho số phận của Bành Quốc Lương, càng một phen sợ toát mồ hôi cho số phận của Trương Bội Phương, Hứa Trí Thái và Lâm Vĩnh Thanh.
Tục ngữ nói, một hòn đá dậy lên ngàn lớp sóng, một hòn đá của Lâm Vĩnh Thanh chưa đủ nổi sóng, vậy mà hắn lại vội ném thêm hai hòn nữa, đăng liên tiếp hai bài nữa lên tờ Nội tham, từ đầu đến cuối đều đậm mùi vị phản công cướp lại. Nếu Lâm Vĩnh Thanh chỉ ném một hòn đá, số phận của Bành Quốc Lương có thể còn cứu được, nhưng hai hòn ném ra tiếp theo đã hoàn toàn biến thành ném đá theo thằng dưới giếng, cái mạng cỏn con của Bành Quốc Lương coi như đã mất! Đó là dự cảm của tôi, nhưng Trương Bội Phương lại xem nó là sự khích lệ to lớn.
Mới đây, Âu Bối Bối gửi cho tôi một lá thư, nội dung cũng là bày tỏ sự cảm thông, mượn thư để thăm hỏi tôi, cô ấy bảo Hứa Trí Thái đã công khai nói tại phòng Tổng hợp 2 rằng Bành Quốc Lương có lãnh đạo to đỡ lưng. Sau khi lãnh đạo cấp trên xem bài viết đăng trên Nội tham đã viết thư gửi lên Trung ương, dự đoán vụ án Bành Quốc Lương sẽ nhanh chóng phơi bày ra ánh sáng. Tôi hỏi: “Bối Bối, cô thấy thế nào?” Âu Bối Bối mỉm cười nói: “Tiểu Minh, Bành Quốc Lương rốt cuộc là người thế nào, liệu còn ai rõ hơn anh trên đời này nữa?” Câu nói của Âu Bối Bối chẳng khác nào giao cho tôi một sứ mệnh của Ariadne, kéo tôi ra khỏi mê cung, từ đó tôi chỉ ôm ấp một hy vọng duy nhất – tâm lý may mắn Bành Quốc Lương gặp dữ hóa lành bị vỡ tan như một chiếc gương. Mông Điền nói: “Linh hồn mới là vị chúa tể duy nhất khiến bản thân ta may mắn hay bất hạnh.” Điều này có nghĩa, linh hồn như thế nào sẽ có vận mệnh thế ấy. Nhưng Bành Quốc Lương là một kẻ đã đánh mất linh hồn, linh hồn của ông ta giống như một con diều đứt dây, bay mất dạng, làm sao còn có thể quay trở về được nữa?
Đúng như dự đoán, đúng vào lúc bài trên Nội tham đang gây nên những tranh cãi quyết liệt, Bành Quốc Lương đột nhiên bị chuyển từ trại giam thành phố Đông Châu đến trại giam thành phố Xương Sơn, người báo với tôi tin này không phải ai khác, chính là Trương Bội Phương, người luôn chìm đắm trong sự khoái trá vui sướng mà những bài viết trên Nội tham mang đến. Chiều hôm đó, Trương Bội Phương lại lần nữa hẹn tôi đến quán trà Tĩnh Dạ Tư gặp mặt. Khi tôi tới nơi, thấy Trương Bội Phương đang ủ rũ ngồi một góc, trông chẳng khác gì cây cà gặp sương giá.
Tôi ngồi xuống hỏi: “Chị dâu, chị bệnh à, sao sắc mặt xấu vậy?”
Trương Bội Phương hệt như cây cà rốt phơi nắng ỉu xìu nói: “Tiểu Minh, chú có bạn trong giới tư pháp thành phố Xương Sơn không? Anh chú bị chuyển đến trại giam thành phố Xương Sơn rồi, chúng ta phải nghĩ cách tìm một nội ứng trong trại giam, nếu không anh chú phải chịu tội trong đó mất!”
Đây là kết cục mà tôi đã sớm đoán được, thời gian gần đây, để lật lại vụ án cho Bành Quốc Lương, Trương Bội Phương đã làm quá mạnh tay, tôi đoán là đã chọc giận Tề Tú Anh, người phụ nữ bị Hồ Chiếm Phát gọi là “nữ ma đầu”, khiến bà ta ra quyết định áp giải Bành Quốc Lương đến nơi khác. Rõ ràng mục đích là muốn cắt đứt mọi liên hệ với bên ngoài, đương nhiên chủ yếu là liên hệ giữa Bành Quốc Lương và Trương Bội Phương, xem ra Tề Tú Anh đã quyết định dốc hết toàn lực rồi đây. Cách xử lý án của bà ta luôn là vậy, dù có bị quấy nhiễu cản trở đến mức nào, bà ta đều có thể nắm thế chủ động, hơn nữa sóng gió càng lớn, vụ án càng khó, bà ấy càng kiên cường. Thường những vụ án thế này bà ta không chỉ đào sâu, mà còn biến nó thành án thép. Tôi có dự cảm Bành Quốc Lương sẽ không chống đỡ được lâu, nghĩ đến chuyện mình và Bành Quốc Lương sắp trở thành người của hai thế giới, trong lòng tôi bỗng trào dâng lên cảm giác thê lương.
Tôi trầm tư giây lát rồi nói: “Chị dâu, em thực sự không có người quen nào ở Xương Sơn, nhưng em vợ của Hứa Trí Thái kinh doanh bất động sản ở thành phố Xương Sơn, trước đây khi còn làm ở phòng Tổng hợp 2, Hứa Trí Thái thường than vãn với em rằng anh ta không được như cậu em vợ này.”
Trương Bội Phương vừa nghe thấy thế hai mắt hệt như bóng điện vừa ấn công tắc, sáng lên ngay tắp lự, hồ hởi nói: “Quá tốt rồi, người kinh doanh bất động sản tiếp xúc với đủ hạng người, dù cậu em vợ của Hứa Trí Thái không quen ai ở trại giam Xương Sơn, thì nhất định cũng quen với người trong giới tư pháp, chỉ cần có thể nối được mối quan hệ là được.”
Thấy Trương Bội Phương vẫn giữ nguyên ý định tiếp tục quấy nhiễu vụ án, tôi thực sự toát mồ hôi hột trước thái độ này của bà ta. Tôi vốn rất muốn khuyên nhủ bà ta một lần nữa, rằng đừng nên gây rối để đến nỗi cả hai vợ chồng đều bị bỏ tù, đến lúc đó con cái phải làm sao? Cha mẹ già ai chăm sóc? Còn nữa, với hiểu biết của tôi về Bành Quốc Lương, nếu thành khẩn nhận tội, có thể giữ được mạng đã là xem như ông trời có mắt rồi, nhưng lúc này Trương Bội Phương chẳng khác nào người nuốt quả cân, lời nói của tôi cũng chỉ như nước đổ lá khoai, nghĩ đến kết cục thê thảm sau này của Bành Quốc Lương, cảm giác chua xót lại trào dâng trong lòng.
Tôi cảm động nói: “Chị dâu, trước khi xảy ra sự cố Phó Thị trưởng Bành có gửi cho em một bọc tiền, nói là tiền tiêu vặt hằng ngày, em đoán nếu là nhân dân tệ thì có khoảng mấy vạn; nếu là đô la thì cũng khoảng mấy chục ngàn đô, trước đây em vốn định đợi đến khi vụ án kết thúc sẽ giao lại cho chị, nhưng bây giờ chính là lúc cần đến tiền nhất, chi bằng em giao lại cho chị, có lẽ sẽ có việc cần dùng đến.”
Tôi còn chưa dứt lời, Trương Bội Phương vừa xua tay vừa lắc đầu nói: “Chú à, chú cứ giữ lấy đi, lúc nào cần dùng tới chị sẽ tìm chú.”
Tôi nhận thấy Trương Bội Phương sợ khoản tiền này không khác gì sợ bệnh truyền nhiễm, tôi đành thôi coi như không có chuyện gì. Nhưng khoản tiền này hệt như một tảng đá khổng lồ đè nặng lên ngực tôi, chỉ mong sao Trương Bội Phương lấy đi để tôi còn được giải thoát, nhưng biểu hiện của Trương Bội Phương chẳng khác gì tôi sắp cho bà ta một quả bom hẹn giờ. Từ khi vụ án được phơi bày, tôi bị quả bom hẹn giờ này giày vò đến mất ăn mất ngủ, hôm nay nói thẳng với Trương Bội Phương, cũng bày tỏ thành ý với bà ta, tôi hoàn toàn không có ý lợi dụng lúc nhà bà ta lâm nguy biển thủ số tiền này, hơn nữa tôi còn luôn tình nguyện gánh một phần nguy hiểm cho nhà họ. Mối hiểm nguy này một khi bị tổ chuyên án phát giác, nói không chừng sẽ khiến tôi phải chịu hậu quả cực kỳ nghiêmtrọng! Chưa biết chừng cũng có thể bị bắt vào trại giam Xương Sơn giống như Bành Quốc Lương!
Trương Bội Phương dường như đã nhìn thấu tâm tư của tôi, bèn nói với giọng an ủi: “Tiểu Minh, khoản tiền đó là anh chú phó thác cho chú, chị tin tưởng chắc chắn chú nhất định sẽ đích thân trả lại cho anh ấy.”
Ý của Trương Bội Phương rất rõ ràng, bà ta vẫn tin mình nhất định có thể lật lại được vụ án. Điều này khiến tận sâu thẳm trong lòng tôi luôn ẩn chứa một nỗi sợ hãi, bởi Trương Bội Phương đã ra sức hoạt động trong một thời gian dài như thế, không thể nói là không có động tĩnh lớn, cũng không thể nói là mức độ không mạnh, nhưng từ việc Bành Quốc Lương đột nhiên bị chuyển đến trại giam Xương Sơn cho thấy, tổ chuyên án hoàn toàn không có ý định thỏa hiệp nào, không chỉ thế mà còn thực hiện biện pháp quyết liệt hơn. Nếu tổ chuyên án không nắm đầy đủ chứng cứ về Bành Quốc Lương thì sẽ không dám làm như vậy, một điều rất chắc chắn là bọn Ôn Hoa Kiên, Trần Thực và Hồ Chiếm Phát đều đã khai sạch rồi, chỉ còn mỗi Bành Quốc Lương là vẫn liều chết bưng bít. Dựa theo những nhân chứng vật chứng tổ chuyên án nắm được ngày càng nhiều, tôi đoán rằng Bành Quốc Lương cũng sẽ không chống đỡ được lâu nữa. Trương Bội Phương nói tôi nhất định phải trả lại gói tiền này cho Bành Quốc Lương, quả thật quá hoang đường. Với tình hình trước mắt, Trương Bội Phương sao có thể nhận gói tiền này từ tay tôi được? Mấy ngày trước lúc Hứa Trí Thái mời tôi ăn cơm cũng có nhắc đến việc hắn và Lâm Vĩnh Thanh đến nhà Bành Quốc Lương, nói rằng không ngờ rằng nhà của Phó Thị trưởng thường vụ lại đơn giản đến vậy, xem ra Hứa Trí Thái và Lâm Vĩnh Thanh lần đầu đến nhà Bành Quốc Lương rồi. Tôi không khỏi cười thầm, nghĩ bụng, đó là các ông chưa nhìn thấy nhà của ông ta trước khi sự việc bại lộ đấy thôi, nếu các ông nhìn thấy tòa biệt thự nguy nga tráng lệ đó, hai con “tép riu” các ông sẽ không đủ can đảm nhảy vào xoáy nước như vậy đâu.
Hiện tại tôi đã chẳng còn tâm trí nào để nghĩ đến cảnh ngộ của Hứa Trí Thái nữa, bởi tôi cảm nhận rõ rệt mình đang bị một cánh tay vô hình đẩy mạnh xuống vách núi, nỗi sợ hãi chôn sâu trong lòng giờ đây đang dồn dập tấn công, tối nào tôi cũng mơ thấy có vô số con rắn quấn chặt lấy tôi như chăng lưới, tôi hình dung nó chính là lưới trời lồng lộng.
Vợ tôi nhận ra tôi đang bị áp lực tinh thần rất lớn, biết tôi có chuyện giấu diếm nên cô ấy nhiều lần gặng hỏi, nhưng tôi đều vờ nổi trận lôi đình mắng cô ấy đầu óc có vấn đề. Để giải trừ những áp lực nặng nề từ sâu thẳm trong lòng, ngày ngày tôi đến trốn trong thư phòng cố gắng viết ra một thứ gì đó để trút bầu tâm sự, bất giác nhìn lại đã viết được đến hơn hai mươi vạn chữ. Một hôm anh trai đến thăm tôi, nhìn thấy những thứ tôi viết thì hết mực khen ngợi, nói sửa lại một chút nữa hoàn toàn có thể xuất bản được, sẽ là một tùy bút rất đáng đọc, còn đặt cho nó một cái tên rất thích hợp Nỗi đau khổ tinh thần. Được anh trai khen ngợi, tôi tạm thời quên đi nỗi sợ hãi trong lòng, hào hứng tán gẫu với anh ấy về đề tài văn học.
Tôi nói, không biết tại sao, kiếp nạn này khiến tôi bỗng muốn viết tiểu thuyết, có điều tâm không tĩnh được, hơn nữa vì bản thân từ trước tới giờ chưa từng viết tiểu thuyết bao giờ, không biết phải bắt đầu như thế nào.
Anh trai nghe thấy những suy nghĩ của tôi như thế, hai mắt liền sáng lên, hồ hởi nói: “Tiểu Minh, chú muốn viết tiểu thuyết, không gì khiến anh có thể vui hơn, mong muốn lớn nhất của cha chúng ta lúc sinh tiền chính là hai anh em đều thành nhà văn, từ sâu thẳm ông không muốn chú theo nghiệp chính trị. Nếu chú muốn viết tiểu thuyết, anh có thể giúp chú, nhưng viết tiểu thuyết không đơn giản, không đơn thuần chỉ dựa vào kinh nghiệm để kể nên câu chuyện, sở dĩ tiểu thuyết được gọi là nghệ thuật bởi hư cấu là sách lược kể chuyện chủ yếu nhất của tiểu thuyết. Sách lược kể chuyện là gì? Chính là kể một câu chuyện như thế nào, tiểu thuyết truyền thống vì sao lại rơi vào vòng luẩn quẩn, lý do là mô típ kể chuyện đơn nhất khiến người đọc nhàm chán, sáng tạo tiểu thuyết thể hiện ở ba phương diện, mô típ kể chuyện không ngừng thay đổi, nghệ thuật ngôn từ không ngừng thăng hoa, chiều sâu tư tưởng không ngừng tăng cường. Nhưng trong thời đại mỳ ăn liền này, người ta không muốn tốn thời gian đào sâu vào kể chuyện, mạo hiểm với ngôn từ và sáng tạo ra tư tưởng, không thể không dùng câu chuyện để mua vui cho cái thời đại ồn ào, vội vã này, cho nên tin tức hằng ngày dần thay thế địa vị của tiểu thuyết. Nếu chú thực sự muốn viết tiểu thuyết, nhất định phải ghi nhớ lời anh, nhiệm vụ của một nhà tiểu thuyết không phải là kể chuyện, mà là thông qua kể chuyện để thể hiện bản tính của con người, cho thấy rõ thứ bí ẩn nhất trong bản tính của con người, tiểu thuyết là cả quá trình tiến hành thử nghiệm tinh thần đối với con người, tiểu thuyết gia phải đi sâu phanh phui tận nơi sâu thẳm nhất, thăm dò thứ rốt ráo nhất của nó. Milan Kundera nói, tiểu thuyết là thông qua một số nhân vật trong tưởng tượng tiến hành suy ngẫm về sự tồn tại, nhưng nếu tiểu thuyết gia không có chiều sâu tư tưởng nhất định, rất khó có thể khiến câu chuyện thăng hoa đến trình độ của tồn tại, nói rõ hơn là rất khó có thể nâng cấp câu chuyện trở thành tiểu thuyết. Vì thế, tiểu thuyết gia giỏi đầu tiên phải là một nhà tư tưởng, đương nhiên tư tưởng của anh ta nhất định phải được biểu hiện thông qua tiểu thuyết của anh ta, chú muốn viết tiểu thuyết, trước hết phải có dũng khí ‘dám làm dám chịu’.”
Tôi không ngại khi nói rằng mình là một kẻ khắp người đầy gen sáng tạo, hồi học đại học, tôi luôn cho rằng chính trị là nền tảng cốt lõi của cải cách đổi mới, nếu tôi theo nghiệp chính trị, nhất định sẽ có thể có tiền đồ rộng mở. Thế nhưng, bước chân vào quan trường rồi tôi mới biết, suy nghĩ trước đây của mình quá ấu trĩ, một kẻ khắp người là gen sáng tạo hoàn toàn đại kỵ theo nghiệp chính trị, tôi đành phải cụp đuôi khiêm tốn chờ đợi thời cơ, ngụy trang mình thành “kẻ núp sau bao cao su”, nhưng dù như vậy tôi cũng không thoát được khỏi số phận làm vật hy sinh cho nạn tham nhũng. Được anh trai giảng giải, tôi chợt phát hiện, tiểu thuyết vốn là cơ sở sáng tạo của tự nhiên, hèn gì anh trai tôi bước vào thế giới văn chương chẳng khác nào cá về với nước như thế, hóa ra văn chương là một biển lớn để cá đua nhau ngụp lặn thỏa thuê. Nếu tôi được làm một con cá bơi thẳng ra biển lớn thì còn hạnh phúc nào bằng?
Nghĩ đến đây, tôi thực sự rất phấn khích, vội lên tiếng hỏi: “Anh, nếu viết tiểu thuyết thì em phải bắt đầu từ đâu?”
Anh tôi trầm tư một lát rồi nói: “Bắt đầu từ chính những trải nghiệm của chú, lần này Bành Quốc Lương bị lột mặt nạ, linh hồn chú cũng chịu sự giày vò chẳng khác gì vào địa ngục, sao lại không viết nó ra để cảnh tỉnh người đời? Tên anh đã nghĩ ra rồi, sẽ gọi là Bút ký công chức.”
Vừa nghe thấy tựa đề cuốn tiểu thuyết tôi thấy thích thú vô cùng, hiện đang là lúc thiên binh vạn mã của đội quân theo nghiệp chính trị chen lấn nhau leo lên chiếc cầu độc mộc, mỗi năm lại có mấy trăm vạn sinh viên tốt nghiệp đại học thi công chức, tỷ lệ chọi còn cao hơn cả thi đại học, nếu tôi mang toàn bộ những cảm nhận và trải nghiệm của mình về sự nghiệp chính trị của mình viết thành tiểu thuyết, những sinh viên đó đọc được, nhất định sẽ có hiểu hơn về chính giới. Chỉ có điều… tôi không nén được phải thở dài.
Anh trai thấy cảm xúc của tôi đang dâng trào bỗng tụt dốc không phanh, biết tôi có chuyện giấu anh ấy, bèn tỏ thái độ nghiêm túc nói: “Tiểu Minh, chú là thư ký sát sườn của Bành Quốc Lương, tuy thời gian theo ông ta không dài, nhưng cũng sớm chiều sát cánh, sau khi chú được bãi bỏ lệnh song quy, tâm trạng luôn rất nặng nề, chú hãy nói thật với anh đi, rốt cuộc có việc gì hổ thẹn với lương tâm mà khiến chú suốt ngày ủ rũ chẳng khác gì cà gặp sương giá như vậy?”
Nhìn thấy vẻ lo lắng của anh trai, tôi không đủ kiên nhẫn để giấu anh ấy được nữa, bèn kể hết toàn bộ sự việc, còn lấy ra túi nilon trong tủ bếp bên cạnh bồn nước. Sau khi biết chuyện anh hai bình tĩnh lạ thường, nhìn chiếc túi nilon im lặng hồi lâu rồi nói: “Tiểu Minh, anh hiểu tâm sự của chú, theo lý mà nói việc chú làm không có gì sai, nhưng chú quên rằng luật pháp nước ta không thực hành ‘chế độ khoan thứ’, cho dù người thân cùng huyết thống cũng không được chứa chấp bao che, huống hồ chú chỉ là một thư ký, vì thế, gói tiền này không được phép để trong nhà, phải lập tức giao cho tổ chuyên án.”
Vợ tôi nghe nói trong nhà một chiếc túi giấy, trong túi là tiền bẩn của Bành Quốc Lương, căng thẳng bối rối không biết nên làm thế nào, cô ấy luôn cho rằng trong vụ án Bành Quốc Lương, tôi hoàn toàn trong sạch, không ngờ tôi lại giấu trong nhà một “quả bom hẹn giờ” to đùng như vậy, mặt tái nhợt hỏi: “Anh trai, Tiểu Minh giao chiếc túi nilon này ra có thể có chuyện gì không?”
Anh trai cân nhắc giây lát rồi nói: “Gói tiền này là của Bành Quốc Lương, lại là tiền lãnh đạo giao cho thư ký trước khi vụ án phơi bày, chủ động giao nộp chắc chắn sẽ không thể có chuyện gì. Tiểu Minh, trong gói này rốt cuộc có bao nhiêu tiền Bành Quốc Lương có nói với chú không?”
Tôi lắc đầu nói: “Không nói.”
Anh trai ước chừng rồi nói: “Tiểu Minh, phải mở ra xem, như vậy khi giao nộp, trong lòng chú cũng đã có sự chuẩn bị sẵn để ứng đối.”
Nói xong, anh ấy liền bảo vợ tôi tìm băng dính hai mặt, rồi lần tay vào chỗ băng dính hai mặt từ từ bóc ra, hóa ra bên trong có năm xấp tiền xanh 100 đô-la Mỹ, do bị ẩm, toàn bộ tiền đều bị mốc xanh rì.
Vợ tôi vừa toan giơ tay ra sờ, anh hai lập tức ngăn lại, cẩn thận nói: “Không được đụng vào, chỉ cần chạm vào mốc xanh trên tiền sẽ biến mất, nhìn sẽ biết túi tiền này bị bóc ra rồi.”
Tôi liếc qua một lượt, ước chừng khoảng năm mươi nghìn đô. Rõ ràng trước khi bại lộ Bành Quốc Lương đã dự toán cho trường hợp xấu nhất, ông ta biết thời gian tôi theo ông ta không dài, tổ chuyên án sẽ không quá khó khăn với tôi, bèn giao số tiền này vào tay tôi, ông ta tin tưởng vào nhân phẩm của tôi, sẽ không bỏ túi số tiền này, sau khi vụ án kết thúc, nhất định tôi sẽ trả lại số tiền này cho người nhà ông ta, sức khỏe con trai ông ta không được tốt, luôn cần tiền để chữa bệnh. Nghĩ đến đó, tôi bốc đồng nói: “Anh, số tiền này chưa đến lúc vạn bất đắc dĩ buộc phải giao, rõ ràng đây là tiền Bành Quốc Lương muốn giữ lại cho con trai ông ta, ông ấy tin tưởng em như vậy, em không thể chỉ nghĩ cho bản thân mình được.” Nói xong tôi kiên quyết dùng băng dính hai mặt dính chiếc túi giấy lại như cũ, sao đó lại cất vào ngăn tủ bên cạnh bể nước trong phòng bếp.
Anh trai thấy ý tôi đã quyết, thở dài nói: “Tiểu Minh, anh rất hiểu lòng chú, nhưng nhất định không được cố chấp, phải biết tùy cơ mà ứng biến chứ!”
Lời căn dặn chân tình thống thiết của anh trai khiến tôi bỗng nhớ đến một câu nói của Rousseau: “Con người sống để được tự do, nhưng không ai là không sống trong xiềng xích.” Bành Quốc Lương chính là số phận của tôi, số phận đã định như vậy, chắc chắn tôi không thể trốn tránh được. Rousseau muốn trốn thoát bằng sự sám hối, nhưng Dostoevsky lại thông qua người dưới lòng đất trong hư cấu của ông ta để chất vấn Rousseau rằng nhất định trong Sám hối lục ông ta tự nói dối mình rất nhiều, thậm chí vì chuộng hư vinh mà cố ý nói dối, theo cách nhìn nhận của tôi, nói dối thường là lời thật, khi một người không có dũng khí đối mặt với sự thật, chỉ có thể nói ra qua hình thức lời nói dối, vì thế mặt trái của nói dối chính là lời thật. Chính vì lẽ đó, người bệnh trốn dưới hầm mới nói ra một câu vô cùng sắc bén: “Trong ký ức của mỗi người có những thứ không thể nào công khai cho tất cả mọi người mà chỉ có thể nói với bạn bè. Cũng có những điều ngay đến bạn bè cũng không thể công khai, mà chỉ có thể công khai với chính mình. Nhưng cuối cùng có những điều thậm chí ngay đến với bản thân mình cũng sợ phải công khai mà những điều này lại tích tụ khá nhiều trong mỗi người thật thà thẳng thắn. Tình hình thậm chí còn đến mức: Anh ta càng là người thật thà thì trong anh ta càng tích tụ nhiều những điều như thế.” Rõ ràng, tôi giấu hộ Bành Quốc Lương một túi giấy, một khi công khai nó ra thì sẽ chẳng còn liên quan gì đến thật thà thẳng thắn nữa, hiện tại cuộc sống mỗi ngày của tôi chẳng khác gì đang sống trong hầm tối, vì thế mấy câu này của “người dưới đất” đã lột tả toàn bộ tâm sự của tôi, tâm trạng mỗi ngày của tôi giống hệt anh ta, dường như trong đó đều là hầm tối ẩm ướt và mục nát.
Tôi cứ ôm ấp tâm trạng u uất như vậy chịu khổ thêm hai tháng nữa. Vào một buổi tối nọ, tôi và bà xã đang ăn cơm ở một tiệm cơm nhỏ gần nhà thì chiếc di động vừa được tổ chuyên án trả bỗng đổ chuông, tôi nhìn số hiển thị trên màn hình thì ra là số di động của Chu Đại Vỹ. Từ khi tôi xảy ra chuyện, thằng cha này hoàn toàn bặt vô âm tín, đây là lần đầu tiên hắn gọi cho tôi. Nghe Bối Bối nói, Chu Đại Vỹ rất có thể sẽ nối gót Tống Đạo Minh, làm thư ký cho Thị trưởng Lưu, lẽ nào đã đạt được ý nguyện rồi nên gọi tôi để khoe? Tôi thản nhiên nghe điện thoại, không ngờ Chu Đại Vỹ báo với tôi một tin khiến tôi vô cùng sửng sốt, hắn nói một tiếng trước Hứa Trí Thái đã bị tổ chuyên án song quy, cùng song quy còn có Trương Bội Phương và Lâm Vĩnh Thanh, bảo tôi hãy chuẩn bị tâm lý. Tôi hỏi lý do song quy họ là gì? Hắn nói là do quấy nhiễu thụ lý án. Bạn gái của Chu Đại Vỹ là Thượng Tiểu Quỳnh là người của tổ chuyên án, ai nói tôi còn không tin, riêng Chu Đại Vỹ nói tôi tin hoàn toàn, xem ra trong lòng Chu Đại Vỹ vẫn còn có tôi, có thể nói đã thông báo tin này với tôi đầu tiên. Sau khi cảm ơn Chu Đại Vỹ, tôi liền tắt máy, nỗi sợ hãi ẩn giấu trong sâu thẳm bấy lâu nay tức thì trỗi dậy mạnh mẽ, thứ khiến tôi đứng ngồi không yên đương nhiên là túi tiền bị vợ tôi gọi là “quả bom hẹn giờ” kia.
Cho đến giờ phút này, rõ ràng Bành Quốc Lương vẫn chưa khai chuyện năm mươi nghìn đô nằm trong tay tôi, nhưng tôi cũng đã nói chuyện này với Trương Bội Phương, sau khi bị song quy liệu Trương Bội Phương có nói ra không? Khả năng nói ra là hoàn toàn có thể. Tôi phải làm thế nào đây? Giao nộp hay không giao nộp? Tôi rơi vào nỗi dằn vặt khủng khiếp về tinh thần, cuộc đấu tranh nội tâm diễn ra vô cùng kịch liệt. Kết quả của cuộc đấu tranh là “chờ đợi”, đợi tình hình tiến triển của vụ án sau khi Trương Bội Phương bị song quy như thế nào rồi hẵng tính. Bành Quốc Lương chống chọi được trong thời gian dài như thế, tôi cho rằng với tính cách của Trương Bội Phương có khi còn ngoan cố hơn cả Bành Quốc Lương.
Thế nhưng, điều tôi không bao giờ ngờ tới là chỉ vỏn vẹn một tuần sau khi Trương Bội Phương bị song quy, tổ chuyên án đã gọi điện yêu cầu tôi sáng hôm sau đến chỗ họ. Lúc đó tôi và bà xã đang ăn cơm tại nhà mẹ, sau khi nghe điện thoại, tôi lập tức gọi ngay cho anh trai, nhờ anh ấy phân tích giúp tôi xem tổ chuyên án tìm tôi lần này có thể là vì chiếc túi giấy đó không.
Anh trai tôi đỏ mặt tía tai nói: “Có phải vì túi giấy đó hay không, chú đều phải giao nộp ngay, chú có muốn chịu chung kết cục với hai người đó không?”
Tôi cố chống chế: “Tề Tú Anh được mệnh danh là đàn bà sắt, Trương Bội Phương cũng là đàn bà gang, bà ta còn ngoan cố hơn cả Bành Quốc Lương, không thể nào vừa bị song quy một tuần đã khai hết sạch rồi. Để ngày mai em sẽ đến gặp tổ chuyên án thăm dò xem thực hư thế nào đã rồi tính.”
Anh hai gào lên với tôi trong điện thoại: “Tiểu Minh! Chú quả thật là mê muội không chịu tỉnh ngộ, Trương Bội Phương một mực ôm vọng tưởng lật án, kết quả đã bị bắt vào đó, lẽ nào chú muốn mình trở thành Hứa Trí Thái thứ hai?”
Tôi ương bướng nói: “Tự em biết rõ!” Nói xong liền dập máy.
Mẹ tôi sau khi nghe được cuộc nói chuyện giữa tôi và anh trai, lo lắng nên cứ theo tôi càm ràm khuyên nhủ suốt buổi. Tôi không muốn để mẹ biết nhiều bèn cùng vợ bắt xe về nhà. Về đến nhà, tôi nhốt mình trong thư phòng suy ngẫm lại tất cả những chuyện đã trải qua sau khi theo Bành Quốc Lương. Ngồi trên ghế, khép hai mắt lại, từng cảnh từng cảnh lướt qua trong đầu tôi không khác gì một bộ phim, nghĩ mãi tôi cũng vẫn cảm thấy những việc cần xác minh tôi đều đã xác minh, tổ chuyên án tìm tôi lần này chỉ có thể là vì chuyện chiếc túi giấy, nỗi sợ hãi ẩn giấu tận nơi sâu thẳm giờ đây không khác gì những lớp sóng dồn dập trào dâng trong lòng. Hai chữ mà tôi nghĩ đến nhiều nhất đó là “trách nhiệm”, tôi không chỉ phải có trách nhiệm với vợ chồng Bành Quốc Lương, tôi còn phải có trách nhiệm với người thân của mình, nghĩ đến những ngày tháng sau khi theo Bành Quốc Lương, câu mà vợ tôi chửi nhiều nhất đó là Bành Quốc Lương thiếu trách nhiệm với tôi. Đúng vậy, dù không có túi giấy này, cuộc đời chính trị của tôi cũng vì ông ta thiếu trách nhiệm mà kết thúc vĩnh viễn rồi. Thực chất nhắc đến hai chữ trách nhiệm với một kẻ ngay đến trách nhiệm với bản thân mình cũng không có, quả thật quá xa xỉ, chính vì Bành Quốc Lương thiếu trách nhiệm với bản thân nên mới dẫn đến kết cục như hôm nay, tôi không thể giẫm tiếp vào vết xe đổ của ông ta, trở thành người không có trách nhiệm được. Cuối cùng tôi đã hiểu, trước mắt trách nhiệm mà tôi phải đảm đương đối với Bành Quốc Lương là giao nộp túi giấy này, làm như vậy chính là có trách nhiệm với tất cả mọi người. Nghĩ đến ánh mắt lo lắng của mẹ tôi, nghĩ đến vẻ bàng hoàng sợ hãi của vợ tôi, nghĩ đến con tôi sẽ phải hứng chịu sự kỳ thị của bạn bè sau khi vụ án Bành Quốc Lương vỡ lở, nghĩ đến những lời cảnh tỉnh sâu sắc của anh trai, tôi có lý do gì mà không có trách nhiệm với họ mà lại hy sinh bản thân cho một kẻ không muốn gánh chịu bất kỳ trách nhiệm nào với người khác chứ, làm như vậy quả thật là không đáng chút nào. Bành Quốc Lương không phải thượng đế, ông ta cũng không thể là thượng đế, vậy dựa vào đâu mà bắt tôi phải làm Job chứ, ngược lại, đối mặt với Sa tăng, tôi bắt buộc phải đánh trả! Nhân vật Aisne Gilson trong tác phẩm của Borges nói rất đúng: “Số phận của tôi là ở đây, không phải ở tận cùng của thế giới.”
Ngày hôm sau, khi xách chiếc túi giấy dán băng dính hai mặt ra hành lang, tôi cảm thấy mặt trời thật mới mẻ. Hình như có người từng nói, mặt trời mỗi ngày đều là mặt trời mới, nhưng đối với tôi, chỉ có mặt trời trong buổi sáng hôm nay mới đổi mới thực sự, không còn là mặt trời của ngày hôm qua nữa, vậy nên tôi cũng không nên là tôi của ngày hôm qua nữa, tôi sẽ là ai? Có lẽ chỉ khi tôi dừng lại mọi suy nghĩ, tôi mới biết, suy nghĩ của tôi không thể dừng lại được dù chỉ một giây, không nghĩ cũng phải nghĩ, tôi biết nếu không còn suy nghĩ thì tôi sẽ không còn là tôi nữa, tôi trong giấc mơ cũng không phải là tôi, tất cả những tình tiết hiển hiện trong đầu tôi đều là sự thật, mà sự thật lại là xuất phát điểm của hư cấu và suy lý. Cho dù thế nào, tôi cũng đã xuất phát, tôi bắt một chiếc taxi đến thẳng trụ sở quân khu tỉnh, và tôi cũng biết rằng khi bước ra khỏi trụ sở này, tôi sẽ hoàn toàn được giải thoát.
Tôi bước vào nhà khách nơi tôi từng bị song quy, đẩy cánh cửa căn phòng được chỉ định, không ngờ Đặng Hoằng Xương lại đích thân đợi tôi, còn có hai thành viên của tổ chuyên án ngồi bên cạnh. Tôi bước vào phòng, không đợi Đặng Hoằng Xương kịp mở miệng, tôi lấy ngay chiếc túi giấy dính băng dán hai mặt từ trong túi xách ra.
Đặng Hoằng Xương bất ngờ hỏi: “Đây là cái gì?”
Tôi điềm tĩnh thuật lại đại khái mọi chuyện, chỉ có điểm duy nhất không nói đó là tôi chưa hề mở túi giấy này, không biết trong đó rốt cuộc có bao nhiêu tiền. Đặng Hoằng Xương nghe tôi kể xong thản nhiên bảo tôi mở túi giấy ra, phải một hồi rất lâu sau tôi mới bóc được tất cả các lớp băng dính trong ngoài chiếc túi giấy, lộ ra lớp túi giấy Kraft dày tạo cho tôi ấn tượng sâu sắc, sau đó từ từ mở túi giấy, bên trong lập tức lộ ra từng cọc tiền giấy xanh mốc meo, tôi phát hiện dưới ánh mặt trời, khắp phòng như được bao phủ thứ ánh sáng màu xanh lục.
Đặng Hoằng Xương nhìn sang hai thành viên tổ chuyên án ngồi hai bên, đằng hắng một tiếng, sau đó điềm nhiên cười nói: “Đến xem đi.”
Tôi vờ tỏ vẻ ngạc nhiên, cố thể hiện sự căng thẳng cầm lên một xấp tiền giũ lớp nấm mốc xanh phía ngoài, sau đó cẩn thận đếm, không thừa không thiếu, mỗi xấp đúng mười nghìn đô, tôi tiếp tục đếm bốn xấp còn lại, đếm xong tôi xếp năm xấp tiền vào y như cũ, run run nói: “Vừa đủ năm mươi nghìn đô.”
Đặng Hoằng Xương đứng phắt dậy khỏi ghế, bước vòng quanh tôi hai vòng, rồi đột nhiên dừng lại, ánh mắt sắc bén nhìn tôi một lúc rồi nói: “Hoàng Tiểu Minh ơi Hoàng Tiểu Minh, thật không hổ là trí tuệ của một thạc sĩ, rất biết chớp thời cơ. Cậu có biết vì năm mươi ngàn đô này mà xém chút nữa cậu đã tự hủy hoại bản thân mình không? Chuyện Bành Quốc Lương giao cho cậu năm mươi ngàn đô, Trương Bội Phương đã ghi rất rõ trong cuốn bút ký, cậu cho rằng Trương Bội Phương không biết số tiền trong đó sao, nói cho cậu biết, để cậu giữ năm mươi ngàn đô này là hai vợ chồng Bành Quốc Lương đã bàn bạc sẵn từ trước khi sự việc bại lộ. May mà cậu kịp thời tỉnh ngộ, nếu không chắc cậu biết rõ hậu quả sẽ thế nào rồi! Tốt rồi, hãy đem tất cả những chuyện đã qua viết ra đi, chàng trai trẻ, hãy tự rút ra bài học kinh nghiệm từ vụ án của Bành Quốc Lương, hy vọng những bài học này sẽ trở thành vốn liếng quý giá trên đường đời sau này của cậu.” Đặng Hoằng Xương nói xong lại quay về phía hai đồng nghiệp, chỉ thị: “Việc còn lại hai người xử lý nhé.” Sau đó vỗ vỗ vai tôi rồi xoay mình bước ra khỏi phòng.
Một thành viên của tổ chuyên án mang giấy bút đến, tôi trầm tư hồi lâu rồi bắt đầu đặt bút viết, tôi không chỉ viết những gì đã xảy ra, mà còn viết về lý do vì sao giao nộp muộn, chủ yếu là do chịu sự phó thác của người ta, phải coi trọng chữ tín, nhưng sau khi biết Bành Quốc Lương bị áp giải đến trại giam khác, đặc biệt là sau khi biết Trương Bội Phương bị song quy, mới cảm thấy sự thể thực sự nghiêm trọng, lúc này mới nghĩ đến cơ hội giao nộp cho tổ chức, vừa may đúng lúc tổ chuyên án tìm, tôi liền chớp ngay cơ hội này, dứt khoát giao nộp. Viết xong, tôi đọc đi đọc lại hai lần, cảm thấy đã hợp tình hợp lý, có trước có sau, liền giao cho người của tổ chuyên án, hai người lần lượt đọc rồi bảo tôi điểm chỉ vào dưới chữ ký, sau đó nói: “Không còn việc gì nữa, anh có thể đi được rồi.” Tôi gật đầu khom lưng bắt tay hai thành viên tổ chuyên án, trút bỏ gánh nặng bước ra khỏi phòng.
Ra khỏi trụ sở quân khu tỉnh thì trời đã gần trưa, không thể chờ đợi thêm nữa tôi gọi ngay cho anh trai. Nghe được tin anh ấy vô cùng vui sướng, bảo tôi bắt xe đến nhà hàng South Beauty, nói là phải chúc mừng tôi được sinh ra lần nữa. Tôi dập máy nhìn lên bầu trời, đã không thể nhìn thẳng vào mặt trời được nữa, tôi tiện tay vẫy một chiếc taxi, bước vào trong xe, bất giác thầm đọc một câu thơ của Nietzsche: “Giờ đây thế giới đã mỉm cười, tấm màn đáng sợ đã được vén lên, ánh sáng và bóng tối đã cử hành hôn lễ...”
Bước vào tiền sảnh nhà hàng, anh tôi ngồi trên bàn cạnh cửa sổ vẫy tay gọi tôi, bước đến trước bàn ăn, món ăn đã được gọi sẵn, anh tôi rót một cốc bia rồi hỏi: “Tiểu Minh, tiếp theo chú có dự định gì?”
Tôi lặng lẽ uống hết cốc bia, bình tĩnh nói một câu khiến anh tôi vô cùng bất ngờ: “Anh, em không thể trở lại chốn quan trường được nữa, em đã nghĩ kỹ rồi, em sẵn sàng từ chức, sau đó viết tiểu thuyết.”
Anh tôi tròn mắt ngạc nhiên nói: “Tiểu Minh, chú tuyệt đối đừng nên bốc đồng, ở Trung Quốc, những nhà văn sống được bằng nghề viết tiểu thuyết không có mấy người, anh cũng được xem là cây bút có chút danh tiếng, vậy mà cũng chưa dám từ bỏ công việc của một phóng viên để chuyển sang sáng tác, trên thực tế chú hoàn toàn có thể vừa đi làm vừa viết tiểu thuyết. Tiểu Minh, anh khuyên chú không nên khinh suất mà từ chức, làm một cán bộ cấp phòng trong Ủy ban nhân dân thành phố là mơ ước của rất nhiều người, sao chú có thể nói bỏ là bỏ được?”
Nói thật, từ khi anh gợi ý tôi viết Bút ký công chức, tôi đã nghĩ ngay đến chuyện từ chức, chỉ có điều chuyện “năm mươi nghìn đô” cứ mãi vò xé trong lòng khiến tôi không còn tâm trí đâu để bàn bạc lại với anh ấy nữa. Cuối cùng hôm nay chuyện “năm mươi nghìn đô” đã kết thúc, tôi đã trút được gánh nặng đè nén trong lòng, vì thế mới thổ lộ tâm sự với anh trai. Thực chất, về chuyện được và mất của việc từ chức tôi đã cân đo đong đếm không biết bao nhiêu lần, cho đến lúc ngồi trong taxi tôi vẫn còn cân nhắc. Mười năm nay lăn lộn trên quan trường là để sáng tạo điều gì cho xã hội? Giờ đây cảm thấy hoàn toàn trắng tay, Nietzsche nói đúng, ý nghĩa của cuộc đời nằm ở sự sáng tạo. Tôi không thể tiếp tục làm ký sinh trùng nữa, nếu hỏi vụ án Bành Quốc Lương khiến tôi ngộ ra những gì, thì đó là tôi đã phát hiện ra bản thân mình, tôi phát hiện tôi không phải là người khác, tôi chính là tôi, đúng như câu nói của Descartes: “Tôi tư duy nên tôi tồn tại.”
Chính vì lẽ đó, tôi kiên quyết: “Anh à, anh không cần khuyên em nữa, con người ta chỉ có bị hãm vào đất chết thì mới sống, em đã uổng phí mười năm cuộc đời trên quan trường rồi, đời người liệu được mấy cái mười năm chứ?”
Sau khi uống cạn ly rượu tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, thứ vụt qua những dòng xe cuồn cuộn không ngừng trên đường không phải là con đường mà là thời gian và không gian, tôi không phải đang ngồi trong nhà hàng South Beauty mà là ngồi trong “vườn hoa đường nhỏ giao thoa”, đúng như lời Borges nói: “Ngao du trong vũ trụ đúng là rất diệu kỳ, nhưng chúng ta không ai có thể thoát được khỏi thời gian, không gian này.”