Tôi phải đứng sau hậu trường, như thế mới nhìn rõ khuyết điểm của những nhân vật biểu diễn trên sân khấu. Đây là kinh nghiệm gối đầu giường hơn hai mươi năm tòng chính của tôi. Lưu Nhất Hạc cho rằng ông ta nhảy nhót trên sân khấu, cả Đông Châu này là của ông ta. Kỳ thực, trên quan trường, quyền quyết định mọi thứ vĩnh viễn thuộc về cánh tay sau hậu trường. Có người gọi người có cánh tay này là “hắc thủ hậu trường”, có người gọi là “anh hùng hậu trường”. Tôi không là “hắc thủ”, cũng chẳng phải “anh hùng”, tôi chỉ biết một đạo lý đơn giản là: “Bọ ngựa bắt ve, không ngờ chim sẻ đứng sau(1)”. Vậy thế nào mới có thể vĩnh viễn làm chim sẻ đây? Đó chính là ẩn trong chỗ tối, đóng kín cửa lại, quan sát đối thủ qua khe cửa. Sau khi thấy rõ nhược điểm của đối thủ, lúc cần ra tay, sẽ ra tay.

Bí quyết chiến thắng đối thủ là hạ thủ từ phía sau. Đương nhiên trước khi hạ thủ phải làm một số bước chuẩn bị, bước quan trọng nhất là làm cho nghe nhìn lẫn lộn, phương pháp rất đơn giản: tạo ra sự chân thực. Các chính trị gia đứng trên khán đài biểu diễn, tự cho mình là công bộc, đông đảo quần chúng chỉ có thể đứng dưới khán đài, mặc cho người đứng trên khán đài khua chân múa tay, họ cho rằng có mắt thì có thể nhìn thấy sự thật, thật ra họ chỉ biết nhìn bằng mắt mà không biết nhìn bằng con tim. Vì sao người mù có thể tìm thấy đường đi? Vì họ dùng tim để nhìn đường. Nhưng Jean Baptiste Lemarck(2) đã sớm đề ra “dùng thuyết tiến hóa”. Đại bộ phận những người dùng mắt, không biết dùng tim, mắt càng phát triển, tim càng thoái hóa. Vì thế, tuy mắt của quần chúng sáng như tuyết, nhưng tim của họ lại bị điếc, câm, mù, họ tin tưởng những gì nhìn thấy là chân thực mà không biết thế giới này là giả dối, trong khi giả dối chính là bản chất của chân thực.

Họ tin vào con mắt của mình, vậy con mắt của họ sẽ trở thành quân cờ của sự thao túng, cách trực tiếp khiến nghe và nói bị lẫn lộn nhất, chính là tạo ra sự thật. Mọi người đều có tâm lý nhìn trộm, không ai tin tưởng cảnh biểu diễn trên sân khấu là sự thật, sự thật mà những con mắt sáng như tuyết tin tưởng nhất chính là lời đồn. Họ cho rằng thông tin vỉa hè mới thường là sự thật, chính vì thế họ nghiễm nhiên trở thành những “tuyên truyền viên”, cũng là kẻ “chế tạo” sự thật. Tục ngữ có câu: “ba người nói như hổ”, vậy ba mươi người, ba trăm người, ba nghìn, ba vạn người nói sẽ thành chân lý lừng danh. Thực ra làm công tác tư tưởng quần chúng rất dễ dàng, chỉ cần tạo điều kiện cho họ truyền bá thông tin vỉa hè tư tưởng muốn truyền bá sẽ hiệu quả hơn nhiều so với báo chí, thời sự truyền hình, xã luận…

Đứng sau hậu trường mới nhìn rõ sân khấu, nấp trong xó tối mới nhìn rõ chỗ sáng, đây cũng là chính trị. Nhưng nếu Lưu Nhất Hạc bất chợt quay đầu nhìn lại, như mèo rình chuột, chăm chăm nhìn vào khe cửa thì sẽ bị giật mình, há miệng cứng lưỡi. Ông ta xứng đáng là một kép hát trời sinh, vốn dĩ ông ta chỉ là một con hát tầm thường trên khán đài, nhưng diễn lại rất linh hoạt nhạy bén, khiến bạn giật mình. Sự lạnh lùng ẩn giấu trong mí mắt bình dị dễ gần của ông ta, chính là đôi mắt như có động mạch nối tới trái tim, nhìn nhân dân như cha mẹ ruột của mình, nụ cười chan hòa ánh mặt trời, nhưng tôi lại cảm thấy, mỗi khi ông ta hé miệng cười giống như bóng râm dưới mặt trời, khoác lên bộ mặt công bộc giả, khiến người ta buồn nôn.

Nhưng chính cái bóng râm ấy lại là con người phi phàm, mạnh mẽ làm việc xốc vác, tận tụy. Suốt ngày lo cho “cuộc sống nhân dân”, mà không biết mệt mỏi, tôi nghi ngờ máu trong huyết quản của Lưu Nhất Hạc chảy không bình thường, ngay cả đến lúc ngủ cũng sôi trào. Từ ngày ông ta lên chức, lúc nào cũng nói: “Phải như những đầu đạn nguyên tử, hình thành mũi nhọn tấn công những tư tưởng lỗi thời cản trở sự phát triển, xóa bỏ những quy chế bó buộc ảnh hưởng sự phát triển.” Còn thổi phồng mình phải đúng chuẩn là “đầy tớ trung thành của nhân dân, là phu kéo thuyền, kéo con tàu Đông Châu vượt trên sóng gió, đi đến bến bờ hạnh phúc.”

Đường đường là Thị trưởng của thành phố mà xưng mình là đầy tớ, đúng là giả dối, Lưu Nhất Hạc đúng là người giả dối nhất. Điều làm tôi đau đầu nhất đó là, Lưu Nhất Hạc đã nói là làm, nói thế nào làm thế đấy, mà còn mạnh mẽ vang dội, cơ hồ khiến cho đối thủ tìm không thấy kẽ hở. Tinh thần của người này hầu như không biết mệt mỏi, không hề giảm sút ý chí, không khô tình cảm, không gãy nghị lực, đối mặt với hiện thực, ghé vai đứng ra gánh vác khó khăn. Ông ta nói nào là “năng lực cầm quyền chân chính như thế nào, không phải là chính phủ quản cái gì, mà là không quản gì, hậu quả bao biện của chính phủ là gì? Là người nghèo bị tổn thất, người giàu thu lợi, cải cách cái gì? Chính là cải cách làm!”

Tôi ở sau hậu trường quen nghe một Lưu Nhất Hạc nói thao thao bất tuyệt, không màng đến đạo lý “họa tòng khẩu xuất(3)”. Có câu: tin nhảm dừng ở người trí, nhưng tin nhảm cũng bắt đầu từ người trí. Lật lại lịch sử Trung Quốc, giống như sa vào ma trận bát quái, bắt bóng bắt gió, chỉ thỏ nói ngựa, thập diện mai phục. Ai mà không có tâm lý vui mừng trước tai họa của người khác, người nào chả thích thêu dệt thêm bớt, chỉ cần không đề cập và tổn hại tới lợi ích của mình thì ai ai cũng dũng cảm và giỏi nghề bịa đặt, người người đều là chuyên gia và mẫu mực của tuyên truyền tin nhảm.

Lưu Nhất Hạc, không phải ông mưu cải cách, muốn tạo dựng sự nghiệp vĩ đại ư, tôi sẽ bày ra một ma đồ bát quái trận thật hoàn hảo cho ông, nếu không sợ chết, ông cứ từng bước tiến vào. Dù ông có bản lĩnh đến đâu, cũng đừng hòng thoát ra khỏi ma trận. Phải biết rằng tin đồn như lưới nhền nhện, dù ông có là diều hâu cũng đừng mong lọt khỏi lưới nhện giăng phủ trời, kín đất này. Đối phó với người nhiệt huyết sôi sùng sục như ông chỉ có thể dùng nước đá, máu lạnh; phải biết rằng, máu chảy trong huyết quản của tôi là hai phần băng đóng trên Hoàng Hà, Lưu Nhất Hạc – dù ông có nóng như lửa cháy, tôi cũng hóa băng được ông. Vậy mà máu của Lưu Nhất Hạc nóng như dầu sôi, đã không sợ băng, mà còn càng đốt càng bùng lên sùng sục, tôi nghi ngờ rằng từ khi còn là bào thai, ông ta đã xuất hiện gen đột biến. Người này chỉ có công việc, sự nghiệp, thời gian rảnh rỗi dành để đọc sách, ngoài ra chẳng có hứng thú nào khác, gái đẹp và cờ bạc không lọt được vào tim ông ta. Về đến phòng làm việc là vùi đầu vào đống văn kiện, đúng là một điển hình của loại người “cuồng” làm việc.

Đừng chỉ nói máu Lưu Nhất Hạc sôi sùng sục, cặp mắt ẩn dưới mí đỏ mọng của ông ta nhìn nhân dân, nhìn đồng nghiệp, vĩnh viễn không bộc lộ ra ý đồ và suy nghĩ của mình, đây chính là chỗ hiểm ngầm của ông ấy. Sự cứng cỏi, bình tĩnh của ông ấy cho người ta thấy một sức mạnh to lớn, khiến người ta không dám nảy sinh một manh động nhỏ. Tôi biết rõ ở Đông Châu này không ai dám tấn công Lưu Nhất Hạc, chống đối nhẹ cũng không được, đối với loại người này nặng hay nhẹ cũng chẳng nhằm nhò gì. Trước đây tôi đã nghĩ trăm phương nghìn kế đánh bại Lưu Nhất Hạc, nhưng đều tốn công vô ích. Tôi tự nhận ra sách lược của mình có vấn đề, sau đó chuyển hướng sang nghiên cứu phương pháp bảo vệ chức Thị trưởng như thế nào, khi đã tin tưởng vững chắc vào những phương pháp, thì bắt đầu phá vỡ từng phương pháp, như thế mới có thể đánh bại Lưu Nhất Hạc.

Đương nhiên phương pháp tốt nhất để đánh bại Lưu Nhất Hạc là mượn tay người khác, may mắn là tôi đã tìm được bàn tay ấy. Đây không phải là bàn tay sau hậu trường, mà là bàn tay quang minh, như bàn tay nữ thần, giống như vuốt mèo chuyên vồ chuột, bàn tay này như bảo kiếm của Ngự miêu Triển Chiêu, vô cùng sắc nhọn. Tôi cũng hiểu rõ dùng bàn tay này để tiêu trừ Lưu Nhất Hạc không khác gì đùa với lửa, nhưng tôi đã nói, máu trong huyết quản tôi như những tảng băng trôi, tôi không sợ lửa, mà còn thích “chơi với lửa”. Vả lại trên quan trường ai chả thích chơi với lửa, câu nói “nghịch lửa là tự đốt tay mình” chẳng qua chỉ để hù dọa kẻ nhát gan, từ cổ xưa tới nay những kẻ làm nên đại sự, kẻ nào chẳng là cao thủ nghịch lửa? Thực ra chống tiêu cực xã hội cũng là chơi với lửa, lửa không cháy lên, thiên hạ không thấy hy vọng, lửa cháy to quá, quần chúng nhân dân không những không thấy hy vọng mà còn thất vọng. Phụ nữ muốn đăng cơ, ai cũng phải như Võ Tắc Thiên! Tỉnh Thanh Giang đã điều nữ Bí thư Ban kỷ luật về, chắc là muốn nhóm một đống lửa lớn, từ những chi tiết quan trọng này, phương pháp tự bảo vệ tốt nhất là “nhân cháy nhà, đến hôi của”! Tề Tú Anh là một tay chơi lửa cao thủ, vậy tôi sẽ cho bà ta thêm củi, tôi không thể để bà ta tìm ra nguồn lửa, càng không thể để bà ta cho rơm rạ vào lửa, tôi không chỉ muốn Lưu Nhất Hạc thành nguồn lửa, mà còn muốn Tề Tú Anh tự đốt lửa thiêu thân.

Giữa tôi và Lưu Nhất Hạc không có bất cứ điều gì mập mờ, cho dù nhổ củ cải dính theo đất, nhưng cũng chẳng hề gì. Từ khi tốt nghiệp cấp ba, mơ ước lớn nhất của tôi là thi đỗ ngành đạo diễn của Viện điện ảnh, nhưng bước thấp bước cao thế nào lại đi vào con đường làm quan. Nhưng đi theo con đường chính trị, không chỉ cần diễn viên có tài bẩm sinh, mà càng cần đạo diễn có tài thiên phú. Bút ký công chức chính là bộ phim kỷ lục do tôi đạo diễn, bộ phim này giống như phim truyền hình nhiều tập lôi cuốn Tề Tú Anh, dần dần chỉ ra hành vi tiêu cực của nhân vật chính, khiến bà ta phải điều tra án.

Bút ký công chức liên tục gửi cho bà ta đã gần nửa năm rồi, không thấy chút động tĩnh gì, như vậy chứng tỏ động chạm đến thần kinh Tề Tú Anh, không chừng bà ta đang ngấm ngầm kiểm tra Lưu Nhất Hạc. Người ta thường nói, tiếng động trong yên tĩnh sẽ khiến người ta giật mình. Người có mặt, cây có vỏ, người như Tề Tú Anh đã điều tra đến Lưu Nhất Hạc, không điều tra ra án kinh thiên động địa thì không buông tay, không có chuyện cũng phải tìm cho có, nếu không thì còn gì là thể diện “Nữ Bao Công” nữa?

Nhưng tôi ẩn sau hậu trường, tâm tư cũng chẳng được yên ổn, lúc bạn nhìn trộm người khác, biết đâu cũng có người đang nhìn trộm mình? Tôi thường có cảm giác như có người phía sau lưng, vỗ mạnh một cái làm tôi giật mình toát mồ hôi hột. Gần đây tôi mắc phải một căn bệnh, cứ ngủ là mơ thấy giấc mơ như nhau, thấy tôi và Lưu Nhất Hạc đều biến thành Tôn Ngộ Không, hai cây gậy như ý đánh nhau không rời, đánh đến tận Nam Hải, Nam Hải Quan Âm Bồ tát lại biến thành Tề Tú Anh, tôi và Lưu Nhất Hạc vừa đánh vừa hỏi Tề Tú Anh, trong hai người chúng tôi, ai là Mỹ Hầu Vương? Tề Tú Anh chắp hai tay nói: “Ta chỉ quen phần tử tiêu cực, không quen Mỹ Hầu Vương”. Không có cách nào, tôi và Lưu Nhất Hạc lại vừa đánh vừa đi về Tây Thiên, diện kiến Như Lai Phật Tổ, không ngờ Như Lai Phật Tổ lại là lãnh đạo cũ, trước mặt ông ấy, tôi và Lưu Nhất Hạc cùng đồng thanh: “Chúng tôi ai là Tề Thiên Đại Thánh?” Lãnh đạo cũ chẳng tỏ vẻ gì, chỉ đưa cho mỗi người một cuốn sách, tôi cầm cuốn sách Suy ngẫm Triết học của niệu liệu pháp. Lãnh đạo cũ nói vẻ chậm rãi: “Trong hai ngươi, ai đọc hiểu được cuốn sách này, người đó là Tề Thiên Đại Thánh!” Thế là tôi và Lưu Nhất Hạc ngồi bệt xuống đất đọc sách. Tôi phát hiện cuốn sách này khen hiệu quả thần kỳ của “niệu liệu pháp”, cảm tưởng nước tiểu là “diệu dược Linh Đan” có thể cải tử hoàn sinh, cải lão hoàn đồng. Tôi không biết quan điểm trong sách căn cứ vào kinh nghiệm chủ nghĩa hay lý tưởng chủ nghĩa, chỉ biết nước tiểu là sản vật do quá trình trao đổi chất của cơ thể đào thải ra, mà sao sùng bái như thần vậy? Cuốn sách này chính xác phải là Suy ngẫm thần học về niệu liệu pháp. Tôi biết triết học phân ra chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm, mà thần học lại hoàn toàn là chủ nghĩa duy tâm, vả lại, rất nhiều phương pháp bảo vệ sức khỏe, sao có thể chỉ tôn sùng một phương pháp uống nước tiểu. Quan điểm của lãnh đạo cũ có vẻ bãi truất bách gia, độc tôn Nho thuật. Nghĩ tới đây, tôi cười vẻ khinh miệt, cuốn sách trong tay tôi bỗng biến thành hai con rùa đen, đang lúc tôi vô cùng kinh ngạc thì cuốn sách trong tay Lưu Nhất Hạc biến thành quan ấn, tôi bỗng nổi giận đùng đùng, chỉ tay vào lãnh đạo cũ, mắng ông ta không công bằng. Lãnh đạo cũ vỗ án nói: “Nó là giả.” Hai con rùa đen trong tay tôi bỗng biến thành hai cái còng tay, tôi sợ quá, giật mình thức giấc.

Tôi không biết giấc mộng này mang điềm báo gì đó, nhưng dù có mở sách giải mộng ra đọc cũng không tìm ra kết luận. Tôi bỗng nhớ lãnh đạo cũ cũng giới thiệu liệu pháp này có thể chữa bệnh ngất lịm vì sợ hãi, sớm hôm sau ngủ dậy, không kìm nổi tôi uống một bát, quả nhiên từ hôm đó, tôi cũng không mơ lại giấc mơ này nữa.