Sau khi Trương Bội Phương bị “song quy”, tôi đã có thông báo chính thức với Bành Quốc Lương, dường như ông ta ý thức được tình thế không thể cứu vãn được nữa, bắt đầu dùng sự im lặng để đối đầu. Dù Bành Quốc Lương vẫn vô cùng ngoan cố, nhưng nhờ tổ chuyên án đã phá được mạng lưới liên hệ của ông ta nên khi đối diện với Quốc Lương, tôi không còn cảm thấy áp lực quá lớn nữa, bởi tôi biết Bành Quốc Lương tuy bề ngoài tỏ ra bình tĩnh, nhưng trong lòng đang chịu sự giằng xé khủng khiếp. Theo kinh nghiệm thụ lý án nhiều năm của tôi, bất kỳ kẻ bị song quy nào cũng phải trải qua ba giai đoạn “Đối kháng – đấu tranh nội tâm – thành khẩn khai báo”, tôi khẳng định, Bành Quốc Lương đã bước vào giai đoạn thứ hai.
Mấy ngày nay tôi đang nghiên cứu hồ sơ thẩm vấn Bành Quốc Lương, cảnh tượng đụng độ đầu tiên của chúng tôi hiện ra trước mắt. “Tôi vốn chưa từng tự vỗ ngực tuyên bố mình là thanh liêm, nhưng tôi cũng quyết không phải là tham quan ô lại, tự xét hỏi mình, tôi là một công bộc siêng năng, tháo vát, liêm khiết, chỉ nói đến việc mời gọi đầu tư, một năm tôi đã thu hút cho nhân dân Đông Châu hơn ba mươi tỷ, xứng đáng với dòng Hắc Thủy, nơi chôn rau cắt rốn của mình.” Bành Quốc Lương cứ hễ mở miệng là tự ca công tụng đức, đây cũng là mánh khóe chung của những kẻ bị song quy.
“Lẽ nào ông đến sòng bạc Ma Cao cũng là để mời gọi đầu tư?” Tôi hỏi không khoan nhượng.
“Tôi đi Ma Cao hoàn toàn là để mời gọi đầu tư, có đến sòng bài chơi một lúc cũng là vì công việc đàm phán quá căng thẳng, chẳng qua chỉ là đi thư giãn một chút, chứ chưa từng có ý đến chỉ để đánh bạc.” Bành Quốc Lương ngụy biện.
“Nói vậy thì, dùng tiền thưởng của viên chức có công mời chào đầu tư để thành lập công ty tư nhân ở Hồng Kông cũng là để mời chào đầu tư sao?” Tôi áp sát từng bước hỏi.
“Đây hoàn toàn là chỉ thị của chính quyền, là bước chuẩn bị để đưa cổ phiếu H lên sàn, việc này tôi đã thông qua với Lưu Nhất Hạc, đã nhận được sự đồng ý của ông ta, sở dĩ ông ta đồng ý cũng là vì muốn tập trung nhiều tiền đầu tư hơn nữa cho Đông Châu.” Bành Quốc Lương lấp liếm.
“Nói vậy, tổ chức đã khép tội oan cho ông rồi sao?” Tôi chế nhạo.
“Dù sao tôi cũng là người vô tội, nếu cấp trên không cho tôi tiếp tục phục vụ nhân dân, đó không chỉ là tổn thất của cá nhân tôi, mà còn là tổn thất của nhân dân.” Bành Quốc Lương vênh váo nói.
“Bành Quốc Lương! Ôn Hoa Kiên, Trần Thực, Hồ Chiếm Phát đều đã thành thật khai nhận, ông vẫn còn không chịu ăn năn hối cải sao? Ông cũng không chịu nghĩ cho kỹ, nếu ông không có vấn đề kinh tế nghiêm trọng, thì Ủy ban nhân dân tỉnh, Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy có lập riêng một tổ chuyên án cho ông không?” Tôi đánh phủ đầu.
“Đặng Hoằng Xương! Giesu có tội không? Tại sao vẫn bị đóng đinh lên thánh giá? Muốn đổ oan cho người khác, lo gì thiếu chứng cớ. Sở dĩ hôm nay tôi phải ngồi trong này, đều là do hành vi hãm hại của phe đối lập chính trị.”
Đó là Bành Quốc Lương mà tôi đối mặt, từ khi hắn bị song quy, chúng tôi đã đụng độ vô số lần, lần nào hắn cũng vênh vênh váo váo, huênh hoang tự đắc, lại thêm Trương Bội Phương dưới sự điều khiển của Bành Quốc Lương, lợi dụng những mối quan hệ dây dưa rễ má mà bọn họ đã dày công gây dựng trong nhiều năm để ráo riết hoạt động khắp nơi, một mặt lôi kéo một số quan chức hám lợi, mặt khác chuyển số tiền hối lộ khổng lồ, tiêu hủy chứng cứ phạm tội, gây trở ngại nghiêm trọng cho quá trình điều tra vụ án. Nếu không phải cấp trên quyến định có biện pháp kịp thời đối với Trương Bội Phương, e rằng tổ chuyên án sẽ rơi vào thế bị động hơn nữa.
Phải nói rằng, tổ chuyên án ngay từ khi mới thành lập đã làm việc trong tình huống hoàn toàn tuyệt mật, nhưng kể từ sau khi Trương Bội Phương bị song quy, trong cuốn sổ tay đựng trong chiếc cặp da của bà ta có ghi chép số di động, số điện thoại nhà riêng, số điện thoại cơ quan của toàn bộ các thành viên trong tổ chuyên án, có cả một số tình tiết điều tra, thậm chí còn ghi cả lời khai của nhân viên hỗ trợ điều tra, bản lĩnh của Bành Quốc Lương, Trương Bội Phương, quả thật đã nằm ngoài dự đoán của tôi. Để lật lại vụ án ư, cặp vợ chồng này thực sự đã có chút điên cuồng rồi.
Lần đầu đụng độ với Trương Bội Phương, rút kinh nghiệm từ lần đầu tiên thẩm vấn Bành Quốc Lương, tôi nắm chặt vấn đề thông đồng cấu kết giữa Bành Quốc Lương và Trương Bội Phương. Ban đầu Trương Bội Phương còn thêu dệt đủ chuyện trên trời dưới biển, cho rằng như vậy có thể chuyển hướng chú ý của tôi, nhưng tôi trước sau vẫn bám sát chủ đề thẩm vấn, khiến những câu chuyện bà ta thêu dệt dần lộ sơ hở, căn bản không thể lấp liếm được. Thượng Tiểu Quỳnh càng sắc nhọn hơn, dùng phương thức nêu gương để dằn mặt, nêu ví dụ về hai cặp vợ chồng quan chức tham nhũng nọ, cặp phối hợp điều tra thì được miễn khởi tố, cặp cản trở chống đối thì bị tống vào tù, Trương Bội Phương bị kích động mạnh, cũng bắt đầu chuyển từ giai đoạn đối kháng sang đấu tranh nội tâm.
Đúng ngày 30 tết, Trương Bội Phương đột nhiên có yêu cầu, nói rằng năm nay là năm tuổi của Bành Quốc Lương, hy vọng tổ chuyên án có thể mua cho chồng bà ta một chiếc quần đùi đỏ. Tôi đội tuyết đến mấy siêu thị, cuối cùng cũng mua được một chiếc quần đùi đỏ gói trong một chiếc hộp, trên hộp in chữ “năm tuổi” giao cho Trương Bội Phương, bà ta xem xong rất hài lòng. Lúc tôi giao nó cho Bành Quốc Lương, Bành Quốc Lương cũng rất cảm động.
Sự việc này khiến tôi vô cùng xúc động, phương thức thụ lý án nhân đạo hóa từ lâu đã ươm mầm trong tư tưởng của tôi, một nhân vật đã từng một thời hô mưa gọi gió như Bành Quốc Lương, thứ đáng sợ nhất chính là thói đời nóng lạnh. Nếu tôn trọng ông ta từ nhân cách, quan tâm đến những điều trong cuộc sống hằng ngày, có lẽ sẽ nhanh chóng loại bỏ được mối quan ngại và cảnh giác của ông ta với tôi. Từ việc tôi đội tuyết đi mua chiếc quần đùi đỏ cho ông ta, tôi đã nghiệm ra được điều này.
Từ đó về sau, mỗi lần xét hỏi Quốc Lương, tôi đều không gọi thẳng tên ông ta, mà gọi một cách tôn trọng là “ông Bành”. Biết được tâm bệnh nghiêm trọng nhất của Bành Quốc Lương chính là con trai ông ta, thằng bé mắc chứng sa dạ dày bẩm sinh, đây là điều khiến Quốc Lương lo lắng nhất, tôi đã cố ý sắp xếp cho ông ta nói chuyện điện thoại với con trai mấy lần. Biết Bành Quốc Lương nghiện thuốc nặng, tôi đã tự rút hầu bao cho tiền để ông ta mua thuốc hút, còn tán gẫu chuyện gia đình, chuyện cuộc sống, âm thầm cảm hóa ông ta, bức phòng tuyến tâm lý mất hết viện trợ từ bên ngoài của Bành Quốc Lương cuối cùng đã được thả lỏng.
Hôm trước khi gặp tôi, ông ta bỗng thốt lên một câu: “Chủ nhiệm Đặng, có phải Trung ương nhất định muốn lấy đầu tôi không?”
Tôi liền chớp ngay cơ hội nói: “Căn cứ theo số tiền tham ô hối lộ của ông hiện tại, theo luật hình sự quốc gia, có thể bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân hoặc thậm chí án tử hình, tại sao các mức án lại có sự linh hoạt như vậy? Mấu chốt là phải xét đến tính nghiêm trọng của tình tiết và hậu quả. Đông Châu nhật báo hôm nay đưa tin một Phó Thị trưởng thành phố Tây Châu do nhận hối lộ quá nhiều nên bị kết án tử hình, chiếu theo định mức nhận hối lộ của ông ta, án tử hình này vốn phải lập tức thi hành, nhưng do thái độ nhận tội tốt, hơn nữa toàn bộ số tiền nhận hối lộ đều đã được thu hồi, ông ta mới giữ được tính mạng ngay trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc.”
Bành Quốc Lương trầm lặng hồi lâu, cuối cùng lấy hết cam đảm hỏi: “Nếu tôi thú nhận, các anh có thể đảm bảo thực hiện đúng chính sách hay không?”
Xem ra chiến thuật “hãm vào đất chết thì sau đó mới sống” của tôi đã khiến Bành Quốc Lương bị kích động mạnh, tôi thận trọng tiến thêm: “Vụ án của ông có ảnh hưởng rất lớn đến xã hội, kết quả ra sao, chung quy vẫn do bản thân ông quyết định.”
Cuối cùng gót chân Asin cũng phải lộ ra, dù Bành Quốc Lương ôm ấp mộng tưởng “chịu mở miệng một chút, để tổ chuyên án có cái để báo cáo với cấp trên”, lúc thì nói, lúc lại im lặng, nói một câu bỏ lửng nửa câu, ấp a ấp úng như ngậm hột thị, nhưng sự thật phạm tội của ông ta chẳng khác nào chiếc kén tằm, từng chút từng chút được phơi bày.
Mặc dù Bành Quốc Lương đã bắt đầu hé lộ vấn đề, nhưng Trương Bội Phương vẫn trung thành với giao ước “hoạn nạn có nhau”, sống chết vẫn ngoan cố. Một hôm, Thượng Tiểu Quỳnh nêu ra một ví dụ, từ sau khi Bành Quốc Lương bị bại lộ, con trai ông ta bị kỳ thị ở trường, sống chết không chịu đến lớp, tôi cảm thấy tình hình này rất nghiêm trọng, liền báo cáo với Bí thư Tề. Bí thư Tề đích thân tìm Lưu Nhất Hạc đề nghị xử lý ổn thỏa vấn đề này. Sau khi tôi tiết lộ chuyện này với Bành Quốc Lương, ông ta bị sốc mạnh, ứa nước mắt xin tôi giấy bút, móc hết gan ruột viết cho Trương Bội Phương một bức thư: “Bội Phương, vợ thân yêu nhất của anh: Với lòng tiếc nuối vô hạn anh xin được sám hối sâu sắc nhất với em. Vợ của anh, anh không xứng làm chồng của em, làm cha của con trai. Cho dù anh có quỳ sụp trước mặt em cũng khó có thể bù đắp được những tổn thương mà anh gây ra cho hai mẹ con. Sau khi sự việc xảy ra, anh đã không tìm kiếm nguyên nhân từ bản thân mình, lại oán giận trời đất, không biết đắn đo tình thế, phối hợp với tổ chức để làm rõ vấn đề của mình, ngược lại còn năm lần bảy lượt xin em giúp anh gỡ tội, quấy nhiễu thụ lý án, cuối cùng dẫn đến sai lầm lớn của ngày hôm nay, đã hại em, hại con trai, lại còn hại đến rất nhiều bạn bè thân thích, tội không thể tha thứ nhất đó là làm tổn hại đến hình tượng của Đảng và Chính phủ. Việc đã đến nước này, chỉ còn có thể đối diện với hiện thực, gạt bỏ mọi ảo tưởng, tích cực phối hợp với tổ chức, dùng hành động thực tế để mong nhận được sự cảm thông của cấp trên, xử lý khoan hồng của pháp luật.” Giao bức thư này cho tôi xong, Bành Quốc Lương ngay lập tức khai nhận toàn bộ tội trạng của mình.
Tôi giao bức thư này cho Trương Bội Phương với những cảm xúc lẫn lộn, bằng giọng run rẩy bà ta lẩm bẩm: “Suốt hơn một năm nay, em tiêu tốn biết bao nhiêu tiền của, tìm biết bao nhiêu người, không ngờ vẫn phải nhận kết cục này. Quốc Lương ơi! Em xin lỗi anh!” Nói xong, bà ta ôm lấy mặt tuyệt vọng khóc nấc lên. Người ta đều nói vợ chồng Quốc Lương tình cảm sâu sắc, từ tiếng khóc của Trương Bội Phương tôi có thể cảm nhận được điều ấy. Bởi trong lòng bà ta biết rõ, một khi chồng đã mở miệng, e rằng phải trở thành người của hai thế giới.
Trương Bội Phương xuất thân từ gia đình cán bộ cao cấp, nhưng không hề có vẻ tiểu thư yếu ớt. Khi trò chuyện với Bành Quốc Lương, ông ta từng khoe với tôi rằng: “Sau khi tôi và Bội Phương lấy nhau, hằng ngày bất kể tôi có về nhà muộn thế nào, Bội Phương đều đợi bằng được, còn chuẩn bị đồ ăn tối cho tôi. Nhất là vào mùa đông, dù muộn đến đâu, Bội Phương đều dậy pha một chậu nước ấm để tôi ngâm chân, ngâm xong cô ấy còn ôm chân tôi vào lòng để sưởi ấm.” Thời khắc này, đối diện với người phụ nữ dùng mọi thủ đoạn để cứu chồng này, lại nghĩ đến những việc làm xấu xa của Bành Quốc Lương, tôi không nén nổi cảm xúc dâng trào, đó là loại tình yêu gì vậy? Hai vợ chồng cùng đẩy nhau xuống vực thẳm. Nhất là Quốc Lương, ban đầu, khi phản bội vợ lén lút quan hệ với Ngưu Nguyệt Tiên, phản bội vợ đến mức khiến Âu Bối Bối có thai, có lẽ ông ta hoàn toàn không nhớ đến cảnh vợ ôm chân ông ta vào lòng để sưởi ấm, có lẽ nào chỉ có người sắp chết mới biết vỗ về lương tâm của mình!
Vụ án cuối cùng cũng đến hồi kết, cấp trên sắp xếp cho tôi nghỉ phép mấy ngày. Kết thúc kỳ nghỉ, vừa mới đi làm, Bí thư Tề đã gọi tôi đến phòng làm việc, bảo tôi bố trí phóng viên Thanh Giang nhật báo đến nhà giam Xương Sơn để phỏng vấn Bành Quốc Lương. Điều khiến tôi bất ngờ là, phóng viên này lại là Hoàng Tiểu Quang, anh trai Hoàng Tiểu Minh – thư ký của Bành Quốc Lương.
Chúng tôi vừa gặp mặt, Hoàng Tiểu Quang đã nói rõ mối quan hệ này. Tôi hỏi anh ta về tình hình gần đây của Hoàng Tiểu Minh, Hoàng Tiểu Quang nói, em trai anh ta đã từ chức, dù tôi đã sớm đoán cậu ta sẽ từ chức, nhưng khi nghe thấy vậy, tôi vẫn cảm thấy bất ngờ. Nói thực, cơ chế giám sát hiện nay đối với cán bộ lãnh đạo đã rất lạc hậu và bất lực, quan hệ đặc thù giữa thư ký và cán bộ lãnh đạo khiến cho thư ký của cán bộ lãnh đạo cũng bắt buộc phải có “cảng tránh gió” để né tránh giám sát, bởi thế, một khi lãnh đạo biến chất, thư ký đa phần cũng sa lầy trong đó. Tục ngữ nói, đứng mãi bên sông, sao có thể không ướt giày? Nhưng Hoàng Tiểu Minh là một ngoại lệ, đặc biệt là sự việc chiếc túi giấy kraft bọc kín trong nilon Bành Quốc Lương giao cho Hoàng Tiểu Minh trước khi phát án, vừa song quy Bành Quốc Lương xong, chúng tôi đã chuẩn bị để làm rõ với Hoàng Tiểu Minh ngay, nhưng Hoàng Tiểu Minh đã chủ động giao cho tổ chức, nắm bắt đúng thời cơ, đây là lần mạo hiểm duy nhất của Hoàng Tiểu Minh.
Giờ đây vụ án đã kết thúc, Hoàng Tiểu Quang chẳng còn gì phải kiêng dè, nói toạc móng heo: “Khi Bành Quốc Lương giao bọc giấy này cho em tôi, nói rằng trong đó là tiền tiêu vặt của ông ta, ban đầu em tôi có ý tốt, muốn giữ lại chút tiền cho vợ con ông ta, nhưng sau khi tôi biết ông ta phạm phải bê bối, tôi liền bắt em ấy giao cho tổ chức.”
Tôi cười nói: “Hai anh em các anh thật là biết chớp thời cơ, nếu chỉ giao muộn một ngày thôi thì tính chất sẽ hoàn toàn khác rồi.”
Hoàng Tiểu Quang bùi ngùi nói: “Sự việc này tác động rất lớn đến em tôi, cậu ấy cảm thấy may mà mình chỉ làm thư ký cho Thị trưởng Bành trong thời gian ngắn. Nếu lâu thêm chút nữa, tắm mãi trong xoáy nước, không biết còn bị nhấn sâu đến mức nào. Tôi khuyên em tôi từ chức, cậu ấy tài hoa xuất chúng, lo gì không có cuộc sống mới.”
Tôi cảm kích nói: “Hiện tại có hàng trăm con mắt đang nhìn chằm chằm vào cái chức nhân viên công vụ này, em trai anh có dũng khí đổi nghề thật không hề tầm thường!”
Hoàng Tiểu Quang trầm ngâm nói: “Chỉ là tôi không muốn thấy em mình trở thành nạn nhân của tệ tham nhũng. Solzhenitsyn(1) từng nói một câu rất sâu sắc: ‘Cuối cùng tôi đã hiểu được sự giả dối của tất cả các cuộc cách mạng trong lịch sử: Chúng chỉ tiêu diệt những kẻ thể hiện cái ác ở mỗi thời đại, đến mức bị bản thân cái ác khuếch trương thêm, cuối cùng chúng lại kế thừa những di sản tội ác ấy’.”
Tôi biết Hoàng Tiểu Quang là nhà văn nổi tiếng, bèn thỉnh giáo: “Vậy anh cho rằng di sản mà chúng ta đang kế thừa là tội ác sao?”
Hoàng Tiểu Quang khinh bỉ nói: “Anh vẫn là quan tại vị.”
