Ngày 26 tháng 9
Chúng tôi quí anh Tôn, coi anh như người anh Cả trong trường, cũng không phải vô lý. Thực thế, sáng nay khi thầy giáo còn ở văn phòng ông Hiệu-Trưởng chưa lên, thì ba bốn anh, nhân dịp vắng thầy, chọc ghẹo anh Sỹ, anh bạn bé nhỏ, có cánh tay liệt và bà mẹ bán đậu phọng rang.
Kẻ thì lấy vỏ hạt dưa ném vào mặt anh. Có kẻ hung tợn hơn, cầm thước gõ côm cốp vào đầu. Kẻ thì bĩu mỏ bĩu môi, gọi là « thằng què, thằng cụt », thôi thì đủ tình, đủ tội.
Sỹ sợ hãi ngồi nép mình vào đầu ghế, cặp mắt sợ sệt, hết nhìn người nọ đến người kia, như van lơn, như cầu khẩn, những tưởng các bạn để cho được yên thân.
Nhưng cái bọn tai ác kia đâu có biết thương người yếu đuối ! Thấy anh nhút nhát, chúng lại càng làm già cho đến lúc anh không chịu nổi nữa, hai mắt đỏ ngầu rướm lệ.
Bỗng nhiên, anh Pha – anh chàng có bộ mặt sừng sỏ – đứng hẳn lên trên ghế, khèo hai cánh tay lại như người cắp thúng, miệng cất tiếng rao : « Ai mua đậu phọng ra nào ? »
Trước điệu-bộ ấy mọi người cười ồ lên. Anh Sỹ tái mặt đi, toàn thân run lên và tức giận. Rồi vớ lấy lọ mực trên bàn, anh thẳng tay ném mạnh. Nhưng anh chàng Pha nhanh mắt, tránh được ; mà lọ mực cũng không ném ra ngoài vì nó trúng ngay giữa ngực thầy giáo, lúc ấy vừa bước vào cửa lớp.
Mọi người đều sợ hãi, nem nép về ghế ngồi, im thin thít. Lớp học vừa đây ồn ào, bỗng yên lặng như tờ, không một tiếng động.
Thầy giáo giận tái mét mặt, kéo ghế, ngồi vào bàn, cất tiếng hỏi : « Ai ném ? Ai ? »
Không một người lên tiếng. Thầy giáo lại càng giận : « Ai ném nói ngay ? »
Ở cuối lớp, anh bạn di-cư mạnh dạn đứng lên : « Thưa thầy, con chót dại… »
Thầy trừng mắt nhìn anh, trong khi chúng tôi nhìn nhau, hết sức ngạc nhiên. Nhưng đã hiểu, thầy bớt giận, lắc đầu thong thả nói : « Không phải anh. Ta biết ! »
Ngừng một giây, thầy tiếp : « Ai ném cứ can đảm đứng lên thú đi. Ta tha không phạt… »
Sỹ lúc ấy mới lập cập đứng lên, giọng đầy nước mắt : « Thưa thầy… chính… chính con ạ… Các anh ấy chòng con, đánh con… Con chót lỡ tay… »
Thầy giáo nhìn cánh tay đau của anh khẽ thở dài : « Thôi con ngồi xuống. Còn những anh nào chòng ghẹo anh ấy hãy mạnh dạn đứng lên nào ! »
Ba bốn anh rụt rè đứng dậy, mặt xám như gà cắt tiết, chẳng dám ngửng lên.
- Các anh xúm nhau vào bắt nạt một người cô thế, không trêu ghẹo gì các anh. Các anh chế riễu một người bạn tàn tật, đánh đập người bạn yếu đuối… như thế có phải loài người không ? Đêm nằm vắt tay lên trán nghĩ lại xem nào ? Có xứng đáng là con dân nước Việt không ? Thật là hèn mạt ! Có học-trò như các anh, ta lấy làm xấu hổ. Tổ-quốc có những đứa con như các anh, Tổ-quốc cũng nhục lây… Hừ ! hỏi còn trông cậy gì được nữa ?
Nói dứt lời, thầy bước xuống bục, đi xuống cuối lớp. Anh Tôn thấy thầy tiến về phía mình, sợ hãi, cúi đầu.
Thầy lại gần, lấy tay nâng cằm anh lên, nhìn thẳng vào mặt anh mà bảo : « Thầy vui lòng có những học-trò như con ! »
Anh Tôn lúc bấy giờ mới yên tâm, nghiêng đầu về phía thầy, lắp bắp những gì không rõ. Lập tức, thầy quay về phía bốn kẻ tội nhân, lên tiếng : « Thôi ngồi xuống ! Nể anh Tôn ta tha cho… Bận sau còn thế cứ chết đòn ».
Lúc ra về, bàn tán về anh Tôn, thì anh Sinh thủng thẳng nói : « Có vậy mới xứng đáng với tấm lòng cao-thượng của thầy ».
