Ngày 24 tháng 2

Tấm huy chương của anh Côn cứ ám ảnh tôi hoài ! Tại sao tôi lại không bằng anh nhỉ ? Tôi há lại chịu kém anh sao ?

Từ ít lâu nay, tôi không chịu học, và lúc nào cũng như giận dỗi điều gì. Thầy giáo, rồi Ba tôi, mẹ tôi, xem ý ai cũng phật lòng. Tôi không cảm thấy cái vui sau giờ làm việc. Tôi chán nản hết sức. Sách vở, tôi quẳng vào một chỗ để đi chơi. Lúc ăn cơm, tôi cũng không thấy cái thú hội họp gia đình.

Tôi suốt ngày bần thần khó chịu, một tư tưởng đen tối lẩn quẩn trong đầu, hành hạ tôi, và có tiếng từ đâu vẳng tới : « Dũng ơi ! hèn thế à ? »

Buổi chiều, tôi đứng tựa cửa nhìn bầy em nhỏ đi học về, lẫn vào giữa đám thợ thuyền lũ lượt. Một vài người dáng mệt nhọc, nhưng tất cả đều vô tư, hớn hở. Người còn thơ thẩn ngắm phố, người hấp tấp bước nhanh, mong chóng về nhà. Họ cười to, nói lớn, bàn tay còn dính than đen, hay giây vôi trắng, khoa lên.

Tôi nghĩ rằng họ đã làm việc từ sáng sớm để về muộn giờ này. Trong số đó có những trẻ nhỏ như tôi, suốt ngày chênh vênh trên mái nhà cao, hay chơi vơi trên mặt nước, hì hục trong xưởng máy, hay cặm cụi dưới hầm sâu với một nắm cơm khô, một ngụm nước lã thay bữa cơm trưa.

Nhìn vào trang giấy trắng mà tôi vừa bôi bác ra cho xong chuyện, rồi nghĩ tới những trẻ đó, bỗng nhiên tôi cảm thấy mặt nóng bừng vì xấu hổ.

Tôi giận tôi. Tôi giận tôi quá. Tôi như thấy Ba tôi đang nhìn tôi với cặp mắt buồn rầu, muốn đánh mắng tôi mà còn chưa nỡ !

Ba yêu quí của con ơi ! Con biết Ba đã làm việc khó nhọc để nuôi cho con khôn lớn, để cho con được đi học. Đã bao đêm rồi, con thức giấc mà thấy Ba vẫn còn mải mê bên chồng sách, nét mặt tư lự đăm chiêu.

Đã bao lần, Ba dấu con để đi khám phổi, sau những cơn ho tưởng đến vỡ ngực. Ba làm việc cho chúng con ! Ba đau ốm vì chúng con ! Ba chịu đựng bao nhiêu đắng cay, mệt nhọc cũng vì chúng con !

Vậy mà con chẳng chịu học hành, để phiền, để tủi cho Ba. Ba ơi ! con viết giòng này không muốn khóc, mà nước mắt cứ đầm đìa trên má !

Bắt đầu từ nay, con tự hứa sẽ đem hết cả tâm hồn nghị lực để làm việc như anh Tác. Tối con sẽ thức khuya, sáng con sẽ dậy sớm, cố thắng cho được sự lười biếng đang chinh phục, đang cám dỗ con !

Nào can đảm lên ! Ta sẽ nhẫn nại, cố gắng học hành để đem lại cho linh hồn một chút vui tươi, cho cha mẹ ta nụ cười hớn hở !…