Ngày 25 tháng 3

Chiều hôm qua lúc tan học về, tôi lại thăm thầy giáo tôi bị ốm, chỉ vì thầy chăm việc quá.

Thầy mệt đã lâu, nhưng không chịu nghỉ. Thầy bảo lớp đi thi phải làm việc nhiều hơn các lớp khác. Trong khi ấy thầy cứ sút dần, sút dần, cho đến lúc Bác Sĩ phải đe không chữa cho nữa, bấy giờ thầy mới chịu làm đơn xin nghỉ.

Thầy lo cho hai lá phổi, đôi phổi đã khô héo đi, sau những năm tận tụy với nghề.

Lúc tôi vào thì gặp thầy giáo lớp Nhì ra. Tôi chắp tay chào. Thầy chẳng nói, chẳng rằng, béo má tôi, rồi nhẩy lên xe đạp, đi thẳng. Trong căn buồng tranh tối, tranh sáng, thầy giáo tôi nằm dài trên giường, chiếc chăn trắng phủ lên đến tận cằm.

Thấy tôi vào, thầy quay mặt ra, khẽ nói : « Dũng đấy ư ? Vào đây con ! Hôm qua ba con cũng có lại đây thăm ta ».

Tôi dón dén, bước lại gần giường. Thầy giáo giơ bàn tay gày nóng hổi nắm lấy tay tôi : « Mấy hôm nọ, thầy ốm nhiều ; đã tưởng nguy, nhưng hôm nay đã khá. Các con vẫn chịu khó học đấy chứ ? Còn mấy tháng nữa thi rồi đấy ! Phải cố mới được ! »

Nói đến đây, thầy ngừng lại, bảo tôi rót cho ngụm nước. Uống xong, thầy lại nói : « Thầy biết nghỉ lâu thiệt cho các con lắm. Nhưng đã có thầy khác ».

Rồi thầy gượng một nụ cười : « Còn cái thầy giáo già này, gần kề miệng lỗ, thì « cho về vườn », phải không con nhỉ ? »

Trông cụ cười chua chát trên khuôn mặt héo khô ấy mà lòng tôi thấy buốt như có kim châm. Tôi toan nói « không » thì thầy đã chỉ tay lên tường, nói tiếp : « Thầy nói đùa vậy thôi, chứ các con chả đời nào quên thầy, phải không con ? Con nhìn kìa mà xem ! Đó toàn là ảnh những học trò cũ của thầy cả đấy. Có anh đã làm đến bác sĩ, trạng sư ; có anh xoay ngang học nghề, nhưng dù làm thầy hay làm thợ, tất cả đều giữ được nhân phẩm, không phụ ơn ta dạy bảo ».

Con xem đấy ! Nhiều tấm đã ngả mầu vàng vì để quá lâu. Trên hai mươi năm trời rồi còn gì ! Đó là kỷ niệm duy nhất của thầy. Thầy chỉ còn có nó để nhìn trước khi nhắm mắt. Cuối năm nay, các con cũng mỗi anh cho thầy một chiếc nhé !

Nói nhiều, thầy như bị mệt, ôm ngực hổn hển. Tôi nhân dịp khẽ đặt hai hộp sữa trên mặt bàn, rồi chẳng biết nói thế nào, mặt cứ đỏ bừng lên.

Nhưng không để ý, thầy nói tiếp : « Con kém toán lắm đấy ! Phải chịu khó thêm mới được ! Cứ làm cho thật nhiều tính là giỏi… Thầy còn ốm nằm đây, biết bao giờ mới đứng lên được ? Nghĩ đến việc học của các con mà thầy sốt ruột ! »

Thầy vừa nói, vừa thở hổn hển, mặt co rúm lại, coi như đau đớn lắm : « Thầy đã lên cơn sốt rồi đây ! Thôi con về nhé kẻo Ba Mẹ con mong. Cám ơn con… Không biết thầy còn đủ sức nữa đây không ?… Kìa sao con khóc ? Thầy đã chết đâu ?… Anh em bảo nhau cố gắng mà học… »

Thế là nước mắt tôi cứ từng dòng, từng dòng chẩy trên gò má.