Ngày 28 tháng 11

Anh Ninh hôm qua cũng có mặt lúc đoàn binh sĩ diễu qua. Trở vào trường, anh cứ suýt soa phàn nàn vì nỗi tàng tật, chẳng được diễm phúc như ai, khoác bộ binh phục trên vai, đề đáp đền nợ nước. Ấy cũng vì gầy còm, ốm yếu mà anh học hành chậm tiến, tuy chăm chỉ vào bực nhất lớp. Thương con tàn tật, má anh ngày nào cũng đến đón anh, sợ lũ học trò ma quái chòng ghẹo.

Mấy ngày đầu năm, một vài anh ác tâm, thường va cặp vào cái bướu sau lưng của anh ; nhưng biết thân phận, anh cứ im thin thít, lùi lũi bước đi, chẳng nói nửa lời, mà cũng chẳng dám than phiền cùng mẹ, sợ mẹ buồn lòng. Chúng bạn chòng ghẹo anh bao nhiêu anh chỉ ấm ức khóc thầm bấy nhiêu.

Có lần anh Tôn bắt gặp anh đang dấu mặt đi lau nước mắt. Anh tức lắm, đe các bạn : « Từ rày bác nào còn giở cái trò « bắt nạt gà nhà » với anh Ninh thì đừng có trách ! Ra cổng trường thằng Tôn này sẽ cho biết tay. Dù có cha mẹ các anh ở đấy ta cũng bất cần. Thử xem có bố mẹ nào bênh con như thế không ? »

Từ đó, dưới sự che chở của anh Tôn, anh được yên thân ở trường, chẳng ai dám đả động tới anh, mà anh cũng yên lòng chơi bời với chúng bạn.

Có một hôm, thầy giáo mắc đi họp, cho về sớm một giờ. Má anh Ninh vì thế chậm đón anh. Anh Tôn phải đưa về tận vườn hoa Đề-Thám, bấy giờ mới chịu chia tay.

Có lẽ không được yên tâm, tôi cùng anh đã đi được quãng xa, lại thấy anh rủ tôi quay lại. Vừa lúc ấy một lũ trẻ đang vây tròn lấy anh Ninh mà trêu ghẹo. Đứa thì giằng cặp, đứa thì xoa hai tay vào cái bướu của anh mà hát « Bà còng đi chợ trời mưa ! Ha ! ha chúng bay ơi ! »

Thế rồi tụi trẻ vỗ tay reo ầm ỹ. Anh Ninh chẳng biết làm thế nào, cứ đứng ôm mặt khóc hu hu, mặc tình cho chúng hành hạ.

Nhưng anh Tôn đã phi như ngựa tế đến. Anh vừa chạy vừa gọi to lên : « Đừng hãi ! Tôn đây rồi ! »

Giữa lúc ấy, một đứa đang nhại anh Ninh : « Hu ! Hu ! Khổ thân em bé quá nhỉ ? Ra đây anh dỗ bé nào ! »

Anh Tôn hét lên : « Này các chú ! Bỏ cái kiểu bắt nạt nhau thế đi ! »

Cậy đông, một đứa lớn nhất bọn, cơ chừng là đầu đảng, vênh mặt lên : « Gọi ai là chú thế ? Việc gì đến cái nhà anh nào ? »

Mấy đứa khác cũng châu châu lại : « Thế mới là chõ mõm ! Rọ sinh sự, sự sinh chửa ! »

Anh Tôn điềm nhiên mở cặp, rút cái thước sắt ra. Tôi sợ quá, cầm lấy tay anh. Nhưng anh gạt đi, đưa cặp cho tôi giữ. Rồi cầm ngang thước sắt trong tay, anh bảo : « Coi đây này ! »

Rồi anh nghiến răng, bẻ cong cây thước, quăng xuống đường đánh « koong » một tiếng.

Tôi rùng cả mình. Lũ trẻ nhớn nhác nhìn nhau, toan chạy. Nhưng tên đầu sỏ có lẽ còn muốn sĩ diện làm oai với đàn em, cầm ngay cái vỏ quít ném vào mặt anh Ninh. Lập tức, Tôn sấn lại, nắm cổ áo gã, chẳng nói chẳng rằng, lẳng mạnh cho một cái, anh chàng ngã đi ba vòng. Thế là cả lũ ôm đầu hò nhau chạy vào ngõ hẻm…

Chuyện ấy đến tai thầy giáo. Thầy bèn đặt hai anh ngồi bên nhau và cho anh Ninh vào cùng đội với anh Tôn. Từ bữa đó, trong trường, ngoài phố, chẳng còn ai dám chòng Ninh nữa, và hai bạn trở nên thân nhau.

Khi Ninh có đánh rơi quyển sách hay cái bút xuống gầm ghế thì anh Tôn đã nhanh nhẹn nhặt lên, sợ bạn cúi xuống mệt. Giờ về thì Tôn thu xếp hộ sách vở vào cặp, rồi lấy mũ cho, chẳng hôm nào quên.

Bởi thế, Ninh mến Tôn hết sức, với cả một tấm lòng biết ơn của một người em chẳng may mang tật. Bao giờ về, Ninh cũng chào « Anh về nhé ! » và Tôn thì bảo « Thôi Ninh về ! » Câu ấy chẳng bao giờ quên. Thường khi nói chuyện, Ninh xưng « em » với Tôn, và nhắc đến anh, thì nói : « anh Tôn của tôi », coi Tôn chẳng khác gì anh ruột.

Mỗi lần Tôn được thầy khen, là mắt Ninh sáng lên vì sung sướng, rồi quay lại nhìn Tôn mỉm cười, tưởng như chính mình được khen vậy. Có lẽ Ninh đã thuật lại với má về anh Tôn, nên buổi sáng hôm nay tôi được mục-kích chuyện sau đây :

Lúc đó sắp tan học, thầy giáo sai tôi cầm tờ công-văn xuống văn-phòng ông hiệu-trưởng. Chợt thấy má anh Ninh vào, xin cho gặp anh Tôn. Anh Tôn thấy gọi ngạc nhiên, tất tả chạy xuống. Má anh Ninh vừa trông thấy anh rơm rớm nước mắt hỏi : « Anh đấy ư ? Anh vẫn bênh vực em đấy phải không ? »

Nói rồi bả cởi sợi dây vàng đeo vào cổ cho anh : « Anh nhận lấy sợi dây này để kỷ-niệm lòng biết ơn của một người mẹ. Anh có biết rằng che chở bạn như thế là quý hóa không ? »

Bà chưa nói hết câu thì anh Tôn đã cầm sợi dây, lễ-phép trao lại tay bà : « Thưa bà, đó là bổn-phận của cháu. Cháu xin cám ơn nhưng thật tình cháu không dám nhận ».