Ngày 22 tháng 12

« Sinh thân mến,

« Chủ nhật sắp tới, Ba Dũng sẽ cho Dũng cùng đi về miền quê câu cá. Tuy vậy đi được hay không là còn nhờ Sinh. Chắc Sinh chẳng nỡ để Dũng hụt mất một cuộc vui.

« Sinh có biết tại sao không ? Là vì còn bài luận thứ Hai phải nộp, Dũng chưa làm. Sinh đừng cười nhé ! và chớ có cho Dũng là cái đồ lười đấy !

« Dũng xin thề rằng không phải tại lười, chỉ vì không biết tại sao, Dũng ghét môn Việt văn thậm tệ, ghét như đào đất đổ đi. Đối với Dũng, không có gì nhạt nhẽo và vô vị hơn cái món Việt văn ! Hễ Dũng cứ cầm bút định làm luận là y như buồn ngủ.

« Vậy nhờ Sinh làm giúp Dũng bài luận nhé, vì Dũng chả biết nhờ ai được nữa, mà ai giỏi Việt văn bằng Sinh được ? Sinh đừng từ chối đấy ! Soàng của Sinh cũng bằng trăm của Dũng. Vậy ngoáy vài chữ hộ Dũng cho xong cái của nợ ấy đi nhé !

« Cám ơn Sinh trước và tin tưởng ở Sinh nhiều lắm đấy !

« Dũng. TB – Nhớ bí mật hộ, đừng cho ai biết đấy nhé ».

*

« Dũng thân yêu,

« Sinh đã nhận được thư Dũng. Cảm tưởng đầu tiên của Sinh là sự khoái trá, vì đó là một cái hân hạnh lớn của Sinh. Hân hạnh là được Dũng phục, lại còn tin cậy giao phó cho cái công việc « vĩ đại » ấy. Sinh lại rất sung sướng được có dịp giúp bạn, điều mà cha Sinh luôn luôn căn dặn.

« Sinh đã lấy giấy bút định làm để cho Dũng yên chí đi chơi. Nhưng chợt nhớ lại nhời thầy ngày nọ, Sinh buông bút xuống, đọc thư Dũng một lần nữa rồi Sinh cảm thấy cái sung sướng ban nãy biến đi. Sinh không khoái trá nữa, mà trái lại thấy buồn buồn, mới lạ chớ !

« Sinh buồn là vì không biết làm bài hộ như thế là giúp Dũng hay làm hại Dũng ? Nếu làm cho Dũng lười thêm thì chẳng hóa ra làm ơn mà thành ra hại Dũng sao ? Hại Dũng mà lại mang tiếng lừa thầy nữa, điều mà Sinh không có can đảm làm.

« Không phải chỉ có thế mà thôi. Sinh còn buồn nhiều hơn nữa khi thấy Dũng ghét Việt-văn, không muốn trau dồi tiếng mẹ. Theo Dũng thì đó là « môn học vô vị », là « cái của nợ ». Thực ra, thì thích hay không, đó là quyền của Dũng.

« Nhưng còn tình bạn của chúng ta nữa ! Chúng ta chẳng đã giao ước với nhau rằng sẽ tận tình khuyên bảo lẫn nhau là gì ?

« Dũng ạ, chúng ta là người Việt chả lẽ lại khinh tiếng Việt để yêu tiếng ngoại quốc hay sao ? Biết bao lần báo chí đã thẳng tay phê bình những ông người lớn có thói quen đệm thêm tiếng Pháp trong câu nói chuyện là gì ?

« Chúng ta ngày nay còn bé, phải tập nói tiếng mẹ cho thông, viết tiếng mẹ cho gọn, kẻo bị người chê là mất gốc. Một nhà văn tiền bối của chúng ta đã nói : Nước ta hay, hay dở sau này là nhờ chữ quốc ngữ ».

« Dũng thấy không ? Tiếng mẹ quan hệ đến vận mệnh nước nhà như thế đấy ! Cho nên với Sinh thì Việt-văn là môn quan trọng vào bậc nhất. Ta có thể dốt tính, kém cách-trí, nhưng sao nhãng Việt-văn thì không thể được : ấy là một tội to đối với Tổ-Quốc.

« Trong thời nô lệ vừa qua – Sinh viết mấy chữ này mà nóng bừng cả mặt – ta vô tình coi thường tiếng mẹ đã đành. Nhưng ngày nay, nền độc lập đã được kiện toàn, người Việt đã làm chủ nước Việt, chúng ta cần phải trau giồi Việt ngữ để dưới chánh thể Cộng Hòa xây dựng một nền văn hóa mới.

« Nhất là trong giai đoạn kiến quốc hiện tại, tiếng Việt lại cần hơn thế nữa. Trong chương trình giáo dục hiện nay, tiếng Việt đã đứng hàng đầu trong các môn học, lấy lại địa vị quan trọng, xứng đáng với nó, Dũng không thấy sao ?

« Người ngoại quốc thấy chúng ta nói tiếng mẹ chẳng nên lời, viết tiếng mẹ không nên câu, không biết sẽ nghĩ thế nào về dân tộc chúng ta ? Cho nên Ba Sinh đã giúp Sinh vạch một chương trình để luyện Việt văn.

« Chẳng có gì là khó. Cũng chẳng có gì là phiền. Trước hết cần phải đọc sách nhiều. Ba Sinh đã chọn mua cho một số sách, loại giáo dục lành mạnh. Đọc được đoạn văn hay, Sinh lại có sổ tay ghi chép, riêng ra từng loại : tả cảnh, tả người, thuật chuyện, vv…

« Quyển sách ấy Sinh xem đi xem lại nhiều lần, đến nỗi thuộc lòng rồi đấy.

« Đã sẵn những tài liệu ấy rồi, Sinh cứ việc mang ra dùng, thay đổi lại cho hợp với đầu bài thầy ra trong lớp, chẳng lại mang tiếng là « cóp » nguyên văn.

« Sinh lại còn một quyển nhật ký nữa cơ ! Hằng ngày Sinh tập viết văn bằng cách ghi lại những kỷ niệm riêng, những tâm sự của mình. Còn những bài luận thầy ra thì về nhà Sinh cứ theo dàn bài làm ngay vào giấy nháp. Rồi mỗi hôm lại mang ra sửa đi sửa lại. Đến kỳ nộp là Sinh đã sẵn có một bài kha khá mà Dũng thường nghe thầy đọc trong lớp làm mẫu.

« Đấy, cách luyện Việt văn của Sinh đấy ! Giản dị không ? Nào có gì khó đâu ? Có mất tiền, mất bạc gì đâu ? Chỉ một chút kiên nhẫn, rồi sau quen đi. Cái gì cũng do thói quen cả. Dũng nhỉ ?

« Có vốn rồi, lúc làm văn, tìm chữ cũng chóng, mà có muốn phô diễn ý tưởng gì cũng dễ, cũng thông.

« Ấy chỉ có thế mà Sinh được tiếng khá Việt văn đấy, có chi lạ đâu ?

« Dũng cần phải kiên nhẫn một chút, chỉ một chút thôi – vả lại có khó mới nhiều giá trị chứ ! – rồi sau sẽ thấy mình viết văn trôi chảy dễ dàng, và hưởng được cái thú viết văn. Ngoài ra lại chẳng ai bỉ được mình là nhãng sao tiếng mẹ.

« Sinh không dám lên mặt dạy đời, chỉ thành thực mách Dũng cái phương pháp hay, mà Sinh đang áp dụng thấy nhiều kết quả. Dũng hiểu cho thế thì không có gì làm Sinh vui lòng hơn…

« Bạn thân của Dũng ».

*

« Thân ái gửi Sinh,

« Đọc xong thư Sinh, Dũng cảm động vô cùng. Xin lỗi đã làm phiền Sinh nhé ! Chủ nhật nầy Dũng chẳng đi câu nữa đâu. Sinh xin phép Ba lại đằng nhà Dũng để chúng ta cùng làm bài nhé ! Có Sinh bên cạnh, Dũng sẽ thêm nhiều nghị lực.

« Dũng chẳng chịu hèn đâu. Rồi Sinh xem !

« Mong đợi Sinh nhiều ».