Thật khó cho tôi để xác định chính xác thời gian lúc bấy giờ, nhưng ngẫm lại, tôi đoán chắc lúc đó đã là mười giờ đêm.

Tôi nằm trong trạng thái mụ mị, nửa tỉnh nửa mơ, trong đó tôi nhìn thấy những ảo ảnh vô cùng kỳ lạ. Những con quái vật biển sâu sánh bước bên vị mục tử khổng lồ hình voi. Những loài cá và dã thú khổng lồ dường như kết hợp với nhau thành những hình thù quái đản.

Chiếc bè bỗng ngoặt gãy góc, xoay tròn, rồi lao vào một đường hầm khác — lần này được chiếu sáng theo một cách vô cùng kỳ lạ. Phần mái vòm được tạo thành từ những thạch nhũ xốp, xuyên qua đó một làn hơi mờ ảo như ánh trăng dường như tỏa sang, chiếu ánh sáng rực rỡ lên những thân hình gầy guộc, hốc hác của chúng tôi. Ánh sáng càng lúc càng mạnh khi chúng tôi tiến sâu hơn, trong khi mái vòm ngày càng cao lên; cho đến cuối cùng, chúng tôi lại một lần nữa ở trong một thứ hang động ngập nước, mà cái vòm cao chót vót của nó khuất lấp trong một đám mây sáng rực!

Một hang động gồ ghề nhỏ hẹp dường như hé mở một chốn dừng chân cho những thân xác mệt mỏi của chúng tôi.

Chú tôi và người dẫn đường di chuyển như những kẻ mộng du. Tôi sợ đánh thức họ, vì biết sự nguy hiểm của việc giật mình tỉnh giấc đột ngột như vậy. Tôi ngồi xuống bên cạnh họ để canh chừng.

Khi vừa ngồi xuống, tôi nhận ra có thứ gì đó đang chuyển động ở đằng xa, thứ lập tức hút sạch mọi chú ý của mắt tôi. Trông nó hình như đang nổi trên mặt nước, tiến về phía trước bằng những thứ thoạt nhìn giống như mái chèo. Tôi trừng trừng nhìn theo. Chỉ một cái nhìn cũng đủ cho tôi biết đó là một vật thể vô cùng quái dị.

Nhưng là cái gì?

Đó chính là con "cá mập-cá sấu" vĩ đại của các nhà địa chất thời cổ. Với kích thước tương đương một con cá voi bình thường, cùng bộ hàm gớm ghiếc và hai con mắt khổng lồ, nó đang tiến lại gần. Đôi mắt nó dằn vặt nhìn tôi với vẻ nghiêm nghị đến rợn người. Một linh cảm mơ hồ mách bảo rằng nó đã nhắm vào tôi làm con mồi.

Tôi định đứng dậy — tìm cách trốn chạy, đi bất cứ đâu cũng được, nhưng đôi đầu gối khuỵu xuống; chân tay tôi run lẩy bẩy; tôi suýt ngất đi. Và con quái vật khổng lồ ấy vẫn tiếp tục tiến đến. Chú tôi và người dẫn đường không hề có động thái nào để tự cứu mình.

Phát ra một thứ âm thanh kỳ lạ, không giống bất cứ tiếng động nào tôi từng nghe trước đó, con dã thú lao tới. Bộ hàm của nó rộng ít nhất bảy thước, và cái miệng ngoác ra trông đủ lớn để nuốt trọn một thuyền đầy người.

Chúng tôi chỉ còn cách nhau chừng mười thước thì tôi phát hiện ra rằng, dù thân hình nó giống cá sấu đến đâu đi nữa, thì cái miệng của nó hoàn toàn là của loài cá mập.

Bản chất kép của nó lúc này đã phơi bày. Để chớp lấy chúng tôi gọn lỏn trong một ngụm, nó buộc phải ngửa lưng lại, động tác này khiến đôi chân của nó đành bất lực đạp tung lên không trung.

Thậm chí ngay giữa miệng vực của cái chết, tôi lại bật cười!

Nhưng chỉ một phút sau, với một tiếng thét cuồng loạn, tôi lao vụt vào sâu bên trong hang động, mặc cho những người đồng hành bất hạnh của mình chịu chung số phận! Hang động này vừa sâu vừa u ám. Đi được khoảng một trăm thước, tôi dừng lại và ngoái nhìn xung quanh.

Toàn bộ nền hang, gồm cát và đá khổng rạch, ngập tràn xương xẩu, những bộ xương bò sát và cá còn vương vác dấu vết gặm nhấm tươi rói, lẫn lộn với xương động vật có vú. Tâm can tôi lộn mửa lên vì kinh hoàng trong khi thể xác run lẩy bẩy. Quả thực, đúng như câu tục ngữ cổ, tôi đã tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa. Một loài mãnh thú còn to lớn và hung hãn hơn cả con cá mập-cá sấu đang trú ngụ trong cái hang ổ này.

Tôi có thể làm gì đây? Cửa hang thì bị canh giữ bởi một con quái vật hung ác, còn bên trong lại ẩn chứa thứ gì đó quá gớm ghiếc không dám nghĩ tới. Đào tẩu là điều không thể!

Chỉ còn lại một con đường duy nhất, đó là tìm một chỗ ẩn nấp nhỏ nào mà những sinh vật đáng sợ của hang động không thể luồn lách vào được. Tôi cuống cuồng đảo mắt nhìn khắp nơi, và cuối cùng phát hiện ra một khe nứt trên vách đá, liền lao bổ tới với hy vọng vớt vát lại chút tinh thần đã hoảng loạn bay bổng của mình.

Núp mình vào đó, tôi run lẩy bẩy như kẻ đang lên cơn sốt rét. Chẳng ai có thể dũng cảm nổi trước một trận động đất, một nồi hơi phát nổ, hay một quả ngư lôi phát pháo. Người ta không thể mong đợi tôi tỏ ra can đảm trước cái kết cục kinh hoàng dường như đang chờ đợi mình.

Một tiếng đồng hồ trôi qua. Suốt thời gian ấy, tôi liên tục nghe thấy những tiếng gầm gừ kỳ lạ phát ra từ bên ngoài hang.

Số phận của những người bạn đồng hành bất hạnh của tôi ra sao? Tôi chẳng có thời gian dừng lại để thắc mắc. Sự tồn tại khốn khổ của chính tôi là tất cả những gì tôi có thể bận tâm.

Bỗng nhiên, một tiếng rên rỉ, tựa như tiếng của năm mươi con gấu đang quần thảo với nhau — tiếng xì xì, tiếng khạc nhổ, tiếng rên xiết, nghe thật gớm ghiếc — và rồi tôi nhìn thấy —

Dù có cả thế kỷ trôi qua đời tôi đi chăng nữa, tôi cũng chẳng bao giờ quên được cái bóng ma kinh hoàng ấy.

Đó chính là con vượn khổng lồ Ape Gigans!

Cao tới mười bốn thước, bao phủ bởi một lớp lông thô ráp màu nâu đen, phần lông trên tay từ khớp vai đến khuỷu tay thì rủ xuôi xuống, trong khi từ cổ tay đến khuỷu tay lạia chỉa ngược lên, nó đang tiến về phía trước. Hai tay của nó dài ngang thân, còn đôi chân thì vĩ đại vô cùng. Nó có hàm răng dày, dài và nhọn hoắt — giống hệt như một chiếc cưa của loài voi ma mút.

Nó đấm thùm thụp vào ngực vừa đi vừa hít hà hơi hớm, gợi cho tôi nhớ lại những câu chuyện cổ tích thủa bé thơ về những tên người khổng lồ chuyên ăn thịt đàn ông và các cậu bé trai!

Đột ngột, nó khựng lại. Trái tim tôi đập thình thịch điên cuồng, bởi tôi nhận thức được rằng, bằng cách nào đó, con quái vật đáng sợ ấy đã đánh hơi thấy sự hiện diện của tôi và đang dáo dác trừng đôi mắt gớm ghiếc để cố tìm ra nơi tôi ẩn náu.

Những kiến thức sách vở của tôi, vốn dĩ thường mang lại phước lành, nhưng vào dịp này, khoảnh khắc ấy lại tựa như một lời nguyền rủa, đã chỉ cho tôi thấy sự thật phũ phàng. Đó chính là con Ape Gigans, loài khỉ đột thời tiền sử.

Phải! Con quái vật gớm ghiếc này, vốn may mắn bị giam cầm ở tận tâm Trái Đất, chính là thủy tổ của loài khỉ đột châu Phi rợn tóc gáy.

Nó đảo mắt điên cuồng xung quanh, tìm kiếm thứ gì đó — chắc chắn là tôi rồi. Tôi buông xuôi, tự phó mặc cho số phận. Chẳng còn lấy một chút hy vọng an toàn hay trốn chạy nào nữa.

Vào khoảnh khắc ấy, ngay lúc đôi mắt tôi tưởng chừng như sắp nhắm lại vĩnh viễn trong cái chết, một âm thanh kỳ lạ vang lên từ lối vào hang; và khi quay đầu lại, con khỉ đột rõ ràng đã nhận ra một kẻ thù xứng tầm hơn với kích thước và sức mạnh khổng lồ của nó. Đó chính là con cá mập-cá sấu khổng lồ, có lẽ sau khi đã xử lý xong những người bạn của tôi, nay đang sục sạo tìm thêm con mồi.

Con khỉ đột lập tức thủ thế, vớ lấy một khúc xương dài chừng bảy, tám thước trông hệt như một chiếc chùy vĩ đại, giáng một đòn chí mạng vào con dã thú gớm ghiếc vốn đang chồm đứng lên và đổ sụp toàn bộ sức nặng của nó lên đối thủ.

Một cuộc chiến khốc liệt nổ ra, những chi tiết cụ thể của nó thì thật không tài nào kể xiết. Cuộc giao tranh vô cùng tàn khốc và dữ dội, tuy nhiên, tôi đã chẳng đợi để chứng kiến hồi kết. Tự coi mình là nguyên nhân tranh chấp, tôi quyết tâm rời xa chốn có sự hiện diện của kẻ chiến thắng. Tôi tụt khỏi chỗ ẩn nấp, chạm tới mặt đất, rồi áp sát vào vách đá, cố gắng lết ra cái miệng hang đang mở rộng.

Nhưng tôi chưa kịp bước đi bao nhiêu bước thì âm thanh huyên náo đáng sợ kia vụt dứt, nhường chỗ cho những tiếng lầm bầm và rên rỉ dường như báo hiệu một chiến thắng đã ngã ngũ.

Tôi ngoái lại nhìn và thấy con vượn khổng lồ, bê bết máu, đang lầm lũi đuổi theo tôi với đôi mắt trợn trừng, hai bên cánh mũi phập phồng phả ra hai cột hơi nóng hổi. Tôi có thể cảm nhận rõ hơi thở nóng hôi hút và tanh tưởi của nó phả vào sau gáy mình; và cùng một cú giật mình hoảng loạn — tôi bừng tỉnh khỏi cơn ác mộng.

Phải — tất cả chỉ là một giấc mơ. Tôi vẫn đang ở trên chiếc bè cùng với chú tôi và người dẫn đường.

Cảm giác nhẹ nhõm không đến ngay lập tức, bởi dưới ảnh hưởng của cơn ác mộng hãi hùng vừa rồi, các giác quan của tôi vẫn còn đang tê dại. Tuy nhiên, một lát sau, tâm trí tôi cũng dần bình yên trở lại. Giác quan đầu tiên phục hồi trọn vẹn sức mạnh chính là thính giác. Tôi căng tai lắng nghe vô cùng tập trung và sắc sảo. Mọi thứ tĩnh lặng như tờ. Tất cả những gì tôi cảm nhận được chỉ là sự tĩnh mịch tuyệt đối. Tiếng gầm rú của dòng nước từng lấp đầy căn hầm bằng những âm vang rợn ngợp giờ đã nhường chỗ cho một sự yên bình hoàn hảo.

Sau một lúc lâu, chú tôi cất tiếng, bằng một giọng trầm và gần như không thể nghe thấy rõ: "Harry, con trai, con ở đâu rồi?"

"Con ở đây," tôi thều thào đáp lại.

"Chà, con không thấy chuyện gì đã xảy ra sao? Chúng ta đang đi lên."

"Chú yêu quý của con, chú đang nói gì vậy?" tôi lảm nhảm đáp lời trong cơn nửa mê nửa tỉnh.

"Đúng vậy, ta nói cho con biết chúng ta đang bay lên nhanh chóng. Cuộc hành trình đi xuống của chúng ta đã hoàn toàn bị chặn lại."

Tôi đưa tay ra, và sau một hồi chật vật đôi chút, tôi đã chạm được vào vách đá. Tay tôi lập tức đầm đìa máu. Lớp da đã bị róc khỏi phần thịt. Chúng ta đang dâng lên với một tốc độ phi thường.

"Cây đuốc — cây đuốc đâu!" vị Giáo sư cuống cuồng hét lên; "phải thắp sáng nó lên."

Hans, người dẫn đường, sau bao nỗ lực hoài công, cuối cùng cũng châm lửa thành công, và ngọn lửa lúc này không còn bị thứ gì cản trở quá trình cháy nữa, liền tỏa ra một thứ ánh sáng khá rõ ràng. Nhờ thế chúng tôi có thể hình dung được phần nào sự thật.

"Đúng như ta đã nghĩ," chú tôi cất lời sau vài khoảnh khắc chăm chú lắng nghe trong tĩnh lặng. "Chúng ta đang ở trong một cái giếng hẹp rộng chừng bốn sải vuông. Nước của vùng biển nội địa vĩ đại, sau khi dâng tới đáy vực thẳm, nay đang tự ép mình phun ngược lên qua cái trục khổng lồ này. Hệ quả tất yếu là chúng ta đang bị cuốn bổng lên đỉnh của cột nước."

"Điều đó thì con thấy rõ rồi," tôi ủ rũ đáp lời; "nhưng cái giếng này sẽ kết thúc ở đâu, và chúng ta có nguy cơ phải đối mặt với ngọn thác nào đây?"

"Về điều đó thì ta cũng mù tịt chẳng khác gì con cả. Tất cả những gì ta biết là chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống tồi tệ nhất. Chúng ta đang lao lên với một tốc độ kinh hoàng. Theo ước lượng của ta, chúng ta đang dâng lên với tốc độ hai sải một giây, tức là một trăm hai mươi sải một phút, hay nói cách khác là hơn ba dặm rưỡi một giờ một chút. Với tốc độ này, số phận của chúng ta sẽ sớm được định đoạt mà thôi."

"Không còn nghi ngờ gì nữa," tôi đáp. "Tuy nhiên, mối bận tâm lớn nhất của con lúc này là muốn biết liệu cái giếng này có lối thoát nào không. Nó có thể kết thúc ở một trần bằng đá granit — và trong trường hợp đó chúng ta sẽ bị ngạt thở vì không khí bị nén chặt, hoặc bị đập nát thành cám vào vách đá phía trên. Con có cảm giác, hình như không khí đã bắt đầu trở nên ngột ngạt và đặc quánh lại rồi. Con thấy khó thở quá."

Điều này có thể chỉ là do tưởng tượng, hoặc cũng có thể là hiệu ứng từ chuyển động tốc độ cao của chúng tôi, nhưng quả thực tôi cảm thấy lồng ngực mình vô cùng nặng nề.

"Henry," vị Giáo sư nói, "ta tin rằng tình thế quả thực đang lâm vào cảnh tuyệt vọng ở một mức độ nào đó. Dù vậy, vẫn còn rất nhiều cơ hội để được cứu sống hoàn toàn, và trong tâm trí mình, ta đã nghiền ngẫm về chúng suốt giấc ngủ mê mệt nhưng đầy biến động của con. Ta đã rút ra kết luận logic này — rằng trong khi chúng ta có thể bỏ mạng bất cứ lúc nào, thì chúng ta cũng có thể được cứu sống vào bất cứ giây phút nào! Do đó, chúng ta cần phải chuẩn bị tinh thần sẵn sàng cho bất cứ chuyện gì có thể xảy ra trong chuỗi những tình cờ định mệnh."

"Nhưng chú muốn chúng con phải làm gì cơ chứ?" tôi kêu lên. "Chẳng phải chúng ta đã hoàn toàn bất lực rồi sao?"

"Không! Còn nước còn tát. Dù thế nào đi nữa, vẫn có một việc chúng ta có thể làm — đó là ăn, để lấy sức đối mặt với chiến thắng hay cái chết."

Vừa nói, chú vừa liếc nhìn tôi bằng ánh mắt hốc hác. Tôi đã trì hoãn cái tin dữ định mệnh đó lâu nhất có thể. Giờ thì nó đã dồn tôi vào chân tường, và tôi buộc phải nói cho chú biết sự thật.

Nhưng tôi vẫn ngập ngừng.

"Ăn ạ," tôi cất giọng bằng điệu bộ van vỉ như thể chẳng có gì phải vội vàng.

"Đúng vậy, và phải ăn ngay lập tức. Ta cảm thấy đói lả đi như một tù nhân bị bỏ đói," chú vừa nói vừa xoa hai bàn tay vàng khè và run rẩy vào với nhau.

Và đoạn quay sang hướng người dẫn đường, chú thốt lên vài câu đầy nhiệt tình, khích lệ bằng tiếng Đan Mạch, theo như giọng điệu của chú mà tôi phỏng đoán. Hans buồn rầu lắc đầu với vẻ đầy ngụ ý. Tôi cố gắng làm ra vẻ thản nhiên.

"Cái gì!" vị Giáo sư hét lên, "ý con không phải là tất cả lương thực của chúng ta đều đã mất sạch rồi chứ?"

"Vâng," tôi thều thào đáp lại, vừa giơ thứ gì đó trong tay ra, "mẩu thịt khô này là tất cả những gì còn lại cho cả ba chúng ta."

Chú tôi trân trân nhìn tôi như thể không thể hiểu nổi ý nghĩa trong lời nói của tôi. Cú sốc dường như đánh gục chú bởi sự khắc nghiệt của nó. Tôi để mặc chú chìm vào suy tư trong vài khoảnh khắc.

"Chà," tôi cất lời sau một khoảng lặng ngắn ngủi, "giờ chú nghĩ sao? Liệu còn chút cơ hội nào để chúng ta thoát khỏi những hiểm nguy chốn địa ngục gớm ghiếc này không? Chẳng lẽ chúng ta bị kết án phải bỏ mạng trong những khoảng không vĩ đại nơi tâm Trái Đất sao?"

Nhưng những câu hỏi đúng trọng tâm của tôi chẳng đổi lấy được câu trả lời nào. Hoặc là chú tôi không nghe thấy tôi, hoặc là làm bộ như không nghe thấy.

Và cứ thế, cả một tiếng đồng hồ trôi qua. Chẳng ai trong hai chúng tôi muốn cất lời. Về phần mình, tôi bắt đầu cảm thấy cơn đói khát cào xé dữ dội và đáng sợ nhất. Những người đồng hành của tôi, chắc chắn cũng phải chịu đựng những đày ải kinh hoàng tương tự, nhưng chẳng ai trong số họ chịu đụng tay vào mẩu thịt thảm hại còn sót lại. Nó nằm đó, tàn tích cuối cùng sau tất cả những sự chuẩn bị rầm rộ của chúng tôi cho chuyến hành trình điên rồ và vô nghĩa! kinh hoàng

Tôi ngẩn ngơ ngoái nhìn lại sự ngu ngốc của chính mình. Tôi thừa hiểu rằng, bất chấp lòng nhiệt thành của chú và tấm da thuộc đáng nguyền rủa của Saknussemm, lẽ ra chú tôi không bao giờ nên dấn thân vào chuyến hải trình hiểm nghèo này. Ký ức về một quá khứ hạnh phúc và những dự cảm về một tương lai kinh hoàng giờ đây bủa vây lấy tâm trí tôi biết bao!