Cơn đói kéo dài là một dạng điên loạn tạm thời! Bộ não phải hoạt động mà thiếu đi nguồn năng lượng cần thiết, khiến tâm trí tràn ngập những ý tưởng hoang đường nhất. Cho đến lúc đó, tôi chưa bao giờ thực sự hiểu thế nào là đói. Nhưng giờ đây, có lẽ tôi sắp sửa nếm trải cảm giác ấy.

Thế mà, chỉ ba tháng trước, tôi đã có thể kể câu chuyện kinh khủng về cơn đói của mình, theo cách tôi vẫn nghĩ. Khi còn là một cậu bé, tôi thường hay lang thang quanh khu vực nhà của Giáo sư.

Chú tôi luôn làm mọi việc theo kế hoạch, và chú tin rằng, bên cạnh ngày nghỉ ngơi và thờ phụng, cần phải có một ngày để giải trí. Vì thế, tôi luôn được tự do làm bất cứ điều gì mình thích vào ngày thứ Tư.

Vì muốn kết hợp giữa cái hữu ích và cái dễ chịu, thú tiêu khiển yêu thích của tôi là đi tìm tổ chim. Tôi sở hữu một trong những bộ sưu tập trứng chim đẹp nhất trong thị trấn. Chúng được phân loại cẩn thận và trưng bày trong các tủ kính.

Có một khu rừng nọ, nếu dậy từ sáng sớm và bắt chuyến tàu rẻ tiền, tôi có thể đến nơi vào lúc mười một giờ sáng. Tại đây, tôi tha hồ nghiên cứu thực vật hay địa chất tùy ý. Chú tôi luôn vui mừng khi nhận được các mẫu vật cho tủ tiêu bản hoặc những hòn đá để nghiên cứu. Sau khi đã lấp đầy túi, tôi lại bắt đầu đi tìm tổ chim.

Sau khoảng hai giờ làm việc vất vả, một ngày nọ, tôi ngồi bên bờ suối để ăn bữa trưa đạm bạc nhưng đầy đặn. Giờ đây, chỉ cần nhớ đến món xúc xích cay, ổ bánh mì lúa mì và bia thôi cũng đủ làm miệng tôi ứa nước miếng! Tôi sẵn sàng đổi mọi triển vọng giàu sang trên đời để có được một bữa ăn như thế. Nhưng quay lại với câu chuyện của tôi thôi.

Trong khi đang nhàn nhã ngồi đó, tôi ngước nhìn những tàn tích của một tòa lâu đài cũ cách đó không xa. Đó là di tích của một công trình lịch sử, phủ đầy dây thường xuân và đang dần đổ nát.

Đang mải ngắm nhìn, tôi thấy hai con đại bàng bay lượn trên đỉnh một tòa tháp cao chót vót. Tôi sớm tin chắc rằng ở đó có một cái tổ. Mà trong bộ sưu tập của mình, tôi lại đang thiếu trứng của loài đại bàng bản địa và cú lớn.

Tôi đã quyết định. Tôi phải lên được đỉnh tòa tháp đó, hoặc là chết trong lúc cố gắng. Tôi tiến lại gần hơn và quan sát đống đổ nát. Cầu thang cũ đã sập từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, các bức tường bên ngoài vẫn còn nguyên vẹn. Không có lối nào lên được, trừ khi tôi chỉ dựa vào đám dây thường xuân. Nhưng tôi sớm nhận ra điều đó là vô ích.

Chỉ còn lại cái ống khói, nó vẫn chạy thẳng lên tận đỉnh và từng được dùng để thoát khói cho mọi tầng của tòa tháp.

Tôi quyết định thử leo lên bằng đường đó. Ống khói hẹp, thô ráp, nên vì thế mà dễ leo hơn. Tôi cởi áo khoác ra và chui vào trong. Ngước nhìn lên, tôi thấy một khe hở nhỏ, sáng sủa, báo hiệu lối ra trên đỉnh ống khói.

Tôi leo dần lên, một lúc sau phải dùng cả tay lẫn đầu gối giống như cách của thợ quét ống khói. Việc này chậm chạp, nhưng vì có những điểm nhô ra liên tục nên nhiệm vụ cũng tương đối dễ dàng. Bằng cách này, tôi đã leo được một nửa đường. Ống khói giờ trở nên hẹp hơn. Không khí trở nên ngột ngạt, và cuối cùng, mọi chuyện kết thúc, tôi bị mắc kẹt. Tôi không thể lên cao hơn được nữa.

Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, và không còn cách nào khác ngoài việc leo xuống, từ bỏ con mồi huy hoàng của mình trong tuyệt vọng. Tôi cam chịu số phận và cố gắng leo xuống. Nhưng tôi không thể nhúc nhích. Một chướng ngại vật vô hình và bí ẩn nào đó đã chặn đứng tôi. Trong tích tắc, nỗi kinh hoàng bao trùm lấy tôi.

Tôi không thể cử động dù lên hay xuống, và bị kết án phải chịu một cái chết khủng khiếp, đó là chết đói. Tuy nhiên, tâm trí của một cậu bé lại có sự linh hoạt và hy vọng phi thường, tôi bắt đầu nghĩ ra đủ mọi kế hoạch để thoát khỏi số phận u ám này.

Trước hết, hiện tại tôi chưa cần thức ăn vì đã có một bữa no nê, và vì thế tôi có thời gian để suy nghĩ. Ý nghĩ đầu tiên là cố gắng dùng tay di chuyển lớp vữa. Nếu có một con dao, có lẽ đã làm được điều gì đó, nhưng cái công cụ hữu ích ấy tôi lại để trong túi áo khoác rồi.

Tôi sớm nhận ra mọi nỗ lực kiểu này đều vô vọng và vô ích, và tất cả những gì tôi có thể hy vọng là cố nhích xuống dưới.

Nhưng dù tôi có giãy giụa, vùng vẫy và cố xoay người, tất cả đều vô ích. Tôi không thể nhúc nhích dù chỉ một phân, dù lên hay xuống. Thời gian trôi qua thật nhanh. Việc dậy sớm có lẽ góp phần khiến tôi cảm thấy buồn ngủ, và dần dần nhường chỗ cho cảm giác lờ đờ.

Tôi ngủ thiếp đi, rồi tỉnh dậy trong bóng tối, đói cồn cào.

Đêm đã xuống, và tôi vẫn không thể cử động. Tôi bị kẹt cứng, không sao thay đổi được vị trí dù chỉ một chút. Tôi rên rỉ thành tiếng. Kể từ những ngày thơ ấu hạnh phúc, khi mà việc nhịn ăn giữa các bữa là một cực hình, tôi mới thực sự trải qua cảm giác đói. Cảm giác này mới lạ bao nhiêu thì cũng đau đớn bấy nhiêu. Lúc này tôi bắt đầu mất kiểm soát, gào thét và khóc lóc trong đau đớn. Một sinh vật xuất hiện, giật mình vì tiếng ồn của tôi. Đó chỉ là một con thằn lằn vô hại, nhưng với tôi, nó trông như một loài bò sát gớm ghiếc. Tôi lại làm đống đổ nát vang vọng tiếng kêu của mình, và cuối cùng kiệt sức đến mức ngất đi.

Tôi không biết mình đã nằm trong trạng thái hôn mê hay ngủ li bì bao lâu, nhưng khi tỉnh lại thì trời đã sáng. Thật khó để diễn tả tôi cảm thấy tồi tệ như thế nào, cơn đói vẫn gặm nhấm tôi ra sao. Tôi đã quá yếu để gào thét, quá yếu để vùng vẫy.

Đột nhiên, tôi giật mình vì một tiếng gầm.

"Có phải con ở đó không, Henry?" giọng chú tôi vang lên; "con ở đó phải không, cháu của chú?"

Tôi chỉ có thể đáp lại yếu ớt, nhưng cũng cố gắng hết sức để xoay người. Một ít vữa rơi xuống. Nhờ vậy mà tôi được phát hiện. Khi cuộc tìm kiếm diễn ra, người ta dễ dàng thấy vữa và những mảnh đá nhỏ vừa mới rơi từ trên xuống. Từ đó dẫn đến tiếng gọi của chú tôi.

"Bình tĩnh nào," chú hét lên, "dù có phải dỡ bỏ toàn bộ đống đổ nát này, cháu cũng sẽ được cứu."

Đó là những lời lẽ ngọt ngào, nhưng tôi chẳng còn mấy hy vọng.

Tuy nhiên, khoảng một phần tư giờ sau, tôi nghe thấy giọng nói phía trên mình, tại một trong những lò sưởi tầng trên.

"Cháu ở dưới hay ở trên?"

"Dưới ạ," tôi trả lời.

Ngay lập tức, một chiếc giỏ được hạ xuống với sữa, bánh quy và trứng. Chú tôi sợ rằng việc cung cấp thức ăn quá nhanh sẽ không tốt. Tôi uống sữa trước, vì cơn khát đã gần như làm tôi quên cả đói. Sau đó, cảm thấy sảng khoái hơn nhiều, tôi ăn bánh mì và trứng luộc cứng.

Họ bắt đầu làm việc với bức tường. Tôi có thể nghe thấy tiếng cuốc chim. Muốn tránh mọi nguy hiểm từ cái vũ khí khủng khiếp này, tôi cố vùng vẫy một phen quyết liệt, và chiếc thắt lưng quanh eo tôi, vốn đã mắc vào một hòn đá, liền đứt ra. Tôi được tự do, và chỉ suýt rơi xuống nhờ phản xạ nhanh nhạy của tay và đầu gối.

Mười phút sau, tôi đã nằm trong vòng tay chú, sau hai ngày đêm bị giam cầm trong cái nhà tù khủng khiếp đó. Những cơn mê sảng thỉnh thoảng khiến tôi không thể đếm nổi thời gian.

Tôi đã mất nhiều tuần để bình phục sau chuyến phiêu lưu chết đói khủng khiếp đó; nhưng điều đó có nghĩa lý gì so với nỗi thống khổ ghê gớm mà tôi đang chịu đựng lúc này chứ?

Sau một hồi mơ màng và suy nghĩ về những chuyện này và chuyện khác, tôi lại nhìn quanh. Chúng tôi vẫn đang lao lên với tốc độ đáng sợ. Thỉnh thoảng, không khí dường như chặn đứng nhịp thở của chúng tôi, giống như cách nó xảy ra với các nhà du hành khí cầu khi quả bóng bay lên quá nhanh. Nhưng nếu họ cảm thấy cái lạnh tỉ lệ thuận với độ cao trong khí quyển, thì chúng tôi lại trải qua hiệu ứng hoàn toàn ngược lại. Sức nóng bắt đầu tăng lên một cách đầy đe dọa và bất thường. Tôi không thể nói chính xác mức trung bình là bao nhiêu, nhưng tôi nghĩ nó chắc phải lên đến một trăm hai mươi hai độ Fahrenheit (khoảng 50 độ C).

Ý nghĩa của sự thay đổi nhiệt độ phi thường này là gì? Cho đến nay, mọi thực tế đều chứng minh các lý thuyết của Davy và Lidenbrock là đúng. Cho đến lúc này, tất cả các điều kiện đặc thù của đá chịu nhiệt, của điện, của từ tính đã điều chỉnh các quy luật tự nhiên chung, và tạo ra cho chúng tôi một nhiệt độ ôn hòa; vì đối với tôi, lý thuyết về ngọn lửa trung tâm vẫn là lý thuyết duy nhất có thể giải thích được.

Vậy là, liệu chúng tôi có sắp sửa tiến đến một vị trí mà những hiện tượng này được thực hiện với tất cả sự khắc nghiệt của chúng, nơi mà sức nóng sẽ nung chảy đá thành trạng thái lỏng?

Đó là nỗi sợ không hề vô căn cứ của tôi, và tôi đã không giấu giếm điều đó với chú. Cách tôi thể hiện có lẽ lạnh lùng và vô tâm, nhưng tôi không thể làm khác được.

"Nếu chúng ta không chết đuối, hay bị đè bẹp thành bánh tráng, và nếu chúng ta không chết vì đói, thì ít nhất chúng ta cũng có được sự thỏa mãn khi biết rằng mình sắp bị thiêu sống."

Trước sự tấn công bất ngờ này, chú tôi chỉ nhún vai và tiếp tục suy ngẫm—bất kể đó là gì.

Một giờ trôi qua, và ngoại trừ việc nhiệt độ tăng nhẹ, không có sự cố nào làm thay đổi tình hình.

Cuối cùng, chú tôi tự mình phá vỡ sự im lặng.

"Chà, Henry, cháu trai của chú," chú nói một cách vui vẻ, "chúng ta phải quyết định thôi."

"Quyết định điều gì cơ ạ?" tôi hỏi, vô cùng ngạc nhiên.

"Chà—quyết định một việc gì đó. Dù có phải trả giá bằng bất cứ rủi ro nào, chúng ta cũng phải phục hồi thể lực. Nếu chúng ta phạm phải sai lầm chết người là tiết kiệm chút thức ăn ít ỏi còn lại, chúng ta có thể kéo dài sự tồn tại khốn khổ của mình thêm vài giờ—nhưng chúng ta sẽ vẫn yếu ớt cho đến phút cuối cùng."

"Vâng," tôi càu nhàu, "cho đến phút cuối. Điều đó, tuy nhiên, sẽ không để chúng ta phải chờ đợi lâu đâu."

"Chà, chỉ cần một cơ hội sống sót xuất hiện—chỉ cần cho phép rằng một khoảnh khắc hành động là cần thiết—thì chúng ta sẽ tìm đâu ra phương tiện hành động nếu cứ để mặc mình bị suy kiệt thể lực vì thiếu ăn?"

"Khi miếng thịt này bị ngốn hết rồi, thưa chú, liệu còn hy vọng gì cho chúng ta nữa không?"

"Không còn, Henry thân mến, không còn gì cả. Nhưng liệu việc ngốn ngấu nó bằng ánh mắt có giúp ích được gì cho cháu không? Cháu có vẻ đang lý luận giống như một người không có ý chí hay quyết đoán, như một sinh vật không có nghị lực."

"Vậy thì," tôi hét lên, tức giận đến mức khó có thể diễn tả bằng lời, "ý chú không phải là—rằng chú—rằng chú—chưa mất hết hy vọng đấy chứ."

"Chắc chắn là không rồi," Giáo sư trả lời với sự bình thản tuyệt đối.

"Ý chú là, chúng ta sẽ thoát khỏi cái trục ngầm quái dị này sao?"

"Còn sống là còn hy vọng. Chú xin khẳng định với cháu, Henry, rằng chừng nào trái tim con người còn đập, chừng nào da thịt con người còn rung động, thì chú không cho phép một sinh vật được ban cho tư duy và ý chí lại để mình rơi vào tuyệt vọng."

Thật là thần kinh thép! Một người rơi vào vị trí như chúng tôi phải dũng cảm lắm mới nói được những lời này.

"Được thôi," tôi hét lên, "thế chú định làm gì?"

"Ăn những gì còn lại trong tay chúng ta; hãy nuốt nốt miếng cuối cùng. Nếu trời thương, đó sẽ là bữa ăn cuối cùng của chúng ta. Chà, đừng bận tâm—thay vì là những bộ xương khô kiệt sức, chúng ta sẽ là những người đàn ông thực thụ."

"Đúng vậy," tôi lẩm bẩm với giọng tuyệt vọng, "hãy ăn cho no đi."

"Chúng ta phải làm vậy," chú tôi đáp, thở dài thườn thượt, "gọi nó là gì cũng được."

Chú tôi lấy một miếng thịt còn lại, cùng vài mẩu bánh quy vụn thoát khỏi thảm họa. Chú chia tất cả thành ba phần.

Mỗi người được một pound (gần nửa cân) thức ăn để cầm cự chừng nào còn ở trong lòng đất.

Lúc này, mỗi người hành động theo đúng tính cách riêng của mình.

Chú tôi, Giáo sư, ăn một cách ngấu nghiến nhưng rõ ràng là không hề ngon miệng, chỉ ăn như một phản xạ máy móc. Tôi đưa thức ăn vào miệng, dù đói nhưng vẫn nhai miếng ăn mà chẳng thấy vui vẻ hay thỏa mãn gì.

Hans, người dẫn đường, vẫn thản nhiên như thể đang đi săn vịt trời, nuốt từng miếng một cách bình thường như thể đó là chuyện thường ngày. Anh ta trông như một người sẵn sàng tận hưởng sự dư dả cũng như sự thiếu thốn cùng cực.

Rất có thể, Hans cũng chẳng quen với việc chết đói hơn chúng tôi là bao, nhưng bản tính kiên cường của người Iceland đã chuẩn bị cho anh ta đối mặt với nhiều đau khổ. Chừng nào còn nhận đủ ba rix-dollar mỗi tối thứ Bảy, anh ta sẵn sàng cho mọi thứ.

Sự thật là, Hans chẳng bao giờ bận tâm nhiều về điều gì ngoại trừ tiền bạc của mình. Anh ta đã nhận phục vụ một người nhất định với mức lương mỗi tuần, và dù chủ của mình hay bản thân có gặp phải tai ương gì đi nữa, anh ta cũng không bao giờ than phiền hay càu nhàu, miễn là tiền lương được trả đầy đủ.

Đột nhiên chú tôi chấn chỉnh lại. Chú đã thấy một nụ cười trên gương mặt người dẫn đường. Tôi không thể hiểu nổi.

"Có chuyện gì thế?" chú tôi hỏi.

"Schiedam," người dẫn đường nói, lấy ra một chai chất lỏng quý giá này.

Chúng tôi uống. Chú tôi và cả tôi nữa sẽ thừa nhận cho đến tận ngày nhắm mắt xuôi tay rằng chính nhờ nó mà chúng tôi có sức lực để tồn tại cho đến thời điểm cay đắng cuối cùng. Chai rượu Hollands quý giá đó thực tế chỉ còn đầy một nửa; nhưng trong hoàn cảnh này, nó chẳng khác nào mật hoa.

Phải mất vài phút tôi và chú mới đưa ra được ý kiến chắc chắn về việc này. Vị Giáo sư đáng kính đã uống gần nửa panh (khoảng 280ml) và dường như không thể uống thêm được nữa.

"Fortrafflig," Hans nói, nuốt gần như sạch sành sanh những gì còn lại.

"Tuyệt vời—rất ngon," chú tôi nói, thưởng thức với sự hào hứng như thể chú vừa bước ra từ bậc cửa câu lạc bộ ở Hamburg vậy.

Tôi đã bắt đầu cảm thấy như có một tia hy vọng lóe lên. Giờ thì mọi suy nghĩ về tương lai đều tan biến!

Chúng tôi đã tiêu thụ hết những gram thức ăn cuối cùng, và lúc đó đã là năm giờ sáng!