Sáng hôm sau, trước sự ngạc nhiên lớn lao của tôi, tôi thức dậy với cơ thể hoàn toàn khỏe khoắn. Sau một thời gian dài ốm đau và chịu đựng, tôi nghĩ một bãi tắm sẽ thật tuyệt vời biết bao. Thế là, chẳng bao lâu sau khi thức dậy, tôi liền bước ra và lao mình vào làn nước của vùng Địa Trung Hải mới mẻ này. Nước tắm vừa mát lạnh, trong lành lại vừa sảng khoái tinh thần.

Tôi trở lại bữa điểm tâm với một cảm giác thèm ăn vô cùng. Hans, người dẫn đường đáng kính của chúng tôi, rất thành thạo việc nấu nướng những thứ thực phẩm ít ỏi mà chúng tôi có thể kiếm được; anh vừa có sẵn lửa lại vừa có nước tùy ý sử dụng, nhờ thế mà anh có thể làm cho thực đơn nhàm chán thường ngày của chúng tôi đôi chút đổi thay.

Bữa sáng của chúng tôi chẳng khác nào một bữa ăn thịnh soạn kiểu Anh, lại kết thúc bằng một tách cà phê ấm nóng. Và chưa bao giờ thứ thức uống thơm ngon ấy lại được chào đón và mang lại sự tỉnh táo đến thế.

Bác tôi cũng đủ tinh tế để nhận thức được tình trạng sức khỏe của tôi mà không hề ngắt quãng sự thưởng thức bữa ăn ấy, nhưng rõ ràng ngài vô cùng vui mừng khi thấy tôi đã dùng xong.

"Nào," bác nói, "hãy đi với bác. Thủy triều đang lên cao, và bác rất nóng lòng muốn nghiên cứu hiện tượng kỳ thú này."

"Gì cơ!" tôi kêu lên, đứng phắt dậy vì kinh ngạc, "Bác vừa nói thủy triều đấy ư, thưa bác?"

"Đúng thế chứ sao."

"Ý bác không phải là..." tôi đáp lại với giọng điệu đầy vẻ nghi ngờ kính cẩn, "sức hút của mặt trăng và mặt trời cũng có tác dụng ở tận chốn sâu thẳm này chứ."

"Và xin thưa là tại sao lại không nhỉ? Chẳng phải mọi vật thể đều chịu ảnh hưởng của định luật vạn vật hấp dẫn hay sao? Tại sao cái biển ngầm mênh mông này lại đứng ngoài định luật chung, ngoài quy luật của vũ trụ cơ chứ? Hơn nữa, chẳng có gì thuyết phục bằng những gì đã được chứng minh và hiển hiện. Bất chấp áp suất khí quyển vô cùng lớn ở dưới này, cháu vẫn sẽ nhận thấy biển nội địa này dâng lên và hạ xuống đều đặn chẳng kém gì Đại Tây Dương đâu."

Vừa nói, bác cháu tôi vừa bước ra đến bờ cát, và tận mắt nhìn thấy cũng như lắng nghe những con sóng vỗ đều đều trên bãi biển. Rõ ràng chúng đang dâng lên.

"Đây đúng là nước triều lên rồi," tôi thốt lên, nhìn dòng nước đang sát chân mình.

"Đúng vậy, người cháu ưu tú của bác," bác tôi đáp, xoa hai tay với vẻ hào hứng của một nhà thông thái, "và cháu có thể thấy qua những vệt bọt nước kia kìa, thủy triều dâng lên ít nhất cũng phải mười đến mười hai thước."

"Quả là kỳ diệu."

"Không có gì là kỳ diệu cả," bác phản bác; "trái lại, nó hoàn toàn tự nhiên."

"Nó có vẻ là như vậy trong mắt bác, thưa bác kính mến," tôi đáp lại, "nhưng mọi hiện tượng ở chốn này đối với cháu đều mang dáng dấp của sự kỳ bí. Thật gần như không thể tin nổi những gì mắt thấy tai nghe. Kẻ hoang đường nhất cũng chẳng thể ngờ rằng, bên dưới lớp vỏ Trái Đất của chúng ta, lại có thể tồn tại một đại dương thực thụ, có cả thủy triều lên xuống, có sự đổi thay của gió, và thậm chí cả những cơn bão! Riêng cháu thì có nằm mơ cũng sẽ cười vào cái ý tưởng ngớ ngẩn ấy."

"Nhưng Harry, con trai của bác, tại sao lại không thể chứ?" bác tôi hỏi với một nụ cười đầy bao dung; "liệu có lý do vật lý nào đi ngược lại điều đó không?"

"Chà, nếu chúng ta đã từ bỏ học thuyết lớn về sức nóng ở tâm Trái Đất, thì quả thật cháu không thể đưa ra lý do gì để xem bất cứ điều gì là bất khả thi nữa."

"Thế thì cháu phải thừa nhận chứ," bác nói thêm, "rằng hệ thống của Sir Humphry Davy đã hoàn toàn được minh oan bởi những gì chúng ta vừa chứng kiến?"

"Cháu thừa nhận điều đó — và một khi điểm ấy đã được chấp thuận, thì cháu chắc chắn không còn lý do gì để nghi ngờ sự tồn tại của những vùng biển và các kỳ quan khác, thậm chí là cả những lục địa, nằm ở bên trong lòng quả địa cầu."

"Đúng là như vậy — nhưng dĩ nhiên những vùng đất đa dạng ấy đều không có bóng người?"

"Chà, cháu công nhận điều đó là có khả năng cao hơn; dẫu vậy, cháu không thấy lý do gì mà biển này lại không thể là nơi trú ẩn cho một vài loài cá chưa từng được biết tới."

"Cho đến nay chúng ta vẫn chưa phát hiện ra loài nào, và khả năng cao là chúng ta sẽ chẳng bao giờ tìm thấy đâu," vị Giáo sư nhận xét.

Sự hoài nghi trong tôi đang dần biến mất trước những kỳ quan này.

"Chà, cháu quyết tâm phải giải cho bằng được câu hỏi đó. Cháu định sẽ thử vận may với chiếc cần câu và lưỡi câu xem sao."

"Tốt lắm; cứ thử nghiệm đi," bác tôi nói, tỏ vẻ hài lòng trước sự nhiệt tình của tôi. "Trong lúc chúng ta đang ở đây, việc khám phá mọi bí mật của vùng đất phi thường này là điều hoàn toàn phải lẽ."

"Nhưng rốt cuộc thì hiện tại chúng ta đang ở đâu vậy?" tôi hỏi; "từ nãy đến giờ cháu cứ mãi quên bẵng đi việc đặt cho bác một câu hỏi mà chắc hẳn các dụng cụ khoa học của bác đã có câu trả lời từ lâu rồi."

"Chà," vị Giáo sư đáp, "nếu xem xét tình hình từ một góc độ duy nhất, thì chúng ta hiện đang cách Iceland ba trăm năm mươi hải lý."

"Xa đến thế cơ á?" tôi thốt lên.

"Bác đã tính toán lại vấn đề này mấy bận và chắc chắn không thể nhầm lẫn dù chỉ năm trăm thước," bác tôi khẳng định chắc nịch.

"Còn về phương hướng — chúng ta vẫn đang đi về hướng đông nam chứ ạ?"

"Đúng vậy, với độ lệch tây[2] mười chín độ bốn mươi hai phút, y hệt như trên mặt đất. Còn về độ từ khuynh[3], bác đã phát hiện ra một điều vô cùng kỳ lạ."

[2] Độ lệch là sự khác biệt của kim nam phâm so với kinh tuyến thật của một địa điểm.

[3] Độ từ khuynh là góc cúi xuống của kim nam châm có xu hướng hướng về phía Trái Đất.

"Điều đó là gì thế, thưa bác? Thông tin của bác làm cháu hứng thú lắm đấy."

"Ấy là, thay vì chúc đầu xuống về phía cực như ở trên mặt đất tại bán cầu bắc, kim nam châm lại có xu hướng hướng ngược lên trên."

"Điều này chứng tỏ," tôi kêu lên, "điểm hút từ khổng lồ nằm ở đâu đó giữa bề mặt Trái Đất và vị trí mà chúng ta vừa đặt chân đến."

"Chính xác, người cháu tinh tường của bác," bác tôi reo lên, nét mặt rạng rỡ và vui mừng khôn tả, "và rất có thể nếu chúng ta thành công tiến về các vùng cực — đâu đó gần vĩ tuyến bảy mươi ba, nơi Sir James Ross từng phát hiện ra từ cực, chúng ta sẽ thấy kim nam châm chỉ thẳng lên trời. Do đó, qua phép loại suy, chúng ta đã khám phá ra rằng trung tâm thu hút vĩ đại này không nằm ở độ sâu quá lớn đâu."

"Chà," tôi nói, có phần ngạc nhiên, "phát hiện này sẽ khiến các nhà triết học thực nghiệm phải kinh ngạc đấy. Chưa ai từng mảy may nghi ngờ điều đó cả."

"Khoa học, vĩ đại, hùng mạnh và rốt cuộc không bao giờ sai lầm," bác tôi đáp lại một cách quả quyết, "khoa học đã vướng phải không ít sai lầm — những sai lầm ấy suy cho cùng lại là điều may mắn và hữu ích chứ không hẳn là tai hại, bởi chúng chính là những bậc thềm bước tới chân lý."

Sau khi thảo luận thêm một lúc, tôi chuyển sang một vấn đề khác.

"Bác có ước lượng được độ sâu mà chúng ta đã đạt tới không?"

"Chúng ta hiện đang," vị Giáo sư tiếp lời, "cách chính xác ba mươi lăm dặm biển — tương đương hơn một trăm dặm — sâu vào bên trong lòng Trái Đất."

"Thế thì," tôi nói sau khi đo đạc khoảng cách trên bản đồ, "chúng ta hiện đang nằm bên dưới vùng cao nguyên Scotland, và ngay trên đỉnh đầu chúng ta chính là dãy núi Grampian hùng vĩ."

"Cháu nói rất đúng," vị Giáo sư bật cười vang; "nghe thì có vẻ đáng sợ đấy, với sức nặng khủng khiếp đè lên trên — nhưng vòm trần chống đỡ toàn bộ khối đất đá khổng lồ này lại vô cùng vững chãi và an toàn; Kiến trúc sư vĩ đại của vũ trụ đã xây dựng nó bằng những vật liệu kiên cố nhất. Con người, dẫu có bay cao đến đâu trong trí tưởng tượng phong phú và nên thơ của mình, cũng chưa từng nghĩ đến những điều như thế! Những mái vòm đẹp nhất của các cây cầu, hay mái vòm của những thánh đường lộng lẫy, có thấm gì so với mái vòm vĩ đại ở phía trên chúng ta đây, bên dưới nó là cả một đại dương với những cơn bão giông, những phút bình yên và cả thủy triều lên xuống!"

"Cháu ngưỡng mộ tất cả những điều đó nhiều không kém gì bác đâu, và cháu chẳng hề sợ cái bầu trời bằng đá granit ấy sẽ sụp xuống đầu chúng ta đâu. Nhưng giờ đây, khi chúng ta đã bàn xong chuyện khoa học và khám phá, dự định tiếp theo của bác là gì? Chẳng lẽ bác không nghĩ đến chuyện quay trở lại bề mặt trái đất tươi đẹp của chúng ta sao?"

Câu hỏi này được thốt ra mang tính thăm dò nhiều hơn là hy vọng sẽ thành công.

"Quay về ư, hả cháu trai," bác tôi kêu lên với giọng điệu đầy vẻ hoảng hốt, "chắc chắn cháu không đời nào lại nghĩ đến một điều ngớ ngẩn hay hèn nhát như thế chứ. Không, ý định của bác là tiến lên phía trước và tiếp tục cuộc hành trình. Cho đến nay chúng ta đã vô cùng may mắn, và từ nay về sau bác hy vọng mọi chuyện sẽ còn thuận lợi hơn nữa."

"Nhưng," tôi nói, "làm thế nào chúng ta có thể băng qua vùng nước mênh mông đằng kia được đây?"

"Bác không có ý định lao đầu thẳng xuống đó, hay thậm chí là bơi qua nó giống như Leander vượt eo biển Hellespont đâu. Nhưng xét cho cùng thì các đại dương cũng chỉ là những cái hồ lớn, bởi vì chúng đều được bao bọc bởi đất liền, thế nên điều hiển nhiên là vùng biển trung tâm này cũng được giới hạn bởi những bức tường bằng đá granit."

"Chắc chắn là vậy rồi," tôi đáp lại một cách đương nhiên.

"Vậy thì, chẳng phải cháu nghĩ rằng một khi chúng ta sang được bờ bên kia, chúng ta sẽ tìm ra cách để tiếp tục cuộc hành trình đó sao?"

"Có lẽ thế, nhưng bác ước tính bề ngang của đại dương ngầm này rộng bao nhiêu?"

"Chà, bác phỏng đoán nó kéo dài khoảng bốn mươi đến năm mươi hải lý — hơn kém một chút."

"Nhưng ngay cả khi giả sử con số phỏng chừng này là chính xác — thì sao nào?" tôi hỏi.

"Cháu yêu của bác, chúng ta không có thời gian để tranh luận thêm nữa. Ngày mai chúng ta sẽ xuống thuyền."

Tôi đảo mắt nhìn xung quanh với vẻ ngạc nhiên và hoài nghi tột độ. Tôi chẳng thấy bóng dáng của chiếc thuyền hay con tàu nào cả.

"Gì cơ!" tôi kêu lên, "chúng ta sắp sửa thả trôi mình trên một vùng biển chưa từng được biết đến; và xin phép được hỏi, chiếc tàu nào sẽ chở chúng ta đây?"

"À, cháu trai ngoan của bác, nó sẽ không hẳn là thứ mà cháu gọi là tàu đâu. Hiện tại chúng ta phải hài lòng với một chiếc bè thật tốt và vững chắc."

"Một chiếc bè," tôi kêu lên đầy hoài nghi, "nhưng ở tận chốn sâu thẳm này việc đóng một chiếc bè cũng bất khả thi chẳng khác nào đóng tàu cả — và cháu thật không thể tưởng tượng nổi—"

"Này Harry thân mến — nếu cháu chịu lắng nghe thay vì cứ nói lắm thế, thì cháu đã nghe thấy rồi," bác tôi nói, có chút thiếu kiên nhẫn.

"Cháu sẽ nghe thấy gì cơ?"

"Đúng thế — đó là những tiếng búa gõ mà Hans đang dùng để đóng bè đấy. Anh ta đã làm việc suốt mấy tiếng đồng hồ rồi."

"Đang đóng bè ư?"

"Đúng vậy."

"Nhưng anh ta tìm đâu ra những thân cây thích hợp để làm một việc như thế chứ?"

"Anh ta tìm thấy những thân cây nằm sẵn ở đó để mặc sức sử dụng. Lại đây, rồi cháu sẽ thấy người dẫn đường xuất sắc của chúng ta đang làm việc."

Ngày càng kinh ngạc trước những gì mình nghe và thấy, tôi lầm lũi bước theo bác như một kẻ đang mộng du.

Sau khoảng một phần tư giờ đi bộ, tôi nhìn thấy Hans đang cặm cụi làm việc ở bên kia mỏm đất vốn đóng vai trò như một cảng tự nhiên của chúng tôi. Chỉ vài phút sau tôi đã đứng cạnh anh. Trước sự ngạc nhiên lớn lao của tôi, trên bờ cát là một chiếc bè hãy còn dở dang. Nó được làm từ những thân cây có loại gỗ rất kỳ lạ, và nằm ngổn ngang xung quanh là vô số cành, đốt, nhánh và những khúc gỗ đủ để đóng cả một hạm đội tàu bè.

Tôi quay sang nhìn bác, lặng đi vì kinh ngạc và kính sợ.

"Tất cả số gỗ này từ đâu ra vậy ạ?" tôi thốt lên; "đây là gỗ gì thế?"

"Chà, có gỗ thông, thông linh sam, và cả những loại cọ thuộc vùng phương bắc, đã bị khoáng hóa bởi tác động của nước biển," bác đáp lại một cách đầy triết lý.

"Liệu có thể như thế được sao?"

"Được chứ," vị Giáo sư học thức nói, "những gì cháu thấy được gọi là gỗ hóa thạch."

"Nhưng thế thì," tôi kêu lên sau một thoáng suy ngẫm, "giống như than nâu, nó hẳn phải cứng và nặng như sắt, và vì thế chắc chắn sẽ không thể nổi trên mặt nước."

"Đôi khi đúng là như vậy. Rất nhiều loại gỗ trong số này đã biến thành than anthracit thực thụ, nhưng mặt khác, cũng có những loại giống như cháu đang thấy trước mắt đây, chỉ mới trải qua một giai đoạn biến đổi thành hóa thạch. Tuy nhiên, chẳng có gì chứng minh hùng hồn bằng thực tế," bác tôi nói thêm, nhặt một hoặc hai mảnh trôi dạt quý giá ấy rồi ném thẳng xuống biển.

Mẩu gỗ, sau khi biến mất trong giây lát, liền nổi bồng bềnh lên mặt nước và trôi dạt theo nhịp dao động của gió và thủy triều.

"Cháu đã bị thuyết phục chưa?" bác tôi hỏi với một nụ cười đầy tự đắc.

"Cháu hoàn toàn bị thuyết phục," tôi kêu lên, "rằng những gì cháu đang thấy là không thể tin nổi."

Thực tế là chuyến hành trình vào lòng Trái Đất đang làm thay đổi chóng mặt mọi quan niệm vốn có của tôi, và từng ngày từng giờ chuẩn bị tinh thần cho tôi đón nhận những điều kỳ diệu.

Tôi sẽ chẳng mảy ngạc nhiên nếu thấy cả một hạm đội thuyền độc mộc bản địa đang nổi bập bềnh trên vùng biển tĩnh lặng ấy.

Ngay chiều hôm sau, nhờ sự siêng năng và tài hoa của Hans, chiếc bè đã được hoàn thành. Nó dài khoảng mười thước và rộng năm thước. Những thân cây được buộc chặt bằng những sợi thừng chắc chắn, vô cùng kiên cố và vững chãi, và một khi đã được hạ thủy bởi sức lực hợp lực của chúng tôi, chiếc tàu dã chiến ấy bồng bềnh trôi yên ả trên làn nước của cái nơi mà vị Giáo sư đã đặt cho một cái tên vô cùng chính xác: Biển Trung Tâm.