Hành trình xuống sâu của chúng tôi nay được tiếp tục qua tầng thứ hai. Hans vẫn dẫn đường ở phía trước như thường lệ. Chúng tôi đi chưa được một trăm thước thì Giáo sư liền dừng lại cẩn thận quan sát những bức vách.

– Đây chính là tầng đất nguyên thủy – chúng ta đang đi đúng đường – hy vọng ở phía trước!

Khi toàn bộ trái đất nguội dần trong buổi bình minh thuở khai thiên lập địa, sự suy giảm thể tích của quả địa cầu đã tạo ra tình trạng đứt gãy ở lớp vỏ trên cùng, tiếp theo là những vết nứt, khe sâu và vực thẳm. Lối đi này chính là một khe nứt như thế, nơi mà từ nhiều thời đại trước, nham thạch granite từng phun trào qua. Hàng nghìn khúc quanh co uốn lượn tạo thành một mê cung không thể gỡ rối xuyên qua lớp đất cổ xưa.

Khi chúng tôi hạ độ sâu, các lớp kế tiếp nhau cấu thành tầng đất nguyên thủy lần lượt hiện ra với độ chi tiết vô cùng chính xác. Khoa học địa chất coi lớp đất nguyên thủy này làm nền tảng cho lớp vỏ khoáng chất, và người ta đã công nhận rằng nó được cấu thành từ ba tầng hoặc lớp khác nhau, tất cả đều tựa trên lớp đá vững chãi được gọi là đá granite.

Chưa từng có nhà khoáng vật học nào lại có được một vị trí tuyệt diệu đến thế để nghiên cứu thiên nhiên trong vẻ đẹp chân thật và trần trụi của nó. Cây gậy dò, dẫu chỉ là một cỗ máy, không thể đưa lên mặt đất những hiện vật quý giá phục vụ cho việc nghiên cứu cấu trúc bên trong của nó – những thứ mà chúng tôi sắp được tận mắt chứng kiến, tận tay chạm vào.

Hãy nhớ rằng tôi viết những dòng này sau khi chuyến hành trình đã kết thúc.

Xuyên qua những dải đá được nhuộm những sắc xanh lục tuyệt đẹp là những mạch đồng, mangan đan xen, cùng với những vết tích của bạch kim và vàng. Tôi không sao kìm được ngắm nhìn những thứ tài sản chôn vùi trong lòng Đất Mẹ ấy, những thứ mà sẽ chẳng một con người nào được hưởng thụ cho đến tận tận thế! Những khobáu ấy – vĩ đại và bất tận, đã bị vùi lấp từ thuở hồng hoang của lịch sử trái đất, ở những độ sâu khủng khiếp đến mức chẳng cái xà beng hay cái cuốc nào có thể lôi chúng ra khỏi ngôi mộ của chúng!

Ánh sáng từ cuộn dây Ruhmkorff của chúng tôi, được nhân lên gấp mười lần bởi vô số khối đá lăng kính, bắn ra những tia lửa về mọi phía, khiến tôi ngỡ như mình đang đi qua một viên kim cương khổng lồ rỗng ruột, với những tia sáng tạo ra vô vàn hiệu ứng kỳ diệu.

Khoảng sáu giờ, hội chợ ánh sáng này bắt đầu suy giảm rõ rệt và có thể thấy được, rồi chẳng mấy chốc thì hầu như chấm dứt. Hai bên vách hầm mang một màu sắc kết tinh với sắc thái ảm đạm; mica trắng bắt đầu hòa quyện nhiều hơn với fenspat và thạch anh để tạo thành thứ có thể gọi là lớp đá thực sự – loại đá cứng hơn cả, có khả năng nâng đỡ, mà không bị nghiền nát, bốn tầng đất của trái đất.

Chúng tôi bị bao bọc bởi một nhà tù granite vô tận!

Bấy giờ đã là tám giờ, và vẫn chẳng có lấy một dấu hiệu nào của nước. Những thống khổ tôi phải chịu đựng thật khủng khiếp. Chú tôi lúc này vẫn giữ vị trí đầu đoàn. Không gì có thể lay chuyển ý định dừng chân của ông. Trong khi đó, tôi chỉ có một ý nghĩ duy nhất. Tai tôi căng ra lắng nghe tiếng róc rách của một dòng suối. Nhưng chẳng có âm thanh dễ chịu nào của nước chảy vang lên bên đôi tai đang ngóng chờ của tôi.

Song cuối cùng thì đến lúc đôi chân tôi từ chối cõng tôi thêm nữa. Tôi chống chọi một cách anh dũng trước những đọa đày khủng khiếp mà mình phải chịu, bởi tôi không muốn ép chú tôi phải dừng lại. Tôi biết đối với ông, đây sẽ là cú đánh tử mệnh cuối cùng.

Đột nhiên tôi cảm thấy một cơn ngất lịm chết chóc bao trùm lấy mình. Mắt tôi không còn nhìn thấy gì nữa; đầu gối tôi khuỵu xuống. Tôi thốt lên một tiếng kêu tuyệt vọng – rồi ngã quỵ!

– Cứu với, cứu với, tôi sắp chết rồi!

Chú tôi quay lại và chậm rãi bước ngược lại. Ông nhìn tôi với hai tay khoanh trước ngực, rồi thốt lên một câu nói với giọng trầm đục từ đôi môi:

– Mọi chuyện chấm hết rồi.

Điều cuối cùng tôi nhìn thấy là một khuôn mặt biến dạng vì đau đớn và sầu khổ; rồi đôi mắt tôi nhắm lại.

Khi tôi mở mắt ra lần nữa, tôi thấy các bạn đồng hành của mình đang nằm gần đó, bất động, được bọc trong những tấm thảm du lịch dày cộm. Họ đang ngủ hay đã chết? Riêng tôi, giấc ngủ là điều hoàn toàn không thể. Sau cơn ngất, tôi tỉnh táo như một con chim chiền chiện. Tôi đau đớn quá mức để giấc ngủ có thể ghé thăm đôi mắt – hơn thế nữa, bởi tôi nghĩ rằng mình đã lâm bệnh nặng đến mức sắp chết. Những lời cuối cùng của chú tôi cứ văng vẳng bên tai – mọi chuyện chấm hết rồi! Và có lẽ ông đã đúng. Trong tình trạng kiệt quệ mà tôi đang gánh chịu, thật điên rồ khi nghĩ đến chuyện còn có thể nhìn thấy ánh sáng ban ngày.

Phía trên là hàng dặm rồi lại hàng dặm vỏ trái đất. Khi nghĩ đến điều đó, tôi tưởng như toàn bộ sức nặng đang đè nặng lên đôi vai mình. Tôi đã bị nghiền nát, bị tiêu diệt! và tự kiệt sức trong những nỗ lực vô vọng để xoay người trên chiếc giường đá granite.

Hết giờ này qua giờ khác trôi qua. Một sự im lặng sâu thẳm và đáng sợ ngự trị xung quanh chúng tôi – sự im lặng của chốn mồ mả. Không có âm thanh nào có thể lọt qua được những bức tường granite khổng lồ này. Bản thân ý nghĩ đó thôi cũng đã đủ kinh khủng.

Chẳng mấy chốc, bất chấp sự thờ thẫn của tôi, bất chấp thứ tĩnh lặng chết chóc mà tôi đang chìm đắm, có cái gì đó đánh động tôi. Đó là một âm thanh nhỏ nhưng kỳ lạ. Trong lúc tôi đang chăm chú quan sát, tôi nhận thấy đường hầm đang dần tối đi. Rồi nhìn xuyên qua thứ ánh sáng mờ ảo còn sót lại, tôi tưởng như mình thấy người Iceland đang bỏ đi, tay cầm ngọn đèn.

Tại sao anh ta lại hành động như vậy? Phải chăng người dẫn đường Hans định bỏ rơi chúng tôi? Chú tôi đang nằm ngủ say – hoặc đã chết. Tôi cố gắng kêu lên để đánh thức ông. Giọng tôi, phát ra yếu ớt từ đôi môi khô khốc và sốt sắng, chẳng tìm được tiếng vang nào chốn không gian đáng sợ ấy. Cổ họng tôi khô ráo, lưỡi dính chặt vào vòm miệng. Bóng tối lúc này đã trở nên đặc quánh, và cuối cùng ngay cả âm thanh mờ nhạt từ tiếng bước chân của người dẫn đường cũng chìm nghỉm vào khoảng không vô tận. Tâm hồn tôi ngập tràn đau khổ, và cái chết dường như thật đáng mong chờ, miễn là nó đến thật nhanh.

– Hans đang bỏ đi kìa, tôi hét lên. – Hans – Hans, nếu anh là một người đàn ông, hãy quay lại.

Những lời này chỉ được thốt lên trong tâm trí tôi. Chúng không thể phát ra thành tiếng. Tuy nhiên, sau những phút giây kinh hoàng đầu tiên qua đi, tôi cảm thấy hổ thẹn vì đã nghi ngờ một kẻ bấy nay vẫn cư xử vô cùng tuyệt vời. Không có hành động hay tính cách nào ở anh ta biện minh cho sự nghi ngờ đó. Hơn nữa, chỉ một khoảnh khắc suy ngẫm đã trấn an tôi lại. Sự rời đi của anh ta không thể là một cuộc đào thoát. Thay vì đi lên phía trên đường hầm, anh ta lại đi sâu hơn xuống vực thẳm. Nếu anh ta có mưu đồ xấu, hướng đi của anh ta phải là đi lên.

Lập luận này xoa dịu tôi phần nào và tôi bắt đầu nhen nhóm hy vọng!

Con người tốt bụng, bình lặng và điềm tĩnh Hans chắc chắn sẽ không rời khỏi giấc ngủ của mình nếu không có một động cơ nghiêm túc và hệ trọng. Phải chăng anh ta quyết tâm thực hiện một chuyến thám hiểm khám phá? Giữa màn đêm sâu thẳm và tĩnh lặng, cuối cùng anh ta đã nghe được thứ âm thanh ngọt ngào mà tất cả chúng ta đều đang vô cùng lo lắng ấy chăng?