Margaret thường ngạc nhiên trước những xáo trộn xảy ra trong dòng nước của thế gian, khi Tình yêu, vốn tựa như một viên sỏi nhỏ bé, bất ngờ rơiõõ xuống. Tình yêu liên quan đến ai ngoài người mình yêu và kẻ đang yêu? Thế nhưng, chấn động do nó tạo ra lại làm tràn ngập hàng trăm bến bờ. Không còn nghi ngờ gì nữa, sự xáo trộn ấy thực chất là tinh thần của các thế hệ, đang chào đón thế hệ mới, và đang cọ xát chống lại Định mệnh tối cao, Đấng đang nắm giữ toàn bộ đại dương trong lòng bàn tay. Nhưng Tình yêu nào hiểu được điều đó. Nó không thể thấu hiểu sự vô tận của kẻ khác; nó chỉ ý thức được sự vô tận của chính mình—một tia nắng đang bay, một cánh hồng đang rụng, một viên sỏi khao khát được một lần lặn mình yên bình bên dưới sự tương tác đầy bứt rứt của không gian và thời gian. Nó biết rằng rồi đây nó sẽ sống sót qua tận cùng thế giới, được Định mệnh nhặt lấy như một viên ngọc từ chốn bùn nhơ, và được chuyền tay nhau ngắm nhìn đầy ngưỡng mộ giữa hội đồng các vị thần. "Con người đã tạo ra thứ này đây," họ sẽ nói, và khi nói thế, họ sẽ ban cho con người sự bất tử. Nhưng trong lúc này đây—biết bao xáo trộn trong lúc này đây! Nền móng của Quyền sở hữu và Sự đúng mực bị phơi bày, như hai tảng đá sinh đôi; Niềm kiêu hãnh gia đình trồi lên mặt nước, thở hồng hộc và từ chối được an ủi; Thần học, với nét khắc khổ mơ hồ, dấy lên một cơn sóng ngầm khó chịu. Rồi lũ luật sư bị đánh động—một lũ máu lạnh—lỗm ngỗm bò ra khỏi hang. Chúng làm những gì có thể; chúng dọn dẹp lại Quyền sở hữu và Sự đúng mực, trấn an Thần học và Niềm kiêu hãnh gia đình. Những đồng tiền vàng được rưới lên vùng nước đang nổi sóng, lũ luật sư lủi thủi bò về, và nếu mọi chuyện suôn sẻ, Tình yêu gắn kết một người nam và một người nữ lại với nhau trong Hôn nhân.

Margaret đã lường trước sự xáo trộn ấy và không hề cảm thấy khó chịu. Đối với một phụ nữ nhạy cảm, cô có một hệ thần kinh vững vàng, và có thể chịu đựng được những điều nghịch lý lẫn kỳ quặc; vả lại, chuyện tình cảm của cô chẳng có gì quá mức thái quá. Sự điềm tĩnh vui vẻ là nốt chủ đạo trong mối quan hệ của cô với ông Wilcox, hay, như giờ đây tôi phải gọi ông, là Henry. Henry không hề khuyến khích sự lãng mạn, và cô cũng chẳng phải kiểu thiếu nữ cứ phải đứng ngồi không yên vì điều đó. Một người quen đã trở thành người yêu, có lẽ sẽ trở thành chồng, nhưng vẫn sẽ giữ lại tất cả những gì cô từng ghi nhận ở người quen đó; và tình yêu phải củng cố một mối quan hệ cũ hơn là hé lộ một mối quan hệ mới.

Với tinh thần ấy, cô đã nhận lời kết hôn với ông.

Hôm sau, ông đã có mặt ở Swanage mang theo chiếc nhẫn đính hôn.

Họ chào nhau bằng một sự niềm nở nồng nhiệt khiến dì Juley vô cùng ấn tượng. Henry ăn tối tại The Bays, nhưng đã đặt một phòng ngủ ở khách sạn lớn nhất; ông là kiểu người bằng trực giác có thể nhận ra đâu là khách sạn lớn nhất. Dùng bữa tối xong, ông hỏi Margaret rằng cô có muốn đi dạo một vòng trên Quảng trường ven biển hay không. Cô nhận lời, và không thể kìm nén một chút rung động khẽ khàng; đó sẽ là cảnh tượng tình yêu thực sự đầu tiên của cô. Nhưng khi đội mũ lên, cô bỗng bật cười. Tình yêu thật khác xa với những gì được tô vẽ trong sách vở; niềm vui, dẫu chân thật nhưng lại rất khác; sự kỳ bí là một sự kỳ bí đầy bất ngờ. Một phần là vì, ông Wilcox trông vẫn giống như một người xa lạ.

Một lát sau, họ trò chuyện về chiếc nhẫn; rồi cô cất lời: "Anh có nhớ bờ kè ở Chelsea không? Chắc chưa đến mười ngày đâu."

"Đúng vậy," ông vừa nói vừa cười. "Và em cùng cô em gái của em đang lún sâu vào một âm mưu viển vông nào đó. À mà thôi!"

"Lúc đó chắc chắn em chẳng hề nghĩ tới. Còn anh thì sao?"

"Anh không rõ lắm; anh chẳng muốn nói đâu."

"Sao cơ, sớm hơn thế ư?" cô kêu lên. "Anh đã nghĩ về em theo cách này từ sớm hơn thế sao! Thật vô cùng thú vị làm sao, Henry! Kể em nghe đi."

Nhưng Henry chẳng có ý định kể chút nào. Có lẽ ông cũng chẳng thể kể được, bởi vì tâm trí ông trở nên mơ hồ ngay khi ông vừa trải qua những trạng thái ấy. Ông không thích chính từ "thú vị" đó, vì cho rằng nó đồng nghĩa với sự lãng phí năng lượng và thậm chí là bệnh hoạn. Những sự thật phũ phàng là quá đủ đối với ông.

"Em thì không nghĩ đến điều đó," cô tiếp lời. "Không; khi anh nói chuyện với em trong phòng khách, đó thực tế mới là lần đầu tiên. Mọi thứ khác xa so với những gì người ta vẫn tưởng tượng. Trên sân khấu, hay trong sách vở, một lời cầu hôn là—em phải nói thế nào nhỉ?—một sự việc nở rộ viên mãn, một kiểu bó hoa; nó đánh mất đi nghĩa đen của mình. Nhưng trong cuộc đời, một lời cầu hôn thực sự là một lời cầu hôn—"

"Nhân tiện đây—"

"—một gợi ý, một hạt mầm," cô kết luận; và ý nghĩ ấy vụt bay vào bóng tối.

"Anh đang nghĩ, nếu em không phiền, rằng chúng ta nên dành buổi tối này để bàn chuyện làm ăn; sẽ có rất nhiều thứ phải giải quyết."

"Em cũng nghĩ vậy. Nói cho em nghe trước tiên, anh đã đối xử với Tibby thế nào?"

"Với cậu em trai của em ấy à?"

"Vâng, trong lúc hút thuốc."

"À, rất ổn."

"Em mừng quá," cô đáp lại, có chút ngạc nhiên. "Hai người đã nói chuyện gì thế? Chắc là về em rồi."

"Cả về Hy Lạp nữa."

"Hy Lạp là một quân bài rất tốt đấy, Henry. Tibby vẫn chỉ là một cậu bé, và người ta phải chọn lựa chủ đề một chút. Làm tốt lắm."

"Anh đang bảo thằng bé rằng anh có cổ phần trong một trang trại trồng nho khô gần Calamata."

"Thật là một thứ tuyệt vời để có cổ phần! Chúng ta không thể đến đó hưởng tuần trăng mật sao?"

"Đến đó để làm gì cơ?"

"Để ăn nho khô chứ. Và chẳng phải ở đó có phong cảnh tuyệt đẹp sao?"

"Cũng tạm được, nhưng đó không phải là nơi mà người ta có thể dẫn theo một phụ nữ đến đó được."

"Tại sao lại không?"

"Không có khách sạn."

"Một vài người phụ nữ có thể sống mà không cần khách sạn. Anh có biết rằng Helen và em đã từng đi bộ một mình qua dãy Apennines, với hành lý trên lưng không?"

"Anh không biết, và nếu anh có thể lo liệu được, em sẽ không bao giờ phải làm chuyện đó lần nào nữa."

Cô nói với giọng nghiêm nghị hơn: "Chắc là anh vẫn chưa có thời gian để nói chuyện với Helen phải không?"

"Chưa."

“Hãy làm điều đó trước khi anh đi nhé. Em rất mong hai người sẽ làm bạn.”

“Cô em gái của em và anh vẫn luôn hòa hợp với nhau mà,” ông nói một cách thờ ơ. “Nhưng chúng ta đang lạc đề rồi. Để anh bắt đầu từ đầu nhé. Em biết Evie sắp kết hôn với Percy Cahill chứ?”

“Ông chú của Dolly.”

“Chính xác. Con bé đang yêu hắn ta đến phát cuồng. Hắn là một chàng trai khá tốt, nhưng hắn đòi hỏi—và điều đó là đúng đắn—một khoản chu cấp tương xứng cho con bé. Và thứ hai, em đương nhiên sẽ hiểu, là Charles. Trước khi rời thành phố, anh đã viết cho Charles một lá thư rất cẩn thận. Em thấy đấy, gia đình thằng bé ngày càng đông con và chi phí ngày càng tăng, còn hãng I. and W. A. thì chẳng có gì đặc biệt vào lúc này, dẫu cho vẫn có khả năng phát triển.”

“Tội nghiệp anh ấy!” Margaret thì thầm, hướng mắt ra biển và chẳng hiểu gì cả.

“Vì Charles là con trưởng, nên một ngày nào đó Charles sẽ thừa hưởng Howards End; nhưng trong hạnh phúc của riêng mình, anh rất lo lắng không muốn đối xử bất công với những người khác.”

“Tất nhiên là không rồi,” cô mở lời, rồi khẽ kêu lên một tiếng. “Ý anh là tiền. Sao mà em ngốc thế nhỉ! Tất nhiên là không rồi!”

Thật kỳ lạ, ông hơi nhíu mày trước từ đó. “Đúng vậy, Tiền bạc, nếu em đã nói thẳng ra như thế. Anh quyết tâm phải công bằng với tất cả—công bằng với em, công bằng với chúng nó. Anh quyết tâm rằng các con của anh sẽ có được anh.”

“Hãy rộng lượng với chúng đi,” cô sắc sảo nói. “Dẹp cái sự công bằng ấy đi!”

“Anh quyết tâm—và đã viết thư cho Charles về điều đó—”

“Nhưng anh có bao nhiêu?”

“Cái gì cơ?”

“Một năm anh kiếm được bao nhiêu? Em có sáu trăm.”

“Thu nhập của anh á?”

“Vâng. Chúng ta phải bắt đầu từ việc anh có bao nhiêu, trước khi có thể quyết định xem anh có thể cho Charles bao nhiêu. Sự công bằng, và thậm chí cả sự rộng lượng, đều phụ thuộc vào điều đó.”

“Anh phải công nhận em là một cô nàng thẳng thắn đấy,” ông nhận xét, vỗ nhẹ vào tay cô và cười nhỏ. “Lại tung ra một câu hỏi hóc búa như thế với một chàng trai!”

“Anh không biết thu nhập của mình sao? Hay anh không muốn nói cho em biết?”

“Anh—”

“Thôi được rồi”—lần này cô vỗ vào tay ông—“đừng nói cho em biết nữa. Em không muốn biết đâu. Em hoàn toàn có thể tính ra bằng phép tỉ lệ. Hãy chia thu nhập của anh thành mười phần đi. Anh sẽ cho Evie mấy phần, cho Charles mấy phần, cho Paul mấy phần?”

“Thực ra là thế này, mình ạ, anh chẳng có ý định làm phiền em bằng những chi tiết vụn vặt. Anh chỉ muốn cho em biết rằng—à thì, phải làm gì đó cho những người khác, và em đã hiểu ý anh hoàn toàn rồi, thế nên chúng ta hãy chuyển sang vấn đề tiếp theo nhé.”

“Vâng, chúng ta đã giải quyết xong chuyện đó rồi,” Margaret nói, không hề bận tâm trước những bước đi sai lầm có tính chiến lược của ông. “Cứ tiếp tục đi; hãy cho đi tất cả những gì có thể, với ghi nhớ rằng em có nguyên một khoản sáu trăm. Thật là may mắn khi có ngần ấy tiền bên mình.”

“Chúng ta chẳng dư dả gì đâu, anh bảo đảm đấy; em đang kết hôn với một kẻ nghèo đấy.”

“Helen sẽ không đồng tình với em điểm này đâu,” cô nói tiếp. “Helen không dám chê bai người giàu, vì bản thân con bé cũng giàu, nhưng nó rất muốn làm thế. Có một ý nghĩ kỳ quặc nào đó, mà em vẫn chưa nắm bắt được, đang lẩn khuất ở tận góc sâu trong trí óc nó, rằng sự nghèo đói bằng cách nào đó là ‘thực tế’. Nó ghét mọi tổ chức, và có lẽ đã nhầm lẫn sự giàu có với kỹ thuật của sự giàu có. Những đồng tiền vàng giấu trong chiếc tất sẽ chẳng làm phiền nó đâu; nhưng những tấm séc thì có đấy. Helen quá cay nghiệt. Người ta không thể đối xử với thế giới theo cái cách ngạo mộng của nó được.”

“Còn vấn đề này nữa, rồi anh phải quay lại khách sạn để viết vài bức thư. Bây giờ phải làm gì với ngôi nhà ở phố Ducie đây?”

“Cứ giữ lấy—ít ra thì, còn tùy. Khi nào anh muốn cưới em?”

Cô cất cao giọng, như một thói quen chẳng lấy gì làm hay ho, và một vài thanh niên cũng đang đi dạo hóng mát đã nghe thấy cô. “Bắt đầu thấy nóng rồi nhỉ?” một kẻ lên tiếng. Ông Wilcox quay lại phía bọn chúng, và củng giọng nghiêm khắc nói: “Này các cậu!” Cả bọn im lặng. “Cẩn thận đấy, kẻo tao báo cảnh sát đấy.” Bọn chúng lặng lẽ bỏ đi, nhưng chỉ đang chờ thời cơ, và phần còn lại của cuộc trò chuyện bị ngắt quãng bởi những tràng cười không thể kìm chế.

Hạ thấp giọng xuống và mang theo một chút khiển trách trong đó, ông nói: “Evie có lẽ sẽ kết hôn vào tháng Chín. Chúng ta khó có thể tính đến chuyện gì trước thời điểm đó.”

“Càng sớm càng tốt, Henry ạ. Phụ nữ không được phép nói những điều như thế, nhưng càng sớm càng tốt.”

“Thế còn tháng Chín cho cả chúng ta thì sao?” ông hỏi, có vẻ hơi khô khan.

“Được chứ. Hay là vào tháng Chín chúng ta sẽ dọn đến phố Ducie ở? Hoặc chúng ta thử ép Helen và Tibby dọn vào đó nhỉ? Ý này hay đấy. Bọn chúng chẳng biết gì về làm ăn cả, chúng ta có thể sai khiến chúng làm bất cứ điều gì bằng sự khôn khéo. Nhìn đây—đúng rồi. Chúng ta sẽ làm thế. Và bản thân chúng ta có thể sống ở Howards End hoặc Shropshire.”

Ông phồng má thổi hơi. “Lạy Chúa! Sao các cô cứ bay nhảy lung tung thế nhỉ! Đầu óc anh quay cuồng cả lên. Từng điểm một đi, Margaret. Howards End là bất khả thi. Anh đã cho Hamar Bryce thuê nó theo hợp đồng ba năm vào tháng Ba ngoái. Em không nhớ à? Còn Oniton ư? Ồ, nơi đó quá ư là xa xôi để mà có thể trông cậy hoàn toàn được. Em sẽ có thể về dưới đó để tiếp khách vài lần, nhưng chúng ta phải có một nhà ở vị trí thuận tiện để đi lại với Thành phố. Chỉ có điều phố Ducie có những nhược điểm lớn. Có một dãy chuồng ngựa ở phía sau.”

Margaret không thể kìm được tiếng cười. Đó là lần đầu tiên cô nghe nói đến dãy chuồng ngựa phía sau phố Ducie. Khi cô còn là một người thuê nhà tiềm năng, nó đã tự giấu mình đi, không phải một cách có ý thức, mà là tự động. Phong cách phóng khoáng của nhà Wilcox, dù chân thật, lại thiếu đi sự minh bạch về tầm nhìn vốn là điều tối quan trọng đối với sự thật. Khi Henry sống ở phố Ducie, ông nhớ đến dãy chuồng ngựa; khi ông cố gắng cho thuê, ông lại quên bẵng nó đi; và nếu có ai đó nhận xét rằng dãy chuồng ngựa đó thế nào cũng phải có ở đấy hoặc không có, ông sẽ cảm thấy khó chịu, và sau đó sẽ tìm cơ hội để gán cho người nói nhãn mác là kẻ mọt sách. Người bán tạp hóa của tôi cũng gán nhãn mác cho tôi như thế khi tôi phàn nàn về chất lượng nho khô của ông ta, để rồi ông ta đáp lại trong một hơi thở rằng đó là những quả nho khô ngon nhất, và sao tôi lại có thể mong đợi những quả nho khô ngon nhất với cái giá đó chứ? Đó là một khiếm khuyết vốn có trong tâm lý kinh doanh, và Margaret có lẽ nên bao dung với nó, nếu xét đến tất cả những gì tâm lý kinh doanh đã làm cho nước Anh.

“Đúng thế, đặc biệt là vào mùa hè, dãy chuồng ngựa là một sự phiền toái nghiêm trọng. Cả phòng hút thuốc nữa, đúng là một cái hang tồi tệ. Ngôi nhà đối diện đã bị mấy người làm nghệ thuật opera thuê mất rồi. Theo ý kiến riêng của anh thì phố Ducie đang xuống cấp đấy.”

“Thật đáng buồn làm sao! Mới chỉ vài năm kể từ khi người ta xây những ngôi nhà xinh xắn ấy.”

“Điều đó cho thấy mọi thứ đang chuyển động. Tốt cho việc kinh doanh mà.”

“Em ghét cái sự biến đổi không ngừng này của Luân Đôn. Nó là hình ảnh thu nhỏ của chúng ta vào lúc tệ hại nhất—sự vô định hình vĩnh cửu; tất cả mọi phẩm chất, tốt, xấu, và làng nhàng, cứ trôi tuột đi—trôi đi, trôi đi mãi mãi. Đó là lý do tại sao em lại kinh hãi nó đến thế. Em không tin tưởng những dòng sông, ngay cả trong phong cảnh. Còn biển cả thì—”

“Thủy triều lên, đúng thế.”

“Thủy triều lên”—lại tiếng vọng từ đám thanh niên đang đi dạo.

“Và đó là những kẻ mà chúng ta trao cho quyền bầu cử,” ông Wilcox nhận xét, nhưng lại quên mất không bổ sung rằng họ cũng là những kẻ được ông giao cho công việc làm nhân viên văn phòng—công việc vốn chẳng khích lệ gì cho việc họ trưởng thành thành những con người khác. “Dù sao đi nữa, họ cũng có cuộc sống và mối quan tâm riêng của mình. Tiếp tục nào.”

Ông quay người khi nói và chuẩn bị đưa cô quay lại khách sạn The Bays. Công việc làm ăn đã xong xuôi. Khách sạn của ông nằm ở hướng ngược lại, và nếu đi cùng cô thì những bức thư của ông sẽ bị trễ chuyến bưu điện. Cô nài nỉ ông đừng đi, nhưng ông vẫn kiên quyết.

“Thật là một sự khởi đầu tốt đẹp, nhỡ dì của em trông thấy em lẻn về một mình thì sao!”

“Nhưng em vẫn luôn đi lại một mình mà. Cứ cho là em đã đi bộ qua dãy Apennines đi, thì đó là chuyện hiển nhiên thôi. Anh làm em tức điên lên mất. Em chẳng thèm coi đó là một lời khen đâu.”

Ông cười và châm một điếu xì gà. “Đâu phải anh định nói là lời khen đâu, em yêu. Anh chỉ không muốn em đi lại trong bóng tối thôi. Lại có ngần ấy kẻ lang thang nữa chứ! Nguy hiểm lắm.”

“Em không thể tự chăm sóc cho mình sao? Em thực sự mong là—”

“Đi nào, Margaret; đừng có nũng nịu nữa.”

Một người phụ nữ trẻ tuổi hơn có thể đã cảm thấy bực bội trước những cách cư xử độc đoán của ông, nhưng Margaret lại có cái nhìn quá vững chắc về cuộc sống để mà làm rùm beng lên. Theo cách riêng của mình, cô cũng độc đoán không kém. Nếu ông là một pháo đài thì cô là một đỉnh núi, nơi ai cũng có thể đặt chân lên, nhưng ngọn tuyết phủ lại khiến nơi ấy trinh nguyên vào mỗi đêm. Khinh bỉ trang phục anh hùng ca, dễ bị kích động trong phương pháp sống, nói nhiều, hay lan man, sắc sảo, cô đã khiến người yêu của mình hiểu lầm y như cách cô từng khiến người dì của mình hiểu lầm. Ông nhầm lẫn sự dồi dào cảm xúc của cô với Sự yếu đuối. Ông cho rằng cô “khôn ngoan chẳng kém ai”, nhưng chỉ có thế, chứ không nhận ra rằng cô đang thấu suốt đến tận đáy tâm hồn ông, và tán thành những gì cô tìm thấy ở đó.

Và nếu sự thấu cảm là đủ, nếu đời sống nội tâm là toàn bộ cuộc đời, thì hạnh phúc của họ đã được đảm bảo rồi.

Họ rảo bước nhanh nhẹn phía trước. Quảng trường và con đường phía sau đó được thắp sáng rực rỡ, nhưng trong khu vườn của dì Juley thì tối hơn. Khi họ đang đi lên qua những lối đi bên cạnh, len lỏi qua mấy khóm hoa đỗ quyên, ông Wilcox, người đang đi ở phía trước, cất giọng hơi khàn khàn gọi “Margaret”, quay lại, đánh rơi điếu xì gà, và ôm chầm lấy cô.

Cô giật mình, suýt thì hét lên, nhưng lập tức lấy lại bình tĩnh và bằng tình yêu chân thành trao nụ hôn lên đôi môi đang áp sát vào môi mình. Đó là nụ hôn đầu tiên của họ, và khi nó kết thúc, ông đưa cô về đến cửa an toàn rồi bấm chuông giùm cô nhưng đã biến mất vào màn đêm trước khi người hầu kịp ra mở cửa. Nhìn lại, sự việc đó khiến cô không mấy hài lòng. Nó thật đơn độc. Chẳng có gì trong cuộc trò chuyện trước đó báo trước điều đó cả, và tệ hơn nữa, chẳng có sự dịu dàng nào tiếp diễn sau đó. Nếu một người đàn ông không thể dẫn dắt đến sự nồng nhiệt thì ít nhất anh ta cũng có thể dẫn dắt rời khỏi nó, và cô đã hy vọng, sau sự dễ dãi của mình, sẽ có sự trao đổi những lời dịu dàng nào đó. Nhưng ông đã vội vã bỏ đi như thể đang cảm thấy hổ thẹn, và trong khoảnh khắc, cô lại nhớ đến Helen và Paul.