Bi kịch bắt đầu một cách khá âm thầm và, giống như bao cuộc nói chuyện khác, bằng sự khẳng định khéo léo của người đàn ông về sự bề trên của mình. Henry nghe cô đang đôi co với người đánh xe, liền bước ra giải quyết kẻ có ý định hỗn láo ấy, rồi dẫn đường tới mấy chiếc ghế bành đặt trên bãi cỏ. Dolly, người vốn chẳng được “thông báo” trước, lon ton chạy ra mời nước trà. Anh từ chối, và bảo họ đẩy chiếc xe nôi của em bé đi nơi khác, vì họ muốn có không gian riêng tư.

— Nhưng bé con có biết nghe gì đâu; nó còn chưa được chín tháng tuổi cơ mà, — cô nài nỉ.

— Không phải tôi đang nói chuyện đó, — bố chồng cô cụt ngủn đáp.

Em bé được đẩy ra xa khỏi tầm nghe, và mãi tận những năm sau này mới biết về cơn biến cố đó. Giờ thì đến lượt Margaret.

— Có phải chuyện đúng như chúng ta lo sợ không? — ông hỏi.

— Vâng.

— Em yêu à, — ông mở lời, — trước mắt chúng ta là một rắc rối lớn, và chẳng có gì ngoài sự thành thật tuyệt đối cùng những lời lẽ thẳng thắn mới giúp chúng ta vượt qua nổi. Margaret cúi đầu. — Anh buộc phải gặng hỏi em về những đề tài mà cả hai chúng ta đều muốn tránh động đến. Như em đã biết, anh không phải là một kẻ như kiểu Bernard Shaws của các em—những kẻ chẳng coi cái gì là thiêng liêng. Nói ra những điều anh buộc phải nói sẽ khiến anh đau lòng, nhưng có những hoàn cảnh... Chúng ta là vợ chồng, chứ không phải trẻ con. Anh là một người từng trải, còn em là một người phụ nữ vô cùng đặc biệt.

Mọi giác quan của Margaret đều bay biến đâu mất. Cô đỏ bừng mặt, nhìn chườm qua vai ông về phía ngọn Six Hills, nơi đã được phủ một lớp cỏ non mùa xuân. Nhận thấy sắc mặt cô, ông càng tỏ ra ân cần hơn.

— Anh hiểu rằng em cũng cảm thấy như anh đã từng cảm thấy khi... Người vợ tội nghiệp của anh! Ồ, hãy dũng cảm lên! Chỉ một hoặc hai câu hỏi nữa thôi là anh xong việc với em. Có phải em gái em đang đeo nhẫn cưới không?

Margaret lắp bắp đáp một tiếng “Không”.

Một sự im lặng nặng nề bao trùm.

— Henry, thực ra em đến đây để xin một ân huệ liên quan đến Howards End.

— Từng chuyện một đã. Giờ anh buộc phải hỏi tên kẻ đã dụ dỗ cô ta.

Cô đứng phắt dậy và vịn chiếc ghế ở giữa hai người. Sắc hồng trên mặt đã rút đi, và trông cô tái xám. Việc cô tiếp nhận câu hỏi của ông theo cách đó không hề làm ông ta khó chịu.

— Cứ thong thả, — ông trấn an cô. — Hãy nhớ rằng chuyện này đối với anh còn tồi tệ hơn nhiều so với em.

Cô lảo đảo; ông sợ rằng cô sắp ngất. Rồi tiếng nói cũng trở lại, cô chậm rãi cất lời: — Kẻ dụ dỗ ư? Không; em không biết tên kẻ dụ dỗ cô ấy.

— Cô ta đã không chịu nói với em sao?‍

— Em thậm chí còn chẳng hỏi xem ai là kẻ đã làm nhục nó, — Margaret nói, ngẫm ngợi khi thốt ra từ ngữ đầy căm ghét ấy.

— Thật là kỳ lạ. — Rồi ông đổi ý. — Có lẽ cũng tự nhiên thôi, em yêu ạ, khi em không hỏi. Nhưng cho đến khi biết được tên hắn, thì chẳng thể làm gì được cả. Ngồi xuống đi. Thật khủng khiếp khi thấy em suy sụp thế này! Anh biết là em không đủ sức chịu đựng chuyện này mà. Ước gì anh đã không lôi em vào.

Margaret đáp: — Nếu anh không phiền, em muốn đứng hơn, vì nó cho em một tầm nhìn đẹp hướng về ngọn Six Hills.

— Tùy em vậy.

— Anh còn điều gì muốn hỏi em nữa không, Henry?

— Tiếp theo, em phải cho anh biết liệu em có thu thập được manh mối gì không. Anh vẫn thường nhận thấy sự tinh tế của em, em yêu ạ. Anh chỉ ước gì sự nhạy bén của chính mình cũng được như thế. Có thể em đã đoán ra điều gì đó, dẫu em gái em không nói nửa lời. Dù chỉ là một gợi ý nhỏ nhất cũng sẽ giúp ích cho chúng ta.

— “Chúng ta” là ai?

— Anh nghĩ tốt nhất là nên gọi điện cho Charles.

— Điều đó là không cần thiết, — Margaret nói, bắt đầu nóng giận. — Tin tức này sẽ mang lại cho Charles nỗi đau đớn không tương xứng.

— Nó đã lập tức lên đường sang thăm em trai em rồi.

— Chuyện đó cũng hoàn toàn không cần thiết.

— Để anh giải thích cho em hiểu tình hình hiện tại ra sao nhé, em yêu. Em không nghĩ anh và con trai anh là những kẻ tiểu nhân chứ? Chúng ta hành động vì lợi ích của Helen. Vẫn chưa quá muộn để cứu vãn danh dự cho cô ấy.

Lúc này Margaret mới tung ra đòn phản công đầu tiên. — Bộ chúng ta định ép kẻ đã dụ dỗ nó phải cưới nó chắc? — cô hỏi.

— Nếu có thể, thì phải thế chứ.

— Nhưng, Henry, nhỡ đâu hắn ta hóa ra đã có vợ rồi thì sao? Người ta đã từng nghe nói đến những trường hợp như thế đấy.

— Trong trường hợp đó, hắn sẽ phải trả giá đắt cho hành vi sai trái của mình, và bị đánh nhừ tử cho đến gần chết.

Thế là đòn đánh đầu tiên của cô đã trượt mục tiêu. Cô thấy nhẹ cả người vì điều đó. Cái gì đã xui khiến cô liều mạng đánh cược cả sinh mệnh của cả hai người cơ chứ? Sự ngớ ngẩn của Henry đã cứu cả cô lẫn chính anh ta. Kiệt sức vì cơn giận, cô ngồi xuống lại, chớp mắt nhìn ông ta khi ông tuôn ra những điều mà ông cho là thỏa đáng. Cuối cùng, cô cất lời: — Bây giờ em có thể hỏi anh câu hỏi của em được chưa?

— Chắc chắn rồi, em yêu.

— Ngày mai Helen sẽ đi Munich—

— Ờ, có lẽ nó làm thế là đúng.

— Henry, hãy để một người phụ nữ nói hết câu đã. Ngày mai nó đi; còn tối nay, nếu được sự cho phép của anh, nó muốn được ngủ lại Howards End.

Đó là thời khắc quyết định trong cuộc đời ông. Một lần nữa, cô lại muốn rút lại những lời vừa thốt ra ngay khi chúng vừa dứt khỏi bờ môi. Cô đã không dọn đường cho chúng một cách đầy đủ cẩn thận. Cô khao khát cảnh báo ông rằng chúng quan trọng hơn ông tưởng rất nhiều. Cô nhìn ông đang cân nhắc chúng, như thể đó là một đề xuất làm ăn kinh tế vậy.

— Sao lại là Howards End? — cuối cùng ông lên tiếng. — Chẳng phải con bé sẽ thoải mái hơn nếu ở khách sạn như anh đã đề nghị sao?

Margaret vội vã đưa ra lý do cho ông. — Đúng là một yêu cầu kỳ cục, nhưng anh biết Helen là người thế nào và những phụ nữ ở hoàn cảnh của nó ra sao đấy. — Ông cau mày, bứt rứt cử động. — Nó có ý nghĩ rằng chỉ cần ở trong ngôi nhà của anh một đêm sẽ mang lại cho nó niềm vui và làm nó khá lên. Em nghĩ nó nói đúng. Là một trong những cô gái giàu trí tưởng tượng, sự hiện diện của toàn bộ sách vở và đồ đạc của chúng ta sẽ xoa dịu nó. Đây là một thực tế. Đó là dấu chấm hết cho tuổi thiếu nữ của nó. Những lời cuối cùng nó nói với em là: “Một cái kết thật đẹp”.

— Thực ra là nó đánh giá cao đống đồ đạc cũ vì lý do tình cảm thôi.

— Chính xác. Anh đã hiểu rất đúng. Đó là niềm hy vọng cuối cùng của nó được ở bên cạnh chúng.

— Anh không đồng ý với điều đó đâu, em yêu của anh! Helen sẽ có phần của cải của nó ở bất cứ nơi đâu nó đến—thậm chí có khi còn hơn cả phần của nó nữa, vì em rất quý nó đến mức sẵn sàng cho nó bất cứ thứ gì của em mà nó thích, đúng không nào? và anh cũng sẽ chẳng phản đối gì sất. Anh có thể hiểu được nếu đó là ngôi nhà cũ của nó, bởi vì một ngôi nhà, hay một tòa nhà, — ông cố ý đổi từ ngữ; ông vừa nghĩ ra một điểm thuyết phục— — “bởi vì một ngôi nhà mà người ta từng sống qua sẽ trở nên linh thiêng theo một cách nào đó, anh cũng chẳng hiểu tại sao. Những hoài niệm này nọ. Trong khi Helen chẳng có chút ký ức gắn bó nào với Howards End cả, dẫu anh, Charles và Evie có. Anh không hiểu tại sao nó lại cứ muốn ngủ lại đó một đêm. Nó chỉ chuốc lấy cảm lạnh mà thôi.

— Cứ cho là anh không hiểu đi, — Margaret kêu lên. — Hãy coi đó là sự tưởng tượng đi. Nhưng phải nhận thức rằng trí tưởng tượng cũng là một thực tế khoa học. Helen là người hay mơ mộng, và nó muốn thế.

Rồi ông khiến cô ngạc nhiên—một điều hiếm khi xảy ra. Ông bắn ra một mũi tên bất ngờ. — Nếu nó muốn ngủ một đêm thì có lẽ nó lại muốn ngủ hai đêm. Biết đâu chúng ta sẽ chẳng bao giờ đuổi được nó ra khỏi nhà ấy chứ.

— Thì sao nào? — Margaret nói, khi vực thẳm đã hiện ra trước mắt. — Và giả sử chúng ta không đuổi nó ra khỏi nhà thì sao? Có hề hấn gì đâu? Nó sẽ chẳng làm hại ai cả.

Lại cái điệu bộ cáu kỉnh ấy.

— Không, Henry, — cô thở hổn hển, lùi lại. — Em không có ý đó. Chúng ta sẽ chỉ làm phiền Howards End đúng một đêm này thôi. Ngày mai em sẽ đưa nó đến London—

— Thế em định ngủ trong một ngôi nhà ẩm thấp nữa đấy à?

— Không thể để nó ở một mình được.

— Điều đó hoàn toàn không thể được! Thật điên rồ. Em phải ở đây để đón gặp Charles.

— Em đã nói với anh rồi rằng tin nhắn của anh gửi cho Charles là thừa thãi, và em chẳng có nhu cầu gặp mặt nó.

— Margaret—Margaret của anh.

— Chuyện này thì dính dáng gì đến Charles? Nếu nó ít liên quan đến em, thì lại càng ít liên quan đến anh, và hoàn toàn chẳng can gì đến Charles.

— Với tư cách là chủ nhân tương lai của Howards End, — ông Wilcox vừa nói vừa đan các ngón tay lại với nhau, — anh phải nói rằng nó có liên quan đến Charles đấy.

— Bằng cách nào? Tình trạng của Helen sẽ làm mất giá trị tài sản đó chắc?

— Em yêu, em đang quên mất tư cách của mình rồi đấy.

— Em nghĩ chính anh là người đã khuyên nên nói chuyện thẳng thắn cơ mà.

Họ nhìn nhau đầy kinh ngạc. Vực thẳm giờ đã ngay dưới chân họ rồi.

— Helen đáng được anh thông cảm, — Henry nói. — Với tư cách là chồng em, anh sẽ làm tất cả những gì có thể vì cô ấy, và anh không nghi ngờ gì rằng cô ấy sẽ tỏ ra là người bị hại nhiều hơn là kẻ có tội. Nhưng anh không thể đối xử với cô ấy như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra được. Nếu làm thế, anh sẽ phản lại vị trí của mình trong xã hội.

Cô kìm chế bản thân lần cuối cùng. — Không, chúng ta hãy quay lại với thỉnh cầu của Helen đi, — cô nói. — Thật là vô lý, nhưng đó là lời thỉnh cầu của một cô gái bất hạnh. Ngày mai nó sẽ đi Đức, và sẽ không làm phiền xã hội nữa đâu. Tối nay nó xin được ngủ trong ngôi nhà trống trải của anh—một ngôi nhà mà anh chẳng thèm bận tâm, và anh đã bỏ trống không ở hơn một năm nay rồi. Nó có được phép không? Anh có đồng ý cho em gái em không? Anh hãy tha thứ cho nó như anh mong được tha thứ, và như anh thực sự đã từng được tha thứ đi? Hãy tha thứ cho nó chỉ trong một đêm thôi. Thế là đủ rồi.

— Như anh thực sự đã từng được tha thứ—?

— Lúc này đừng bận tâm đến việc em có ý gì khi nói thế, — Margaret nói. — Hãy trả lời câu hỏi của em đi.

Có lẽ một chút ám chỉ về ngụ ý của cô đã lọt vào đầu ông. Nếu vậy, ông liền gạt phắt nó đi. Từ trong pháo đài của mình, ông đáp thẳng thừng: — Anh có vẻ hơi khó chiều, nhưng anh có chút từng trải cuộc đời, và biết rõ một chuyện dẫn dắt đến chuyện khác thế nào. Anh e rằng em gái tốt hơn là nên ngủ ở khách sạn. Anh còn phải nghĩ đến các con và ký ức về người vợ quá cố thân yêu của anh nữa. Anh rất tiếc, nhưng hãy bảo nó rời khỏi nhà anh ngay lập tức.

— Anh vừa nhắc đến bà Wilcox.

— Em nói gì cơ?

— Một chuyện hiếm khi xảy ra. Để đáp lại, em có thể nhắc đến bà Bast không?

— Cả ngày hôm nay em không được bình thường đâu, — Henry nói, rồi đứng dậy khỏi chỗ ngồi với vẻ mặt điềm nhiên. Margaret lao bổ vào ông và nắm chặt lấy cả hai bàn tay ông. Cô như biến thành một con người khác.

— Đừng có lặp lại chuyện này nữa! — cô hét lên. — Anh sẽ phải nhìn ra mối liên hệ đó cho dù nó có làm anh chết đi được, Henry! Anh từng có tình nhân—em đã tha thứ cho anh. Em gái em có người tình—anh đuổi nó khỏi nhà. Anh có thấy mối liên hệ đó không? Ngu ngốc, đạo đức giả, tàn nhẫn—ôi, thật đáng khinh bỉ!—một kẻ lăng mạ vợ khi cô ấy còn sống và ra điều giả nhân giả nghĩa với ký ức của cô ấy khi cô ấy đã chết. Một kẻ hủy hoại một người phụ nữ vì khoái lạc của bản thân, rồi vứt bỏ cô ta để đi hủy hoại những người phụ nữ khác. Rồi đưa ra những lời khuyên tài chính tồi tệ, để rồi sau đó nói rằng mình vô can. Tất cả những kẻ đó chính là anh. Anh không thể nhận ra họ, bởi vì anh không tài nào kết nối nổi mọi chuyện. Em đã quá đủ với cái sự tốt bụng vô tích sự của anh rồi. Em đã nuông chiều anh quá đủ rồi. Suốt cả cuộc đời anh, anh đã luôn được nuông chiều. Bà Wilcox đã nuông chiều anh. Chưa từng có ai vạch trần con người thật của anh—một kẻ hồ đồ, hồ đồ đến mức phạm tội. Những kẻ như anh dùng sự ăn năn làm bức bình phong, thế nên đừng có mà ăn năn nữa. Hãy tự nói với chính mình rằng: “Những gì Helen đã làm, chính tôi cũng đã làm”.

— Hai trường hợp khác nhau chứ, — Henry lắp bắp. Lời phản bác thực sự của ông vẫn chưa kịp bật ra. Bộ não của ông vẫn còn đang quay mòng mòng, và ông cần thêm chút thời gian.

— Khác nhau ở chỗ nào? Anh đã phản bội bà Wilcox, còn Helen chỉ tự hại chính mình. Anh vẫn được dung dưỡng trong xã hội, còn Helen thì không. Anh chỉ hưởng thụ khoái lạc, còn cô ấy thì có thể chết. Mà anh lại còn dám trơ trẽn nói với em về sự khác biệt nữa sao, Henry?

Ôi, thật vô tích sự làm sao! Cuối cùng thì lời phản bác của Henry cũng thốt ra được.

— Anh nhận thấy em đang giở trò tống tiền. Đó quả là một thứ vũ khí chẳng mấy hay ho gì mà một người vợ lại dùng để chống lại chồng mình. Quy tắc suốt đời của anh là không bao giờ thèm để ý đến những lời đe dọa, và anh chỉ có thể nhắc lại những gì anh đã nói lúc nãy: Anh không cho phép em và em gái em được ngủ lại Howards End.

Margaret buông tay ông ra. Ông bước vào trong nhà, vừa đi vừa lấy khăn tay lau bàn tay này rồi đến bàn tay kia. Cô đứng thừ người một lúc nhìn ngọn Six Hills, những ngôi mộ của các chiến binh, bộ ngực của mùa xuân. Rồi cô bước ra khoảng không gian giờ đây đã ngập tràn ánh chiều tà.