Chúng ta không bận tâm đến những người quá nghèo khổ. Họ là những con người vượt ngoài sức tưởng tượng và chỉ có thể được tiếp cận qua các con số thống kê hoặc qua ngòi bút của nhà thơ. Câu chuyện này đề cập đến tầng lớp thượng lưu, hoặc những kẻ buộc phải đóng giả làm người thuộc tầng lớp thượng lưu.
Cậu thanh niên Leonard Bast đứng ở rìa ngoài cùng của sự sang trọng quý phái. Cậu chưa rơi xuống vực thẳm, nhưng cậu có thể nhìn thấy nó, và đôi khi có những người quen của cậu đã sa chân vào đó để rồi chẳng còn ai đếm xỉa tới nữa. Cậu biết mình nghèo và sẵn sàng thừa nhận điều đó; nhưng cậu thà chết chứ nhất quyết không chịu thừa nhận sự thua kém bất kỳ ai giàu có hơn. Điều này có lẽ rất đáng ngợi khen ở cậu. Thế nhưng, chẳng còn nghi ngờ gì nữa, cậu thực sự kém cỏi hơn hầu hết những người giàu có. Cậu không lịch sự bằng một người giàu bình thường, cũng chẳng thông minh hơn, khỏe mạnh hơn hay đáng yêu bằng. Cả tâm trí lẫn thể xác cậu đều chịu cảnh thiếu dưỡng chất vì nghèo khó, và vì sống trong thời đại hiện đại, chúng luôn khao khát những điều kiện tốt hơn. Giả sử cậu sống từ vài thế kỷ trước, trong những nền văn minh rực rỡ sắc màu của quá khứ, cậu đã có một địa vị xác định, nơi thứ hạng và thu nhập sẽ tương ứng với nhau. Thế nhưng vào thời đại của cậu, thiên thần Dân chủ đã xuất hiện, che phủ các tầng lớp xã hội bằng đôi cánh da thuộc và dõng dạc tuyên bố: "Mọi người đều bình đẳng—ý ta là tất cả những ai sở hữu ô," và thế là cậu buộc phải khẳng định vẻ bề ngoài sang trọng của mình, kẻo lại trượt chân rơi xuống vực thẳm nơi chẳng còn thứ gì có giá trị và mọi lời tuyên bố của nền Dân chủ đều trở thành vô nghĩa.
Khi bước đi xa khỏi Wickham Place, mối bận tâm đầu tiên của cậu là phải chứng minh bản thân mình chẳng hề thua kém các cô nhà Schlegel. Niềm tự hào bị tổn thương một cách mơ hồ, cậu tìm cách tổn thương lại họ. Chắc gì họ đã là những quý cô thực sự? Liệu những quý cô chân chính có mời cậu uống trà không? Họ chắc chắn là những kẻ lạnh lùng và cay nghiệt. Qua mỗi bước đi, cảm giác vượt trội trong cậu lại lớn dần lên. Liệu một quý cô chân chính có đi bàn về chuyện ăn cắp một chiếc ô không? Biết đâu rốt cuộc họ lại là những kẻ trộm, và nếu cậu bước vào ngôi nhà ấy, hẳn họ đã úp một chiếc khăn tẩm cloroform lên mặt cậu rồi. Cậu cứ thế thản nhiên bước đi cho đến tận Tòa nhà Quốc hội. Tại đó, cái bụng rỗng bắt đầu lên tiếng và bảo cậu rằng mình thật ngốc nghếch.
“Chào buổi tối, anh Bast.”
“Chào buổi tối, anh Dealtry.”
“Buổi tối trời đẹp nhỉ.”
“Vâng.”
Ông Dealtry, một đồng nghiệp làm cùng sở, đi lướt qua, còn Leonard đứng thừ ra suy nghĩ xem nên đi xe điện chừng nào còn đủ một xu tiền vé, hay là cứ đi bộ về nhà. Cậu quyết định đi bộ—chịu thua lúc này thì chẳng ích gì, hơn nữa cậu đã tiêu quá nhiều tiền ở Queen’s Hall—và cậu rảo bước qua cầu Westminster, đi trước bịnh viện St. Thomas, rồi xuyên qua đường hầm mênh mông nằm dưới tuyến đường sắt chính South-Western ở Vauxhall. Khi vào trong đường hầm, cậu dừng lại lắng nghe tiếng tàu hỏa gầm rú. Một cơn đau nhói chạy dọc qua đầu, khiến cậu cảm nhận rõ mồn một hình dáng của hai hốc mắt mình. Cậu bước nhanh thêm một dặm nữa, và chỉ chịu giảm bớt tốc độ khi đứng trước lối rẽ vào con đường có tên Camelia Road, nơi hiện đang là nhà của cậu.
Đến đây, cậu lại dừng chân và liếc nhìn sang hai bên với vẻ đầy nghi ngờ, tựa như một chú thỏ sắp sửa chui rúc vào cái hang của mình. Những dãy chung cư được xây dựng cực kỳ rẻ tiền sừng sững mọc lên ở cả hai phía. Xa hơn xuống phía cuối đường, hai dãy chung cư nữa đang được dựng lên, và phía sau đó, một ngôi nhà cổ đang bị phá bỏ để nhường chỗ cho một cặp chung cư khác. Đó là khung cảnh có thể bắt gặp ở khắp mọi nơi trên đất Luân Đôn, bất kể là khu vực nào—những viên gạch và vữa cứ thế mọc lên rồi lại sụp xuống với sự bồn chồn của dòng nước trong đài phun khi thành phố tiếp nhận ngày càng nhiều con người đến đặt chân trên mảnh đất của mình. Chẳng mấy chốc, Camelia Road sẽ nổi bật lên như một pháo đài, thu vào tầm mắt một không gian rộng lớn trong chốc lát. Chỉ trong chốc lát mà thôi. Các bản thiết kế xây dựng chung cư ở Magnolia Road cũng đã được công bố rồi. Và chỉ vài năm nữa thôi, tất cả các tòa chung cư ở cả hai con đường này có lẽ sẽ bị dỡ bỏ, để rồi những tòa nhà mới với quy mô vĩ đại chưa từng thấy sẽ mọc lên thay thế những nơi vừa đổ nát.
“Chào buổi tối, anh Bast.”
“Chào buổi tối, anh Cunningham.”
“Một vấn đề rất nghiêm trọng đấy, tỷ lệ sinh ở Manchester đang suy giảm.”
“Anh nói gì cơ?”
“Vấn đề rất nghiêm trọng đấy, tỷ lệ sinh ở Manchester đang suy giảm,” anh Cunningham lặp lại, tay gõ nhẹ lên tờ báo chủ nhật vừa đăng tải thông tin về tai ương đáng lo ngại ấy cho anh ta biết.
“À, vâng,” Leonard đáp, quyết không để lộ chuyện mình chẳng hề mua tờ báo chủ nhật nào.
“Cứ đà này thì dân số nước Anh sẽ dậm chân tại chỗ vào năm 1960 cho mà xem.”
“Anh không đùa chứ.”
“Tôi gọi đó là một vấn đề vô cùng nghiêm trọng, đúng không nào?”
“Chúc anh buổi tối tốt lành, anh Cunningham.”
“Chúc anh buổi tối tốt lành, anh Bast.”
Sau đó, Leonard bước vào Khối nhà B của khu chung cư, và thay vì đi lên lầu, cậu rẽ xuống dưới, đi vào căn phòng mà giới môi giới nhà đất gọi là tầng h bán phần, còn những người khác gọi là một cái hầm rượu. Cậu mở cửa ra và cất tiếng gọi, “Hullo!” với vẻ thân thiện giả tạo của một kẻ sinh ra ở Luân Đôn. Không có tiếng đáp lại. “Hullo!” cậu lại gọi lần nữa. Phòng khách trống không, mặc dù đèn điện vẫn đang bật sáng. Một vẻ nhẹ nhõm thoáng qua trên khuôn mặt cậu, và cậu lao mình phịch xuống chiếc ghế bành.
Phòng khách ngoài chiếc ghế bành ra thì còn có thêm hai chiếc ghế khác, một cây đàn piano, một chiếc bàn ba chân và một góc tường được trang trí ấm cúng. Về phần các bức tường, một bên là cửa sổ, bên kia là chiếc kệ lò sưởi được che phủ bằng vải drap tua tủa những bức tượng tiểu thần tình yêu Cupids. Đối diện với cửa sổ là cửa ra vào, bên cạnh cửa là một tủ sách, trong khi phía trên cây đàn piano treo một trong những kiệt tác của Maud Goodman. Đó là một tổ ấm nhỏ nhuốm màu ái tình và cũng chẳng đến nỗi nào khi những tấm rèm được kéo lại, đèn được bật sáng và lò sưởi gas chưa được đốt lên. Nhưng nó mang cái vẻ nông cạn, tạm bợ thường thấy ở những chốn ngả lưng qua ngày. Nó đạt được quá dễ dàng và cũng có thể bị từ bỏ quá dễ dàng.
Khi Leonard đang dùng chân đá văng đôi giày ra, cậu vô tình va phải chiếc bàn ba chân, khiến khung ảnh được đặt trang trọng trên đó trượt nghiêng sang một bên, rơiỏm xuống lò sưởi và vỡ tan tành. Cậu chửi thề một tiếng nhạt nhẽo rồi nhặt bức ảnh lên. Nó chụp một cô gái trẻ tên là Jacky, được chụp vào thời kỳ mà những cô gái trẻ tên Jacky thường hay được chụp ảnh với cái miệng há hốc. Những chiếc răng trắng lóa kéo dài dọc theo cả hai hàm của Jacky, to và nhiều đến mức gần như kéo lệch hẳn cái đầu cô ta sang một bên. Xin hãy tin lời tôi, nụ cười ấy thực sự vô cùng choáng ngợp, và chỉ có anh với tôi là những kẻ khó tính mới đi phàn nàn rằng niềm vui đích thực phải bắt nguồn từ ánh mắt, thế nhưng ánh mắt của Jacky lại chẳng hề hòa hợp với nụ cười ấy chút nào, thay vào đó lại đầy vẻ lo âu và khao khát.
Leonard cố gỡ những mảnh thủy tinh vỡ ra, để rồi bị đứt tay và lại chửi thề lần nữa. Một giọt máu rơi xuống khung ảnh, rồi giọt thứ hai nối tiếp, tràn lan ra phần bức ảnh đang để hở. Cậu càng chửi bới dữ dội hơn, rồi lao vào nhà bếp để rửa tay. Nhà bếp có kích thước tương đương phòng khách; phía bên kia nó là một phòng ngủ. Thế là hết cả cơ ngơi của cậu. Cậu đang thuê căn hộ này kèm theo nội thất; trong số tất cả những vật dụng ngổn ngang ở đây, chẳng có món nào là của riêng cậu ngoại trừ khung ảnh, những bức tượng Cupids và đống sách vở.
“Khỉ thật, khỉ thật, khỉ thật đời đời kiếp kiếp!” cậu lẩm bẩm, kèm theo những từ ngữ khác mà cậu học được từ những người đàn ông lớn tuổi hơn. Sau đó, cậu đưa tay lên trán và thốt lên, “Ôi, khỉ thật mấy cái thứ này—” ngụ ý một điều gì đó hoàn toàn khác. Cậu xốc lại tinh thần. Cậu uống một ít trà đặc, nguội ngắt và nằm im lìm trong chiếc cốc ở cái kệ bên trên. Cậu nuốt vội vài vụn bánh ngọt khô khốc. Rồi cậu quay trở lại phòng khách, ổn định chỗ ngồi và bắt đầu đọc một cuốn sách của Ruskin.
“Cách thành phố Venice bảy dặm về phía bắc—”
Chương sách nổi tiếng mở đầu thật hoàn hảo làm sao! Quyền uy tối thượng của nó trong việc răn dạy và chất thơ mới vĩ đại làm sao! Người đàn ông giàu có đang cất lời với chúng ta từ trên chiếc thuyền gondola của ông ấy.
“Cách thành phố Venice bảy dặm về phía bắc, những bãi cát vốn nằm sát mặt nước lúc triều rỗi ở gần thành phố bắt đầu dâng cao hơn đôi chút, rồi cuối cùng đan cài vào nhau tạo thành những cánh đồng đầm lầy muối, thỉnh thoảng nhô lên thành những gò đất vô định hình và bị cắt ngang bởi những lạch nước biển hẹp.”
Leonard đang cố gắng định hình văn phong của mình theo Ruskin; cậu hiểu rằng ông là bậc thầy vĩ đại nhất của văn xuôi tiếng Anh. Cậu cứ thế kiên trì đọc tiếp, thỉnh thoảng lại ghi chép vài dòng.
“Chúng ta hãy cùng xem xét lần lượt từng đặc điểm này, và đầu tiên (vì những bàn luận về các cây cột trụ đã quá đủ rồi), điều rất kỳ lạ ở nhà thờ này chính là độ rạng rỡ của nó.”
Liệu có bài học nào có thể rút ra từ câu văn tuyệt vời này không? Cậu có thể áp dụng nó cho nhu cầu của cuộc sống hàng ngày không? Liệu cậu có thể lồng ghép nó, với vài sự điều chỉnh, vào bức thư tiếp theo gửi cho anh trai mình, một giáo lý viên giáo dân? Chẳng hạn như:
“Chúng ta hãy cùng xem xét lần lượt từng đặc điểm này, và đầu tiên (vì những bàn luận về việc thiếu thông gió đã quá đủ rồi), điều rất kỳ lạ ở căn hộ này chính là sự tối tăm u ám của nó.”
Một trực giác nào đó mách bảo cậu rằng những sự điều chỉnh ấy sẽ không ổn chút nào; và trực giác ấy, giá mà cậu biết, chính là linh hồn của văn xuôi tiếng Anh. “Căn hộ của tôi vừa tối lại vừa ngột ngạt.” Đó mới chính là những từ ngữ dành cho cậu.
Và tiếng vọng trên chiếc thuyền gondola cứ thế vang lên, cất tiếng hót du dương về Sự nỗ lực và Sự hy sinh vì người khác, đong đầy hoài bão cao cả, đong đầy cái đẹp, thậm chí đong đầy cả sự đồng cảm và tình yêu thương con người, thế nhưng chẳng hiểu sao nó vẫn né tránh mọi điều thực tế và bức thiết trong cuộc đời của Leonard. Bởi đó là giọng nói của một kẻ chưa từng lâm cảnh bẩn thỉu hay đói khát, và chưa bao giờ hình dung thực sự chuẩn xác về sự dơ bas hay cơn đói khát là gì.
Leonard lắng nghe những vần điệu ấy với lòng kính trọng. Cậu cảm thấy mình đang được truyền những năng lượng tốt đẹp, và rằng nếu cứ tiếp tục kiên trì với Ruskin, với các buổi hòa nhạc ở Queen’s Hall, cùng một số bức tranh của Watts, thì một ngày nào đó cậu sẽ ngoi cái đầu ra khỏi dòng nước xám xịt để nhìn ngắm vũ trụ bao la. Cậu tin vào sự cải hóa chớp nhoáng, một niềm tin có lẽ đúng đắn nhưng lại vô cùng hấp dẫn đối với một bộ óc non nớt, chưa chín muồi. Đó là nền tảng của rất nhiều tôn giáo bình dân; trong lĩnh vực kinh doanh, nó thống trị Thị trường Chứng khoán và biến thành “vận may” dùng để giải thích cho mọi thành công lẫn thất bại. “Giá mà tôi có chút vận may, thì mọi chuyện đã xuôi chèo mát mái rồi... Hắn ta có một cơ ngơi vô cùng hoành tráng ở Streatham và một chiếc xe Fiat 20 mã lực, nhưng mà này, phải nói là hắn gặp may đấy... Tôi rất tiếc vì vợ tôi đến muộn, nhưng cô ấy chẳng bao giờ gặp may trong việc bắt tàu xe cả.” Leonard vốn dĩ vượt trội hơn những kẻ đó; cậu thực sự tin vào sự nỗ lực và sự chuẩn bị vững vàng cho sự thay đổi mà mình hằng mong ước. Thế nhưng cậu chẳng hề có khái niệm gì về một di sản có thể mở rộng dần theo thời gian; cậu mong chờ đạt đến Sự văn minh một cách đột ngột, hệt như cách mà những kẻ truyền đạo cải đạo hy vọng được diện kiến Chúa Jesus vậy. Các cô nhà Schlegel đã đạt được điều đó; họ đã làm được trò trống ấy; đôi tay họ đã nắm chắc lấy những sợi dây thừng, một lần và mãi mãi. Và trong lúc ấy, căn hộ của cậu vừa tối tăm lại vừa ngột ngạt.
Ngay lúc đó, có tiếng động vang lên trên cầu thang. Cậu kẹp tấm danh thiếp của Margaret vào giữa những trang sách của Ruskin rồi mở cửa ra. Một người phụ nữ bước vào, và điều đơn giản nhất để nói về bà ta là bà ta chẳng hề đáng kính chút nào. Vẻ ngoài của bà ta thật đáng sợ. Bà ta trông giống như một mớ dây dợ và nút chuông tua tủa—ruy băng, dây chuyền, những chuỗi vòng cườm va vào nhau lanh lảnh rồi vướng víu vào áo, cùng một chiếc khăn lông vũ màu xanh da trời quàng hờ hững quanh cổ với hai vạt dài ngắn khác nhau. Cổ áo để trần, quấn hai vòng ngọc trai, đôi tay để trần đến tận khuỷu, và người ta có thể thấp thoáng nhìn thấy lại bờ vai qua lớp ren rẻ tiền. Chiếcếc mũ đội đầu điểm xuyết hoa hòe của bà ta trông giống hệt như những chiếc giỏ đựng trái cây lót nỉ mà hồi nhỏ chúng ta thường dùng để gieo hạt cải xoong và mù tạt, chỗ mọc chỗ không. Bà ta đội nó lệch về phía sau đầu. Còn về phần mái tóc, hay đúng hơn là những búi tóc của bà ta, chúng phức tạp đến mức khó mà tả hết được, nhưng có một mớ rủ xuống tận lưng, nằm gọn thành một búi dày ở đó, trong khi một mớ khác, được tạo kiểu cho một số phận nhẹ nhàng hơn, lại uốn lượn xung quanh vầng trán. Còn khuôn mặt—khuôn mặt chẳng có gì đáng bàn. Đó chính là khuôn mặt trong bức ảnh, nhưng già nua hơn, và số răng không còn nhiều như nhà nhiếp ảnh đã gợi ý, và chắc chắn là chẳng hề trắng lóa đến thế. Phải, Jacky đã qua thời xuân sắc, bất kể thời xuân sắc đó từng là gì đi nữa. Bà ta đang tuột dốc nhanh hơn hầu hết phụ nữ vào những năm tháng phai tàn, và ánh mắt bà ta đã thừa nhận điều đó.
“Gì thế!” Leonard cất tiếng chào bóng hồng ấy đầy hào hứng và giúp bà ta cởi chiếc khăn lông vũ.
Jacky cất giọng khàn khàn đáp lại: “Gì thế!”
“Mới đi ra ngoài về à?” cậu hỏi. Câu hỏi nghe có vẻ thừa thãi, nhưng thực ra không phải vậy, vì người phụ nữ đáp: “Không,” rồi nói thêm, “Ồ, tôi mệt quá.”
“Cô mệt á?”
“Hả?”
“Tôi mới mệt đây này,” cậu vừa nói vừa treo chiếc khăn lên.
“Ôi, Len, tôi mệt quá.”
“Anh vừa đi cái buổi hòa nhạc cổ điển mà anh kể với em đấy,” Leonard nói.
“Cái gì cơ?”
“Anh về ngay khi nó vừa kết thúc.”
“Có ai ghé qua chỗ mình không?” Jacky hỏi.
“Anh không thấy ai cả. Anh gặp anh Cunningham ở ngoài và bọn anh có chào hỏi vài câu.”
“Gì cơ, không phải anh Cunningham đấy chứ?”
“Ừ.”
“Ơ, ý anh là anh Cunningham ấy hả.”
“Ừ. Anh Cunningham.”
“Tôi vừa đi uống trà ở nhà một cô bạn.”
Khi bí mật cuối cùng cũng được tiết lộ với thiên hạ, và tên của người cô bạn kia thậm chí đã được hé lộ phảng phất, Jacky không buồn thử sức thêm lần nào nữa với môn nghệ thuật trò chuyện vốn vô cùng khó khăn và mệt mỏi đối với cô ta. Từ trước đến nay cô ta vốn chẳng phải là người giỏi ăn nói. Ngay cả trong thời kỳ làm mẫu ảnh, cô ta cũng chỉ dựa vào nụ cười và vóc dáng của mình để thu hút người khác, và giờ đây khi cô ta đang lâm vào cảnh
“Bị bỏ xó, Bị bỏ xó, Các cậu ơi, tớ bị bỏ xó rồi,”
thì cô ta càng chẳng có hy vọng gì để mở miệng nói chuyện. Những đợt hứng chí hát hò ngẫu hứng (mà đoạn trích trên là một ví dụ) vẫn thỉnh thoảng phát ra từ đôi môi ấy, nhưng những lời nói giao tiếp thông thường thì rất hiếm hoi.
Cô ta ngồi lên đùi Leonard và bắt đầu vuốt ve cậu. Lúc này cô ta đã là một người phụ nữ vạm vỡ ở tuổi ba mươi ba, và trọng lượng của cô ta làm cậu thấy đau, nhưng cậu chẳng tiện nói ra điều đó. Sau đó cô ta hỏi, “Đó là cuốn sách anh đang đọc đấy à?” và cậu đáp, “Đó là một cuốn sách,” rồi rút nó ra khỏi đôi tay không hề phản kháng của cô ta. Tấm danh thiếp của Margaret rơi ra khỏi sách. Nó úp mặt xuống đất và cậu lẩm bẩm, “Đánh dấu trang sách.”
“Len—”
“Gì thế?” cậu hỏi với giọng hơi mệt mỏi, bởi vì cô ta chỉ có độc nhất một chủ đề trò chuyện mỗi khi ngồi lên đùi cậu.
“Anh có yêu em không?”
“Jacky, em biết là anh yêu em mà. Sao em cứ hỏi mấy câu thế nhỉ!”
“Nhưng anh có yêu em thật không, Len?”
“Đương nhiên là có rồi.”
Một khoảng lặng. Câu nói tiếp theo vẫn chưa được thốt ra.
“Len—”
“Gì nào? Sao thế?”
“Len, anh sẽ lo liệu ổn thỏa mọi chuyện chứ?”
“Anh không muốn em cứ hỏi anh câu này hoài nữa,” cậu thanh niên bỗng nổi giận đùng đùng. “Anh đã hứa sẽ cưới em khi anh đến tuổi trưởng thành, thế là đủ rồi. Lời hứa của anh là danh dự. Anh đã hứa sẽ cưới em ngay khi anh tròn hai mươi mốt tuổi, và anh không thể cứ bị làm phiền hoãi được. Anh có đủ thứ chuyện phải lo rồi. Chẳng đời nào anh bỏ rơi em, chưa kể đến lời hứa của anh, khi mà anh đã tiêu ngần ấy tiền. Hơn nữa, anh là một người đàn ông Anh quốc, và anh không bao giờ nuốt lời. Jacky, hãy ra điều một chút chứ. Đương nhiên là anh sẽ cưới em. Chỉ xin em đừng có lải nhải hành hạ anh nữa.”
“Khi nào đến sinh nhật anh vậy, Len?”
“Anh đã nói với em hết lần này đến lần khác rồi, vào ngày mười một tháng Mười tới đây. Giờ thì đứng dịch khỏi đùi anh một chút đi, chắc ai đó phải chuẩn bị bữa tối thôi.”
Jacky bước thẳng vào phòng ngủ và bắt đầu chỉnh trang lại chiếc mũ của mình. Việc này đồng nghĩa với việc cô ta dùng những cú thổi hơi ngắn và mạnh vào nó. Leonard dọn dẹp lại phòng khách và bắt đầu chuẩn bị bữa ăn tối cho hai người. Cậu nhét một đồng xu vào khe của đồng hồ đo gas, và chẳng mấy chốc căn hộ nồng nặc mùi hơi kim loại. Không hiểu sao cậu vẫn không tài nào lấy lại được bình tĩnh, và suốt quãng thời gian nấu nướng, cậu cứ liên tục phàn nàn cay đắng.
“Thật sự là quá tệ khi một người đàn ông không được tin tưởng. Nó khiến người ta cảm thấy thật điên tiết, trong khi anh đã giả vờ với mọi người ở đây rằng em là vợ anh—rồi, rồi, em SẼ là vợ anh mà—và anh đã mua nhẫn cho em đeo, anh lại còn thuê căn hộ này kèm đầy đủ nội thất, tốn kém hơn rất nhiều so với khả năng của anh, thế mà em vẫn không bằng lòng, rồi anh còn phải nói dối khi viết thư về nhà nữa chứ.” Cậu hạ giọng xuống. “Hắn ta sẽ ngăn cản việc này mất.” Với giọng điệu đầy kinh hãi nhưng lại mang chút khoái cảm ngầm, cậu lặp lại: “Anh trai tôi sẽ ngăn cản nó cho xem. Tôi đang đi ngược lại cả thế giới đấy, Jacky.
Đó chính là con người anh đấy, Jacky. Anh chẳng thèm bận tâm đến lời bàn ra tán vào của bất kỳ ai cả. Anh cứ thế tiến thẳng về phía trước, đúng vậy đấy. Từ trước đến nay phong cách của anh vẫn luôn là thế. Anh không phải là loại người yếu đuối khuỵu gối đầu hàng đâu. Nếu một người phụ nữ gặp hoạn nạn, anh tuyệt đối không bao giờ bỏ rơi cô ấy bơ vơ một mình. Không có chuyện đó đâu nhé. Không, cảm ơn.
Anh còn muốn nói với em điều này nữa. Anh rất quan tâm đến việc tự hoàn thiện bản thân thông qua Văn học và Nghệ thuật, qua đó mở rộng tầm nhìn của mình. Chẳng hạn như, lúc em bước vào anh đang đọc cuốn Những viên đá ở Venice của Ruskin. Anh nói ra điều này không phải để khoe khoang, mà chỉ để cho em thấy anh là con người thế nào thôi. Anh nói thật với em là anh rất thích buổi hòa nhạc chiều nay đấy.”
Trước mọi tâm trạng của cậu, Jacky vẫn tỏ ra dửng dưng như một. Khi bữa tối đã sẵn sàng—và không sớm hơn lúc đó—cô ta mới bước ra từ phòng ngủ và nói: “Nhưng mà anh có yêu em thật không?”
Bữa ăn bắt đầu với một viên súp cô đặc hình vuông mà Leonard vừa hòa tan trong nước nóng. Tiếp theo là món lưỡi bò—một khối thịt hình trụ lấm tấm tàn nhang, với một ít thạch ở phía trên và rất nhiều mỡ vàng ở phía dưới—và kết thúc bằng một viên súp hình vuông khác hòa tan trong nước (vị thạch dứa) mà Leonard đã chuẩn bị từ trước trong ngày. Jacky ăn uống một cách khá thỏa mãn, thỉnh thoảng lại nhìn người đàn ông của mình bằng đôi mắt đầy lo lắng—điều hoàn toàn trái ngược với mọi thứ khác trên diện mạo của cô ta, nhưng dường như lại phản chiếu chính tâm hồn cô ta. Và Leonard cũng cố gắng thuyết phục cái dạ dày của mình rằng nó đang được nạp một bữa ăn đầy dưỡng chất.
Sau bữa tối, họ hút thuốc lá và trao đổi vài câu chuyện ngắn gọn. Cô ta nhận xét rằng bức “ảnh chân dung” của cô ta đã bị làm cho vỡ mất rồi. Cậu tranh thủ nhắc lại, lần này là lần thứ hai, rằng cậu đã đi thẳng về nhà ngay sau buổi hòa nhạc ở Queen’s Hall. Chẳng mấy chốc cô ta lại ngồi lên đùi cậu. Cư dân ở Camelia Road lục đục đi lại rầm rập ngoài cửa sổ, ngay ngang tầm đầu của họ, và gia đình ở căn hộ tầng trệt bắt đầu cất tiếng hát bài, “Hark, my soul, it is the Lord.”
“Cái giai điệu ấy nghe thực sự làm anh phát bực lên được,” Leonard nói.
Jacky nghe theo lời đó và bảo rằng phần cô ta, cô ta thấy đó là một giai điệu đáng yêu.
“Không; để anh chơi cho em nghe một khúc nhạc hay tuyệt. Đứng dậy một lát đi em yêu.”
Cậu tiến lại cây đàn piano và gõ lốc cốc một bản nhạc của Grieg. Cậu đàn vừa dở vừa thô tục, nhưng màn trình diễn ấy không phải là không mang lại hiệu quả, bởi vì Jacky liền bảo rằng cô ta nghĩ mình sẽ đi ngủ đây. Khi cô ta lùi bước đi ra, một luồng hứng thú mới lại chiếm lĩnh tâm trí cậu thanh niên, và cậu bắt đầu nghĩ về những gì đã được bàn luận về âm nhạc bởi cô nhà Schlegel kỳ quặc kia—người cứ vặn vẹo cả khuôn mặt mỗi khi nói chuyện. Rồi những suy nghĩ ấy trở nên buồn bã và đố kỵ. Có cô gái tên Helen, kẻ đã thò tay chắp nhặt chiếc ô của cậu, và cô gái người Đức đã mỉm cười với cậu đầy thân thiện, rồi ông nọ, bà kia, và người anh trai—tất cả, tất cả đều đang đặt tay lên những sợi dây thừng. Tất cả bọn họ đã bước lên chiếc cầu thang hẹp và giàu sang ở Wickham Place để tiến vào một căn phòng rộng rãi nào đó, nơi mà cậu chẳng bao giờ có thể với tới, dù cho có đọc sách mười tiếng một ngày đi nữa. Ồ, thật vô ích, những hoài bão liên miên này. Có những kẻ sinh ra đã mang sẵn sự văn minh; những kẻ còn lại tốt hơn hết là nên lao vào bất cứ thứ gì dễ dàng đến với mình. Nhìn ngắm cuộc đời một cách kiên định và nhìn ngắm nó trọn vẹn vốn dĩ không dành cho những kẻ như cậu.
Từ bóng tối phía bên kia căn bếp, một giọng nói cất lên, “Len?”
“Em lên giường nằm rồi à?” cậu hỏi, trán giật giật.
“Rồi.”
Chẳng mấy chốc cô ta lại gọi cậu.
“Anh phải đánh giày cho sạch để sáng mai đi làm,” cậu đáp.
Chẳng mấy chốc cô ta lại gọi cậu.
“Anh muốn làm cho xong chương này đã.”
“Gì cơ?”
Cậu bít tai lại trước tiếng gọi của cô ta.
“Cái gì thế?”
“Được rồi, Jacky, không có gì đâu; anh đang đọc sách.”
“Gì cơ?”
“Cái gì?” cậu đáp lại, nhiễm cái bệnh lãng tai đáng thương hại của cô ta.
Chừng lát sau cô ta lại gọi cậu.
Đến lúc này Ruskin đã ghé thăm Torcello và đang ra lệnh cho những người chèo thuyền gondola chở ông đến Murano. Chợt nhận ra khi lướt đi trên những đầm phá đang thì thầm trò chuyện, rằng sức mạnh của Tự nhiên không thể bị vùi lấp bởi sự ngu ngốc, và vẻ đẹp của nó cũng không thể bị nhuốm màu buồn tủi hoàn toàn bởi những nỗi khốn khổ của những kẻ như Leonard.
