“Ôi, Margaret,” dì của cô kêu lên vào sáng hôm sau, “có một chuyện vô cùng bất trắc vừa xảy ra. Ta không sao tìm được cháu lúc chỉ có hai người.”

Chuyện bất trắc ấy thực ra chẳng có gì là nghiêm trọng cho lắm. Một căn hộ trong dãy nhà hoa mỹ đối diện đã được gia đình Wilcox thuê lại có đầy đủ đồ đạc, “chắc hẳn là để lên đây với hy vọng bước chân vào giới thượng lưu London.” Việc bà Munt là người đầu tiên phát hiện ra tai họa này chẳng có gì lạ, bởi vì bà vô cùng quan tâm đến các dãy chung cư, chăm chú theo dõi mọi đổi thay của chúng với sự tận tụy không mệt mỏi. Về lý thuyết, bà khinh thường chúng—chúng làm mất đi vẻ đẹp cổ kính, che khuất ánh mặt trời—và chung cư là nơi trú ngụ của những kẻ phô trương. Nhưng nếu nói cho đúng sự thật, từ khi khu Wickham Mansions mọc lên, bà thấy những chuyến viếng thăm Wickham Place thú vị hơn gấp bội; chỉ trong vài ngày, bà có thể nắm bắt nhiều chuyện về chúng hơn cả hai cô cháu gái trong vài tháng, hay người cháu trai trong vài năm. Bà thường đi dạo sang đó, kết thân với mấy người gác cổng, hỏi han giá thuê nhà, chẳng hạn như thốt lên: “Gì cơ? Một trăm hai mươi đồng cho một căn hộ dưới tầng hầm ư? Các anh đừng hòng có được giá đó!” Và họ sẽ đáp: “Thưa bà, người ta cứ thử vận may thôi ạ.” Những cẩu thang máy chở khách, cách thức cung cấp than sưởi (một cám dỗ lớn đối với tay gác cổng không trung thực), tất cả đều là những chuyện quen thuộc đối với bà, và có lẽ đó cũng là một sự giải thoát khỏi bầu không khí chính trị-kinh tế-mỹ học đang ngự trị tại nhà Schlegel.

Margaret điềm tĩnh đón nhận thông tin đó, và không đồng tình rằng nó sẽ phủ một đám mây đen lên cuộc đời tội nghiệp của Helen.

“Ôi, nhưng Helen đâu phải là một cô gái không có lấy một bận tâm nào,” cô giải thích. “Con bé có vô số thứ khác và những con người khác để suy ngẫm. Nó đã có một khởi đầu sai lầm với nhà Wilcox, và nó cũng sẽ sẵn sàng như chúng ta trong việc chẳng thèm dính líu gì đến họ nữa.”

Con bé SẼ phải dính líu đến họ, “Đối với một cô gái thông minh, cháu yêu ạ, cháu ăn nói thật kỳ cục làm sao. Giờ thì họ ở ngay đối diện rồi, Helen thế nào cũng sẽ chạm trán cái tay Paul đó ngoài đường. Con bé khó mà không gật đầu chào cho được.”

“Đương nhiên là nó phải chào rồi. Nhưng này; chúng ta cắm hoa tiếp đi nhé. Ý con muốn nói là, cái mong muốn được quan tâm đến anh ta đã lụi tàn rồi, thì còn gì quan trọng nữa chứ? Con xem tập episod thảm hại đó (mà dì đã rất tử tế giúp đỡ) như là việc rút đi một sợi dây thần kinh trong lòng Helen. Nó đã chết đi rồi, và con bé sẽ chẳng bao giờ phải bận tâm vì nó nữa. Những thứ duy nhất quan trọng là những gì đem lại hứng thú cho một người. Chào hỏi, thậm chí là ghé thăm và để lại danh thiếp, hay một bữa tiệc tối—chúng ta có thể làm tất cả những điều đó với nhà Wilcox, nếu họ thấy thoải mái; nhưng còn chuyện kia, chuyện quan trọng duy nhất—thì không bao giờ có chuyện đó nữa. Dì không hiểu sao?”

Bà Munt không thể hiểu nổi, và quả thực Margaret đang đưa ra một nhận định rất đáng ngờ—rằng bất kỳ cảm xúc nào, bất kỳ sự quan tâm nào một khi đã từng bùng lên mãnh liệt, lại có thể hoàn toàn lụi tàn.

“Con cũng xin thông báo với dì rằng nhà Wilcox đã chán ngấy chúng ta rồi. Con không kể cho dì nghe vào lúc ấy—vì sợ dì nổi giận, trong khi dì đã có đủ chuyện phải lo lắng—nhưng con đã viết một bức thư gửi cho bà W, ngỏ lời xin lỗi vì phiền phức mà Helen đã gây ra cho họ. Bà ấy không thèm trả lời.”

“Thật là bất lịch sự làm sao!”

“Con lại tự hỏi. Hay đó là một hành động khôn ngoan?”

“Không, Margaret, phải gọi là cực kỳ bất lịch sự.”

“Dù trong trường hợp nào đi nữa, người ta cũng có thể xem đó là một tín hiệu đáng mừng.”

Bà Munt thở dài. Ngày mai bà phải trở về Swanage rồi, đúng vào lúc các cháu gái đang cần bà nhất. Bao nhiêu nỗi tiếc nuối khác lại tràn về trong tâm trí bà: chẳng hạn như, bà đã có thể phớt lờ Charles một cách huy hoàng thế nào nếu giáp mặt anh ta. Bà đã nhìn thấy anh ta ra lệnh cho người gác cổng—và trông anh ta thật tầm thường trong chiếc mũ cao chóp. Nhưng ngặt một nỗi là anh ta lại quay lưng về phía bà, và mặc dù bà đã lạnh lùng phớt lờ cái lưng ấy, bà không thể xem đó là một cú ngoạm mặt đắc thắng được.

“Nhưng cháu sẽ cẩn thận chứ, phải không?” bà căn dặn.

“Ôi, chắc chắn rồi. Cẩn thận đến độ quái quỷ ấy chứ.”

“Và Helen cũng phải cẩn thận nữa.”

“Cẩn thận chuyện gì cơ?” Helen cất lời hỏi, đúng lúc đó bước vào phòng cùng với người chị họ.

“Không có gì,” Margaret đáp, chợt thoáng chút ngượng ngùng.

“Cẩn thận chuyện gì thế, dì Juley?”

Bà Munt ra điều bí hiểm. “Chẳng có gì ngoài việc một gia đình nọ, mà chúng ta biết tên nhưng không muốn nhắc đến, đúng như chính cháu đã nói tối qua sau buổi hòa nhạc, đã thuê căn phòng đối diện nhà Mathesons—nơi có mấy chậu cây ở ban công ấy.”

Helen định đáp lại bằng một tiếng cười, rồi bỗng đỏ bừng mặt làm tất cả bọn họ đều lúng túng. Bà Munt bối rối đến mức thốt lên: “Sao thế, Helen, cháu không thích việc họ chuyển đến đấy à?” và khiến gương mặt con bé càng đỏ rực hơn.

“Tất nhiên là cháu chẳng bận tâm gì rồi,” Helen đáp có phần bực dọc. “Chỉ là cả dì và Meg đều tỏ ra quá ư nghiêm trọng về chuyện đó, trong khi chẳng có gì đáng để phải nghiêm trọng cả.”

“Dì có nghiêm trọng đâu nào,” Margaret phân bua, ngầm thấy hơi khó chịu.

“Thì trông chị rất nghiêm trọng mà; có phải thế không, Frieda?”

“Tớ chẳng thấy có gì là nghiêm trọng cả, tớ chỉ nói thế thôi; mấy cậu đang suy diễn điên rồ rồi đấy.”

“Không, con bé không hề cảm thấy nghiêm trọng,” bà Munt hùa theo. “Ta có thể làm chứng cho điều đó. Con bé không đồng ý—”

“Nghe kìa!” Fräulein Mosebach ngắt lời. “Tớ nghe thấy tiếng Bruno vào sảnh rồi.”

Bởi vì Herr Liesecke có hẹn đến Wickham Place để đón hai cô em. Anh ta chưa hề bước vào sảnh—thực ra, phải mất đến tròn năm phút nữa anh ta mới tới. Nhưng Frieda đã đánh hơi được một tình huống tế nhị, liền bảo rằng cô và Helen tốt hơn hết nên xuống dưới nhà đợi Bruno, để mặc Margaret và bà Munt hoàn thành nốt việc cắm hoa. Helen đồng thuận. Nhưng, như để chứng minh rằng tình huống ấy thực chất chẳng có gì là tế nhị, cô dừng lại ở ngưỡng cửa và nói:

“Dì vừa nói căn hộ của nhà Mathesons phải không, dì Juley? Dì thật là tuyệt vời! Cháu chưa từng biết tên của người phụ nữ hay thắt lưng corset quá chật ấy là Matheson đấy.”

“Đi nào, Helen,” người chị họ giục.

“Đi đi con,” bà dì tiếp lời; rồi quay sang Margaret gần như trong cùng một nhịp thở: “Helen không thể qua mặt ta được đâu. Con bé có bận tâm đấy.”

“Ôi, khẽ chứ!” Margaret thì thào. “Frieda sẽ nghe thấy mất, mà cậu ấy thì hay để ý lắm.”

“Con bé có bận tâm,” bà Munt khẳng định, vừa đi lại ngẫm nghĩ quanh phòng, vừa rút những bông cúc đã tàn ra khỏi các bình hoa. “Ta biết là con bé sẽ bận tâm mà—và ta tin là một thiếu nữ thì nên như thế! Cả một trải nghiệm như thế! Những con người thô lỗ khủng khiếp làm sao! Ta biết về họ nhiều hơn các cháu, mà các cháu lại quên mất điều đó, và nếu ngày ấy Charles chở cháu đi dạo bằng ô tô—chà, cháu đã về nhà trong một hình hài tàn tạ rồi. Ôi, Margaret, cháu không biết mình sắp phải đối mặt với cái gì đâu! Tất cả bọn họ đang chình ình quay mặt vào khung cửa sổ phòng khách kìa. Có bà Wilcox—ta đã thấy bà ta rồi. Có Paul này. Có Evie, một con nhỏ xấc láo. Có Charles—ta đã thấy hắn ngay từ đầu. Và một người đàn ông lớn tuổi để ria mép, mặt mày rám đồng thì là ai cơ chứ?”

“Chắc là ông Wilcox rồi.”

“Ta biết ngay mà. Và có cả ông Wilcox nữa.”

“Thật là quá đáng khi gọi khuôn mặt bác ấy là rám đồng,” Margaret phàn nàn. “Bác ấy có nước da đáng ngưỡng mộ đối với một người ở tuổi đó chứ.”

Bà Munt, dẫu thắng thế ở những điểm khác, cũng đành rộng lượng nhượng bộ về nước da của ông Wilcox. Bà chuyển ngay sang kế hoạch hành động mà hai cô cháu gái nên thực hiện trong thời gian tới. Margaret tìm cách ngăn bà lại.

“Helen đã không đón nhận tin tức đó đúng như con dự đoán, nhưng mối bận tâm về nhà Wilcox thực sự đã chết trong lòng con bé rồi, thế nên chẳng cần phải lên kế hoạch gì sất.”

“Cứ chuẩn bị trước vẫn hơn.”

“Không—không chuẩn bị gì cả mới là hay nhất.”

“Tại sao chứ?”

“Bởi vì—”

Suy nghĩ của cô vươn lên từ chốn biên thùy mơ hồ. Cô không thể diễn giải bằng ngần ấy câu chữ, nhưng cô cảm thấy rằng những ai chuẩn bị trước cho mọi tình huống bất ngờ của cuộc sống có thể tự trang bị cho mình nhưng lại đánh đổi bằng niềm vui. Người ta cần phải chuẩn bị cho một kỳ thi, một bữa tiệc tối, hay một sự sụt giảm có thể xảy ra của giá cổ phiếu: những ai dấn thân vào các mối quan hệ con người buộc phải áp dụng một phương thức khác, nếu không muốn thất bại. “Bởi vì thà con chấp nhận rủi ro còn hơn,” đó là câu kết có phần đuối lý của cô.

“Nhưng hãy tưởng tượng những buổi tối xem nào,” người dì kêu lên, chỉ vòi chiếc bình tưới cây về phía khu chung cư Mansions. “Bật đèn điện ở chỗ này hoặc chỗ kia lên, thì gần như đó là cùng một căn phòng rồi. Có buổi tối họ có thể quên kéo rèm xuống, và các cháu sẽ nhìn thấy họ; rồi tối hôm sau, đến lượt các cháu quên, và họ sẽ nhìn thấy các cháu. Thật không thể ra ban công ngồi nổi. Không thể tưới cây, hay thậm chí là cất lời nói. Hãy tưởng tượng cảnh bước ra khỏi cửa trước, và họ cũng bước ra ở phía đối diện ngay cùng một thời điểm. Thế mà cháu lại bảo với ta là các kế hoạch là không cần thiết, và cháu thà chịu rủi ro còn hơn.”

“Con mong được mạo hiểm suốt cả cuộc đời mình.”

“Ôi, Margaret, nguy hiểm lắm thay.”

“Nhưng suy cho cùng,” cô tiếp tục với một nụ cười, “chẳng bao giờ có rủi ro quá lớn chừng nào cháu còn có tiền.”

“Ôi trời! Thật là một phát ngôn gây sốc làm sao!”

“Tiền bạc làm đệm êm cho các góc cạnh của cuộc sống,” cô Schlegel nói. “Xin Chúa hãy phù hộ cho những ai chẳng có lấy một xu.”

“Nhưng đây là một điều hoàn toàn mới mẻ!” bà Munt thốt lên, người luôn thu lượm những ý tưởng mới giống như một con sóc gom hạt dẻ, và đặc biệt bị thu hút bởi những thứ có tính ứng dụng cao.

“Mới đối với con thôi; những người khôn ngoan đã công nhận điều đó từ nhiều năm nay rồi. Dì, con và nhà Wilcox đang đứng trên tiền bạc cũng giống như trên những hòn đảo vậy. Nó vững chãi dưới chân chúng ta đến mức ta quên mất sự tồn tại của chính nó. Chỉ khi ta thấy ai đó ở gần mình đang lảo đảo, ta mới nhận thức được hết ý nghĩa của một nguồn thu nhập độc lập. Tối qua, khi chúng ta trò chuyện ở đây quanh ngọn lửa, con đã bắt đầu nghĩ rằng chính linh hồn của thế giới này mang bản chất kinh tế, và vực sâu thẳm nhất không phải là sự thiếu vắng tình yêu, mà là sự thiếu vắng đồng tiền.”

“Ta gọi thế là hơi yếm thế đấy.”

“Con cũng thấy vậy. Nhưng Helen và con, chúng ta nên nhớ rằng, khi chúng ta bị cám dỗ muốn phán xét người khác, là chúng ta đang đứng trên những hòn đảo này, và hầu hết những người kia đều đang chìm dưới mặt nước biển. Người nghèo không phải lúc nào cũng với tới được những người họ muốn yêu, và họ hầu như không bao giờ có thể thoát khỏi những kẻ mà họ không còn muốn yêu nữa. Còn chúng ta, những kẻ giàu có, thì có thể. Hãy tưởng tượng thảm kịch hồi tháng Sáu vừa qua, nếu Helen và Paul Wilcox là những kẻ nghèo khó, và không thể cậy nhờ vào đường sắt hay ô tô để chia cắt họ.”

“Nghe giống Chủ nghĩa Xã hội quá đấy,” bà Munt đầy nghi kỵ lên tiếng.

“Dì muốn gọi là gì thì tùy. Con gọi đó là đi qua cuộc đời với bàn tay ngửa mở trên mặt bàn. Con đã chán ngấy những kẻ giàu có giả vờ nghèo khổ, và tưởng rằng việc phớt lờ những núi tiền đang giữ cho đôi chân họ không bị chìm dưới sóng nước là biểu hiện của một tâm hồn đẹp đẽ. Mỗi năm con đứng trên sáu trăm bảng Anh, Helen cũng vậy, và Tibby sẽ đứng trên tám trăm, và ngay khi những đồng bảng của chúng ta tan vỡ chìm vào lòng biển thì chúng lại được tái sinh—từ biển cả, vâng, từ chính biển cả. Và mọi suy nghĩ của chúng ta đều là suy nghĩ của những kẻ có sáu trăm bảng, mọi lời nói cũng vậy; và bởi vì bản thân chúng ta không muốn đi ăn trộm ô, nên ta quên mất rằng dưới đáy biển kia người ta rất muốn ăn trộm chúng và đôi khi thực sự đã ăn trộm, và rằng điều vốn là một trò đùa ở trên này lại là hiện thực ở dưới đó.”

“Họ kìa—Fräulein Mosebach đang đi kìa. Quả thật, đối với một người Đức thì cô ấy ăn mặc quyến rũ thật đấy. Ồ!—”

“Gì thế ạ?”

“Helen đang ngước lên nhìn căn hộ của nhà Wilcox.”

“Sao con bé lại không được nhìn chứ?”

“Ta xin lỗi, ta đã ngắt lời cháu. Cháu vừa nói gì về hiện thực ấy nhỉ?”

“Con lại lái câu chuyện về phía mình, như mọi khi,” Margaret đáp bằng giọng điệu bỗng trở nên lơ đễnh.

“Hãy nói cho ta nghe điều này đi, dù thế nào đi nữa. Cháu đứng về phía người giàu hay người nghèo?”

“Khó quá. Hỏi câu khác đi ạ. Con đứng về phía nghèo đói hay giàu có? Phía giàu có chứ. Hoan hô sự giàu có!”

“Vì sự giàu có!” bà Munt lặp lại, như thể cuối cùng cũng đã vớ được hạt dẻ của mình.

“Vâng. Vì sự giàu có. Tiền bạc muôn năm!”

“Ta cũng vậy, và ta e rằng phần lớn những người quen của ta ở Swanage cũng thế, nhưng ta ngạc nhiên là cháu lại đồng tình với chúng ta đấy.”

“Cảm ơn dì nhiều lắm, dì Juley. Trong lúc con mải bàn chuyện lý thuyết thì dì đã cắm xong hoa rồi.”

“Không có chi, cháu yêu. Ta ước gì cháu để ta giúp những việc quan trọng hơn.”

“Chà, dì có thể tử tế thế này được không? Dì có muốn cùng con đến trung tâm môi giới việc làm không? Có một cô hầu phòng cứ lấp lửng mãi không chịu nhận lời nhưng cũng chẳng từ chối.”

Trên đường đến đó, họ lại ngước lên nhìn căn hộ của nhà Wilcox. Evie đang ở ngoài ban công, “nhìn trừng trừng một cách cực kỳ bất lịch sự,” theo lời bà Munt. Ôi vâng, đúng là một phiền phức, không còn nghi ngờ gì nữa. Helen tuy có thể miễn dịch với một cuộc chạm trán thoáng qua, nhưng—Margaret bắt đầu mất đi sự tự tin. Liệu nó có thể khơi dậy lại sợi thần kinh đang lụi tàn kia nếu gia đình ấy cứ sống ngay trước tầm mắt cô hay không? Và Frieda Mosebach còn ở lại với họ thêm hai tuần nữa, mà Frieda lại rất sắc sảo, sắc sảo một cách đáng sợ, hoàn toàn có khả năng thốt lên rằng: “Cậu yêu một trong mấy chàng trai ở đối diện phải không?” Lời nhận xét đó vốn không có thật, nhưng lại thuộc loại mà nếu được lặp đi lặp lại đủ nhiều, rất có thể sẽ trở thành sự thật; giống như câu nói “Anh Quốc và nước Đức thế nào cũng đánh nhau,” khiến cho chiến tranh trở nên có nguy cơ cao hơn sau mỗi lần được thốt lên, và vì thế càng bị tô vẽ sẵn sàng hơn bởi giới báo chí lá cải của cả hai quốc gia. Liệu những cảm xúc riêng tư có thứ báo chí lá cải của riêng chúng không? Margaret nghĩ là có, và lo ngại rằng dì Juley tốt bụng cùng Frieda chính là những điển hình tiêu biểu cho loại đó. Bằng những lời bàn tán không ngớt, họ có thể dẫn dắt Helen lặp lại những khao khát hồi tháng Sáu. Dẫn dắt lặp lại thôi—chứ họ không thể đưa con bé đến một tình yêu bền vững. Họ chính là—cô nhận thấy rõ điều đó—Báo chí lá cải; còn cha cô, dẫu mang bao khuyết điểm và sự cố chấp, vẫn là Văn chương, và nếu ông còn sống, ông đã dẫn dắt con gái mình đi đúng hướng.

Văn phòng môi giới việc làm đang có buổi tiếp đón buổi sáng. Một hàng xe ngựa nối đuôi nhau chật kín cả con đường. Cô Schlegel kiên nhẫn chờ đến lượt mình, và cuối cùng đành phải bằng lòng với một người làm “tạm thời” đầy rủi ro, sau khi bị những cô hầu phòng chính gốc từ chối với lý do nhà cô có quá nhiều bậc cầu thang. Thất bại ấy khiến cô chán nản, và dẫu cô đã quên đi chuyện không thành, nỗi chán chường vẫn ở lại đó. Trên đường về nhà, cô lại liếc nhìn lên căn hộ của nhà Wilcox, và đưa ra một quyết định có phần ra dáng người lớn tuổi là nói chuyện về vấn đề này với Helen.

“Helen, em phải nói cho chị biết liệu chuyện này có làm em bận tâm không.”

“Chuyện gì cơ?” Helen vừa nói vừa rửa tay chuẩn bị ăn trưa.

“Việc nhà W chuyển đến ấy.”

“Không, tất nhiên là không rồi.”

“Thật chứ?”

“Thật mà.” Rồi con bé thừa nhận rằng nó có hơi lo lắng một chút vì nghĩ cho bà Wilcox; nó ngầm ý rằng bà Wilcox có thể chạm tới những cảm xúc sâu kín, và sẽ bị tổn thương bởi những điều chưa bao giờ chạm đến các thành viên khác trong cái gia đình ấy. “Em sẽ chẳng màng nếu Paul chỉ tay về phía nhà chúng ta và bảo: ‘Kia là cô gái đã cố bẫy tôi đấy.’ Nhưng bà ấy thì có thể đấy.”

“Nếu ngay cả điều đó cũng làm em bận tâm, chúng ta có thể sắp xếp điều gì đó. Nhờ có tiền bạc, chúng ta chẳng có lý do gì phải ở gần những kẻ làm ta chướng mắt hay những kẻ mà ta thấy chướng mắt cả. Thậm chí chúng ta có thể đi đâu đó một thời gian.”

“Thì em sắp đi rồi đây. Frieda vừa mời em sang Stettin, và em sẽ không về cho đến tận sau Năm Mới. Thế đã được chưa? Hay em phải trốn khỏi đất nước này luôn? Thật đấy, Meg, có chuyện gì nhập vào chị thế mà cứ làm ârm ĩ lên vậy?”

“Ôi, chắc chị sắp thành gái già đến nơi rồi. Chị cứ tưởng mình chẳng bận tâm điều gì, nhưng thực sự thì chị—chị sẽ thấy chán ngấy nếu em lại đem lòng yêu cùng một người đàn ông đến hai lần và—” cô hắng giọng—“lúc nãy em đã đỏ bừng mặt lên đấy thôi, khi bị dì Juley tấn công ấy. Nếu không thì chị đã chẳng nhắc lại chuyện đó.”

Nhưng tiếng cười của Helen vang lên đầy chân thật, khi con bé giơ bàn tay còn dính bọt xà phòng lên trời và thề rằng sẽ không bao giờ, ở bất cứ đâu hay bằng bất cứ cách nào, đem lòng yêu lại bất kỳ ai trong gia đình nhà Wilcox nữa, tính đến cả những họ hàng xa xôi nhất của họ.