Howards End

Lượt đọc: 366 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 4

❊ ❊ ❊

Helen và người dì trở về Wickham Place trong trạng thái kiệt sức, và trong chốc lát Margaret phải chăm sóc tận ba bệnh nhân liền. Bà Munt nhanh chóng hồi phục. Bà có một khả năng đáng kinh ngạc là bóp méo quá khứ, và chẳng mấy chốc bà đã quên mất phần trách nhiệm của sự thiếu thận trọng do chính mình gây ra trong thảm họa ấy. Ngay cả trong thời điểm khủng hoảng, bà từng thốt lên, “Ơn trời, tội nghiệp con bé Margaret đã thoát nạn!” rồi trên đường về London, câu nói ấy tiến hóa thành, “Ai mà chẳng phải trải qua chuyện đó,” và cuối cùng đọng lại thành một định dạng vĩnh viễn: “Lần duy nhất trong đời tôi thực sự giúp ích cho mấy đứa cháu gái của Emily chính là vụ nhà Wilcox.” Nhưng Helen lại là một bệnh nhân trầm trọng hơn nhiều. Những tư tưởng mới mẻ đã ập đến với cô tựa một tiếng sét đánh ngang tai, khiến cô ngỡ ngàng đến mức chấn động bởi chính chúng và cả những dư âm của chúng.

Sự thật là cô đã phải lòng, không phải một cá nhân cụ thể, mà là cả một gia đình.

Trước khi Paul xuất hiện, cô dường như đã được điều chỉnh tần số để hòa nhịp với anh. Năng lượng của nhà Wilcox đã làm cô say đắm, tạo ra những hình ảnh đẹp đẽ mới mẻ trong tâm hồn dễ cảm thụ của cô. Cả ngày quây quần cùng họ giữa bầu trời rộng mở, đêm về ngủ dưới mái nhà của họ, dường như là niềm hạnh phúc tối cao của cuộc đời, và điều đó đã dẫn đến sự buông bỏ bản ngã—một khúc dạo đầu khả dĩ cho tình yêu. Cô thích việc nhượng bộ trước ông Wilcox, hay Evie, hay Charles; cô thích việc được bảo rằng những quan niệm sống của cô hãy còn non nớt hoặc chỉ là sách vở; rằng Bình đẳng chỉ là vớ vẩn, Quyền bầu cử cho phụ nữ là vớ vẩn, Chủ nghĩa xã hội là vớ vẩn, còn Nghệ thuật và Văn chương, trừ khi góp phần tôi luyện nhân cách, cũng chỉ là vớ vẩn. Từng cái một, những thần tượng của nhà Schlegel đã bị lật đổ, và dẫu miệng vẫn ra điều bênh vực chúng, lòng cô lại thấy hân hoan. Khi ông Wilcox bảo rằng một nhà kinh doanh tài năng mang lại nhiều lợi ích cho thế giới hơn cả tá nhà cải cách xã hội của cô, cô đã nuốt chửng lời khẳng định kỳ lạ ấy một cách suôn sẻ, rồi ngả người thoải mái giữa những chiếc đệm trên xe ô tô của ông. Khi Charles nói, “Sao phải lịch sự với tụi đầy tớ làm gì? Chúng có hiểu đâu cơ chứ,” cô đã không đáp trả theo kiểu nhà Schlegel rằng, “Nếu chúng không hiểu, thì tôi hiểu.” Không; cô tự nhủ sẽ bớt lịch sự hơn với người hầu kẻ hạ trong tương lai. “Mình đang bị bao bọc trong những lời sáo rỗng,” cô nghĩ, “và việc rũ bỏ chúng thật tốt cho bản thân.” Và mọi điều cô suy nghĩ, hành động hay hít thở đều là một sự chuẩn bị âm thầm cho Paul. Paul là điều tất yếu. Charles bận bịu với một cô gái khác, ông Wilcox thì quá già, Evie còn quá trẻ, còn bà Wilcox lại quá khác biệt. Xoay quanh người anh trai vắng mặt ấy, cô bắt đầu tô điểm thêm hào quang của Lãng mạn, phủ lên anh tất cả sự rực rỡ của những ngày hạnh phúc ấy, cảm thấy rằng ở anh, cô sẽ đến gần nhất với lý tưởng mạnh mẽ. Anh và cô trạc tuổi nhau, Evie đã bảo thế. Hầu hết mọi người đều nghĩ Paul có ngoại hình đẹp hơn anh trai mình. Anh chắc chắn bắn súng giỏi hơn, dẫu chơi golf kém hơn một chút. Và khi Paul xuất hiện, hồng hào vì chiến thắng vượt qua kỳ thi, sẵn sàng tán tỉnh bất kỳ cô gái xinh đẹp nào, Helen đã đáp lại một nửa, hoặc hơn cả một nửa, và quay về phía anh vào chúa nhật tối hôm ấy.

Anh đã trò chuyện về chuyến đi sắp tới sang Nigeria, và lẽ ra anh nên tiếp tục câu chuyện đó để vị khách của họ có thời gian bình tâm. Nhưng sự phập phồng trước ngực cô đã khiến anh tự mãn. Đam mê là điều có thể xảy ra, và anh đã trở nên say đắm. Sâu thẳm trong anh có tiếng nói thầm: “Cô bé này sẽ để mặc cậu hôn; cơ hội thế này chưa chắc đã có lại lần thứ hai.”

Đó là “cơ sự đã diễn ra như thế,” hay đúng hơn, là cách Helen kể lại cho chị mình nghe, dùng những lời lẽ thậm chí còn cay nghiệt hơn cả của tôi. Nhưng chất thơ của nụ hôn ấy, sự kỳ diệu của nó, thứ ma thuật đọng lại trong đời suốt nhiều giờ liền sau đó—nào ai có thể diễn tả nổi? Thật quá dễ dàng để một người Anh chế giễu những cuộc va chạm tình cờ giữa người với người ấy. Đối với kẻ hoài nghi xứ đảo và nhà đạo đức xứ đảo, chúng mang lại những cơ hội ngang nhau. Thật quá dễ dàng để bàn về “cảm xúc qua đường,” rồi quên đi cảm xúc ấy từng mãnh liệt nhường nào trước khi trôi qua. Xung động muốn chế giễu, muốn lãng quên của chúng ta, xét cho cùng lại là một điều tốt. Chúng ta nhận ra rằng cảm xúc là chưa đủ, và rằng đàn ông lẫn phụ nữ là những nhân cách có khả năng duy trì các mối quan hệ lâu dài, chứ không phải chỉ là những cơ hội cho một dòng điện phóng qua. Thế nhưng, chúng ta lại đánh giá quá cao xung động ấy. Chúng ta không thừa nhận rằng qua những cuộc va chạm cỏn con thế này, cánh cửa thiên đàng có thể bị lay động đến mức mở toang. Với Helen, dẫu sao đi nữa, cuộc đời cô sẽ chẳng mang lại điều gì mãnh liệt hơn cái ôm từ người thiếu niên chẳng đóng vai trò gì trong cuộc đời cô ấy. Anh đã kéo cô ra khỏi ngôi nhà, nơi có nguy cơ bị phát hiện và ánh sáng chiếu vào; anh dẫn cô đi theo một lối mòn quen thuộc, cho đến khi họ đứng dưới thân cây du khổng lồ. Là một người đàn ông trong bóng đêm, anh đã thì thầm “Anh yêu em” vào lúc cô đang khao khát tình yêu. Theo thời gian, cá tính mờ nhạt của anh phai dần, nhưng cảnh tượng mà anh gợi lên vẫn trường tồn. Trong suốt những năm tháng đổi thay sau này, cô chưa bao giờ thấy lại được điều gì tương tự.

“Chị hiểu,” Margaret nói— “ít nhất là hiểu phần nào những điều người ta thường hiểu về những chuyện thế này. Giờ thì kể cho chị nghe chuyện gì đã xảy ra vào sáng thứ hai đi.”

“Mọi chuyện kết thúc ngay lập tức.”

“Sao thế, Helen?”

“Em vẫn còn vui vẻ trong lúc thay đồ, nhưng khi bước xuống lầu thì em bắt đầu thấy hồi hộp, và lúc bước vào phòng ăn thì em biết chẳng còn hy vọng gì nữa. Có cả Evie ở đó—em không giải thích nổi—đang loay hoay bên bình trà, còn ông Wilcox thì đọc báo Times.”

“Paul có ở đó không?”

“Có; và Charles đang bàn với anh ấy về cổ phiếu với chứng khoán, trông anh ấy có vẻ sợ hãi.”

Chỉ qua những dấu hiệu nhỏ nhặt, hai chị em cũng có thể truyền tải rất nhiều điều cho nhau. Margaret thoáng thấy sự kinh hoàng ẩn hiện trong khung cảnh đó, và câu nói tiếp theo của Helen không khiến cô ngạc nhiên.

“Không hiểu sao, khi một người đàn ông kiểu đó tỏ ra sợ hãi thì thật là kinh khủng. Chúng ta sợ hãi thì không sao, hoặc những người đàn ông kiểu khác—chẳng hạn như cha—thì được; nhưng những người như thế kìa! Khi em thấy tất cả những người khác thì điềm nhiên, còn Paul thì hoảng loạn tột độ vì sợ em nói hớ một câu, em chợt cảm thấy trong giây lát rằng cả gia đình nhà Wilcox chỉ là một trò lừa bịp, chỉ là một bức tường che bằng báo chí, xe hơi và gậy đánh golf, và nếu nó sụp đổ thì đằng sau chẳng có gì ngoài sự hoảng sợ và trống rỗng.”

“Chị không nghĩ thế. Nhà Wilcox gây ấn tượng với chị là những con người chân thực, đặc biệt là người vợ.”

“Không, thực ra em không nghĩ vậy đâu. Nhưng Paul bờ vai rộng quá; đủ mọi thứ bất ngờ kỳ quặc càng làm tình hình tồi tệ hơn, và em biết rằng sẽ chẳng đi đến đâu cả—tuyệt đối không. Em đã bảo với anh ấy sau bữa sáng, khi mấy người kia đang tập đánh bóng, ‘Chúng ta hơi mất kiểm soát rồi đấy,’ và anh ấy khá lên ngay lập tức, dù trông vô cùng hổ thẹn. Anh ấy bắt đầu bài văn tế về việc không có tiền để cưới vợ, nhưng nói ra thì đau đớn lắm nên em đã bảo anh ấy dừng lại. Rồi anh ấy nói, ‘Anh phải xin lỗi em vì chuyện này, cô Schlegel ạ; anh không hiểu sao tối qua mình lại thế nữa.’ Và em cũng nói, ‘Em cũng chẳng hiểu sao mình lại thế; thôi quên đi.’ Rồi chúng tôi chia tay—ít nhất là cho đến khi em nhớ ra rằng mình đã viết thư báo ngay cho chị vào tối hôm trước, và điều đó lại làm anh ấy hoảng sợ. Em nhờ anh ấy gửi một bức điện tín giùm, vì anh ấy biết chị sẽ tới hay sao ấy; và anh ấy định lấy chiếc ô tô, nhưng Charles và ông Wilcox lại muốn dùng nó để ra ga; thế là Charles đề nghị gửi điện tín hộ em, rồi em đành phải nói bức điện tín chẳng có gì quan trọng cả, bởi Paul bảo Charles có thể đọc được nó, và dẫu em đã viết đi viết lại mấy bận, anh ấy vẫn cứ bảo người ta sẽ hoài nghi. Cuối cùng thì chính anh ấy là người đem đi, ngụy biện rằng phải đi bộ xuống dưới để mua đạn, thế rồi hết chuyện nọ đến chuyện kia, bức điện mãi đến lúc muộn màng mới tới được bưu điện. Đó là buổi sáng khủng khiếp nhất. Paul ngày càng ghét em hơn, còn Evie thì cứ huyên thuyên về tỉ số cricket khiến em suýt phát điên. Em không hiểu sao mình có thể chịu đựng cô ta suốt ngấy ấy ngày trời. Cuối cùng thì Charles và cha anh ấy cũng khởi hành ra ga, và rồi bức điện của chị tới, cảnh báo rằng Dì Juley sắp đến bằng chuyến tàu đó, và Paul—ôi, thật sự khá kinh khủng—đã bảo rằng chính em đã làm hỏng bét mọi chuyện. Nhưng bà Wilcox thì biết.”

“Biết gì cơ?”

“Mọi chuyện; mặc dù tụi em chẳng ai hé răng nửa lời với bà, và em nghĩ bà đã biết từ đời thuở nào rồi ấy chứ.”

“Ơ, chắc là bà ấy nghe lén được rồi.”

“Em đoán thế, nhưng nghe cứ như phép lạ ấy. Khi Charles và Dì Juley đánh xe đến, vừa đi vừa gọi tên nhau oai oái, bà Wilcox từ ngoài vườn bước vào và làm cho mọi thứ đỡ kinh khủng hơn hẳn. Hừ! Đúng là một chuyện phát nôn. Nghĩ đến việc...” Cô thở dài.

“Nghĩ đến việc chỉ vì em và một chàng trai gặp nhau trong chốc lát mà phải chịu đựng ngần ấy bức điện tín cùng sự bực dọc,” Margaret tiếp lời.

Helen gật đầu.

“Chị đã ngẫm nghĩ rất nhiều về điều đó, Helen. Đó là một trong những điều thú vị nhất trên đời này. Sự thật là có một cuộc sống ngoại giới rộng lớn mà cả em lẫn chị chưa bao giờ chạm tới—một nơi mà điện tín và sự bực dọc mới có sức nặng. Các mối quan hệ cá nhân, thứ mà chúng ta cho là tối thượng, lại chẳng hề tối thượng ở nơi đó. Ở đó, tình yêu đồng nghĩa với thỏa thuận hôn nhân, cái chết, và thuế di sản. Đến đây thì chị đã rõ. Nhưng rắc rối của chị nằm ở chỗ này. Cuộc đời ngoại giới ấy, dẫu rõ ràng là vô cùng tồi tệ, thường lại có vẻ là cuộc đời thực—nó có sức chịu đựng và sự rắn rỏi. Nó thực sự tôi luyện nên nhân cách. Phải chăng các mối quan hệ cá nhân rốt cuộc sẽ dẫn đến sự lỏng lẻo, xuề xòa?”

“Ôi, Meg—, đó chính là điều em cảm nhận, chỉ là không được rành mạch thế thôi, khi nhà Wilcox tỏ ra quá tháo vát và dường như nắm thóp được mọi chuyện.”

“Giờ thì em không cảm thấy thế nữa à?”

“Em nhớ đến hình ảnh Paul lúc ăn sáng,” Helen điềm tĩnh nói. “Em sẽ chẳng bao giờ quên anh ta đâu. Anh ta chẳng có gì để bấu víu vào cả. Em biết rằng các mối quan hệ cá nhân mới chính là cuộc sống thực sự, mãi mãi và đời đời.”

“Amen!”

Thế là tập truyện về nhà Wilcox lùi dần vào dĩ vãng, để lại đằng sau những ký ức ngọt ngào lẫn kinh hoàng đan xen, và hai chị em tiếp tục theo đuổi cuộc sống mà Helen đã ca ngợi. Họ trò chuyện với nhau và với những người khác, họ lấp đầy ngôi nhà cao gầy ở Wickham Place bằng những người mà họ yêu mến hoặc có thể kết giao. Họ thậm chí còn tham gia các buổi họp công cộng. Theo cách riêng của mình, họ vô cùng quan tâm đến chính trị, dẫu không theo cách mà các chính trị gia muốn chúng ta quan tâm; họ mong mỏi đời sống công cộng phải phản chiếu được bất cứ điều gì tốt đẹp trong đời sống nội tâm. Sự ôn hòa, lòng khoan dung, và bình đẳng giới là những tiếng gọi vô cùng dễ hiểu đối với họ; trong khi họ lại chẳng mảy may theo dõi Chính sách Hướng về phía trước của chúng ta ở Tây Tạng với sự chú tâm sâu sắc đáng ra nó phải nhận được, và đôi khi họ gạt bỏ toàn bộ Đế quốc Anh bằng một tiếng thở dài đầy bối rối dẫu mang tính cung kính. Lịch sử không được dựng lên từ những con người như thế: thế giới sẽ là một nơi xám xịt, vô cảm nếu nó hoàn toàn bao gồm những tiểu thư nhà Schlegel. Nhưng thế giới vốn là thế đấy, có lẽ họ tỏa sáng trong đó tựa những vì sao.

Đôi lời về nguồn gốc của họ. Họ không phải là “người Anh chính gốc đến tận xương tủy,” như người dì của họ vẫn thành kính quả quyết. Nhưng mặt khác, họ cũng chẳng phải là “những kẻ người Đức thuộc loại đáng sợ.” Cha họ thuộc về một tuýp người từng nổi bật ở Đức vào năm mươi năm trước hơn là bây giờ. Ông không phải là kiểu người Đức hiếu chiến vốn rất được lòng các nhà báo Anh, cũng chẳng phải kiểu người Đức gia giáo vốn rất được lòng các cây bút trào phúng Anh. Nếu phải xếp loại ông thì người ta sẽ xem ông như người đồng hương của Hegel và Kant, một nhà tư tưởng lý tưởng chủ nghĩa, có khuynh hướng mơ mộng, kẻ mà Chủ nghĩa Đế quốc là Chủ nghĩa Đế quốc của không gian ảo ảnh. Không phải đời ông thiếu vắng những hoạt động thực tế. Ông đã chiến đấu kịch liệt chống lại Đan Mạch, Áo, Pháp. Nhưng ông chiến đấu mà không mường tượng trước kết quả của chiến thắng. Một thoáng nhận thức về sự thật chợt lóe lên trong đầu ông sau trận Sedan, khi ông nhìn thấy hàng ria mép nhuộm màu của Napoleon đã ngả bạc; một thoáng khác khi ông tiến vào Paris và chứng kiến những ô cửa kính vỡ nát của cung điện Tuileries. Hòa bình đến—mọi thứ thật vĩ đại, người ta đã biến thành một Đế chế—nhưng ông biết rằng một phẩm chất nào đó đã vụt mất mà dẫu có gom cả vùng Alsace-Lorraine cũng không thể bù đắp nổi cho ông. Một nước Đức hùng cường về thương mại, một nước Đức hùng cường về hải quân, một nước Đức với những thuộc địa chỗ này, chính sách hướng về phía trước chỗ kia, cùng những khát vọng chính đáng ở xó nọ, có lẽ sẽ hấp dẫn những kẻ khác và được họ phụng sự xứng đáng; phần mình, ông từ chối những trái ngọt của chiến thắng và xin nhập tịch Anh. Những thành viên kiên định nhất trong gia đình đã không bao giờ tha thứ cho ông, và thừa biết rằng con cái ông, dẫu khó lòng là người Anh thuộc loại đáng sợ, thì cũng chẳng bao giờ là người Đức đến tận xương tủy. Ông đã kiếm được việc làm tại một trong các trường đại học tỉnh lẻ của chúng ta, rồi kết hôn với Emily tội nghiệp (hoặc Die Englanderin, tùy trường hợp), và vì bà có tiền, họ dọn về London và quen biết khá nhiều người. Nhưng ánh mắt ông vẫn luôn đăm đăm hướng về phía bên kia đại dương. Ông hằng hy vọng rằng những đám mây chủ nghĩa duy vật đang che khuất Tổ quốc rồi sẽ đến lúc tan rã, và ánh sáng trí tuệ dịu dàng sẽ bừng sáng trở lại. “Ý cha là chúng cháu, những người Đức, rất ngu ngốc phải không, Bác Ernst?” một người cháu trai kiêu kỳ và đường bệ thốt lên. Bác Ernst đáp lời, “Theo suy nghĩ của ta. Các cháu có dùng đến trí tuệ, nhưng các cháu không còn tha thiết gì với nó nữa. Ta gọi thế là ngu ngốc.” Vì người cháu kiêu kỳ không hiểu ý, ông nói tiếp, “Các cháu chỉ tha thiết với những thứ mà các cháu có thể lợi dụng, và vì thế các cháu sắp xếp chúng theo thứ tự sau đây: Tiền bạc, hữu dụng tối thượng; trí tuệ, khá hữu dụng; trí tưởng tượng, hoàn toàn vô dụng. Không”—vì người kia lên tiếng phản đối—“chủ nghĩa toàn Đức của các cháu chẳng có tí trí tưởng tượng nào hơn chủ nghĩa đế quốc của chúng ta ở đây đâu. Đó là thói tật của một tâm trí tầm thường khi bị mê hoặc bởi sự to lớn, khi cho rằng một nghìn dặm vuông thì tuyệt diệu hơn một dặm vuông gấp một nghìn lần, và một triệu dặm vuông thì gần như tương đương với thiên đường. Đó không phải là trí tưởng tượng. Không, nó tiêu diệt trí tưởng tượng. Khi các nhà thơ ở đây cố ca ngợi sự vĩ đại thì họ chết yểu ngay lập tức, và đó là điều hiển nhiên. Các nhà thơ của các cháu cũng đang lụi tàn, cả các triết gia, các nhạc sĩ mà châu Âu đã lắng nghe suốt hai trăm năm qua nữa. Đã mất hút. Mất hút cùng những triều đình nhỏ bé đã nuôi dưỡng họ—mất hút cùng Esterhazy và Weimar. Gì cơ? Cái gì thế? Các trường đại học của các cháu á? Ồ vớ vẩn, các cháu có những học giả chuyên thu thập nhiều sự kiện hơn cả các học giả Anh. Họ thu thập sự kiện, sự kiện, và những đế chế sự kiện. Nhưng ai trong số họ sẽ thắp lại ngọn lửa bên trong đây?”

Ngồi trên đùi người cháu trai kiêu kỳ, Margaret lắng nghe tất cả những điều đó.

Đó là một nền giáo dục độc nhất vô nhị dành cho những cô bé. Người cháu trai kiêu kỳ sẽ có mặt ở Wickham Place vào một ngày nọ, mang theo người vợ còn kiêu kỳ hơn nữa, cả hai đều đinh ninh rằng Đức quốc được Thiên Chúa chỉ định để thống trị thế giới. Dì Juley sẽ ghé vào hôm sau, đinh ninh rằng Đại Anh mới chính là kẻ được giao phó trọng trách ấy bởi cùng một đấng tối cao. Liệu cả hai phe lớn tiếng ấy đều đúng chăng? Đã có lần họ chạm trán nhau và Margaret đã chắp tay khẩn khoản họ tranh luận đến nơi đến chốn ngay trước mặt mình. Thế là họ đỏ mặt, rồi chuyển sang bàn chuyện thời tiết. “Cha ơi,” cô bé kêu lên—cô là một đứa trẻ vô cùng khó ưa— “sao họ lại không chịu thảo luận về một vấn đề rõ mồn một thế này cơ chứ?” Cha cô, quan sát đám người với vẻ mặt nghiêm nghị, đáp rằng ông không biết. Nghiêng đầu sang một bên, Margaret bèn nhận xét, “Đối với con, một trong hai điều sau là quá rõ ràng; hoặc là Chúa không biết rõ ý ngài muốn gì về Anh và Đức, hoặc là những kẻ này chẳng hề thấu hiểu ý Chúa.” Một cô bé thật đáng ghét, thế nhưng vào năm lên mười ba tuổi, cô đã nắm bắt được một tình thế tiến thoái lưỡng nan mà hầu hết mọi người phải trải qua cả cuộc đời mới nhận thức được. Trí óc cô phóng khoáng xoay chuyển; nó trở nên linh hoạt và mạnh mẽ. Kết luận của cô là, bất kỳ con người nào cũng đến gần với cõi vô hình hơn là bất kỳ tổ chức nào, và cô chưa bao giờ thay đổi quan điểm ấy.

Helen tiến bước trên những chặng đường tương tự, dẫu với những bước chân bất kham hơn. Về tính cách, cô giống chị mình, nhưng cô xinh đẹp hơn, và nhờ thế có được những khoảng thời gian thú vị hơn. Mọi người quây quần bên cô dễ dàng hơn, đặc biệt là những người mới quen, và cô thực sự rất tận hưởng chút ít lòng ngưỡng mộ. Khi cha họ qua đời và họ tự lập tại Wickham Place, cô thường thu hút toàn bộ sự chú ý của mọi người, trong khi Margaret—cả hai đều là những kẻ nói nhiều kinh khủng—lại rơi vào cảnh nhạt nhòa. Chẳng ai trong hai chị em bận tâm về điều đó. Helen chưa từng bao giờ lên tiếng xin lỗi sau đó, còn Margaret cũng chẳng mảy mang theo một chút hằn học nào. Thế nhưng vẻ bề ngoài lại có ảnh hưởng đến tính cách. Hai chị em trông giống hệt nhau thuở nhỏ, nhưng vào thời điểm xảy ra vụ việc với nhà Wilcox, phương thức hành xử của họ bắt đầu rẽ hướng; cô em có xu hướng lôi kéo người khác, và trong lúc lôi kéo họ, chính cô lại bị cuốn vào; còn cô chị thì cứ thế tiến thẳng về phía trước, coi đôi lần thất bại là một phần của cuộc chơi.

Chẳng cần phải giới thiệu quá nhiều về Tibby. Cậu giờ đây đã là một thiếu niên thông minh tuổi mười sáu, nhưng lại mắc bệnh đau dạ dày và vô cùng khó chiều.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 13 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.